(សុខភាព)៖ គ្រឿងស្រវឹងត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាទឹកប្ដូរនិស័្សយមួយប្រភេទដែលទទួលបានការពេញនិយម នៅទូទាំងពិភពលោករាល់ពេលកម្មវិធីជួបជុំណាមួយ មនុស្សភាគច្រើនមិនដែលភ្លេចវានោះឡើយ ប៉ុន្តែការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងហួសប្រមាណគឺជាបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈចំបងមួយនៅទូទាំងសាកលលោក ជាពិសេសក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។ យ៉ាងណាមិញបើតាមគេហទំព័រផ្លូវមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត្របានណែនាំថា គ្រឿងស្រវឹងវាជាមូលហេតុចម្បងនៃជំងឺធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួនដែលតម្រូវអោយសំរាន្តពេទ្យ និងនាំអោយខាតបង់ដល់សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ និងសង្គមជាតិ។ការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងអាចបង្កជាផលវិបាកស្រួចស្រាវ និងរ៉ាំរ៉ៃលើរចនាសម្ព័ន្ធ និងមុខងាររបស់ខួរក្បាល។១- តើជាតិអាល់កុលអាចប៉ះពាល់ទៅលើកោសិកាខួរក្បាលដោយរបៀបណា?ពេលមនុស្សម្នាក់ទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង កោសិកាខួរក្បាលអាចរងផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ទោះវាហាក់ ធ្វើអោយអ្នកទទួលទានមានអារម្មណ៍ល្ហែល្ហើយមួយគ្រា តែវាបណ្តាលអោយកោសិកាខួរក្បាល យើងដំណើរការក្នុងស្ថា នភាពយឺតជាងធម្មតា បន្ទាប់មកអាចប៉ះពាល់ដល់កោសិកាខាងគំហើញ ( ស្រវាំងភ្នែក) និយាយត្រដិត ដំណើរទ្រេតទ្រោត និងអាចរហូតដល់បាត់បង់ស្មារតី។ ការទទួលទានជាប្រចាំនឹងអាចធ្វើអោយអន់ថយ មុខងាររបស់កោសិកាខួរក្បាល រាប់តាំងពីការភ្លេចភ្លាំង រហូតវង្វេងវង្វាន់ស្មារតី។២- តើសារជាតិអាល់កុលអាចបង្កជាជំងឺប្រព័ន្ធប្រសាទអ្វីខ្លះ?ប្រហែល 70% នៃអ្នកទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងជាប្រចាំគឺប្រឈមនឹងបញ្ហាខួរក្បាលធ្ងន់ធ្ងរ - ជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមខួរក្បាល (Stroke) - ជំងឺខ្សោយការចងចាំ ឬជំងឺវង្វេង - ស្វិតទំហំខួរក្បាល - អាចជំរុញ ឬអាចបង្កអោយមានបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្ត - ថយចុះប្រសិទ្ធភាពនៃបំណិនការងារ ការសម្របសម្រួល និងការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង - រំខានការសំរាន្ត និងការសម្រេចចិត្ត - ខូចខាតដំណើរការមេតាបូលិករបស់កោសិការប្រព័ន្ធប្រសាទក្រៅពីនេះការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងក៏អាចអោយប្រឈមនឹងជំងឺប្រកាច់ ជំងឺឆ្លងក្នុងខួរក្បាល និងគ្រោះថ្នាក់ក្បាលដោយការដួលប៉ះទង្គិច។៣- តើយើងអាចព្យាបាលបញ្ហាខួរក្បាលដែលបណ្តាលមកពីការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងបានដោយរបៀបណា?ជាបឋមគឺការបញ្ឈប់ការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងគ្រប់បែបយ៉ាងទាំងអស់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការវិវត្តន៍ទៅមុខរបស់ការខូចខាតកោសិកាខួរក្បាល។ត្រូវជួបគ្រូពេទ្យជំនាញដែលអាចផ្តល់ការប្រឹក្សាយោបល់ និងណែនាំពីវិធីសាស្រ្តក្នុងការបញ្ឈប់ និងជូនការព្យាបាលដោយឱសថក្នុងករណីចាំបាច់។សូមការពារខ្លួនអ្នកពីពិការភាព ក៏ដូចជាពីការចុះខ្សោយនៃបញ្ញាស្មារតីដោយកុំទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង។

(វិទ្យាសាស្ត្រ)៖ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវជប៉ុនកំពុងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា CRISPR ដើម្បីបង្កើតកណ្ដុរញីក្លូនពីកណ្ដុរឈ្មោល ដោយសង្ឃឹមថានឹងអភិរក្សប្រភេទសត្វជិតផុតពូជ។ ក្រុមហ៊ុន Cambridge Analytica បានរាយការណ៍នៅថ្ងៃទី១៣ ខែសីហាថា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Takashi Ishiuchi ដែលជាអ្នកជីវវិទូបន្តពូជនៅសាកលវិទ្យាល័យ Yamanashi និងសហការីរបស់គាត់គឺលោក Shogo Matoba នៅមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវធនធានជីវសាស្ត្រ Riken ក្នុងទីក្រុង Ibaraki បានផ្លាស់ប្តូរអំប្រ៊ីយ៉ុងកណ្ដុរឈ្មោលទៅជាកណ្ដុរញីជាលើកដំបូងដោយប្រើការកែសម្រួលហ្សែន CRISPR ដើម្បីយកក្រូម៉ូសូម Y ចេញពីកោសិកាឈ្មោល។ ពួកគេបានបោះពុម្ពផ្សាយលទ្ធផលស្រាវជ្រាវរបស់ពួកគេនៅ ដើមខែសីហានៅលើ bioRxiv។ ក្រុមស្រាវជ្រាវសង្ឃឹមថាបច្ចេកទេសរបស់ពួកគេអាចជួយសង្គ្រោះប្រភេទសត្វជិតផុតពូជ ជាពិសេសក្នុងករណីដែលមានតែសត្វមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះដែលនៅសល់។ការស្រាវជ្រាវរបស់លោក Ishiuchi និងសហការីបានទទួលការបំផុសគំនិតពីសត្វអូគីណាវ៉ាហ្គោប៊ី ដែលជាប្រភេទសត្វ ដែលមានសមត្ថភាពផ្លាស់ប្តូរភេទក្រោមកាលៈទេសៈជាក់លាក់។ ប្រសិនបើមិនមានសត្វឈ្មោលទេ សត្វញីអាចផ្លាស់ប្តូរភេទដើម្បីបង្កាត់ពូជជាមួយសត្វមួយទៀត និងច្រាសមកវិញ។ នៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍មួយ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ ក្រុមស្រាវជ្រាវដែលដឹកនាំដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ Kimiko Inoue នៅវិទ្យាស្ថាន Riken បានផលិតកណ្ដុរញីមួយក្បាលដោយជោគជ័យចេញពីក្រុមកណ្ដុរចំនួន ២៧ ក្បាលដែលត្រូវបានក្លូនចេញ ពីកោសិកាកណ្ដុរឈ្មោល ការក្លូនគ្រាន់តែចម្លងហ្សែនរបស់វាប៉ុណ្ណោះ។ ឧទាហរណ៍ ការក្លូនឈ្មោលនឹងបង្កើតកូនចៅ ឈ្មោលទាំងស្រុង។ នេះគឺជាឧបសគ្គដ៏ធំមួយសម្រាប់ប្រភេទសត្វ ដែលមានតែបុគ្គលឈ្មោល។ ដើម្បីជំនះបញ្ហាប្រឈមនេះ Ishiuchi បានស្វែងរកការផ្លាស់ប្តូរក្រូម៉ូសូមនៅក្នុងកោសិកា។ DNA របស់ថនិកសត្វមានគូក្រូម៉ូសូមច្រើន (XY ចំពោះឈ្មោល និង XX ចំពោះញី)។ ក្រុមរបស់ Ishiuchi បានបង្កើតឧបករណ៍ដែលមានមូលដ្ឋានលើ CRISPR ដើម្បីយកក្រូម៉ូសូម Y ចេញ។ វិធីសាស្ត្ររបស់ពួកគេផ្តោត លើផ្នែកសំខាន់មួយនៃក្រូម៉ូសូម Y ដោយធានាថារាល់ពេលដែលកោសិកាបែងចែក កោសិកា "កូនស្រី" នឹងទទួលបានក្រូម៉ូសូមនេះ។យោងតាម MIT Technology Review នៅពេលដែលអ្នកស្រាវជ្រាវបាន សាកល្បងបច្ចេកទេសមួយហៅថា Y-CUT លើអំប្រ៊ីយ៉ុងកណ្ដុរដំណាក់កាលដំបូង ពួកគេបានរកឃើញថាពួកគេ អាចដកក្រូម៉ូសូម Y ចេញ។ អំប្រ៊ីយ៉ុង XY ដែលត្រូវបានព្យាបាលត្រូវបានផ្ទេរទៅម្តាយពពោះជំនួស ដែលបន្ទាប់មកបានផ្តល់កំណើតឱ្យកូនញី។ ក្រុមស្រាវជ្រាវបានហៅរឿងនេះថា ឥទ្ធិពល "ការបញ្ច្រាសភេទ"។ កូនញីមានក្រូម៉ូសូម XO មានន័យថាពួកគេមានក្រូម៉ូសូម X មួយជំនួសឱ្យពីរធម្មតា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពួកគេនៅតែធំធាត់មានសុខភាពល្អ និងបន្តពូជបានធម្មតា។ កូនញីមានហ្សែនដូចគ្នានឹងកូនឈ្មោលដើម លើកលែងតែខ្វះក្រូម៉ូសូម Y។នៅក្នុងការពិសោធន៍មួយផ្សេងទៀត លោក Ishiuchi និងសហការីអាចបង្កើតកណ្ដុរញីដែលបានក្លូន ពីកោសិកាកណ្ដុរឈ្មោលកក។ កណ្ដុរឈ្មោល និងញីដែលត្រូវបានក្លូនអាចបង្កាត់ពូជ ដើម្បីបង្កើតកូនចៅដែលមានសុខភាពល្អ ដោយបង្ហាញថាវិធីសាស្ត្រ Y-CUT អាចជួយបង្កើតកណ្ដុរញីដែលបាន ក្លូនពីគំរូកណ្ដុរឈ្មោលដែលរក្សាទុកក្នុង "សួនសត្វកក"។ ក្រៅពីការអនុវត្តការអភិរក្ស បច្ចេកទេសនេះអាចក្លាយជាឧបករណ៍មានប្រយោជន៍សម្រាប់សិក្សាពីក្រូម៉ូសូមភេទ។ទោះបីជាមានសក្តានុពលដ៏ជោគជ័យក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រ Y-CUT នៅតែតម្រូវឱ្យមានកោសិកាស៊ុតទទេ ដែលយកចេញពីសត្វញីដែលមានប្រភេទដូចគ្នា ឬមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ ហើយមិនអាចអនុវត្តចំពោះសត្វ ជិតផុតពូជដែលជាញីតែមួយមុខនោះទេ។ បច្ចេកទេសនេះដំណើរការបានល្អជាមួយសត្វកណ្ដុរមួយផ្នែក ដោយសារតែកណ្ដុរញី XO មានកូន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ថនិកសត្វជាច្រើនទៀតតែងតែជួបប្រទះបញ្ហាគ្មាន កូននៅពេលដែលមានក្រូម៉ូសូម XO។ បច្ចេកវិទ្យាជាច្រើនទៀតអាចគាំទ្រ Y-CUT។ ឧទាហរណ៍ នៅឆ្នាំ 2023 អ្នកស្រាវជ្រាវ Katsuhiko Hayashi នៅសាកលវិទ្យាល័យ Osaka និងសហការីបានបង្កើតវិធីសាស្ត្រមួយដើម្បី បំលែងកោសិកាដែលយកចេញពីកណ្ដុរឈ្មោលទៅជាកោសិកាស៊ុត។ Ishiuchi ក៏កំពុងធ្វើឱ្យបច្ចេកទេសមួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យបញ្ចូលក្រូម៉ូសូម X ទីពីរទៅក្នុងកោសិកា ដោយហេតុនេះស្តារការមានកូនឡើងវិញ។

(កម្សាន្ត)៖ ប្រទេសកម្ពុជា និងថៃបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១នាំមុខគេក្នុងប្រទេសតំបន់អាស៊ានដោយមានថ្ងៃឈប់សំរាកសាធារណៈចំនួន២១ថ្ងៃ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ បន្ទាប់មកប្រទេសហ្វីលីពីន និងមីយ៉ាន់ម៉ាមានថ្ងៃឈប់សម្រាកចំនួន ១៩ ថ្ងៃ ខណៈដែលប្រទេសម៉ាឡេស៊ី មាន ១៨ ថ្ងៃ។ ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងវៀតណាម មានថ្ងៃឈប់សម្រាកចំនួន ១៧ ថ្ងៃស្មើគ្នា ដោយប្រារព្ធពិធីប្រពៃណី ក្នុងស្រុកដ៏សម្បូរបែប។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រទេសសិង្ហបុរី និងឡាវ មានថ្ងៃឈប់សម្រាកជាតិតិចជាងមុន ដោយមានថ្ងៃឈប់សម្រាកចំនួន ១១ និង ៨ ថ្ងៃរៀងៗខ្លួន។ ការចែកចាយនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ និងគោលនយោបាយសាធារណៈផ្សេងៗគ្នានៅទូទាំងតំបន់យោងតាមប្រតិទិនឌីជីថលអាស៊ានឆ្នាំ ២០២៦។ ប្រភពី Asian Digital Calendar 2026។ គួររំលឹកផងដែរថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានកំណត់ឱ្យឈប់សម្រាកសាធារណៈចំនួន ២១ថ្ងៃ នៅឆ្នាំ២០២៦។ នេះបើតាមអនុក្រឹត្យស្តីពីប្រតិទិនឈប់សម្រាកការងាររបស់មន្ត្រីរាជការ និយោជិក កម្មករប្រចាំឆ្នាំ២០២៦ ចុះកាលពីថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥។ ខណៈកាលពីឆ្នាំ២០២៥ ថ្ងៃឈប់សម្រាកមានចំនួន ២២ថ្ងៃ ប៉ុន្តែឆ្នាំ២០២៦នេះ រយៈពេលសម្រាកមានត្រឹម២១ថ្ងៃ ដោយសារតែទិវាពលកម្មអន្តរជាតិ និងពិធីបុណ្យវិសាខបូជា ស្ថិតនៅចំថ្ងៃតែមួយ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានកំណត់ឱ្យឈប់សម្រាក ៣ថ្ងៃ សម្រាប់ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី, ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ និងព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក។ ដោយឡែក ទិវា ឬព្រះរាជពិធីផ្សេងៗ សម្រាកត្រឹម ១ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។

(ប្រពៃណីចិន)៖ ពិធីបុណ្យសែនក្បាលទឹក ប្រពៃណីចិន នឹងប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ខាងមុខនេះ ក្នុងអំឡុងខែសែនក្បាលទឹកដែលជាខែទី ៧តាមច័ន្ទគតិចិន ឬហៅថា "ខែខ្មោច" តាមអបិយជំនឿចិន និងខ្មែរខ្សែស្រឡាយចិន មានតំណមបុរាណសំខាន់ៗមួយចំនួនដែលគេជឿថាគួរចៀសវាង ដើម្បីការពារកុំឱ្យជួបសំណាងអាក្រក់ ឬរំខានដល់វិញ្ញាណ៖ 1. តំណមក្នុងការធ្វើដំណើរ និងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃហាមដើរលេងយប់ជ្រៅ ឬដើរផ្លូវងងឹតម្នាក់ឯង៖ ជឿថាថាមពលអវិជ្ជមាន (Yin energy) មានកម្រិតខ្ពស់នៅពេលយប់ ដែលអាចធ្វើឱ្យព្រលឹងអនាថាងាយនឹងដើរតាម ឬចូលបន្លំ។ហាមចុះលេងទឹក ឬហែលទឹកនៅកន្លែងជ្រៅៗ (ពិសេសពេលយប់)៖ គេជឿថាមាន "ខ្មោចតៃហោង" ឬ "ខ្មោចទឹក" ចង់បានអ្នកជំនួសដើម្បីឱ្យពួកគេបានទៅកើត។ហាមងាកក្រោយ ឬឆ្លើយតបពេលមានគេហៅឈ្មោះពីក្រោយ៖ ប្រសិនបើដើរយប់ហើយឮសំឡេងហៅឈ្មោះ ឬមានអារម្មណ៍ថាមានគេដើរតាម មិនควរងាកក្រោយភ្លាមៗ ឬឆ្លើយតបឡើយ។ហាមតោង ឬថតរូបសំណង់បុរាណ ដើមឈើធំៗ ឬកន្លែងស្ងាត់ជ្រងំនៅពេលយប់៖ ព្រោះជាកន្លែងដែលវិញ្ញាណចូលចិត្តជ្រកកោន។2. តំណមនៅក្នុងផ្ទះ និងការស្លៀកពាក់ហាមហាលខោអាវនៅខាងក្រៅផ្ទះពេលយប់៖ ជឿថាវិញ្ញាណអាចមកពាក់ ឬតោងជាប់នឹងសម្លៀកបំពាក់នោះ ហើយចូលមកក្នុងផ្ទះជាមួយយើង។ហាមស្លៀកពាក់ខោអាវពណ៌ខ្មៅ ឬពណ៌ក្រហមឆ្អិនឆ្អៅនៅពេលយប់៖ ពណ៌ខ្មៅទាក់ទាញថាមពលអវិជ្ជមាន រីឯពណ៌ក្រហមទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីវិញ្ញាណ។ហាមបើកឆ័ត្រនៅក្នុងផ្ទះ៖ ការបើកឆ័ត្រក្នុងផ្ទះ (ពិសេសឆ័ត្រពណ៌ខ្មៅ ឬក្រហម) ត្រូវគេជឿថជាការអញ្ជើញវិញ្ញាណឱ្យមកជ្រកក្រោមឆ័ត្រនោះ។ហាមដោះកណ្ដឹង ឬព្យួរកណ្ដឹងខ្យល់ (Wind chimes) នៅជិតបង្អួច ឬក្បាលគ្រែ៖ សំឡេងកណ្ដឹងខ្យល់អាចទាក់ទាញព្រលឹងអនាថាឱ្យចូលមកក្នុងផ្ទះ។3. តំណមលើកិច្ចការធំៗ និងជំនួញចៀសវាងការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬរៀបការ៖ គេជឿថាមិនសូវមានសិរីសួស្តី និងអាចទាក់ទាញភាពសោកសៅ។ចៀសវាងការទិញផ្ទះ ទិញឡាន រើផ្ទះ ឬបើកអាជីវកម្មថ្មី៖ គេនិយមរង់ចាំឱ្យផុតខែទី ៧ នេះសិន ទើបចាប់ផ្តើមធ្វើការងារធំៗ។ចៀសវាងការធ្វើការវះកាត់ (បើមិនចាំបាច់ ឬមិនមែនករណីបន្ទាន់)៖ ដើមឡើយជាជំនឿសុំសេចក្តីសុខ ប៉ុន្តែបើជាករណីសុខភាពបន្ទាន់ ត្រូវតែជួបគ្រូពេទ្យជាធម្មតា។4. តំណមពេលហូបចុក និងពេលសែនហាមដោតចង្កឹះបញ្ឈរលើចានបាយ៖ ការដោតចង្កឹះបញ្ឈរមានរូបរាងដូចការដោតធូបសែនខ្មោច អាចធ្វើឱ្យវិញ្ញាណយល់ច្រឡំថាជាបាយសែនរបស់ពួកគេ។ហាមលួចហូបម្ហូប ឬផ្លែឈើនៅលើតុសែន មុនពេលសែនរួច៖ ត្រូវរង់ចាំឱ្យធូបឆេះអស់ និងសុំការអនុញ្ញាត (រំលត់ធូប/បោះប្រាក់សុំ) សិន ទើបអាចរៀបចំហូបបាន។

(សុខភាព)៖ ការអង្គុយ ឬដេកស្ងៀមយូរពេក ការផឹកស្រា និងការទទួលទានភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករអាចប៉ះពាល់ដល់ការរំលាយអាហារ ជាតិស្ករក្នុងឈាម និងគុណភាពនៃការគេង។១/អង្គុយ ឬដេកនៅកន្លែងតែមួយ៖ យោងតាម កាសែត Times of India បន្ទាប់ពីអាហារពេលល្ងាច មនុស្សជាច្រើនមានទម្លាប់អង្គុយមើលទូរទស្សន៍ រកមើលទូរស័ព្ទ ឬដេកភ្លាមៗ ហើយរក្សាឥរិយាបថនោះក្នុងរយៈពេលយូរ។ នេះធ្វើឱ្យមនុស្សមួយចំនួនងាយនឹងហើមពោះ ហើមពោះ ឬរំលាយអាហារមិនបានល្អ។ ការដេកភ្លាមៗបន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារបង្កើនហានិភ័យនៃការច្រាលអាស៊ីតក្រពះ បណ្តាលឱ្យក្រហាយទ្រូង និងច្រាលអាស៊ីត និងបង្កើនកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាម។ មនុស្សគ្រប់គ្នាគួរតែដើរលេងស្រាលៗ ឬធ្វើលំហាត់ប្រាណបន្ធូរអារម្មណ៍ប្រហែល 10-15 នាទីបន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារ ដើម្បីជួយរំលាយអាហារ និងគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាមបានកាន់តែប្រសើរ។២/ការផឹកស្រា៖ ការផឹកស្រាបន្ទាប់ពីអាហារពេលល្ងាចអាចបណ្តាលឱ្យអាស៊ីតក្រពះច្រាលចូលទៅក្នុងបំពង់អាហារ ដែលនាំឱ្យមានក្រហាយទ្រូង ច្រាលអាស៊ីតក្រពះ ឬមានអារម្មណ៍ក្តៅក្នុងទ្រូង។ គ្រឿងស្រវឹងក៏ធ្វើឱ្យរលាកស្រទាប់ក្រពះផងដែរ ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សមួយចំនួនងាយនឹងហើមពោះ និងរំលាយអាហារមិនបានល្អបន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារ។មនុស្សជាច្រើនជឿថាការផឹកស្រាជួយឱ្យពួកគេគេងលក់ស្រួលជាងមុន ប៉ុន្តែតាមពិតទៅ គ្រឿងស្រវឹងគ្រាន់តែធ្វើឱ្យអ្នកងងុយគេងនៅពេលដំបូង បន្ទាប់មកនាំឱ្យគេងមិនលក់ និងភ្ញាក់ពីដំណេកយ៉ាងងាយ។ ប្រសិនបើទម្លាប់នេះត្រូវបានរក្សាជាប្រចាំ រាងកាយនឹងស្រូបយកថាមពលលើសយ៉ាងងាយស្រួល ដែលបង្កើនហានិភ័យនៃការឡើងទម្ងន់ ការប្រមូលផ្តុំជាតិខ្លាញ់ក្នុងពោះ និងប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរយៈពេលវែង។៣/ងូតទឹក៖ ក្រោយអាហារពេលល្ងាច រាងកាយត្រូវផ្តោតលើការរំលាយអាហារ។ ដូច្នេះ ឈាមកាន់តែច្រើនត្រូវបានដឹកនាំទៅកាន់ក្រពះ និងពោះវៀន ដើម្បីគាំទ្រដល់ដំណើរការនេះ។ ប្រសិនបើអ្នកងូតទឹកភ្លាមៗ ដំណើរការរំលាយអាហារអាចនឹងរងផលប៉ះពាល់ ដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សមួយចំនួនមានអារម្មណ៍ហើមពោះ ពិបាករំលាយអាហារ ឬមានអារម្មណ៍អស់កម្លាំងបន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារ។ អ្នកគួរតែសម្រាកបន្ទាប់ពីអាហារពេលល្ងាច ហើយរង់ចាំប្រហែល 30-60 នាទីមុនពេលងូតទឹក។៤/ផឹកសូដា៖ បន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហាររួច រាងកាយបានស្រូបយក កាបូអ៊ីដ្រាត មួយចំនួន ពីអាហាររួចហើយ។ ប្រសិនបើអ្នកផឹកភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករ បរិមាណជាតិស្ករដែលទទួលទាននឹងកើនឡើង បណ្តាលឱ្យជាតិស្ករក្នុងឈាមកើនឡើង ហើយរាងកាយត្រូវបញ្ចេញអាំងស៊ុយលីនបន្ថែមទៀតដើម្បីផ្លាស់ទីជាតិស្ករចូលទៅក្នុងកោសិកា។ យូរៗទៅ ទម្លាប់នេះធ្វើឱ្យវាពិបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាម ជាពិសេសចំពោះអ្នកដែលមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម ឬដំណាក់កាលមុនទឹកនោមផ្អែម។ ភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករក៏ផ្តល់កាឡូរីច្រើនដែរ ប៉ុន្តែស្ទើរតែគ្មានតម្លៃអាហារូបត្ថម្ភទេ ដែលបង្កើនការទទួលទានថាមពលសរុបសម្រាប់ថ្ងៃនោះ ដោយហេតុនេះបង្កើនហានិភ័យនៃការឡើងទម្ងន់។ ជាមួយនឹងភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករ កាបូនឌីអុកស៊ីតក៏អាចបណ្តាលឱ្យមនុស្សមួយចំនួនមានអារម្មណ៍ហើមពោះ មានឧស្ម័ន ឬមិនស្រួលខ្លួនបន្ទាប់ពីអាហារពេលល្ងាចផងដែរ។ ជំនួសឱ្យភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករ អ្នកគួរតែផឹកទឹក ឬភេសជ្ជៈដែលមានជាតិស្ករបន្ថែមតិចតួច ឬគ្មានជាតិស្ករបន្ថែម នេះបើយោងតាម Eating Well ។

(ភ្នំពេញ)៖ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានធានាការគាំពារសិទ្ធិ និងអត្ថប្រយោជន៍ស្របច្បាប់ជូនកម្មករនិយោជិតនៃរោងចក្រ សហគ្រាសចំនួន ៣នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដែលរងផលប៉ះពាល់ពីការឈ្លានពានរបស់ថៃដោយធ្វើឱ្យថ្លៃដឹកជញ្ជូនកើនឡើង និងការបញ្ជាទិញថយចុះ ខណៈដែលរោងចក្រនៅកម្ពុជា កំពុងបន្តកើនឡើងដែលបង្កើតឱកាសការងាររាប់ម៉ឺនកន្លែង។ រោងចក្រ សហគ្រាសទាំង៣ រួមមាន ក្រុមហ៊ុន អិមអិល អ៊ីនធីមេត អឹភែរឹល (ខេមបូឌា) មានកម្មករ ៦៨៣នាក់ និងក្រុមហ៊ុន ហាយធិច មានកម្មករ ២,៥៣២នាក់ ដែលកម្មករត្រូវបានទូទាត់ប្រាក់ឈ្នួល និងប្រាក់បំណាច់ផ្សេងៗស្របតាមច្បាប់។ ចំណែកក្រុមហ៊ុន នី ឌិច ដាយ ខាសធីង (ខេមបូឌា) មានកម្មករ ៧២៤នាក់ គ្រោងបិទដំណើរការនៅខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយក្រសួងនឹងបន្តតាមដាន ដើម្បីធានាការទូទាត់សិទ្ធិ និងអត្ថប្រយោជន៍ជូនកម្មករតាមច្បាប់។ទន្ទឹមនឹងនេះ ទីភ្នាក់ងារជាតិមុខរបរ និងការងារ (NEA) បានចុះដល់ទីតាំងរោងចក្រដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយនាំក្រុមហ៊ុនទៅជាមួយដើម្បីចុះឈ្មោះកម្មករដែលមានបំណងស្វែងរកការងារថ្មី ព្រោះសហគ្រាសដែលកំពុងត្រូវការកម្លាំងពលកម្មច្រើនជំនាញ។ សម្រាប់កម្មករដែលចង់ផ្លាស់ប្តូរមុខរបរ ក្រសួងក៏ផ្តល់ឱកាសឱ្យទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញថ្មីដោយឥតគិតថ្លៃផងដែរ។លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានលើកឡើងថា៖ «រាល់ការបិទរោងចក្រ គឺជារឿងដែលយើងមានការសោកស្តាយ ជាពិសេសផលប៉ះពាល់លើបងប្អូនយើង។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលក្រសួងយកចិត្តទុកដាក់បំផុត គឺធ្វើយ៉ាងណាធានាសិទ្ធិ និងអត្ថប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់បងប្អូន ជួយផ្គូផ្គងការងារថ្មី និងផ្តល់ឱកាសរៀនជំនាញថ្មីដោយឥតគិតថ្លៃ។ ជាក់ស្តែង មន្ត្រី NEA របស់យើងបានចុះផ្ទាល់ដល់ទីតាំងរោងចក្រនិងផ្គូផ្គងឱកាសការងារជូន»។លោកបន្តថា ទោះមានរោងចក្រមួយចំនួនរងផលប៉ះពាល់ក៏ដោយ ស្ថានភាពរោងចក្រ សហគ្រាស និងការងារនៅកម្ពុជាជារួមនៅតែបន្តកើនឡើង។ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជាមានរោងចក្រ សហគ្រាសកើនថ្មីប្រមាណ ២,០០០ ខណៈក្នុងរយៈពេល ៦ខែដើមឆ្នាំ២០២៦ មានការកើនថ្មីចំនួន ៨៤៥ និងបង្កើតការងារថ្មីរាប់ម៉ឺនកន្លែង។បន្ថែមពីនេះ បច្ចុប្បន្នមាន ឱកាសការងារនៅកម្ពុជាជាង ៩ម៉ឺនកន្លែង កំពុងរង់ចាំបងប្អូនដែលមានបំណងស្វែងរកការងារ។ ក្រសួងនឹងបន្តជំរុញការផ្គូផ្គងការងារជូនបងប្អូនកម្មករដែលរងផលប៉ះពាល់ ដើម្បីឱ្យពួកគាត់អាចទទួលបានការងារ និងប្រាក់ចំណូលឡើងវិញបានឆាប់រហ័ស៕

(ភ្នំពេញ)៖ ថ្នាក់ដឹកនាំសហជីពធំៗនៅ​កម្ពុជាមើលឃើញថា ក្រសួងការងារ បានធានាពីសិទ្ធ និងអត្ថប្រយោជន៍ស្របតាមច្បាប់ចំពោះរោងចក្រ៣ដែលផ្អាកដំណើរការដោយសារថៃឈ្លានពាន ​និងការបិទច្រកព្រំដែនដែល​បង្កជាផល​ប៉ះពាល់​​ដល់ខ្សែ​សង្វាក់​ផលិតកម្ម និង​ការនាំចេញនាំចូល។​លោក សំ សឿន ប្រធានសហភាពពលកម្មជាតិកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា លោកសោកស្តាយចំពោះព័ត៌មា​នថា​រោង​ចក្រត្រូវបិទទ្វារ ដោយសារការឈ្លានពានរបស់ថៃ។​លោកបន្តថា ក្រោមការយកចិត្តទុកដាក់ពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ពិសេសគឺការអន្តរាគមន៍ពីប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះ​បណ្ដាល​វិជ្ជា​ជីវៈ នឹងអាចជួ​យស្វែងរ​កដំណោះស្រាយ​​សមស្រប ដើម្បីជួ​យបងប្អូនកម្ម​ករ​ឱ្យ​បានទាន់ពេល​វេលា និងទទួល​បានអត្ថប្រ​យោជ​ន៍តា​ម​ច្បាប់​ស្ដីពី​ការងារ។លោក សំ សឿន បញ្ជាក់៖«ខ្ញុំគាំទ្រវិធានការ​ក្រសួងបាន​ធានារាល់ការទូទាត់អត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗជូនដល់បងប្អូន​​កម្មករនិយោជិត​ទាំងអស់​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ និងគ្រប់ចំនួនទៅតាមច្បាប់ស្តីពីការងារ​នៅកម្ពុជា ដោយមិនបណ្តោ​យ​ឱ្យមានការកេងប្រវ័ញ្ច ឬបាត់បង់​ប្រាក់អត្ថ​ប្រយោ​ជន៍​ណា​មួយ​ឡើយ»។ទន្ទឹមនឹងការលើកឡើងនេះដែរ លោក អ៊ុន ដារ៉ា ប្រធានសហភាពសហជីពកម្ពុជាពន្លឺកម្មករ ក៏បានមានប្រសា​សន៍សង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា លោកក៏សោ​កស្តា​​យ​ចំពោះបងប្អូ​នកម្មករនិយោជិត ដែលធ្លាប់បានបម្រើការងារនៅទីនោះ។ លោកបានសង្កេតឃើញក្រុមការងារជំនាញរបស់ក្រសួងការងារ និង​បណ្ដុះប​ណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានយកចិត្តទុកដាក់ដោះស្រាយបញ្ហានេះបានទាន់ពេលវេលា។លោកបានអំពាវនាវភាគីទាំងអស់បន្តសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច និងមន្រ្តីជំនាញរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះប​ណ្ដា​ល​វិជ្ជាជីវៈ ដើម្បីធានាថា រាល់ផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់បងប្អូនកម្មករត្រូវបានការពារ និងឆ្លើយ​តបទៅតា​មគោ​ល​ការ​ណ៍​ច្បាប់​ស្តីពី​ការ​ងារ​យ៉ាង​ត្រឹម​ត្រូវ។​បើតាមក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ តាមរយៈទីភ្នាក់ងារជាតិ និងមុខរបរ(NEA) គ្រោងចុះទៅដល់​ទីតាំងផ្ទាល់​ ដើម្បីចុះ​ឈ្មោះប​ងប្អូ​ន​ក​ម្ម​ក​រនិយោជិតទាំងឡាយណា ដែលមានបំណងចង់ស្វែងរកឱកាសការងារថ្មី ដោយមន្រ្តីជំនាញនឹងផ្គូរផ្គងការងារយ៉ាងសកម្ម ដែលមាន​តម្រូវ​ការ​ក​ម្លាំងពលកម្មជាច្រើននាក់ ដែលនេះជាឱកាសល្អក្នុងការទទួលបានការងារថ្មីភ្លាមៗដោយមិនបាច់រង់ចាំយូរ។បន្ថែមលើសពីនេះ​ សម្រាប់បងប្អូនកម្មករនិយោជិតដែលចង់ផ្លាស់ប្តូរអាជីព ឬចង់បង្កើនសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ក្រសួង​ការងារ​ក៏បាន​រៀបចំ​កម្មវិធី​ផ្តល់​ការប​ណ្តុះប​ណ្តាលជំនា​ញថ្មីៗដោយមិនគិតថ្លៃ ដើម្បីជួយឱ្យបងប្អូនមានជំនាញ ហើយជួយពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ច​គ្រួសារឱ្យកាន់តែមា​នស្ថិរភាព​យូរ​អ​ង្វែង​តទៅ​មុខ​ទៀត៕

(ភ្នំពេញ)៖ អតីតសិស្សនិទ្ទេស A លោក សឹម សាយនរិន្ទ កំពុងសិក្សាជំនាញមេកានិករថយន្តនៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេស ហ្ស៊ី វេ សេ (JVC) ប្រាប់ពីមូលហេតុដែលលោកសម្រេចជ្រើសរើសសិក្សាជំនាញនេះ ដោយសារតែលោកមានចំណាប់អារម្មណ៍លើការជួសជុលរថយន្តតាំងពីក្មេង ជាពិសេសសាលាមានគ្រូពន្យល់ច្បាស់ៗ ឧបករណ៍ទំនើប មានការអនុវត្តជាក់ស្តែង រៀនឆាប់ចេះងាយយល់។ លោក សឹម សាយនរិន្ទ បានឱ្យដឹងថា មុនពេលចូលរៀន លោកធ្លាប់ស្វែងយល់ពីការជួសជុលរថយន្តតាមរយៈ YouTube ដោយសារតែចំណង់ចំណូលចិត្តផ្ទាល់ខ្លួន ប៉ុន្តែការសិក្សាតាមរយៈវីដេអូមិនទាន់អាចផ្តល់ការយល់ដឹងបានគ្រប់គ្រាន់អំពីគ្រឿងបន្លាស់ និងប្រព័ន្ធរថយន្តនោះទេ។ ក្រោយពេលចូលរៀននៅវិទ្យាស្ថាន JVC លោកបានទទួលឱកាសអនុវត្តផ្ទាល់លើរថយន្ត ដែលធ្វើឱ្យលោកអាចយល់ពីមេកានិករថយន្តបានកាន់តែច្បាស់។លោកបាននិយាយថា៖ «ការរៀនជំនាញនៅ JVC គឺលោកគ្រូបង្រៀនច្បាស់ៗតែម្តង ហើយមានការអនុវត្តច្រើនទៅលើឡានផ្ទាល់ៗ ដែលធ្វើសិស្សចាប់ទទួលចំណេះ ជំនាញច្បាស់លាស់ក្នុងខ្លួន»។លោក សឹម សាយនរិន្ទ បានឱ្យដឹងថា ក្រោយពីបានរៀន និងអនុវត្តជាក់ស្តែង លោកអាចពិនិត្យ និងដោះស្រាយបញ្ហារថយន្តមួយចំនួនដោយខ្លួនឯង ដែលជាការបង្ហាញថា ចំណេះដឹងទ្រឹស្តី និងការអនុវត្តជាក់ស្តែងអាចបំពេញបន្ថែមគ្នា និងជួយឱ្យសិស្សមានជំនាញកាន់តែរឹងមាំ។សម្រាប់លោក សឹម សាយនរិន្ទ ការជ្រើសរើសសិក្សានៅ JVC មិនមែនផ្តល់ត្រឹមតែចំណេះដឹងទ្រឹស្តីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្តល់ជំនាញវិជ្ជាជីវៈជាក់លាក់ ដែលអាចយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងការងារបាន។ លោកបន្ថែមថា TVET នាំមកនូវ អាហារូបករណ៍ ជំនាញ និងឱកាសការងារទូលំទូលាយ ជាពិសេសជំនាញរថយន្តមានទីផ្សារការងារច្រើន ដោយសារប្រជាជននៅកម្ពុជាកាន់តែមានការប្រើប្រាស់រថយន្តច្រើនឡើង ទាំងនៅទីក្រុង និងតាមបណ្តាខេត្ត៕

(អន្តរជាតិ)៖ វាជាអ្វីមួយដែលម្ចាស់សត្វឆ្កែគ្រប់រូបដឹង — ប៉ុន្តែឥឡូវនេះយើងមានវិទ្យាសាស្ត្រដើម្បីបញ្ជាក់វា៖ សត្វឆ្កែពិតជាអាចប្រាប់បានថាពេលណាយើងសប្បាយចិត្ត ឬសោកសៅ។យោងតាមការសិក្សាមួយដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃចន្ទនៅក្នុងទិនានុប្បវត្តិ iScience អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានស្កេនខួរក្បាលរបស់សត្វឆ្កែ ដើម្បីបង្ហាញពីរបៀបដែលពួកវាដំណើរការទឹកមុខផ្សេងៗរបស់មនុស្ស រួមទាំងសុភមង្គល ទុក្ខព្រួយ កំហឹង និងការភ័យខ្លាច។ការស្កេន ដែលធ្វើឡើងដោយក្រុមមួយមកពីសាកលវិទ្យាល័យវីយែន បង្ហាញពីរបៀបដែលខួរក្បាលរបស់សត្វឆ្លើយតបខុសគ្នាអាស្រ័យលើទឹកមុខដែលមនុស្សបង្ហាញ។អ្នកនិពន្ធការសិក្សាជាន់ខ្ពស់ Laura Cuaya បានពន្យល់ពីការរកឃើញរបស់ពួកគេនៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដែលបានចេញផ្សាយនៅលើគេហទំព័ររបស់សាកលវិទ្យាល័យ។ នាងបាននិយាយថា "នៅពេលដែលយើងប្រៀបធៀបមនុស្សជាមួយថនិកសត្វយើងកំពុងពិនិត្យមើលសមត្ថភាពដែលអាចមកពីបុព្វបុរសរួម"។"ជាមួយសត្វឆ្កែ រឿងរ៉ាវគឺខុសគ្នាទាំងស្រុង។ ពួកគេបានដើរតាមមាគ៌ាវិវត្តន៍ខុសគ្នាខ្លាំង ប៉ុន្តែតាមរយៈការចិញ្ចឹម ពួកគេបានអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពសង្គមដែលត្រូវការដើម្បីយល់ និងសហការជាមួយយើង"។ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានស្កេនខួរក្បាលរបស់សត្វឆ្កែចំនួនប្រាំបីក្បាល — ឆ្កែពូជ Border Collie ចំនួនប្រាំមួយក្បាល ឆ្កែពូជ Labrador មួយក្បាល និងឆ្កែពូជ Golden Retriever មួយក្បាល — ខណៈពេលដែលបង្ហាញពួកគេនូវរូបភាពរបស់មនុស្សចម្លែកដែលមានទឹកមុខរីករាយ ឬធម្មតា។ រូបភាពនៃមុខរីករាយបានបង្កើនសកម្មភាពនៅក្នុងផ្នែកនៃខួរក្បាលដែលទាក់ទងនឹងដំណើរការយល់ដឹង ។ “វាបង្ហាញថាមុខមនុស្សរីករាយអាចមានសារៈសំខាន់ខាងអារម្មណ៍សម្រាប់សត្វឆ្កែ”។បន្ទាប់មក ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវចង់ដឹងថាតើផ្នែកដូចគ្នានៃខួរក្បាលរបស់សត្វឆ្កែនឹងឆ្លើយតបទៅនឹងអារម្មណ៍ផ្សេងទៀតដែរឬទេ។ ពួកគេបានបង្ហាញរូបភាពសត្វឆ្កែចំនួន 12 សន្លឹករបស់មនុស្សដែលមានអារម្មណ៍រីករាយ ខឹង ភ័យខ្លាច ឬសោកសៅ ហើយបានប្រើការរៀនម៉ាស៊ីនដើម្បីវិភាគសកម្មភាពខួរក្បាលរបស់ពួកគេ។ប៉ុន្តែខួរក្បាលរបស់សត្វឆ្កែមិនបានឆ្លើយតបតាមរបៀបដូចគ្នាចំពោះទឹកមុខខឹង ភ័យខ្លាច ឬសោកសៅដូចដែលពួកគេធ្វើចំពោះសុភមង្គលនោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការវិភាគខួរក្បាលទាំងមូលបានបង្ហាញពីគំរូនៃសកម្មភាពផ្សេងៗគ្នានៅពេលដែលសត្វឆ្កែបានឃើញមុខដែលបង្ហាញពីអារម្មណ៍អវិជ្ជមាន៕

(អ​ន្តរជាតិ)៖ ពេជ្រ Motswedi របស់ប្រទេសបុតស្វាណា ដែលមានទំហំ 2,488 ការ៉ាត់ ដែលជាពេជ្ររដុបដែលមានគុណភាពខ្ពស់បំផុតទីពីររបស់ពិភពលោក ត្រូវបានលក់ចេញជិតពីរឆ្នាំបន្ទាប់ពីការរកឃើញរបស់វា។ក្រុមហ៊ុន Lucara Diamond ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសកាណាដា បានបង្ហាញការលក់នេះនៅក្នុងលទ្ធផលត្រីមាសទីពីររបស់ខ្លួន ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី 7 ខែសីហា ដោយ Motswedi ត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងប្រាក់ចំណូលចំនួន 41 លានដុល្លាររបស់ក្រុមហ៊ុនសម្រាប់ត្រីមាសនេះ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ Business Insider Africa។ក្រុមហ៊ុន Lucara មិនបានកំណត់អត្តសញ្ញាណអ្នកទិញ ឬបានបង្ហាញថាពេជ្រនេះលក់បានក្នុងតម្លៃប៉ុន្មាននោះទេ។ការលក់នេះបញ្ចប់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដ៏យូរអង្វែងមួយ ដើម្បីស្វែងរកអ្នកទិញសម្រាប់ត្បូងដែលមានទំហំ និងភាពកម្រពិសេសរបស់វា ដែលធ្វើឱ្យវាពិបាកក្នុងការវាយតម្លៃតាមរយៈវិធីសាស្ត្រធម្មតា។ក្រុមហ៊ុន Lucara បានយកពេជ្រ Motswedi ពីអណ្តូងរ៉ែ Karowe របស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសបុតស្វាណា ទ្វីបអាហ្វ្រិក ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ 2024។ ត្បូងពេជ្រនេះត្រូវបានគេរាយការណ៍ដំបូងថាមានទម្ងន់ 2,492 ការ៉ាត់ ប៉ុន្តែបានបាត់បង់បរិមាណតិចតួចក្នុងអំឡុងពេលសម្អាត ដែលជារឿងធម្មតាសម្រាប់ត្បូងដែលមានទំហំនេះ នេះបើយោងតាមក្រុមហ៊ុន National Jeweler។ វិទ្យាស្ថាន Gemological Institute of America បានចាត់ថ្នាក់ Motswedi ជាពេជ្ររដុបដែលមានគុណភាពខ្ពស់បំផុតទីពីរដែលមិនធ្លាប់មាន ដែលពេជ្រធំជាងគេបំផុត ឈ្មោះCullinan ទំហំ 3,106 ការ៉ាត់ ដែលត្រូវបានរកឃើញនៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូងក្នុងឆ្នាំ 1905។ការស្វែងរកអ្នកទិញបានបង្ហាញថាពិបាក ពីព្រោះពេជ្រដែលមានទំហំនេះកម្រមានណាស់ ។ ការលក់ពេជ្របែបនេះក៏តម្រូវឱ្យមានការសម្រេចចិត្តអំពីរបៀបដែលវាអាចត្រូវបានកាត់ និងប៉ូលានៅទីបំផុត៕ 

(អន្តរជាតិ)៖ ដូចអាហារដែលនៅសល់ផ្សេងទៀតដែរ ការកំដៅស៊ុតឡើងវិញអាចផ្លាស់ប្តូររសជាតិ និងរូបរាង របស់វា ហើយក៏អាចបណ្តាលឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរមួយចំនួននៃតម្លៃអាហារូបត្ថម្ភផងដែរ។ ខណៈពេលដែលការចម្អិនអាហារត្រូវបានគេដឹងថាប៉ះពាល់ដល់សារធាតុចិញ្ចឹមមួយចំនួននៅក្នុងអាហារ ការស្រាវជ្រាវលើថាតើការកំដៅស៊ុតដែលចម្អិនរួចហើយផ្លាស់ប្តូរទម្រង់អាហារូបត្ថម្ភរបស់វាយ៉ាងសំខាន់នៅមានកម្រិតដែរឬទេ នេះបើយោងតាម ​​Healthline។ភាពខុសគ្នាធំបំផុតជាធម្មតាគឺនៅក្នុងទ្រង់ទ្រាយ។  ស៊ុតដែលត្រូវបានកំដៅឡើងវិញយូរពេកអាចក្លាយទៅជាស្ងួត រឹង ឬដូចកៅស៊ូ។សុវត្ថិភាពអាហារចាប់ផ្តើមមុនពេលកំដៅឡើងវិញ។ ស៊ុតគួរតែត្រូវបានចម្អិនឱ្យឆ្អិនល្អ ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃបាក់តេរីដូចជា Salmonella។ នៅពេលចម្អិនរួច វាគួរតែត្រូវបានដាក់ក្នុងធុងរាក់មួយ ដើម្បីឱ្យវាត្រជាក់យ៉ាងលឿន ទុកក្នុងទូរទឹកកកនៅសីតុណ្ហភាព 40°F (4°C) ឬទាបជាងនេះ ហើយបរិភោគក្នុងរយៈពេលបីទៅបួនថ្ងៃ។នៅពេលកំដៅឡើងវិញ ស៊ុត និងចានស៊ុតគួរតែឡើងដល់សីតុណ្ហភាពខាងក្នុង 74°C (74°C) ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺដែលបណ្តាលមកពីអាហារ។ស៊ុតឆ្អិន និងម្ហូបដែលមានស៊ុតអាចត្រូវបានកំដៅឡើងវិញដោយសុវត្ថិភាព ប្រសិនបើវាត្រូវបានរក្សាទុកយ៉ាងត្រឹមត្រូវ និងកំដៅដល់សីតុណ្ហភាពខ្ពស់គ្រប់គ្រាន់។វិធីសាស្ត្រ​កំដៅ​ឡើងវិញ​ដ៏ល្អ​គឺ​អាស្រ័យ​លើ​របៀប​ដែល​ស៊ុត​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ដំបូង៖-ស៊ុត​ច្របល់៖ ដាក់​ក្នុង​មីក្រូវ៉េវ​រយៈពេល 20-30 វិនាទី​ក្នុង​មួយ​ពេល ដោយ​កូរ​បន្ទាប់​ពី​ចន្លោះ​ពេល​នីមួយៗ​រហូត​ដល់​ក្តៅ​ស្មើៗ​គ្នា។-អូមេឡែត ៖ ដាក់​វា​ក្នុង​ចាន​ដែល​អាច​ប្រើ​ក្នុង​ឡ​បាន ហើយ​កំដៅ​នៅ​សីតុណ្ហភាព 350°F (176°C) រយៈពេល 15-20 នាទី។ ចំណែកស៊ុត​ដែល​កក​អាច​ត្រូវការ​ពេល 25-30 នាទី។-ស៊ុត​ឆ្អិន៖ កុំ​ដាក់​វា​ក្នុង​មីក្រូវ៉េវ ព្រោះ​សម្ពាធ​អាច​កក​ឡើង​នៅ​ខាងក្នុង ហើយ​ធ្វើ​ឱ្យ​ស៊ុត​លឿង​ផ្ទុះ។ ផ្ទុយទៅវិញ សូម​ដាក់​វា​ក្នុង​ចាន​ធន់នឹង​កំដៅ គ្រប​ដោយ​ទឹក​ក្តៅ ហើយ​ទុក​ប្រហែល 10 នាទី។-ស៊ុត​ចៀន៖ ដាក់​វា​ក្នុង​ខ្ទះ​ជាមួយ​ប៊ឺ ឬ​ប្រេង​បន្តិច​រយៈពេល 2-5 នាទី​ដោយ​មិន​ត្រឡប់។-ស៊ុត​ស្ងោរ៖ ដាក់​វា​ចូល​ក្នុង​ទឹក​ពុះ​រយៈពេល 1-2 នាទី​មុន​ពេល​យក​វា​ចេញ​ដោយ​ប្រុងប្រយ័ត្ន៕

(អន្តរជាតិ)៖ កូរ៉េខាងជើងត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា បានប្រកាសថាការធ្វើអត្តឃាតជាបទឧក្រិដ្ឋប្រឆាំងនឹងរដ្ឋ ដោយហៅវាថា "ក្បត់ជាតិប្រឆាំងនឹងសង្គមនិយម"។យោងតាមរបាយការណ៍ ការណែនាំពីលោកគីមជុងអ៊ុននេះធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីមានការកើនឡើងនៃករណីធ្វើអត្តឃាតនៅទូទាំងប្រទេស។អាជ្ញាធរត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានបញ្ជាឱ្យមន្ត្រីមូលដ្ឋានទប់ស្កាត់ការធ្វើអត្តឃាតនៅក្នុងតំបន់របស់ពួកគេ ដោយព្រមានថាពួកគេអាចនឹងត្រូវទទួលខុសត្រូវប្រសិនបើករណីបែបនេះកើតឡើង។គោលនយោបាយនេះបានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីអន្តរជាតិ និងការពិភាក្សាឡើងវិញអំពីសុខភាពផ្លូវចិត្ត ការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាល និងសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង។មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងលោកគីមជុងអ៊ុនបានចេញការណែនាំសម្ងាត់មួយដែលដាក់ស្លាកការធ្វើអត្តឃាតថាជា "ទង្វើក្បត់ជាតិប្រឆាំងនឹងសង្គមនិយម" បន្ទាប់ពីមានការកើនឡើងនៃការស្លាប់ដោយសារការធ្វើអត្តឃាតដែលបណ្តាលមកពីភាពក្រីក្រធ្ងន់ធ្ងរ ការអត់ឃ្លាន និងការលំបាកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចការណែនាំ បានបង្ហាញតាមរយៈកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់ផ្ទៃក្នុងដែលលេចធ្លាយដែលគ្របដណ្តប់ដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដូចជាវិទ្យុអាស៊ីសេរី បទបញ្ជានេះត្រូវបានចេញបន្ទាប់ពីការប៉ាន់ស្មានស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ (រួមទាំងទិន្នន័យដែលដកស្រង់ដោយសេវាស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ជាតិរបស់កូរ៉េខាងត្បូង) បានបង្ហាញពីការកើនឡើងប្រហែល 40% ក្នុងមួយឆ្នាំនៃអត្រាធ្វើអត្តឃាត។របាយការណ៍បានបង្ហាញកត្តាបង្កពីភាពអស់សង្ឃឹមខាងសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំង កង្វះអាហារ និងករណីគ្រួសារទាំងមូលធ្វើអត្តឃាត ជួនកាលបន្សល់ទុកបណ្តាំ ធ្វើអត្តឃាតដែលរិះគន់ដោយបើកចំហចំពោះប្រព័ន្ធសង្គម និងនយោបាយរបស់រដ្ឋ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃអាទិត្យថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងកាត់បន្ថយសមយុទ្ធយោធាជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តសំខាន់ក្នុងតំបន់គឺកូរ៉េខាងត្បូង ត្រឹមតែប៉ុន្មានម៉ោងមុនពេលដែលសមយុទ្ធនោះចាប់ផ្តើម ដោយលើកឡើងពីទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានរបស់លោកជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន និងកង្វះជំនួយរបស់ទីក្រុងសេអ៊ូលជាមួយអ៊ីរ៉ង់។លោក Trump បានសរសេរនៅលើ Truth Social ថា “ដោយផ្អែកលើទំនាក់ទំនងល្អរបស់ខ្ញុំជាមួយគីម ជុងអ៊ុន នៃប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ខ្ញុំមិនសប្បាយចិត្តនឹងការពិតដែលថាសហរដ្ឋអាមេរិកបានយល់ព្រមចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធយោធារួមគ្នាជាមួយកូរ៉េខាងត្បូងជាយូរមកហើយ”។ «សមយុទ្ធទាំងនេះមិនត្រឹមតែមានតម្លៃថ្លៃប៉ុណ្ណោះទេ ដោយការចំណាយភាគច្រើនទាំងនេះត្រូវបានបង់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក (ដូចធម្មតា!) ប៉ុន្តែបញ្ជូនសញ្ញាមួយដែលមិនសមរម្យ និងអរិភាពទាំងស្រុង ទៅកាន់ប្រទេសមួយដែលដរាបណាលោក Donald J. Trump ជាប្រធានាធិបតី គឺមិនមានការគំរាមកំហែង និងគោរពឡើយ»។កូរ៉េខាងត្បូងគឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់អាមេរិកអស់រយៈពេលជាង 70 ឆ្នាំមកហើយ ហើយប្រទេសទាំងពីរមានសន្ធិសញ្ញាការពារជាតិទៅវិញទៅមក ដែលត្រូវបានរចនាឡើងជាចម្បងដើម្បីការពារខ្លួនពីកូរ៉េខាងជើង - មហាអំណាចយោធាដែលកំពុងរីកចម្រើន ដែលឥឡូវនេះមានក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលផ្លោងអន្តរទ្វីប។សហរដ្ឋអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងតែងតែធ្វើសមយុទ្ធយោធារួមគ្នា ហើយកូរ៉េខាងត្បូងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកដ៏ធំបំផុតនៅក្រៅប្រទេស គឺ Camp Humphreys - ជាជម្រករបស់សមាជិកសេវាកម្មអាមេរិករាប់ម៉ឺននាក់ ក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ និងជនជាតិកូរ៉េ។សមយុទ្ធ Ulchi Freedom Shield ដែលជាសមយុទ្ធរួមគ្នាប្រចាំឆ្នាំ ត្រូវបានកំណត់ឱ្យចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ និងដំណើរការរយៈពេល 10 ថ្ងៃ ដើម្បីសម្របខ្លួនទៅនឹងសមត្ថភាពវិវត្តន៍របស់កូរ៉េខាងជើង និងនឹងរួមបញ្ចូលការបណ្តុះបណ្តាលដើម្បីទប់ទល់នឹងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក ការរំខាន GPS និងការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធឺណិត នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍រួមរបស់ Reuters កាលពីសប្តាហ៍មុន ដោយដកស្រង់សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយ។សមយុទ្ធនេះជាធម្មតាជាសមយុទ្ធរួមគ្នាដ៏សំខាន់មួយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងកងទ័ពរាប់ពាន់នាក់ និងឧបករណ៍សំខាន់ៗ។ យ៉ាងហោចណាស់កងទ័ពកូរ៉េខាងត្បូងចំនួន 18,000 នាក់ត្រូវបានកំណត់ឱ្យចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធនេះ នេះបើយោងតាមអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន៕

(ភ្នំពេញ)៖ ក្រសួងអប់រំ ប្រកាសជ្រើសរើសនិស្សិតនារីក្រីក្រ ឱ្យចូលស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្ន នៅមជ្ឈមណ្ឌលអន្តេវាសិកនិស្សិតនារី ដែលមានទីតាំងជាប់វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា សរុបចំនួន ៩០ នាក់។ ឱកាសនេះត្រូវបានផ្តល់ជូនសម្រាប់និស្សិតនារីក្រីក្រ ឆ្នាំទី១ ដែលកំពុងសិក្សាតាមបណ្តាគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈនានាក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ទាំងនិស្សិតអាហារូបករណ៍ និងនិស្សិតបង់ថ្លៃសិក្សា។កាលបរិច្ឆេទ និងទីកន្លែងទទួលពាក្យ គឺបេក្ខជនត្រូវយកពាក្យមកដាក់សុំស្នាក់នៅដោយខ្លួនឯង នៅតាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សារបស់ខ្លួនចាប់ពីថ្ងៃផ្សាយដំណឹងនេះតទៅ រហូតដល់ថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣៕

ទីស្តីការក្រសួងទេសចរណ៍៖ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអនុញ្ញាតជូន ឯកឧត្តម​ឧកញ៉ា​សាស្ត្រាចារ្យ​សមូហកបណ្ឌិត ឡី សុភាព ប្រធានសមាគមសហព័ន្ធយុវជនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និងសហការី ចូលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារ ដើម្បីកំណត់ទិសដៅយុទ្ធសាស្ត្រ និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជំរុញការអភិវឌ្ឍ និងការលើកកម្ពស់​សេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធក្នុងវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាឱ្យកាន់តែរីកចម្រើនថែមទៀត។ក្នុងឱកាសនៃជំនួបនេះ ឯកឧត្តមឧកញ៉ាសាស្ត្រាចារ្យប្រធានសមាគម បានគោរពថ្លែង​អំណរគុណ​យ៉ាងជ្រាលជ្រៅជូនចំពោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ដែលបានអនុញ្ញាត​ជូន​គណៈប្រតិភូ​ចូលជួបពិភាក្សាការងារ ព្រមទាំងបានជម្រាបជូនអំពីគម្រោងនៃការ​ស្នើ​សុំ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​លើការបណ្តុះបណ្តាល និងបង្កើនជំនាញវិជ្ជាជីវៈទេសចរណ៍ ការអភិវឌ្ឍមុខរបរ ការពង្រឹង និងពង្រីកសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធក្នុងវិស័យ​ទេសចរណ៍ និងការបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងអំពីវិស័យទេសចរណ៍ជាមួយបណ្តាញសាស្ត្រាចារ្យ និង​និស្សិត​ឱ្យ​កាន់​តែសកម្មថែមទៀត ។ជាការឆ្លើយតប ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃ​ខ្ពស់​ចំពោះ​សមិទ្ធផល​របស់​សមាគម​ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ឯកឧត្តមឧកញ៉ាប្រធាន និងការចូលរួមរបស់សហការី​គ្រប់​លំដាប់​ថ្នាក់ ដែលបានរួមចំណែកផ្សព្វផ្សាយ និងអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ជាពិសេសក្នុងវិស័យទេសចរណ៍។ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំ​ប្រកប​ដោយ​គតិបណ្ឌិត​របស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ព្រះរាជា​ណា​ចក្រ​កម្ពុជា តែងតែចិត្តទុកដាក់ និងផ្តល់អាទិភាពខ្ពស់ដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ តាមរយៈការពង្រឹងសមត្ថភាព ការរៀបចំកញ្ចប់អត្ថប្រយោជន៍ និងកិច្ចអន្តរាគមន៍​ចាំបា​ច់​នានា សំដៅបង្កើតឱកាសមុខរបរ ការងារ និងប្រាក់ចំណូល ដើម្បីលើកកម្ពស់ជីវភាព និង​ធានា​អនាគតកាន់តែប្រសើរជូនប្រជាពលរដ្ឋ។ជាលទ្ធផល ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពលើទិសដៅកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសំខាន់ៗចំនួន៤៖១. បណ្តុះបណ្តាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈទេសចរណ៍ និងពង្រឹងសមត្ថភាពធនធានមនុស្សឱ្យស្របតាមតម្រូវការទីផ្សារនៅក្នុងវិស័យទេសចរណ៍។២. បង្កើតឱកាសការងារ លើកកម្ពស់វិជ្ជាជីវៈ និងអភិវឌ្ឍមុខរបរផ្សេៗនៅតាមខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មនៃវិស័យទេសចរណ៍។៣. ពង្រីកការងារក្នុងក្របខ័ណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ព្រមទាំងជំរុញការបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងអំពីវិស័យទេសចរណ៍ឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ។៤.ឯកភាពរៀបចំការចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នារវាងក្រសួង ទេសចរណ៍ និងសមាគមសហព័ន្ធយុវជនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ដើម្បីបង្កើតក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្លូវការ និងជំរុញការអនុវត្តឱ្យទទួលបានលទ្ធផលជាក់ស្តែង។ជំនួបនេះបានបញ្ចប់ក្នុងបរិយាកាសស្និទ្ធស្នាល និងទទួលបានលទ្ធផលជាផ្លែផ្កា ដោយបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរួមក្នុងការប្រែក្លាយជំនាញទៅជាមុខរបរ មុខរបរទៅជាប្រាក់ចំណូល និងសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធទៅជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាប្រកបដោយបរិយាបន្ន ចីរភាព និងភាពធន់។ទីស្តីការក្រសួងទេសចរណ៍ រសៀលថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។