(ភ្នំពេញ)៖ ក្រសួងមហាផ្ទៃ នៅថ្ងៃទី២៤មីនានេះ បានចេញសេចក្ដីណែនាំដល់អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ អគ្គនាយកដ្ឋាន អង្គភាពចំណុះក្រសួងមហាផ្ទៃ និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ត្រូវចូលរួមអនុវត្តនូវវិធានការសន្សំសំចៃលើការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈ និងអគ្គិសនី។ក្រសួងមហាផ្ទៃ អនុញ្ញាតឱ្យមន្ត្រីមួយចំនួនអាច«ធ្វើការអនឡាញ»ពីផ្ទះ លើកលែងតែអង្គភាពចាំបាច់មួយចំនួន៕

(អន្តរជាតិ)៖ ទីផ្សារសកលកំពុងផ្ញើសញ្ញាចម្រុះ ខណៈដែលតម្លៃមាសធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ទោះបីជាភាពតានតឹងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់កើនឡើងក៏ដោយ។មាស ដែលតាមប្រពៃណីត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាទ្រព្យសកម្មដែលមានសុវត្ថិភាពក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាម បានធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់  ធ្លាក់ចុះជាង 8% ដល់កម្រិតទាបបំផុតក្នុងរយៈពេលបួនខែនៅសប្តាហ៍នេះ។ ការធ្លាក់ចុះនេះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីមាសបានកើនឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតលើសពី 5500 ដុល្លារនៅដើមឆ្នាំនេះ ចំពេលមានការភ័យខ្លាចខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយកើនឡើង។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ ជម្លោះរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់កំពុងកាន់តែខ្លាំងឡើង។ តម្លៃប្រេងបានកើនឡើងលើសពី 110 ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ខណៈដែលការគំរាមកំហែងកើនឡើងនៅជុំវិញច្រកសមុទ្រហ័រមូស ដែលជាផ្លូវថាមពលសកលដ៏សំខាន់។ប៉ុន្តែជំនួសឱ្យការកើនឡើង មាសកំពុងផ្លាស់ប្តូរទិសដៅផ្ទុយ​ ដែលធ្វើឱ្យវិនិយោគិនជាច្រើនមានការភ័ន្តច្រឡំ។អ្នកវិភាគចង្អុលបង្ហាញពីហេតុផលសំខាន់ៗចំនួនបី៖ប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកកាន់តែរឹងមាំ និងទិន្នផលមូលបត្របំណុលកើនឡើងកំពុងធ្វើឱ្យមាសមិនសូវទាក់ទាញ។ ការភ័យខ្លាចអតិផរណាដែលបណ្តាលមកពីការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងកំពុងកាត់បន្ថយការរំពឹងទុកនៃការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់។ ហើយវិនិយោគិនកំពុងលក់មាសដើម្បីទូទាត់ការខាតបង់នៅកន្លែងផ្សេងទៀត ជាពិសេសនៅពេលដែលទីផ្សារភាគហ៊ុនធ្លាក់ចុះ។តាមពិតទៅ សង្គ្រាមនេះកំពុងបង្កើតឥរិយាបថទីផ្សារមិនធម្មតា។ មាសជាធម្មតាជាទ្រព្យសកម្មដែលមានសុវត្ថិភាពកំពុងមានដំណើរការមិនល្អ ខណៈពេលដែលទ្រព្យសកម្មផ្សេងទៀតដូចជាប្រេង និងសូម្បីតែរូបិយប័ណ្ណគ្រីបតូកំពុងមានប្រតិកម្មខ្លាំងជាង។បន្ទាប់ពីមាសធ្លាក់ចុះមកនៅត្រឹមជាង​៥០០០ដុល្លារក្នុងមួយតម្លឹង មានសំណួរលើកឡើងថា តើគួរទិញមាសក្នុងអំឡុងពេលធ្លាក់ចុះតម្លៃនេះទេ?អ្នកវិភាគខ្លះនិយាយថា នេះអាចជាឱកាសទិញភ្លាមៗ ជាពិសេសប្រសិនបើជម្លោះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ មាសមានទំនោរកើនឡើង បន្ទាប់ពីការប៉ះទង្គិចដំបូងនៃសង្គ្រាមមានស្ថេរភាព។មហាជនមួយចំនួនក៏បានលើកឡើងថា នេះជាឱកាសសម្រាប់ទិញមាសទុក ដើម្បីទុកលក់នៅពេលមាសឡើងថ្លៃ។ ចំណែកមតិម្យ៉ាងវិញទៀត៖ ប្រសិនបើអត្រាការប្រាក់នៅតែខ្ពស់ ហើយប្រាក់ដុល្លារនៅតែរឹងមាំ មាសអាចធ្លាក់ចុះបន្ថែមទៀតក្នុងរយៈពេលខ្លី។ ទីផ្សារអាចបន្តផ្តល់អាទិភាពដល់សាច់ប្រាក់ងាយស្រួលជាងសុវត្ថិភាព។សម្រាប់ពេលនេះ អ្នកជំនាញណែនាំឱ្យប្រុងប្រយ័ត្ន។ ការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃមាសបច្ចុប្បន្នអាចមិនមែនជាសញ្ញានៃភាពទន់ខ្សោយនោះទេ ប៉ុន្តែជាការផ្លាស់ប្តូររបៀបដែលទីផ្សារកំពុងមានប្រតិកម្មចំពោះជម្លោះសកល។នេះជាឱកាសទិញ ឬជាសញ្ញាព្រមាននឹងអាស្រ័យលើអ្វីដែលកើតឡើងបន្ទាប់នៅក្នុងវិបត្តិអ៊ីរ៉ង់-សហរដ្ឋអាមេរិក និងរបៀបដែលធនាគារកណ្តាលឆ្លើយតប។គួរបញ្ជាក់ថា តម្លៃមាសនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ តម្លៃមាសលក់ចេញ ៥៥៥ដុល្លារក្នុងមួយជី និង ទិញចូល៥៤៥ ក្នុងមួយជី។ ប៉ុន្តែតម្លៃនេះ មានភាពខុសគ្នាតិចតួច អាស្រ័យទៅតាមហាងឆេងហាង នីមួយ៕ 

(កោះកុង)៖ ក្រសួងទេសចរណ៍ និងរដ្ឋបាលខេត្តកោះកុង ព្រមទាំងវិស័យឯកជន បានប្តេជ្ញារួមគ្នាក្នុងការជំរុញ និងអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍នៅខេត្តកោះកុង ឱ្យក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍កម្រិតខ្ពស់ សម្រាប់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ។ ការអភិវឌ្ឍកោះទទឹងរីស្សតនេះ គឺជាការវិនិយោគដោយក្រុមហ៊ុនខ្មែរ ស្នាដៃនិងគំនិត ព្រមទាំងការឆ្នៃប្រឌិតដោយវិនិយោគិនខ្មែរ ដោយរក្សានូវអត្តសញ្ញាណខ្មែរ ដែលនេះបានឆ្លុះបញ្ជាំងពីការរួមចំណែករបស់ប្រជាជនខ្មែរ ដែលចេះស្រឡាញ់និងរួបរួមគ្នាក្រោមទិសស្លោក “ខ្មែររួមគ្នា ខ្មែរខ្លាំង”។ ក្នុងបេសកកម្មនេះ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងលោកជំទាវ ព្រមទាំងលោកជំទាវ ឈី វ៉ា អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តកោះកុង បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូចុះទស្សនកិច្ចសិក្សា និងពិនិត្យស្ថានភាពអភិវឌ្ឍន៍ជាក់ស្តែងនៅ “កោះទទឹងរីស្សត” ដែលជារមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍កម្រិតខ្ពស់ថ្មីមួយ ស្ថិតក្នុងទឹកដីខេត្តកោះកុង។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ មានការចូលរួមពីថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងទេសចរណ៍ ថ្នាក់ដឹកនាំខេត្តកោះកុង តំណាងសមាគមក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍កម្ពុជា រួមមាន CATA, CTF និង PATA ព្រមទាំងអ្នកផលិតមាតិកាជាតិ និងអន្តរជាតិ សរុបប្រមាណ ៦០ នាក់។គណៈប្រតិភូបានចុះពិនិត្យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗនៅលើកោះទទឹងរីស្សត រួមមាន វីឡាលំហែប្រណិត ផ្ទះឈើបែបខ្មែរបុរាណ បណ្ណាល័យ កន្លែងហាត់ប្រាណ និងយូហ្គា អាងហែលទឹក កន្លែងមើលថ្ងៃលិច និងភោជនីយដ្ឋាន ដែលបានរៀបចំតាមស្តង់ដារខ្ពស់។ក្នុងឱកាសនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានថ្លែងអំណរគុណ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះក្រុមហ៊ុន ដែននគរ (ខេមូឌា) អ៊ិនវេសមិន ឯ.ក. ដែលបានវិនិយោគ និងអភិវឌ្ឍកោះទទឹងរីស្សត តាមរយៈ ឱ្យក្លាយជារមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ប្រណិត មានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការប្រកួតប្រជែងលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។ គួរបញ្ជាក់ថា “កោះទទឹងរីស្សត” បានបើកដំណើរការសាកល្បងកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦ ដោយមានវីឡាសរុបចំនួន ២៤ រចនាបែបបុរាណ និងសហសម័យ ព័ទ្ធជុំវិញដោយធម្មជាតិខៀវស្រងាត់ និងមានឆ្នេរខ្សាច់សស្អាតប្រវែងប្រមាណ ២,០០០ ម៉ែត្រ ដែលផ្តល់នូវបទពិសោធន៍លំហែកាយដ៏ប្រណិត និងឯកជនភាពខ្ពស់។

(វៀតណាម)៖ ផ្ទុះការភ្ញាក់ផ្អើលជាថ្មី ត្រី Oarfish ឬត្រីនាំសារយក្សមួយក្បាលដែលមានប្រវែងជាង ៤ ម៉ែត្រ និងមានទម្ងន់ប្រហែល ២០ គីឡូក្រាម ត្រូវបានគេរកឃើញថ្មីៗនេះនៅលើច្រាំងនៅក្នុងឃុំតាន់ហៃ ខេត្តឡាំដុង។ សារព័ត៌មាន Vietnam Net បានរាយការណ៍ថា ពលរដ្ឋបានប្រទះឃើញត្រីនេះកាលពីរសៀលថ្ងៃទី ២២ ខែមីនា ដោយអ្នកស្រុកនៅភូមិតាមតាន់ ប្រទះឃើញត្រីនេះគឺគ្មានជីវិតនោះ បាននឹងកំពុងអណ្តែតនៅជិតឆ្នេរសមុទ្រជិតតំបន់ឌិញថាយធីម។ត្រីនេះមានដងខ្លួនវែងរាបស្មើ ជាមួយនឹងព្រុយខ្នងពណ៌ក្រហមដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ដែលរត់ពីក្បាលទៅកន្ទុយ។ ក្បាលរបស់វាមានស្លាបវែងៗ ខណៈដែលផ្នែកមួយនៃកន្ទុយរបស់វាហាក់ដូចជាបាត់។ ក្រោយពីបានឃើញ អ្នកស្រុកបាន រួមគ្នាយកត្រីនេះមកច្រាំង។ ដោយផ្អែកលើលក្ខណៈរូបវន្តរបស់វា ពួកគេបានកំណត់អត្តសញ្ញាណវាថាជាត្រីអូរ ដែលជាប្រភេទសត្វសមុទ្រជ្រៅដែលកម្រឃើញ។ ដោយពិចារណាថាសត្វត្រីនេះជាសត្វពិសិដ្ឋ និងមិនធម្មតា អ្នកភូមិបានរៀបចំពិធីបញ្ចុះសពត្រីនៅល្ងាចដដែលនោះ ស្របតាមទំនៀមទម្លាប់ក្នុងស្រុក។ត្រីអូរ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់តាមវិទ្យាសាស្ត្រថាជាត្រីដែលមានឆ្អឹងវែងបំផុតមួយក្នុងពិភពលោក ហើយត្រី Oarfish នេះ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាត្រីនាំសារពីវិនាសសកម្មក្រោមបាតសមុទ្រ ដែលនឹងធ្វើឱ្យមនុស្សលោក ជួបគ្រោះធម្មជាតិដ៏អាក្រក់ដែលនឹងកើតឡើងឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ ប្រភេទសត្វនេះត្រូវបានហ៊ុព័ទ្ធដោយ រឿងព្រេងជាច្រើន រួមទាំងជំនឿថាវាជា "អ្នកនាំសារមកពីវិមានរបស់ព្រះសមុទ្រ" ដែលជារឿយៗត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ នៅក្នុងរឿងព្រេងនិទានជាមួយនឹងសញ្ញានៃការរញ្ជួយដី ឬរលកយក្សស៊ូណាមិ។ តាមជំនឿរបស់ជនជាតិជប៉ុន ត្រីនេះមានឈ្មោះថា Ryugu no Tsuai ដែលមានន័យថា អ្នកនាំសារពីវាំងស្ដេចនាគ ហើយគេជឿថា នៅពេលណាដែលត្រីនេះបង្ហាញខ្លួននៅមាត់ឆ្នេរ ឬជាប់សំណាញ់អ្នកនេសាទវាជាប្រផ្នូលអាក្រក់ព្រមានពីគ្រោះរញ្ជួយដី ឬរលកយក្សស៊ូណាមិ ដែលនឹងមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រពន្យល់ថា ដោយសារតែត្រីនេះរស់នៅបាតសមុទ្រជ្រៅ (ជម្រៅពី២០០ទៅ១០០០ម៉ែត្រ) វាអាចនឹងមានភាពរហ័សរហួនក្នុងដឹងពីបម្រែបម្រួលស្រទាប់ភពផែនដីនៅបាតសមុទ្រ ឬការប្រែប្រួលចរន្តទឹកមុនពេលមានគ្រោះធម្មជាតិទើបវាហែលឡើងមកលើផ្ទៃទឹក។ ត្រី Oarfish កម្រនឹងឃើញវានៅមានជីវិតណាស់ ភាគច្រើនគេប្រទះឃើញវានៅពេលដែលងាប់ ហើយអណ្ដែតមកលើឆ្នេរខ្សាច់ជាដើម។

(អន្តរជាតិ)៖ ការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងឆៅដោយសារតែជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងជំរុញដល់ការជិះរថយន្តអគ្គិសនី ដោយក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តជាច្រើននៅអាស៊ីបានរាយការណ៍ពីការកើនឡើងទ្វេដងនៃការលក់ក្នុងរយៈពេលបីសប្តាហ៍កន្លងមកនេះ។ តម្លៃប្រេងឆៅប្រភេទ Brent សម្រាប់ចែកចាយនៅខែឧសភា បានឡើងលើស ១១២ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល កាលពីចុងសប្តាហ៍មុន។ ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលឥឡូវនេះស្ថិតនៅក្នុងសប្តាហ៍ទីបួនរបស់ខ្លួន ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងនាំឱ្យមានការកើនឡើងបន្ថែមទៀតនៃតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនេះ។ ក្នុងចំណោមការឡើងថ្លៃនៃតម្លៃប្រេង ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអគ្គិសនីអាស៊ីដូចជា BYD និង VinFast កំពុងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ នេះបើយោងតាម Bloomberg ។ ក្នុងរយៈពេលពីរសប្តាហ៍កន្លងមកនេះ ហាងលក់រថយន្ត BYD នៅទីក្រុងម៉ានីល (ប្រទេសហ្វីលីពីន) បានទទួលការបញ្ជាទិញស្មើនឹងការលក់ពេញមួយខែ។ការបិទផ្លូវថាមពលសកលដ៏សំខាន់នេះស្ទើរតែទាំងស្រុងនៅក្នុងខែមីនា ដោយសារតែជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា បានប៉ះពាល់ដល់អាស៊ី ដែលនាំចូលប្រេងប្រហែល ៤០% និងឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ (LNG) ចំនួន ២៥% របស់ខ្លួនតាមរយៈច្រកសមុទ្រនេះ។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យោងតាមអង្គការថាមពលឯករាជ្យ Ember អាស៊ីមានគុណសម្បត្តិមួយដែលអឺរ៉ុបខ្វះនៅឆ្នាំ 2022៖ បច្ចេកវិទ្យាថាមពលកកើតឡើងវិញ អាគុយ និងយានយន្តអគ្គិសនីឥឡូវនេះមានតម្លៃថោកជាង និងងាយស្រួលចូលប្រើប្រាស់ជាងពេលមុន។ លើសពីនេះ ជំនួសឱ្យការចំណាយរូបិយប័ណ្ណបរទេសក្នុង ការនាំចូលឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល ការផលិតយានយន្តអគ្គិសនីដោយខ្លួនឯងនឹងជួយរក្សាលំហូរសាច់ប្រាក់ក្នុងស្រុក។តាមពិតទៅ ការផ្លាស់ប្តូរទៅប្រើប្រាស់យានយន្តអគ្គិសនីបានកាត់បន្ថយតម្រូវការប្រេងសាំងយ៉ាងច្រើន។ យោងតាម BloombergNEF ការផ្លាស់ប្តូរសកលទៅប្រើប្រាស់យានយន្តអគ្គិសនីនឹងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្រេងប្រហែល 2.3 លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃនៅឆ្នាំ 2025។ Ember ប៉ាន់ប្រមាណថា ការសន្សំពីយានយន្តអគ្គិសនីមានចំនួន 1.7 លានបារ៉ែល ដែលស្មើនឹង 70% នៃបរិមាណប្រេងដែលអ៊ីរ៉ង់នាំចេញជារៀងរាល់ថ្ងៃតាមរយៈច្រកសមុទ្រ Hormuz កាលពីឆ្នាំមុន។លោក Daan Walter អ្នកស្រាវជ្រាវនៅ Ember បានកត់សម្គាល់ថា ប្រេងគឺជាធនធានដែលពិបាក ជំនួសបំផុត ក្នុងរយៈពេល 125 ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ប៉ុន្តែយានយន្តអគ្គិសនីបានបង្កើតគុណសម្បត្តិប្រកួតប្រជែងថ្មី មួយក្នុងរយៈពេល 5-6 ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ការដាក់ពង្រាយយានយន្តអគ្គិសនីយ៉ាងឆាប់រហ័ស កំពុងធ្វើឱ្យកំណើន តម្រូវការប្រេងថយចុះ។ នៅឆ្នាំ ២០២៥ ប្រទេសចំនួន ៣៩ ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងឃើញការលក់យានយន្តអគ្គិសនី លើសពី ១០% នៃការលក់សរុប បើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសចំនួន៤ប៉ុណ្ណោះក្នុងឆ្នាំ ២០១៩។ ទីផ្សារកំពុងរីកចម្រើន ជាច្រើនកំពុងវ៉ាដាច់សេដ្ឋកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ទាក់ទងនឹងចំណែកទីផ្សារយានយន្តអគ្គិសនី។ ឧទាហរណ៍ ប្រទេសថៃ ឥណ្ឌូនេស៊ី និងវៀតណាមមានចំណែកទីផ្សារលើសពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាសហភាពអឺរ៉ុប (២៦%) សហរដ្ឋអាមេរិក (១០%) និងជប៉ុន (៣%)។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ទីផ្សាររថយន្តអគ្គិសនីក៏កំពុងងើបឡើងវិញផងដែរ បន្ទាប់ពីរយៈពេលនៃការជាប់គាំង បន្ទាប់ពីការលុបចោល ការលើកទឹកចិត្ត សម្រាប់រថយន្តប្រភេទនេះ។ យោងតាម CarEdge ដែលជាវេទិកាទិញ និងលក់រថយន្ត ការស្វែងរករថយន្តអគ្គិសនីបានកើនឡើង 20% នៅក្នុងសប្តាហ៍ ដំបូងនៃខែមីនា។ តម្រូវការសម្រាប់ម៉ូដែលពេញនិយមដូចជា Tesla Model Y និង Chevrolet Equinox បានកើនឡើងជិតទ្វេដង។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅតែខ្ពស់ជាប់លាប់ក្នុងរយៈពេលយូរជាងនេះ ការយល់ឃើញរបស់មនុស្សអំពីការដឹកជញ្ជូននឹងផ្លាស់ប្តូរ ពីព្រោះ "ប្រេងសាំងគឺជាអ្វីដែលពួកគេទិញជាប្រចាំ"។ លោកស្រី Elaine Buckberg ជឿជាក់ថា បន្ទាប់ពី 3-6 ខែ អ្នកប្រើប្រាស់នឹងពិចារណាប្តូរទៅប្រើប្រាស់យានយន្ត ដែលសន្សំសំចៃប្រេងឥន្ធនៈជាងមុន រួមទាំងរថយន្តអគ្គិសនីផងដែរ។

(វៀងច័ន្ទ)៖ ហេតុការណ៍ធ្លាក់ដុំព្យុះទឹកកកនៅប្រទេសឡាវ គឺជាបាតុភូតអាកាសធាតុដ៏អាក្រក់ និងចម្លែកក្នុងប្រវត្តសាស្ត្រឡាវ ដែលបានបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងចំនួន៣រួមមាន ខេត្តជ័យបុរី (Sayaboury) ជាខេត្តដែលរងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ ដោយសារមានខ្យល់កន្ត្រាក់បោកបក់ខ្លាំង លាយឡំជាមួយដុំទឹកកកទំហំប៉ុនស៊ុតមាន់។ ខេត្តវៀងចន្ទន៍ និងរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍ នៅតំបន់ជាយក្រុងបានជួបប្រទះការធ្លាក់ដុំទឹកកករយៈពេលប្រហែល ១៥ ទៅ ២០ នាទី ដែលធ្វើឱ្យដំបូលផ្ទះស័ង្កសីរាប់រយខ្នងត្រូវធ្លុះធ្លាយ ខូចខាតយ៉ាងដំណំ។ ខេត្តសៀងខ្វាង (Xieng Khouang) តំបន់ខ្ពង់រាបនេះក៏រងផលប៉ះពាល់ដែរ ដោយសារសីតុណ្ហភាពចុះត្រជាក់ខ្លាំងភ្លាមៗ។ បើតាមកាសែត Asian Speed នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា បានចុះផ្សាយដោយដាក់ចំណងជើងធំៗថា «ព្យុះព្រឹលធ្លាក់វាយប្រហារទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ បន្ទាប់ពីដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់ព្រះមហាក្សត្រថៃ» ។ ប្រជាជនឡាវបាននិយាយថា ព្យុះព្រឹលធ្លាក់ខ្លាំង និងភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបានវាយប្រហារផ្នែកខ្លះនៃរដ្ឋធានីឡាវ ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីដំណើរទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការរបស់ព្រះមហាក្សត្រថៃ ដោយបានបំផ្លាញផ្ទះសម្បែង សាលារៀន និងយានយន្តនៅក្នុងស្រុកស៊ីខូតតាបុង។បាតុភូតព្យុះទឹកកកបានកើតឡើង និងធ្លាក់ខ្លាំងបំផុតនៅថ្ងៃទី១៩ និងថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ខណៈដុំទឹកកកដែលធ្លាក់ចុះពីលើមានទំហំធំៗ ប៉ុនពងទា ខ្លះទំហំប៉ុនកណ្ដាប់ដៃមនុស្សបាន ដែលបង្កការភ្ញាក់ផ្អើលពេញបណ្ដាញសង្គម ពិសេសពលរដ្ឋឡាវជាច្រើនស្លត់ចិត្តយ៉ាងខ្លាំងដោយពួកគេលើកឡើងថា មិនធ្លាប់បានជួបទេក្នុងប្រវត្តសាស្ត្រ នេះជាលើកទី១ហើយក្នុងប្រទេសឡាវ។ ព្យុះដុំទឹកកកនេះ បានបណ្ដាលឱ្យបែកបង្អួច និងធ្លុះដំបូលធ្វើពីក្បឿង ដែកសរសៃ និងស័ង្កសី ដែលធ្វើឱ្យផ្ទះជាច្រើនខ្នងដួលរលំដោយផ្នែក និងធ្លុះធ្លាយយ៉ាងដំណំនិងបង្ខំឱ្យគ្រួសារមួយចំនួនរត់រកកន្លែងជ្រកកោនដែលមានសុវត្ថិភាព។ រថយន្តដែលចតនៅទីវាលត្រូវបែកកញ្ចក់ និងកំពិតតួខ្លួនដោយសារកម្លាំងបោកទង្គិចនៃដុំទឹកកក។ ដីស្រែ ចំការ ដំណាំហូបផ្លែ និងស្រូវវស្សារបស់កសិករឡា វត្រូវរងការបំផ្លិចបំផ្លាញ ដែលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារយ៉ាងខ្លាំង។បច្ចុប្បន្ននេះ អាជ្ញាធរឡាវកំពុងចុះជួយសង្គ្រោះ និងជួសជុលផ្ទះសម្បែងជូនប្រជាពលរដ្ឋ ជាមួយគ្នានេះ គេក៏បានព្រមានថា បាតុភូតនេះអាចនឹងបន្តកើតមាន ឬរំកិលទៅតំបន់ផ្សេងទៀត ប្រសិនបើសីតុណ្ហភាពនៅតែបន្តប្រែប្រួលខ្លាំង។

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ប៉ុក ប៉ាន់ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងជាអនុប្រធានក្រុមការងារបច្ចេកទេសចម្រុះសម្រាប់វិស័យអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TWG on TVET) បានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំក្រុមការងារ នាថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីស្តីក្រសួង ដើម្បីពិនិត្យពិភាក្សាលើសេចក្តីព្រាងរបាយការណ៍វាយតម្លៃការអនុវត្តគោលនយោបាយជាតិស្តីពី អ.ប.វ. ឆ្នាំ២០១៧-២០២៥ និងការរៀបចំសន្និធិជំនាញកម្ពុជា។ កិច្ចប្រជុំក៏មានការអញ្ជើញចូលរួមពីលោក Christian Disler នាយករងទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍ និងសហប្រតិបត្តិការស្វីស (SDC) តំណាង SDC ជាអនុប្រធានក្រុមការងារបច្ចេកទេសចម្រុះ និងសមាជិក សមាជិកា ដែលតំណាងក្រសួង ស្ថាប័ន គ្រឹះស្ថានបណ្ដុះបណ្ដាល ព្រមទាំងវិស័យឯកជន និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ពាក់ព័ន្ធ។ឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការ បានវាយតម្លៃខ្ពស់លើសមិទ្ធផល ដែលក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជិវៈ និងអន្តរក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធបានខិតខំប្រឹងប្រែងអនុវត្តក្នុងរយៈពេលជិត១ទស្សវត្សរ៍កន្លងមកនេះដើម្បីចូលរួមសម្រេចនូវចក្ខុវិស័យក្នុងការលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅ សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ប្រជាពលរដ្ឋ បង្កើនបាននូវកម្លាំងពលកម្ម ឬធនធានមនុស្សកម្ពុជាប្រកបដោយចំណេះដឹង សមត្ថភាព ជំនាញ ឥរិយាបថការងារ សីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ ផលិតភាពខ្ពស់ និងមានលក្ខណៈប្រកួតប្រជែងសម្រាប់ការងារពេញមួយជីវិត។ យោងតាមរបាយការណ៍វាយតម្លៃ បានកំណត់នូវសមិទ្ធផល និងការវិភាគ ព្រមទាំងបានទាញចេញនូវឧត្តមានុវត្ត និងមេរៀន បទពិសោធល្អ ការប្រឈម និងឧបសគ្គនានាដែលបានជួបប្រទះ ដើម្បីប្រើប្រាស់ជាឧបករណ៍សម្រាប់ការបំពេញធាតុចូលសម្រាប់ការរៀបចំគោលនយោបាយជាតិស្តីពីការអភិវឌ្ឍជំនាញបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ ឆ្នាំ២០២៦-២០៣៥ ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការចូលរួមចំណែកសម្រេចចក្ខុវិស័យកម្ពុជាឆ្នាំ ២០៣០ និង២០៥០។ របាយការណ៍វាយតម្លៃនេះ នឹងត្រូវដាក់ប្រជុំពិនិត្យអនុម័តក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការតាមដានវាយតម្លៃការអនុវត្តគោលនយោបាយជាតិស្តីពី អ.ប.វ. ឆ្នាំ២០១៧-២០២៥ ដើម្បីដាក់ជូនគណៈកម្មាធិការជាតិបណ្តុះបណ្តាលរាយការណ៍ជូនរាជរដ្ឋាភិបាល។ទន្ទឹមនេះអង្គប្រជុំបានពិភាក្សាគ្នាយ៉ាងផុសផុលអំពីការរៀបចំសន្និធិជំនាញកម្ពុជាដែលជារបាយការណ៍លម្អិតលើស្ថិតិចំនួនសិក្ខាកាម សិស្ស និស្សិតដែលដែលទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញបច្ចេកទេសវិជ្ជាជីវៈលើមុខជំនាញផ្សេងៗគ្រប់កម្រិត ពីគ្រប់ក្រសួង ស្ថាប័ននានា ដោយមានបែងចែកលម្អិតតាមវិស័យ មុខជំនាញ កម្រិតសិក្សា និងតាមភូមិសាស្រ្ត រាជធានី-ខេត្តទូទាំងប្រទេស ដែលជាឧបករណ៍មួយដ៏មានសារៈសំខាន់ក្នុងការចូលរួមពង្រឹង និងកំណត់ទិសដៅនៃការអភិវឌ្ឍជំនាញប្រកបដោយគុណភាព និងប្រសិទ្ធភាព ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការរៀបចំគោលនយោបាយពាក់ព័ន្ធនានា និងជាទិន្នន័យគន្លឹះមួយសម្រាប់ទាក់ទាញការវិនិយោគមកកាន់ប្រទេសយើងផងដែរ។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ សមាជិកក្រុមការងារ តំណាងវិស័យឯកជន និងតំណាងក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធក៏បានចែករំលែកពីបទពិសោធអនុវត្តល្អៗ ក៏ដូចជាបានលើកឡើងនូវសំណូមពរពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗផងដែរ។

(ភ្នំពេញ)៖ នាយកដ្ឋានពេទ្យការងារ នៃក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាល និងចុះទស្សនកិច្ចសិក្សាដោយផ្ទាល់ស្តីពីសុវត្ថិភាព និងសុខភាពការងារ(OSH) ជូនដល់តំណាងសហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន និងរោងចក្រចំនួន ១០ នៅក្នុងភូមិសាស្ត្ររាជធានីភ្នំពេញ។ កម្មវិធីនេះមានការចូលរួមពីសិក្ខាកាមសរុបចំនួន ២៥០នាក់ ក្នុងនោះមានស្ត្រីចំនួន ១៥០នាក់ ក្នុងគោលបំណងឱ្យមន្ត្រីជំនាញចុះណែនាំ និងពិនិត្យការរៀបចំវិធានការការពារសុវត្ថិភាពនៅតាមកន្លែងធ្វើការឱ្យកាន់តែមានភាពល្អប្រសើរ។ក្នុងឱកាសនោះ មន្ត្រីជំនាញនៃនាយកដ្ឋានពេទ្យការងារ បានធ្វើបទបង្ហាញយ៉ាងលម្អិត ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ និងបង្កើនចំណេះដឹងជូនដល់ប្រតិភូបុគ្គលិក សហជីព និងនិយោជក អំពីប្រធានបទសំខាន់ៗដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសុខភាពការងារ រួមមាន ការគ្រប់គ្រងភាពតានតឹងនៃកម្តៅ ការផ្តល់សង្គ្រោះបឋម របៀបលើកដាក់ទម្ងន់តាមបច្ចេកទេស និងឥរិយាបថក្នុងការបំពេញការងារ។ ជាមួយគ្នានោះដែរ កម្មវិធីក៏បានបញ្ចូលនូវការអប់រំស្តីពីការទប់ស្កាត់មេរោគអេដស៍ បញ្ហាគ្រឿងញៀន និងការយល់ដឹងអំពីជំងឺមិនឆ្លងផ្សេងៗ ដើម្បីពង្រឹងសុខុមាលភាពរបស់កម្មករនិយោជិតឱ្យបានកាន់តែទូលំទូលាយ។ការរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្តល់ចំណេះដឹងបន្ថែម និងពង្រឹងសមត្ថភាពបង្ការគ្រោះថ្នាក់ការងារដល់បងប្អូនកម្មករនិយោជិត។ ចំណេះដឹងបច្ចេកទេសទាំងនេះ នឹងក្លាយជាទុនដ៏មានតម្លៃសម្រាប់សិក្ខាកាមក្នុងការជួយសង្គ្រោះជីវិតខ្លួនឯង និងមិត្តរួមការងារបានទាន់ពេលវេលា ប្រកបដោយភាពម្ចាស់ការ និងមិនមានការស្លន់ស្លោនៅពេលជួបហេតុការណ៍អាសន្នណាមួយដែលកើតឡើងជាយថាហេតុនៅក្នុងកន្លែងធ្វើការ៕

(ភ្នំពេញ)៖ តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប ភ្នំពេញ (RGPPSEZ) របស់អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង នៅតែបន្តបង្ហាញពីដំណើរប្រតិបត្តិការដ៏រឹងមាំ និងការអភិវឌ្ឍដ៏មានស្ថិរភាព ដែលពង្រឹងចំណាត់ថ្នាក់របស់ខ្លួន ជាតំបន់ឧស្សាហកម្មឈានមុខគេមួយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។នៅឆ្នាំ២០២៥ ក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប ភ្នំពេញ អេសអ៊ីហ្សិត ម.ក ដែលជាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍ RGPPSEZ បានសម្រេចលទ្ធផលហិរញ្ញវត្ថុដ៏រឹងមាំ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រសិទ្ធភាពប្រតិបត្តិការ និងភាពធន់របស់ខ្លួន នៅក្នុងបរិយាកាសសេដ្ឋកិច្ច ដែលមានការប្រែប្រួលជាប្រចាំ។ក្រុមហ៊ុនបានកត់ត្រាចំណូលសរុបចំនួនទឹកប្រាក់ ៤១.២ លានដុល្លារអាមេរិក និងប្រាក់ចំណេញសុទ្ធចំនួន ៨.១លានដុល្លារអាមេរិក ដែលស្មើនឹងអត្រា ផលចំណេញសុទ្ធ១៩.៧% ដ៏ល្អប្រសើរ។សកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ក៏បានបញ្ជាក់ពីកំណើនគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ផងដែរ ដែលបង្ហាញពីការកើនឡើងនៃទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិន និងការពង្រីកប្រតិបត្តិការឧស្សាហកម្ម។ ជាក់ស្ដែង តម្លៃនាំចេញបានកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ពីចំនួនទឹកប្រាក់ ២៨៥.៨៧លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងខែមករា និងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ដល់ទៅ ៣២៥.៣៦លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងអំឡុងពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៦ ដែលជាការកើនឡើង១៣.៨%។ និន្នាការកើនឡើងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពង្រីកសមត្ថភាពផលិតកម្មជាបន្តបន្ទាប់ និងការពង្រឹងសកម្មភាពខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់នៅក្នុងតំបន់។RGPPSEZ នៅតែជាអ្នករួមចំណែកដ៏សំខាន់មួយ ចំពោះការបង្កើតឱកាសការងារ និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គម នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ គិតត្រឹមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសនេះ ផ្ដល់ឱកាសការងារដល់កម្មករ កម្មការិនីចំនួន ៥៥ ៩៣៥នាក់ ដែលគាំទ្រដល់ជីវភាពរស់នៅ និងរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍកម្លាំងពលកម្មជំនាញ។អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃ ក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប ភ្នំពេញ អេសអ៊ីហ្សិត ម.ក បានមាន ប្រសាសន៍ថា «ការរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់ និងប្រតិបត្តិការឈានទៅមុខជាលំដាប់របស់ RGPPSEZ បានឆ្លុះបញ្ចាំងពី ទំនុកចិត្តដែលយើងខ្ញុំបានទទួលពីវិនិយោគិន និងការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់នៅក្នុងតំបន់នេះ។ យើងខ្ញុំមានមោទនភាពជាខ្លាំង ក្នុងការចូលរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយការគាំទ្រដល់ការពង្រីកវិស័យឧស្សាហកម្ម កំណើនពាណិជ្ជកម្ម និងការបង្កើតឱកាសការងារ»។អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង បន្ថែមថា «យើងខ្ញុំក៏សូមសម្តែងនូវការកោតសរសើរយ៉ាងស្មោះស្ម័គ្រ និងការដឹងគុណដ៏ជ្រាលជ្រៅ ចំពោះរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំជំលៀសវៃ ប្រកបដោយចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ដ្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ចំពោះការគាំទឥតឈប់ឈររបស់សម្ដេច ក្នុងការរក្សាបរិយាកាសវិនិយោគដ៏មានស្ថិរភាព និងងាយស្រួលសម្រាប់អាជីវកម្ម។ ភាពជាដៃគូដ៏រឹងមាំនេះ បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការទាក់ទាញការវិនិយោគ និងជំរុញវឌ្ឍនភាពសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាពសម្រាប់ប្រទេសជាតិ» ៕

(ខេត្តតាកែវ)៖ ខេត្តតាកែវមានឱកាសការងារជាង ៨ពាន់កន្លែងសម្រាប់ផ្ដល់ជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋជាពិសេស អតីតពលករត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយ ក្រសួងការងារបានឱ្យដឹងថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ខេត្តតាកែវ មានឱកាសការងារចំនួន ៨,០៨៣កន្លែង កំពុងរង់ចាំបងប្អូនអតីតពលករត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ និងអ្នកកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ។ ឱកាសការងារទាំងនោះស្ថិតក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម និងសេវាកម្ម។ ដើម្បីទទួលបានឱកាសការងារទាំងនោះ បងប្អូនអតីតពលករដែលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ និងអ្នកកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ អាចស្វែងរកលេខទំនាក់ទំនង ឈ្មោះរោងចក្រ និងវិស័យដែលខ្លួនពេញចិត្តបានតាមរយៈខិតបណ្ណការងាររបស់ក្រសួងដែលបានផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងលម្អិត។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រៅពីទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ជាមួយក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ សហគ្រាស អ្នកស្វែងរកការងារទាំងអស់ ជាពិសេសបងប្អូនអតីតពលករ ក៏អាចទាក់ទងមកប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងបន្ទាន់ ១២៩៧ ដើម្បីឱ្យក្រសួងការងារជួយសម្របសម្រួលស្វែងរកការងារជូនផងដែរ។ នេះបើតាមក្រសួងការងារដដែល៕

(ខេត្តកណ្តាល)៖ ខេត្តកណ្តាលមានឱកាសការងារជិត ២ម៉ឺនកន្លែងសម្រាប់ផ្ដល់ជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋជាពិសេស អតីតពលករត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយ ក្រសួងការងារបានឱ្យដឹងថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ខេត្តកណ្តាលមានឱកាសការងារចំនួន ១៧,៥៩៩កន្លែង កំពុងរង់ចាំបងប្អូនអតីតពលករត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ និងអ្នកកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ។ ឱកាសការងារទាំងនោះស្ថិតក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម និងសេវាកម្ម។ ដើម្បីទទួលបានឱកាសការងារទាំងនោះ បងប្អូនអតីតពលករដែលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ និងអ្នកកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ អាចស្វែងរកលេខទំនាក់ទំនង ឈ្មោះរោងចក្រ និងវិស័យដែលខ្លួនពេញចិត្តបានតាមរយៈខិតបណ្ណការងាររបស់ក្រសួងដែលបានផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងលម្អិត។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រៅពីទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ជាមួយក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ សហគ្រាស អ្នកស្វែងរកការងារទាំងអស់ ជាពិសេសបងប្អូនអតីតពលករ ក៏អាចទាក់ទងមកប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងបន្ទាន់ ១២៩៧ ដើម្បីឱ្យក្រសួងការងារជួយសម្របសម្រួលស្វែងរកការងារជូនផងដែរ។ នេះបើតាមក្រសួងការងារដដែល៕

(សង្គម)៖ មហាជននិយមលេងបណ្ដាញសង្គមទ្រាំមិនសរសើរមិនបានចំពោះក្មេងស្រីម្នាក់នេះ នាងនៅតូចសោះ ប៉ុន្តែពិតជាឆ្លាត ពូកែដឹងពីទុកធុរៈរបស់ឪពុកម្ដាយជាខ្លាំងឃើញលោកយាយ និងម្ដាយអង្គុយឈូសស្លា នាងក៏រត់ មកជួយឈូសស្លាដែរ។ តាមរយៈគណនីហ្វេសបុកឈ្មោះ Yen Srey Len បានបង្ហោះវីដេអូកូនស្រីរបស់គាត់ ដែលកំពុងអង្គុយជួយឈូសផ្លែស្លា លោកយាយរបស់នាងយ៉ាងទំនង ដៃវិញចំណាប់ចំណួនធ្វើការដូចជាមនុស្សធំ។ ម្ដាយរបស់គាត់បានឱ្យដឹងថា កូនស្រីរបស់គាត់មានឈ្មោះ រ៉ា នី អាយុទើបតែ5ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ រស់នៅភូមិរកាកោង ឃុំល្វេ ស្រុកកោះសូទិន ខេត្តកំពង់ចាម។ កូនស្រីគាត់ជាក្មេងឧស្សាហ៍តាំងតែពីតូចឃើញឪពុកម្ដាយ ឬមនុស្សចាស់ធ្វើការងារផ្ទះ ឬដាំដំណាំ គាត់តែងតែមានចិត្តចង់ជួយ ចង់ធ្វើ នៅពេលគាត់ចេញពីរៀនមិនទាន់ទេ មកដល់ផ្ទះ ផ្លាស់សម្លៀកបំពាក់រួច តែងតែរត់មកជួយឈូសស្លាឪពុកម្ដាយ និងលោកយាយ ហើយពេលខ្លះឃើញអ្នកផ្ទះស្រោចដំណាំ គាត់ក៏ចេះជួយស្រោចដំណាំថែមទៀតផង។ វីដេអូរបស់ក្មួយស្រីរ៉ានី ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់សាធារណៈជនដែលមានអ្នកទស្សនារហូតដល់ជាង៤លាននាក់ និងមានអ្នកចូលចិត្តរាប់ម៉ឺននាក់ឯណោះដោយមហាជនលើកឡើងថា ក្មេងរស់នៅស្រុកស្រែចំការចេះជួយការងារឪពុកម្ដាយ ខុសពីក្មេងទីក្រុងមួយចំនួន។ ក្មួយស្រីពិតជាពូកែ និងវ័យឆ្លាតខ្លាំងណាស់ ខ្ញុំអាយុ៣០ឆ្នាំហើយ ទើបដឹងគេចិតផ្លែស្លាបែបនេះ។ នៅតូចសោះតែចេះជួយការងារម្ដាយមិនសរសើរមិនបានឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ សកម្មភាពមួយនេះត្រូវបានសាធារណៈជនចាត់ទុកថា នេះគឺជាការចិញ្ចឹមកូនដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុត ដែលឪពុកម្ដាយ ចេះបំផុសគំនិតកូន ក៏ដូចជាក្មេងដទៃឱ្យមើលឃើញពីទុក្ខលំបាករបស់គ្រួសារ ហើយបង្រៀនពួកគាត់ថា មុនចង់ទទួលបានលទ្ធផលអ្វីមួយ ត្រូវយកការឧស្សាហ៍ព្យាយាម តស៊ូ ភាពហត់នឿយមកដោះដូរទើបបាន។ វីដេអូមួយនេះជាសារអប់រំមួយដ៏មានន័យចំពោះអាណាព្យាបាលគ្រប់រូប ដែលត្រូវបង្ហាត់បង្រៀនកូនតាំងតែតូចៗ ឱ្យគាត់ស្គាល់យល់ដឹងពីទុក្ខធុរៈ និងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ឪពុកម្ដាយ ធំឡើងគាត់នឹងក្លាយជាមនុស្សរឹងមាំ តស៊ូពុះពារក្នុងជីវិត។ ប្រភពវីដេអូ៖ https://www.facebook.com/reel/2036496333628143

(អន្តរជាតិ)៖ យោងតាមទិន្នន័យរបស់ស្ថាប័ន Global Petrol Prices បានបង្ហាញថា ប្រទេសកម្ពុជាជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ លេខ១ ក្នុងនាមជាប្រទេសដែលមានអត្រាកំណើនតម្លៃប្រេងសាំងខ្ពស់ជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក ក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន៩៥។ កាសែត Al Jazeera បានរាយការណ៍ថា យោងតាមទិន្នន័យដែលបានវិភាគពី Global Petrol Prices ដែលជាវេទិកាទិន្នន័យដែលតាមដាន និងបោះពុម្ពផ្សាយតម្លៃថាមពលលក់រាយនៅទូទាំងប្រទេសប្រហែល 150 ប្រទេស យ៉ាងហោចណាស់តម្លៃប្រេងសាំងកើនឡើងទូទាំងពិភពលោក យ៉ាងហោចណាស់មានប្រទេសចំនួន 95 បានរាយការណ៍ពីការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងសាំងបន្ទាប់ពីការវាយប្រហារលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលនៅថ្ងៃទី 28 ខែកុម្ភៈ។ប្រទេសមួយចំនួនប្រកាសពីការផ្លាស់ប្តូរតម្លៃតែនៅចុងខែនីមួយៗប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះតម្លៃខ្ពស់ជាងនេះត្រូវបានគេរំពឹងទុកសម្រាប់ប្រទេសជាច្រើនទៀតនៅក្នុងខែមេសា។ប្រទេសកម្ពុជាបានកត់ត្រាការកើនឡើងថ្លៃប្រេងសាំងខ្ពស់បំផុតជិត 68 ភាគរយ ដោយកើនឡើងពី 1.11 ដុល្លារក្នុងមួយលីត្រនៃ 95-octane នៅថ្ងៃទី 23 ខែកុម្ភៈ ដល់ 1.32 ដុល្លារនៅថ្ងៃទី 11 ខែមីនា។ បន្ទាប់មកគឺ ប្រទេសវៀតណាមជាមួយនឹងការកើនឡើង 50 ភាគរយ បន្ទាប់មកប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ានៅ 35 ភាគរយ ឡាវនៅ 33 ភាគរយ និងកាណាដានៅ 28 ភាគរយ។ ប្រទេសអាស៊ីត្រូវចំណាយថ្លៃបំផុតអាស៊ីពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើច្រកសមុទ្រហ័រមូសសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនប្រេង និងឧស្ម័នរបស់ខ្លួន ដែលត្រូវបានបិទចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើមនៃសង្គ្រាមមក។ ច្រកសមុទ្រនេះភ្ជាប់ឈូងសមុទ្រ ដែលត្រូវបានគេហៅថាឈូងសមុទ្រពែរ្ស និងឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់ ទៅឈូងសមុទ្រអូម៉ង់ ហើយជាផ្លូវឆ្លងកាត់តែមួយគត់សម្រាប់អ្នកផលិតប្រេងនៅក្នុងតំបន់ទៅកាន់មហាសមុទ្របើកចំហ។ ប្រទេសជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលងាយរងគ្រោះបំផុត ដោយនាំចូលប្រេងចំនួន ៩៥ ភាគរយ និង ៧០ ភាគរយពីឈូងសមុទ្រពែរ្សរៀងៗខ្លួន។ ប្រទេសអាស៊ីបូព៌ាទាំងពីរបានអនុម័តវិធានការបន្ទាន់ ដើម្បីធ្វើឱ្យទីផ្សារថាមពលរបស់ពួកគេមានស្ថិរភាព។ នៅអាស៊ីខាងត្បូង ផលប៉ះពាល់នៃសង្គ្រាមគឺធ្ងន់ធ្ងរជាងនៅអាស៊ីបូព៌ា ពីព្រោះប្រទេសដូចជាប៉ាគីស្ថាន និងបង់ក្លាដែសមានថវិកាបម្រុងហិរញ្ញវត្ថុស្តើងជាង និងទុនបម្រុងយុទ្ធសាស្ត្រតូចជាង។នៅអឺរ៉ុប រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុនៃក្រុមប្រទេសទាំងប្រាំពីរបានកោះប្រជុំបន្ទាន់មួយដើម្បីពិភាក្សាអំពីការកើនឡើងនៃតម្លៃ ដោយប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានលើកឡើងពីលទ្ធភាពនៃការបញ្ចេញទុន បម្រុងយុទ្ធសាស្ត្របន្ទាន់ចំនួន 20-30 ភាគរយដើម្បីបន្ធូរបន្ថយសម្ពាធលើអ្នកប្រើប្រាស់។

(សុខភាព)៖ អ្នកជំនាញផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រអះអាងថា ជំងឺទឹកនោមផ្អែមគឺជាជំងឺរ៉ាំរ៉ៃដែលមិនអាច ព្យាបាលបានទាំងស្រុងនោះទេ ហើយថ្នាំឱសថបុរាណណាមួយដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយថាជា "ថ្នាំព្យាបាល" គឺជាការប្រឌិត។ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន មានភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រមិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបង្ហាញថា ឱសថបុរាណទាំងនេះអាចជំនួសថ្នាំធម្មតាបានទាំងស្រុង ឬមានសក្តានុពលក្នុងការព្យាបាលជំងឺបានទាំងស្រុង» នេះបើតាមសម្ដីរបស់លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ត្រឹន ង៉ុកទីន អនុបណ្ឌិតផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រសុខាភិបាល នៃសាកលវិទ្យាល័យជាតិវៀតណាម ទីក្រុងហូជីមិញ នៅថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។ នេះបើយោងតាមកាសែត VN EXPRESS។ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមគឺជាជំងឺមេតាបូលីសដែលមានលក្ខណៈដោយជាតិស្ករក្នុងឈាមខ្ពស់ ដែលកើតឡើងនៅពេលដែល រាងកាយខ្វះ ឬមានភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីន។ កម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមខ្ពស់រយៈពេលយូរមិនត្រឹមតែរំខានដល់ ការរំលាយអាហារកាបូអ៊ីដ្រាត ខ្លាញ់ និងប្រូតេអ៊ីនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏នាំឱ្យមានការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ ដល់សរីរាង្គជាច្រើនដូចជាបេះដូង សរសៃឈាម តម្រងនោម ភ្នែក និងប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទផងដែរ។ជាទូទៅ ជំងឺនេះត្រូវបានបែងចែកជាពីរទម្រង់ទូទៅ៖ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី 1 (ដែលកោសិកាបេតានៃលំពែងត្រូវបានបំផ្លាញ បណ្តាលឱ្យខ្វះអាំងស៊ុយលីនដាច់ខាត ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកជំងឺប្រើអាំងស៊ុយលីនពេញមួយជីវិត) និងជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី 2 (មានលក្ខណៈដោយភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីន ឬមិនឆ្លើយតប)។ បច្ចុប្បន្ននេះ ទោះបីជាវេជ្ជសាស្ត្រទំនើបផ្តល់ជូននូវវិធីសាស្រ្តជាច្រើនដែលមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការគ្រប់គ្រង ជាតិស្ករក្នុងឈាម ក៏ដោយ ក្នុងករណីភាគច្រើន ជំងឺនេះមិនអាចព្យាបាលបានទាំងស្រុងនោះទេ ហើយទាមទារការគ្រប់គ្រងរយៈពេលវែងតាមរយៈថ្នាំ របបអាហារ និងការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ។ នៅក្នុងអក្សរសិល្ប៍ឱសថបុរាណ និងការសិក្សាឱសថសាស្ត្រទំនើប ឱសថបុរាណជាច្រើនត្រូវបានគេកត់សម្គាល់ឃើញ ចំពោះសមត្ថភាពរបស់វាក្នុងការជួយបង្កើនកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមតាមរយៈយន្តការដូចជា៖ ជំរុញកោសិកាបេតាលំពែង ដើម្បីបង្កើនការបញ្ចេញអាំងស៊ុយលីន; ការពារកោសិកាបេតាពីភាពតានតឹងអុកស៊ីតកម្ម; ធ្វើអោយប្រសើរឡើង នូវភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីន (ជាពិសេសសំខាន់សម្រាប់ប្រភេទទី 2); និងបន្ថយល្បឿនការស្រូបយកជាតិស្ករ នៅក្នុងពោះវៀន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ទីន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ផលប៉ះពាល់ទាំងនេះភាគច្រើនជាការគាំទ្រ។ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន មានភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រមិនគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីបង្ហាញថា ឱសថបុរាណទាំងនេះអាចជំនួសថ្នាំបានទាំងស្រុង ឬមានសក្តានុពលក្នុងការព្យាបាលជំងឺបានទាំងស្រុង។ ផលិតផលជាច្រើនដែលបច្ចុប្បន្នត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយថាជា "ថ្នាំព្យាបាល" មិនទាន់ត្រូវបានផ្ទៀងផ្ទាត់តាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ នៅឡើយទេ មិនបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ អំពីគ្រឿងផ្សំរបស់វា ឬបានឆ្លងកាត់ការសាកល្បងព្យាបាល។ ការអះអាងថាឱសថទាំងនេះអាចព្យាបាលជំងឺនេះបានទាំងស្រុងគឺគ្មានមូលដ្ឋានទាល់តែសោះ។ តាមពិតទៅ មនុស្សមួយចំនួនឃើញការថយចុះជាតិស្ករក្នុងឈាមបន្ទាប់ពីប្រើប្រាស់ផលិតផលទាំងនេះដោយសារតែការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ ឬផលប៉ះពាល់បណ្តោះអាសន្ននៃសមាសធាតុជីវសកម្ម មិនមែនដោយសារតែជំងឺនេះត្រូវបានព្យាបាលនោះទេ។ផ្នែកអង់ដូគ្រីណូឡូស៊ី - ជំងឺទឹកនោមផ្អែម នៅមន្ទីរពេទ្យបាចម៉ៃ វៀតណាម ទទួលបានករណីសំខាន់ៗជាច្រើនជាបន្តបន្ទាប់ទាក់ទងនឹងផលិតផលបញ្ចុះជាតិស្ករក្នុងឈាម ដែលត្រូវបានដាក់លក់ជាឱសថបុរាណ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឌឿង មិញ ទួន បានព្រមានថា ពាណិជ្ជករដែលគ្មានសីលធម៌ ជារឿយៗលួចលាយឱសថសំយោគដូចជា Phenformin និង Glibenclamide ទៅជាឱសថបុរាណក្លែងក្លាយ។ សារធាតុទាំងនេះបន្ថយជាតិស្ករក្នុងឈាមយ៉ាងលឿន ដោយបញ្ឆោតអ្នកជំងឺ ប៉ុន្តែតាមពិតទៅ ពួកវាបំផ្លាញរាងកាយពីខាងក្នុង។ សហគមន៍វេជ្ជសាស្ត្រសកលបានហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ Phenformin ជាយូរមកហើយ ដោយសារតែជាតិពុលរបស់វាបណ្តាលឱ្យមានជាតិអាស៊ីតឡាក់ទិក។ អ្នកជំងឺដែលទទួលទានសារធាតុនេះងាយនឹងខ្សោយផ្លូវដង្ហើម សម្ពាធឈាមទាប ស្មារតីប្រែប្រួល និងការស្លាប់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ជាពិសេសអ្នកដែលមានជំងឺថ្លើម ឬតម្រងនោមដែលមានស្រាប់។ សញ្ញានៃការពុលជារឿយៗវិវត្តដោយស្ងៀមស្ងាត់តាមរយៈរោគសញ្ញាដូចជា អស់កម្លាំង បាត់បង់ចំណង់អាហារ និងឈឺពោះ ដែលនាំឱ្យអ្នកជំងឺមើលស្រាលបញ្ហានេះរហូតដល់ពួកគេសន្លប់។ អ្នកជំនាញផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្របញ្ជាក់ថា គោលការណ៍នៃការព្យាបាលជំងឺទឹកនោមផ្អែមត្រូវតែរួមមាន៖ របបអាហារវិទ្យាសាស្ត្រ ការរក្សាទម្ងន់ដែលមានសុខភាពល្អ ការហាត់ប្រាណ និងការប្រើថ្នាំតាមវេជ្ជបញ្ជា។

(អន្តរជាតិ)៖ ក្នុងភពផែនដីនេះនរណាដែលមិនទទួលស្គាល់ថា អាមេរិកជាមហាអំណាច នរណាដែលមិន ទទួលស្គាល់ថាអាមេរិកមានសព្វាវុធទំនើបខ្លាំងបំផុតដើរដោយបច្ចេកវិទ្យាទំនើបចុងក្រោយនោះ? ចម្លើយគឺគ្មាននោះទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលពិភពលោកភ្ញាក់ផ្អើល និងនឹកស្មានមិនដល់បំផុតគឺយន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយ F-35 របស់ប្រទេស មហាអំណាច ត្រូវបានបាញ់ទម្លាក់ដោយប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរបស់អ៊ីរ៉ង់ជារឿងមួយដ៏គួរឱ្យអាម៉ាស។ តើប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសអ៊ីរ៉ង់បាញ់ទម្លាក់យន្តហោះ F-35 របស់អាមេរិកដោយរបៀបណា? បើផ្អែកលើការចុះផ្សាយរបស់ War Zone, Reuters បានរាយការណ៍ថា អ៊ីរ៉ង់ហាក់ដូចជា បានប្រើឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ ដើម្បីតាមដានយន្តហោះចម្បាំង F-35 របស់អាមេរិក ដោយមិនបាន ជូនដំណឹងជាមុន មុនពេលបាញ់មីស៊ីលស្វែងរកកំដៅ។ បញ្ជាការកណ្តាល (CENTCOM) ដែលជា អង្គភាពទទួលខុសត្រូវចំពោះប្រតិបត្តិការយោធាអាមេរិកនៅមជ្ឈិមបូព៌ា បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនាថា យន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយ F-35A មួយគ្រឿងត្រូវចុះចតជាបន្ទាន់នៅមូលដ្ឋានមួយក្នុងតំបន់ បន្ទាប់ពីបាន ធ្វើបេសកកម្មប្រយុទ្ធលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានបរាជ័យ។ មន្ត្រី CENTCOM បាននិយាយថា យន្តហោះបានចុះចតដោយសុវត្ថិភាព ហើយអ្នកបើកយន្តហោះ «ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពស្ថិរភាព» ដែលហាក់ដូចជាបញ្ជាក់ថាគាត់បានរងរបួស។ទូរទស្សន៍ CNN ដោយដកស្រង់ប្រភពពីរដែលស្គាល់ពីបញ្ហានេះ បានរាយការណ៍ថា យន្តហោះចម្បាំង F-35A «ត្រូវបានវាយប្រហារដោយអ្វីដែលហាក់ដូចជាការបាញ់របស់អ៊ីរ៉ង់» ខណៈដែលកងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ (IRGC) ក៏បានចេញផ្សាយវីដេអូនៃមីស៊ីលមួយគ្រាប់ដែលវាយប្រហារយន្តហោះចម្បាំងមួយគ្រឿងដែលស្រដៀងនឹងយន្តហោះចម្បាំង F-35។ យន្តហោះ F-35 គឺជាយន្តហោះចម្បាំងដ៏ទំនើបបំផុតមួយនៅក្នុងពិភពលោកនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ និងជាអាវុធស្នូលមួយនៅក្នុងប្រតិបត្តិការយោធាអាមេរិក។ ការរចនាមុំរបស់វា បន្ទប់អាវុធដែលលាក់បាំង និងថ្នាំកូតស្រូបយករ៉ាដា កាត់បន្ថយផ្នែកឆ្លងកាត់រ៉ាដារបស់វាយ៉ាងខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យវាកាន់តែពិបាកសម្រាប់ ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរយៈចម្ងាយឆ្ងាយក្នុងការរកឃើញ និងតាមដាន។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វីដេអូរបស់កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាម IRGC បង្ហាញថា កងកម្លាំងបានប្រើឧបករណ៍ ចាប់សញ្ញាអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ ដើម្បីតាមដាន និងចាក់សោរយន្តហោះ F-35A។ នេះបង្ហាញពីចំណុចខ្សោយមួយ ក្នុងចំណោមចំណុចខ្សោយដែលពិបាកយកឈ្នះបំផុតជាមួយនឹងយន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយទំនើបៗ៖ អសមត្ថភាពក្នុងការការពារទាំងស្រុងប្រឆាំងនឹងសញ្ញាកម្ដៅរបស់យន្តហោះ។ ក្រុមប្រដាប់អាវុធហ៊ូធី ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អ៊ីរ៉ង់នៅក្នុងប្រទេសយេម៉ែន បានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រនេះម្តងហើយម្តងទៀត ដើម្បីរកឃើញ និងតាមដានគោលដៅតាមអាកាស និងណែនាំមីស៊ីលស្ទាក់ចាប់។មន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកជាច្រើនរូបបានបង្ហាញថា កងកម្លាំងហ៊ូធីស្ទើរតែបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះចម្បាំង F-16 មួយចំនួន និងយន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយ F-35 មួយគ្រឿង ក្នុងរយៈពេល 30 ថ្ងៃដំបូងនៃប្រតិបត្តិការ Rough Rider ដែលបានចាប់ផ្តើមដោយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននៅដើមខែមីនា ឆ្នាំ 2025។ មន្ត្រីម្នាក់ទៀតក្រោយមកបានបញ្ជាក់ថា យន្តហោះ F-35 នៅជិតមីស៊ីលហ៊ូធីខ្លាំងណាស់ ដែលអ្នកបើកបរត្រូវធ្វើសមយុទ្ធយ៉ាងមុតស្រួ ចដើម្បីជៀសវាងគ្រាប់ផ្លោង។ បន្ថែមពីលើសមត្ថភាពរបស់វាក្នុងការតាមដានយន្តហោះបំបាំងកាយ ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដមានគុណសម្បត្តិនៃការមិនបញ្ចេញវិទ្យុសកម្មវិទ្យុ ដោយសារគោលការណ៍ ប្រតិបត្តិការអកម្មទាំងស្រុងរបស់វា។ នេះធ្វើឱ្យវាមិនអាចទៅរួចទេសម្រាប់ប្រព័ន្ធព្រមានវិទ្យុសកម្មរ៉ាដា ដូចជាប្រព័ន្ធសង្គ្រាមអេឡិចត្រូនិច AN/ASQ-239 នៅលើយន្តហោះចម្បាំង F-35 ដើម្បីរកឃើញការតាមដានរបស់សត្រូវ និងជូនដំណឹងដល់អ្នកបើកយន្តហោះ។បន្ទាប់ពីរកឃើញគោលដៅ ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដអាចបញ្ជូនប៉ារ៉ាម៉ែត្រទៅមីស៊ីល ដែលប្រើឧបករណ៍ស្វែងរកកម្ដៅដើម្បីតាមដានវា។ ដំណើរការទាំងមូល ចាប់ពីការតាមដានរហូតដល់ការបាញ់ ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយមិនចាំបាច់បញ្ជូនសញ្ញាវិទ្យុ ដែលមិនផ្តល់ពេលវេលាឱ្យក្រុមសត្រូវឆ្លើយតបឡើយ។ «អ៊ីរ៉ង់ និងកងកម្លាំងហ៊ូធី មានប្រព័ន្ធព្រមាន និងការពារដែនអាកាសជាច្រើន ដែលដំណើរការដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ។ វាពិបាកណាស់ក្នុងការតាម ប្រមាញ់ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងនេះ ពីព្រោះពួកវាមានល្បិចកលខ្ពស់» នេះជាសម្ដីរបស់លោក Michael Knights អ្នកជំនាញនៅវិទ្យាស្ថានវ៉ាស៊ីនតោនសម្រាប់គោលនយោបាយជិតបូព៌ានៅសហរដ្ឋអាមេរិក។យន្តហោះដែលបំពាក់ដោយឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាមីស៊ីល (MAWS) ឬប្រព័ន្ធ AN/AAQ-37 ជាមួយនឹងកាមេរ៉ាអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដចំនួនប្រាំមួយនៅលើយន្តហោះចម្បាំង F-35 អាចរកឃើញប្រភពកំដៅពីមីស៊ីលដែលចូលមក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកបើកយន្តហោះមានពេលតិចតួចណាស់ដើម្បីប្រតិកម្ម និងចាត់វិធានការតបត។លោក Tyler Rogoway និពន្ធនាយកនៃគេហទំព័រយោធាអាមេរិក War Zone បានមានប្រសាសន៍ថា “ដោយសារយន្តហោះខ្វះ MAWS អ្នកបើកយន្តហោះនឹងត្រូវប្រើភ្នែករបស់ពួកគេជានិច្ច ដើម្បីរកឃើញមីស៊ីលដែលចូលមក”។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដមិនមែនជាឧបករណ៍ដ៏ល្អឥតខ្ចោះនោះទេ ហើយនៅតែមានដែនកំណត់មួយចំនួន។ មជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ និងអន្តរជាតិ (CSIS) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានចង្អុលបង្ហាញថា គុណវិបត្តិចម្បងនៃឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាប្រភេទនេះ គឺភាពងាយរងគ្រោះរបស់វាចំពោះអាកាសធាតុ និងលក្ខខណ្ឌបរិស្ថាន។ ជួររកឃើញគោលដៅរបស់វាច្រើនតែខ្លីជាងរ៉ាដា ហើយវាមិនអាចសង្កេតឃើញតាមរយៈពពក ឬភ្លៀងបានទេ។ ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដក៏ មានសមត្ថភាពវាស់ចម្ងាយមិនល្អដែរ លុះត្រាតែមានវិធានការជាក់លាក់មួយចំនួនត្រូវបានអនុវត្ត ដូចជាការដាក់ពង្រាយឧបករណ៍ចា ប់សញ្ញាច្រើន ក្នុងពេលដំណាលគ្នាសម្រាប់ការគណនាត្រីកោណ ឬការប៉ាន់ស្មានចម្ងាយដោយផ្អែកលើទំហំគោលដៅ។ ទស្សនាវដ្តីយោធាអាមេរិក Military Watch បានបង្ហាញថា អ៊ីរ៉ង់បានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរយៈចម្ងាយខ្លី Majid ឬមីស៊ីលបាញ់លើស្មា។ ទាំងពីរនេះមានក្បាលគ្រាប់តូចៗ ដែលមានសមត្ថភាពបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះ គ្មានមនុស្សបើក មីស៊ីលបញ្ជាល្បឿន និងឧទ្ធម្ភាគចក្រ ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនមានគ្រោះថ្នាក់គ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះ F-35A នៅនឹងកន្លែងនោះទេ ជាពិសេសនៅពេលដែលបំផ្ទុះពីចម្ងាយជិតៗ។