វីដេអូថ្មីៗ BEST TV
វីដេអូថ្មីៗ SWIFT NEWS
ព័ត៌មានជាតិ
ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ស្វាគមន៍សំណើបង្កើនទំនាក់ទំនងក្នុងវិស័យសន្តិសុខជាមួយប្រទេសស្រីលង្កា
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

​ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានបង្ហាញការស្វាគមន៍ និងបញ្ជាក់ពីការត្រៀមលក្ខណៈផ្តល់ការគាំទ្រឱ្យមានជំនួបពិភាក្សារវាងថ្នាក់ដឹកនាំ និងមន្ត្រីជំនាញក្រសួងមហាផ្ទៃ និងភាគីស្រីលង្កា ដើម្បីធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពអនុស្សារណៈនៃការយោគយល់ក្នុងវិស័យសន្តិសុខ ព្រមទាំងបង្កើនកម្រិតទំនាក់ទំនងផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងការអនុវត្តច្បាប់ក្នុងវិស័យសន្តិសុខ។ ការគូសបញ្ជាក់ពីប្រមុខក្រសួងមហាផ្ទៃ បានធ្វើឡើងនាឱកាសឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ទទួលជួបពិភាក្សាការងារជាមួយលោកជំទាវ Edirisinghe Arachchilage Sriyani Wijayanthi Edirisinghe ឯកអគ្គរដ្ឋទូតស្រីលង្កា ប្រចាំកម្ពុជា នៅទីស្តីការក្រសួងមហាផ្ទៃ នារសៀលថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ក្នុងជំនួបនោះ លោកជំទាវឯកអគ្គរដ្ឋទូតស្រីលង្កា បានស្នើសុំឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ពិនិត្យ និងរៀបចំខ្លឹមសារអនុស្សារណៈនៃការយោគយល់ ដែលភាគីទាំងពីរមានជាមួយគ្នាតាំងពីឆ្នាំ២០០៤ឡើងវិញ ព្រមទាំងបានជម្រាបនូវបំណងរៀបចំឱ្យមានមន្ត្រីបង្គោលរវាងក្រសួងមហាផ្ទៃជាមួយស្ថានទូត ឬតំណាងកុងស៊ុលកិត្តិយសស្រីលង្កា ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មាន និងចែករំលែកបទពិសោធការងារជាមួយគ្នា ក្នុងនោះក៏រួមទាំងការសម្របសម្រួលការងារបញ្ជូនជនជាតិស្រីលង្កាទៅប្រទេសកំណើតវិញផងដែរ។​ជុំវិញប្រធានបទនេះដែរ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា បានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យមន្ត្រីទាំងសងខាង បញ្ចូលទៅក្នុងសេចក្តីព្រាងអនុស្សារណៈនៃការយោគយល់ថ្មី នូវកិច្ចសហការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មាន ស្រាវជ្រាវ និងបង្ក្រាបបទល្មើសអនឡាញស្កែម ដោយឯកឧត្តមបានចែករំលែកពីដំណើរឈានទៅមុខក្នុងការងារនេះ ដែលកម្ពុជាបាននិងកំពុងសហការរៀបចំជាមួយប្រទេសកូរ៉េ ចិន ឥណ្ឌូណេស៊ី វៀតណាម និងឡាវជាដើម ពោលគឺភាគីទាំងសងខាងនឹងផ្តល់ព័ត៌មានឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមកអំពីមុខសញ្ញាជនបរទេសធ្លាប់ ឬពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើស។​ក្នុងឱកាសនោះដែរ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា និងលោកជំទាវឯកអគ្គរដ្ឋទូត ក៏បានបង្ហាញការអបអរសាទរចំពោះចំណងការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីរ និងបានបង្ហាញសុច្ឆន្ទៈធ្វើការជាមួយគ្នាប្រកបដោយស្មារតីសហប្រតិបត្តិការខ្ពស់ ជាពិសេសក្នុងវិស័យសន្តិសុខ ដើម្បីបម្រើឧត្តមប្រយោជន៍ជាតិ និងប្រជាជនទាំងពីរ កម្ពុជា-ស្រីលង្កា ព្រមទាំងសេចក្តីសុខ និងសុវត្ថិភាពនៃមនុស្សជាតិក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក ដែលបាននិងកំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិសង្គ្រាម ការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងបទល្មើសឧក្រិដ្ឋដែលមានភាពប្រទាក់ក្រឡាជាសកល៕

វិធីធ្វើឱ្យផ្លែបឺរទុំលឿន តាមបែបធម្មជាតិ
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

(អន្តរជាតិ)៖ នៅពេលដែលបេះចេញពីដើមឈើ ផ្លែបឺរចាប់ផ្តើមផលិតអេទីឡែនក្នុងបរិមាណច្រើន ដែលជាឧស្ម័នដែលធ្វើឱ្យស្បែកទន់ និងបំប្លែងម្សៅទៅជាស្ករ ដែលបង្កើតបានជាភាពសម្បូរបែបនៃក្រែម។ យោងតាមសារព័ត៌មានអាមេរិក AOL សីតុណ្ហភាព សំណើម និងចរន្តខ្យល់ទាំងអស់ប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ ទៅលើរបៀបដែលដំណើរការនេះកើតឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ដើម្បីជួយជំរុញដំណើរការទុំ មានវិធីសាស្រ្តពីរយ៉ាង៖ពន្លឺព្រះអាទិត្យ៖ ដាក់វានៅលើបង្អួច ឬកន្លែងក្តៅ និងមានពន្លឺថ្ងៃ។ ភាពកក់ក្តៅជួយឱ្យវាទុំក្នុងរយៈពេលពីរ ទៅបួនថ្ងៃ។ បង្វែរផ្លែឈើជាប្រចាំក្នុងអំឡុងពេលនេះ ដើម្បីធានាបាននូវការទុំស្មើគ្នា។ថង់ក្រដាស៖ ដើម្បីកាត់បន្ថយពេលវេលាមកត្រឹមមួយទៅបីថ្ងៃ សូមដាក់ផ្លែបឺរនៅក្នុងថង់ក្រដាស ហើយរមៀលវាឱ្យជិតដើម្បីចាប់ឧស្ម័នអេទីឡែន។ ការបន្ថែមផ្លែប៉ោម ឬចេកទៅក្នុងថង់បង្កើនកំហាប់ឧស្ម័ន នេះ និងបង្កើនល្បឿននៃការទន់ស្បែក។ ពិនិត្យជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីជៀសវាងការទុំលើស។មនុស្សមួយចំនួនប្រើឡ ឬមីក្រូវ៉េវដើម្បីធ្វើឱ្យផ្លែបឺរទន់ ប៉ុន្តែកំដៅខ្ពស់គ្រាន់តែធ្វើឱ្យផ្លែឈើទន់​ដោយទាញយកសំណើមចេញ ហើយមិនបង្កើតភាពក្រែមធម្មជាតិនោះទេ។ មីក្រូវ៉េវក៏អាចបណ្តាលឱ្យមានលទ្ធផលមិនស្មើគ្នាផងដែរ ដោយធ្វើឱ្យកន្លែងខ្លះប្រែជាទន់ ខណៈពេលដែលកន្លែងផ្សេងទៀតនៅតែរឹង។ប្រសិនបើផ្លែបឺរត្រូវបានកាត់បើកចំហរួចហើយមុនពេលវាទុំពេញលេញ ដាក់គ្រាប់ត្រឡប់ទៅទីតាំង ដើមរបស់វាវិញ លាបទឹកក្រូចឆ្មាលើផ្ទៃកាត់ទាំងពីរ ហើយចុចពាក់កណ្តាលទាំងពីរត្រឡប់ មកវិញជាមួយ គ្នា។ បន្ទាប់មករុំឱ្យជិតក្នុងខ្សែភាពយន្តតោង ឬដាក់ក្នុងធុងបិទជិត រក្សាទុកក្នុងទូទឹកកក ហើយពិនិត្យមើល ភាពទន់ជាប្រចាំ។នៅពេលដែលផ្លែបឺរទុំទាំងអស់ក្នុងពេលតែមួយ សូមរក្សាទុកផ្លែបឺរដែល នៅតែរឹងបន្តិច នៅក្នុងទូទឹកកក ដើម្បីបន្ថយដំណើរការ។ សីតុណ្ហភាពត្រជាក់កាត់បន្ថយអត្រានៃការបញ្ចេញអេទីឡែន ដែលពន្យារ អាយុកាលរបស់វាប្រហែលបីទៅប្រាំថ្ងៃ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជៀសវាងការទុកផ្លែបឺរដែលនៅ តែរឹងខ្លាំងក្នុងទូរទឹកកក ព្រោះវាអាចរំខានដល់ការទុំធម្មជាតិ៕

ជប៉ុនគូសបញ្ជាក់ពីផែនការកសាងយោធារបស់ខ្លួន ដោយលើកឡើងពីការគំរាមកំហែងពីចិន រុស្ស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

(អន្តរជាតិ)៖ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនកំពុងពណ៌នាអំពីការកសាងយោធារបស់ខ្លួនដែលកំពុងបង្កើនល្បឿនមិនត្រឹមតែជាមធ្យោបាយការពារប្រទេសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាផ្លូវឆ្ពោះទៅរកវិបុលភាពកាន់តែខ្លាំង ដោយបានជជែកវែកញែកនៅក្នុងសៀវភៅសការពារជាតិចុងក្រោយរបស់ខ្លួនថា ការផលិតអាវុធអាចគាំទ្រដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ការវាយតម្លៃប្រចាំឆ្នាំនៃការគំរាមកំហែងដែលបង្កឡើងដោយប្រទេសជិតខាងចិន រុស្ស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង អំពាវនាវឱ្យប្រទេសជប៉ុន ដែលត្រូវបានរឹតត្បិតអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍ដោយការរឹតបន្តឹងក្រោយសង្គ្រាមលើសកម្មភាពយោធា ទាញយកបច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីផ្តល់មូលនិធិដល់ក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មថ្មី និងប្រើប្រាស់សមាសធាតុពាណិជ្ជកម្មបន្ថែមទៀតក្នុងការផលិតអាវុធ។យោងតាមឯកសារបទបង្ហាញរបស់ក្រសួងការពារជាតិ សៀវភៅសនេះ “សង្កត់ធ្ងន់ថា ការវិនិយោគលើវិស័យការពារជាតិផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់សេដ្ឋកិច្ចទូលំទូលាយ និងជីវិតរបស់ប្រជាជន”។ សារនោះស្របនឹងការប្រើប្រាស់កាន់តែទូលំទូលាយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី  លោកស្រី Sanae Takaichi នៃការចំណាយរបស់រដ្ឋជាយុទ្ធសាស្ត្រ ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ការផ្សព្វផ្សាយត្រូវបានពង្រឹងដោយគម្របរចនាប័ទ្មគំនូរជីវចលរបស់ឯកសារ ដែលពណ៌នាអំពីគ្រួសារដែលញញឹមនៅក្នុងទីក្រុងដ៏ភ្លឺចែងចាំង ជាជាងកងទ័ព អាវុធ និងនិមិត្តសញ្ញាយោធាដែលមាននៅក្នុងការបោះពុម្ពជាច្រើនលើកមុន។ មន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិម្នាក់បាននិយាយថា ការរចនានេះមានបំណងបង្ហាញពី “រូបភាពអនាគត”។ទំនាក់ទំនងរវាងការការពារជាតិ និងវិបុលភាពនាពេលអនាគត កើតឡើងនៅពេលដែលរដ្ឋបាលរបស់លោក Takaichi កំពុងរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រសន្តិសុខជាតិថ្មីមួយ។ អ្នកជំនាញយោធារំពឹងថាខ្លួននឹងអំពាវនាវឱ្យមានការកើនឡើងនៃការចំណាយបន្ថែមទៀត ដែលមានគោលបំណងចម្បងក្នុងការរារាំងប្រទេសចិនពីការចាប់ផ្តើមជម្លោះជាមួយតៃវ៉ាន់ ដែលក៏អាចទាញប្រទេសជប៉ុនឱ្យចូលទៅក្នុងសង្គ្រាមដ៏យូរអង្វែងផងដែរ៕

ក្រសួងការងារ នឹងនាំយកឱកាសកា​រងារជាង ៩ម៉ឺនកន្លែង និងអត្ថប្រ​យោជន៍សង្គមទៅជូ​នបង​ប្អូនអតីតព​លករ យុវជន និង​ប្រជាជន​មូលដ្ឋាន​នៅខេត្តឧត្ដរមានជ័យ
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

(ឧត្ដរមានជ័យ)៖ ទីភ្នាក់ងា​រជាត់ មុខរបរនិងកា​រងារ(NEA) នៃក្រសួង​ការងារ និងបណ្ដុះប​ណ្ដាល​វិជ្ជាជិ​វៈ នឹង​នាំយកឱកាស​ការងារជាង​ ៩ម៉ឺន​កន្លែង អត្ថ​ប្រយោជន៍​នៃរបបសន្តិសុខ​សង្គម និងឱកា​សអា​ហារូបករណ៍ ទៅផ្សព្វ​ផ្សាយ​ជូន​បងប្អូន អតីត​ពលករ យុវជន និងប្រជា​ជនមូលដ្ឋាន នៅខេត្តឧត្ដរមានជ័យ។លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យនៃក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានថ្លែង​ថា វេទិកាការងារ សន្តិសុខ​សង្គម និងបណ្ដុះ​បណ្ដាល​វិជ្ជា​ជីវៈ​នេះ នឹងរៀប​ចំនៅថ្ងៃទី​០៧ ខែសីហា នៅក្នុងបរិវេណសាលាឃុំត្រ​ពាំងប្រាសាទ ស្រុក​ត្រពាំង​ប្រាសាទ និង​នៅ​ថ្ងៃទី០៨ ខែ​សីហា នៅក្នុង​បរិវេណ​សាលា​ស្រុក​អន្លង់វែង ក្នុងខេត្តឧត្ដរមានជ័យ ដែលនឹងចាប់ផ្ដើមពីម៉ោង ចាប់ពីម៉ោង ៨ព្រឹក ដល់ម៉ោង ២រសៀល។វេទិកាការងារនេះ នឹងមាន​ផ្ដល់ជូននូ​វ​ឱកាស​ការ​ងារ ក្នុងនោះអ្នកចូលរួមទាំងអស់នឹងទទួលបាន​ព័ត៌មាន​អំពីឱកាស​ការ​ងារដ៏សម្បូរ​បែប​សរុប ៩២,៥៤៦​កន្លែង​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស វគ្គ​បណ្តុះ​បណ្តាល​បច្ចេក​ទេស​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ និង​អត្ថ​ប្រយោជន៍​របស់​បេឡាជា​តិសន្តិសុខ​សង្គម។ បន្ថែម​លើ​នេះ ពួកគាត់ទទួលបានអាហារ ភេសជ្ជៈ និង​ការដឹកជញ្ជូនទៅចូលរួម​វេទិកាដោយឥតគិតថ្លៃ។​​អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ​បានអំពាវនាវដ​ល់​យុវជន អតីតពល​ករ និងប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមូ​លដ្ឋាន ដែលមិនទាន់បា​នចូលរួមវេទិកានេះ​នាពេល​កន្លងម​ក សូម​អញ្ជើញមកចូលរួមឱ្យបានច្រើនកុះករ ដើម្បីទទួលបានព័​ត៌មានអំពីឱ​កាស​ការ​ងារជា​ច្រើន ព្រម​ទាំង​អាចដាក់​ពាក្យ សម្ភាស​ការ​ងារ​ភ្លាម និង​ទ​ទួល​​បានល​ទ្ធផល​ភ្លាមៗ។ លើសពីនេះ អ្នកចូលរួមក៏នឹងទទួលបានព័ត៌មានអំពីឱកាសអាហារូបករណ៍ ការ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​ជំនាញ​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ និង​អត្ថប្រយោជន៍​សង្គម​ជាច្រើ​នទៀត​ផងដែរ៕

ក្រសួងទេសចរណ៍ និងធនាគារ អេស៊ីលីដា ចុះអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) លើការប្រើប្រាស់សេវា e-Payment ដើម្បីពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពសេវាសាធារណៈ និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការគាំទ្រវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) រវាងក្រសួងទេសចរណ៍ តំណាងដោយ ឯកឧត្តម សុង តុងហាប់ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ និងធនាគារ អេស៊ីលីដា ភីអិលស៊ី តំណាងដោយ លោកបណ្ឌិត អ៉ិន ចាន់នី ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិ ស្តីពី «ការប្រើប្រាស់សេវាកម្មរបស់ធនាគារ អេស៊ីលីដា សម្រាប់ប្រតិបត្តិការទទួលកម្រៃសេវាពីសេវាសាធារណៈតាមប្រព័ន្ធទូទាត់អេឡិចត្រូនិក (e-Payment)»។អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នានេះ មានគោលបំណងលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាព ភាពងាយស្រួល និងទំនើបកម្មនៃការផ្តល់សេវាសាធារណៈរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ តាមរយៈការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថល ព្រមទាំងពង្រឹងភាពជាដៃគូរវាងស្ថាប័នរដ្ឋ និងវិស័យឯកជន ដើម្បីរួមចំណែកជំរុញបរិវត្តកម្មឌីជីថល និងគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា។កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ គឺជាផ្លែផ្កាបន្តពីជំនួបពិភាក្សាលើកទី១ រវាងក្រសួងទេសចរណ៍ និងធនាគារ អេស៊ីលីដា កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ និងជាជំហានថ្មីមួយក្នុងការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថាប័នទាំងពីរឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ និងមានប្រសិទ្ធភាព។ថ្លែងក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានកោតសរសើរចំពោះសមិទ្ធផល និងការរួមចំណែករបស់ធនាគារ អេស៊ីលីដា ក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ និងលើកស្ទួយជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ ព្រមទាំងការចូលរួមគាំទ្រដល់វិស័យទេសចរណ៍កន្លងមក តាមរយៈការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថល ការផ្សព្វផ្សាយសក្តានុពលទេសចរណ៍ និងការឧបត្ថម្ភគាំទ្រព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេ និងបុណ្យសមុទ្រ ព្រមទាំងកម្មវិធីទេសចរណ៍នានាផងដែរ។ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «ការចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នានេះ មិនមែនជាទីបញ្ចប់នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនោះទេ ប៉ុន្តែជាចំណុចចាប់ផ្តើមដ៏មានសារៈសំខាន់ ដើម្បីពង្រីកភាពជាដៃគូរវាងក្រសួងទេសចរណ៍ និងធនាគារ អេស៊ីលីដា ឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ ដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងសក្តានុពលរបស់វិស័យឯកជន ចូលរួមជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាឱ្យកាន់តែមានភាពធន់ ភាពប្រកួតប្រជែង និងចីរភាព»។បន្ថែមពីនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានស្នើឱ្យធនាគារ អេស៊ីលីដា បន្តចូលរួមគាំទ្រព្រឹត្តិការណ៍ជាតិ និងអន្តរជាតិសំខាន់ៗដែលកម្ពុជាគ្រោងរៀបចំនាពេលខាងមុខ ជាពិសេសកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្រ្វង់កូហ្វូនី និង «ភូមិហ្រ្វង់កូហ្វូនី» ដែលនឹងក្លាយជាវេទិកាដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ផ្សព្វផ្សាយកម្ពុជា ជាគោលដៅទេសចរណ៍ប្រកបដោយភាពទាក់ទាញ សុវត្ថិភាព និងបដិសណ្ឋារកិច្ចដ៏កក់ក្តៅ ព្រមទាំងបង្ហាញពីសក្តានុពលទេសចរណ៍ វប្បធម៌ ម្ហូបអាហារ ផលិតផលខ្មែរ និងអត្តសញ្ញាណជាតិទៅកាន់ភ្ញៀវអន្តរជាតិ៕

រដ្ឋ-ឯកជន រួមកម្លាំង ដាក់ចេញវិធានការគន្លឹះបន្ទាន់ ដើម្បីស្តារទំនុកចិត្ត និងជំរុញកំណើនទេសចរអន្តរជាតិ មកទស្សនាកម្ពុជាឡើងវិញ ដើម្បីពង្រឹងភាពធន់នៃវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា!
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

(ភ្នំពេញ)៖ កិច្ចប្រជុំត្រួតពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងារ ក្រុមការងារផ្នែកទេសចរណ៍ (ក្រុម “ខ”) នៃវេទិការាជរដ្ឋាភិបាល-ផ្នែកឯកជន ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអញ្ជើញជាគណៈអធិបតីដឹកនាំកិច្ចប្រជុំត្រួតពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងាររបស់ក្រុមការងារផ្នែកទេសចរណ៍ (ក្រុម «ខ») នៃវេទិការាជរដ្ឋាភិបាល-ផ្នែកឯកជន ដែលជាយន្តការដ៏មានសារៈសំខាន់ក្នុងការពង្រឹងភាពជាដៃគូរវាងរាជរដ្ឋាភិបាល និងវិស័យឯកជន ដើម្បីរួមគ្នាពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងារ ដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម ឆ្លើយតបសំណូមពររបស់វិស័យឯកជន និងកំណត់វិធានការគន្លឹះសម្រាប់ស្តារ និងពង្រឹងភាពធន់នៃវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា។កិច្ចប្រជុំដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ មានការអញ្ជើញចូលរួមពីឧកញ៉ា លូ ម៉េង សហប្រធានក្រុមការងារផ្នែកទេសចរណ៍ (ក្រុម «ខ»), ឯកឧត្តម លោកជំទាវ តំណាងក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ, ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងទេសចរណ៍, តំណាងផ្នែកឯកជន, សភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា, សមាគមក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍, ប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ ព្រមទាំងភ្ញៀវកិត្តិយសជាតិ និងអន្តរជាតិ សរុបប្រមាណ ១៥០នាក់។ថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំនេះមានសារៈសំខាន់ និងទាន់សភាពការណ៍ ជាពិសេសក្នុងបរិបទដែលវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងការធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៃភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ ដែលរងឥទ្ធិពលពីកត្តាប្រឈមជាច្រើន រួមមានព័ត៌មានអវិជ្ជមាន និងបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា បញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក៏ដូចជាភាពតានតឹង និងសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលបានជំរុញឱ្យថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈកើនឡើង និងប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើដំណើរអន្តរជាតិ។ស្ថិតក្នុងបរិបទប្រឈមខាងលើ, ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបាននិងកំពុងដាក់ចេញនូវវិធានការអន្តរាគមន៍ជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីគាំទ្រវិស័យឯកជន។ ជាមួយគ្នានេះ ភាពជាដៃគូរវាងរដ្ឋ និងឯកជន គឺជាកម្លាំងដ៏ចាំបាច់ក្នុងការប្រែក្លាយបញ្ហាប្រឈមទៅជាឱកាស និងជំរុញការស្តារវិស័យទេសចរណ៍ឱ្យមានសន្ទុះឡើងវិញ។អង្គប្រជុំ ក៏បានកត់សម្គាល់ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់តំណាងភាគី រដ្ឋ ឯកជន និងគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដែលសម្រេចបាននូវលទ្ធផលការងារវិជ្ជមានគួរជាទីកត់សម្គាល់ ដោយវិធានការចំនួន២២ សម្រេចបានពេញលេញទាំងអស់ ដោយវិធានការដែលយើងទើបសម្រេចបានចុងក្រោយ មានចំនួន២វិធានការ៖ (១) ការអភិវឌ្ឍតំបន់ភ្នំគូលែនជាតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ , (២) ការអភិវឌ្ឍខ្សែក្រវាត់បៃតង ដោយ ក្រសួងទេសចរណ៍ និងក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានចុះអនុស្សរណៈ នៃការយោគយល់គ្នា ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជំរុញខ្សែក្រវាត់បៃតងនៅតំបន់ទេសចរណ៍ និងពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មកសិកម្ម កាលពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។ជាមួយគ្នានេះ, អង្គប្រជុំ ក៏បានពិនិត្យពិភាក្សាលើសំណូមពរទាំង១១របស់វិស័យឯកជន ដែលមានជាអាទិ៍៖ ការស្នើសុំលើកលែងទិដ្ឋាការសម្រាប់ទីផ្សារគោលដៅ, មូលនិធិអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ដើម្បីកសាងម៉ាកសញ្ញា និងជំរុញការផ្សព្វផ្សាយទេសចរណ៍ទៅក្រៅប្រទេស (Branding, marketing and promotion)ការតម្លើងកម្រិតព្រឹត្តិការណ៍ជាតិធំៗ ទៅកម្រិតអន្តរជាតិ និងការផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលទំលាយ, ការតភ្ជាប់ផ្លូវហោះហើរក្នុងស្រុកឱ្យកាន់តែងាយស្រួលពីគោលដៅទេសចរណ៍១ ទៅ ១ ទៀត, ការបង្កបរិយាកាសអនុគ្រោះបន្ថែមទៀតដល់ការវិនិយោគ និងធុរកិច្ចក្នុងវិស័យទេសចរណ៍, ព្រមទាំងសំណូមពរផ្សេងៗទៀត។ ទន្ទឹមនេះ, កិច្ចពិភាក្សា ក៏បានផ្តោតលើសំណើក្នុងការជំរុញផ្លូវហោះហើរត្រង់ឱ្យបានច្រើនពីទីផ្សារគោលដៅសំខាន់ៗ ដែលទាមទារឱ្យមានការពិភាក្សាស៊ីជម្រៅរវាងទេសចរណ៍ អាកាសចរណ៍ស៊ីវិល ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ និង ផ្នែកឯកជន។ជាលទ្ធផល អង្គប្រជុំបានស្នើដាក់ចេញនូវវិធានការចាំបាច់បន្ទាន់ និងវិធានការគន្លឹះជាក់លាក់ ប្រកបដោយភាពជាក់ស្តែង និងប្រាកដនិយម ដោយផ្តោតលើការស្តារកិត្តិនាម និងរូបភាពវិជ្ជមានរបស់កម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ, ពង្រឹងទំនុកចិត្តរបស់ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ, ជំរុញការផ្សព្វផ្សាយទីផ្សារទេសចរណ៍ឱ្យកាន់តែសកម្ម, ទាក់ទាញ និងនាំយកព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិសំខាន់ៗមករៀបចំនៅកម្ពុជាឱ្យបានកាន់តែច្រើន ព្រមទាំងជំរុញចលនាទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកឱ្យកាន់តែផុលផុស៕

ប្រធានាធិបតីក៏ប្តឹងដែរឱ្យតែធ្វើខុស! រដ្ឋចំនួន ២៥ របស់អាមេរិកប្តឹង ដូណាល់ ត្រាំ ជុំវិញរឿងនេះ
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

(អន្តរជាតិ)៖ ពាក់កណ្តាលនៃរដ្ឋអាមេរិក បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងដើម្បីរារាំងពន្ធគយដែលទើបដាក់ថ្មី របស់រដ្ឋបាលលោក Trump។ ពន្ធគយនេះ ប៉ះពាល់ដល់ប្រទេស និងតំបន់ប្រហែល ៦០ ដែលធ្វើ ពាណិជ្ជកម្មជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក រួមទាំងប្រទេសជប៉ុនផងដែរ។រដ្ឋញូវយ៉ក និងរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ស្ថិតក្នុងចំណោមរដ្ឋដែលបានដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅតុលាការពាណិជ្ជកម្ម អន្តរជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក។ ឯកសាររបស់ពួកគេពិពណ៌នាអំពីពន្ធគយថា "តាមអំពើចិត្ត មិនស្ថិតស្ថេរ និងផ្ទុយនឹងច្បាប់"។ ពួកគេស្វែងរកការផ្អាកពន្ធគយ និងធ្វើឱ្យមិនមានសុពលភាព។នៅថ្ងៃទី ២៤ ខែកក្កដា រដ្ឋបាលលោក Trump បានដាក់ពន្ធគយបន្ថែមក្រោមមាត្រា ៣០១ នៃច្បាប់ ពាណិជ្ជកម្ម ដែលអនុញ្ញាតឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកចាត់វិធានការសងសឹក ប្រឆាំងនឹងអ្វីដែលវាកំណត់ថាជា ការអនុវត្តពាណិជ្ជកម្មអយុត្តិធម៌។រដ្ឋបាលបានអះអាងថាដៃគូពាណិជ្ជកម្មគោលដៅបានបរាជ័យក្នុងការចាត់វិធានការគ្រប់គ្រាន់ រួមទាំង ការទប់ស្កាត់ការនាំចូលទំនិញដែលផលិតតាមរយៈការបង្ខំឱ្យធ្វើការ។រដ្ឋអាជ្ញាញូវយ៉ក លោកស្រី Letitia James បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ។ នាងបាននិយាយថា ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន «កំពុងព្យាយាមដំឡើងពន្ធដោយខុសច្បាប់លើគ្រួសារ និងអាជីវកម្មជាមួយ នឹងពន្ធគយជុំថ្មីមួយ»។លោកស្រី James អះអាងថា ច្បាប់ និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញសហរដ្ឋអាមេរិកបង្ហាញ យ៉ាងច្បាស់ថា ប្រធានាធិបតីមិនមានអំណាចក្នុងការកំណត់ពន្ធគយយ៉ាងទូលំទូលាយនោះទេ៕

រ៉ុក្កែត SpaceX មួយគ្រឿងទម្ងន់បួនតោន នឹងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងឋានព្រះច័ន្ទ
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

(អន្តរជាតិ)៖ ផ្នែកមួយនៃរ៉ុក្កែត SpaceX ដែលមានទម្ងន់ប្រហែលបួនតោន និងធ្វើដំណើរក្នុងល្បឿនជាង 5,000 ម៉ាយក្នុងមួយម៉ោង ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងឋានព្រះច័ន្ទ ដោយអចេតនា។ផ្នែកនេះ គឺមកពីដំណាក់កាលទីពីរនៃរ៉ុក្កែត SpaceX Falcon 9 ហើយបានអណ្តែតនៅក្នុងលំហអាកាស ចាប់តាំងពីឆ្នាំមុន។ រ៉ុក្កែត Falcon 9 បានហោះឡើងនៅថ្ងៃទី 15 ខែមករា ឆ្នាំ 2025 ដោយដឹកយានចុះ ចតពាណិជ្ជកម្មរ៉ូបូតពីរគ្រឿង។ ខណៈពេលដែលដំណាក់កាលទីមួយរបស់វា ឧបករណ៍ជំរុញដែលប្រើ សម្រាប់ការហោះឡើង បានវិលត្រឡប់មកផែនដីវិញ ដំណាក់កាលទីពីរ ឬខាងលើរបស់វាបានបម្រើ ជាកម្លាំងពលកម្មក្នុងលំហអាកាសដើម្បីជំរុញយានចុះចតនៅលើផ្លូវរបស់ពួកគេទៅកាន់ឋានព្រះច័ន្ទ ហើយបន្ទាប់ពីបេសកកម្មរបស់វាត្រូវបានបញ្ចប់ ត្រូវបានទុកឱ្យអណ្តែតនៅក្នុងលំហអាកាស។អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រប៉ាន់ប្រមាណថា ការប៉ះទង្គិចគ្នានេះនឹងមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ផែនដីទេ ប៉ុន្តែនឹងបង្កើត ជារណ្ដៅដែលមានអង្កត់ផ្ចិតពី 65 ទៅ 90 ហ្វីត (20 ទៅ 30 ម៉ែត្រ) នៅលើផ្ទៃឋានព្រះច័ន្ទ នេះបើយោងតាម ការសិក្សាមុនបោះពុម្ពដែលសរសេរដោយក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ រួមទាំងអ្នកស្រាវជ្រាវនៅ NASA។ ផលប៉ះពាល់នេះនឹងមិនអាចមើលឃើញដោយភ្នែកទទេពីផែនដីទេ ហើយថែមទាំងអាចពិបាកក្នុងការមើល ឃើញតាមរយៈតេឡេស្កុបផងដែរ។លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Paul Wiegert សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកតារាសាស្ត្រ និងរូបវិទ្យានៅសាកលវិទ្យាល័យ Western ក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍ ខេត្ត Ontario ដែលមិនបានចូលរួមក្នុងការសិក្សានេះ បាននិយាយថា "ប្រសិនបើ អ្នកស្រមៃថាព្រះច័ន្ទជានាឡិកា វានឹងប៉ះទង្គិចគ្នាត្រង់កន្លែងដែលលេខ 10 នឹងស្ថិតនៅ"។ "ប៉ុន្តែផ្នែកនោះ នៃព្រះច័ន្ទត្រូវបានបំភ្លឺនៅពេលនេះ ដូច្នេះពន្លឺភ្លឺនឹងត្រូវបានបិទបាំងដោយពន្លឺរបស់ព្រះច័ន្ទខ្លួនឯង"។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កម្ទេចកម្ទីដែលបង្កើតឡើងដោយរ៉ុក្កែតស៊ីឡាំងវែង អាចត្រូវបានបំភ្លឺដោយ ពន្លឺព្រះអាទិត្យ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវមើលឃើញវាតាមរយៈតេឡេស្កុប ។សម្រាប់បេសកកម្មដែលឆ្ពោះទៅកាន់គន្លងផែនដីទាប តំបន់ក្បែរនោះដែលស្ថានីយ៍អវកាសអន្តរជាតិ វិលជុំវិញភពផែនដីរបស់យើង SpaceX និងប្រតិបត្តិករផ្សេងទៀតជាធម្មតាបោះ ចោលដំណាក់កាលខាង លើដោយអនុញ្ញាតឱ្យវាដុតបរិយាកាសរបស់ផែនដី៕

មុនញ៉ាំត្រូវលាងឱ្យបានស្អាត! មនុស្សម្នាក់បាត់បង់ជីវិត សាឡាដ
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

(អន្តរជាតិ)៖ ក្រសួងសុខាភិបាលរដ្ឋ Michigan បាននិយាយថា ការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺ cyclosporiasis ដែល បានរីករាលដាលជាករណីធំបំផុតក្នុងកំណត់ត្រានៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានបណ្តាលឱ្យមានការស្លាប់ដំបូង។ជំងឺ Cyclosporiasis ដែលជាជំងឺពោះវៀនដែលបង្កឡើងដោយប៉ារ៉ាស៊ីត Cyclospora ជាទូទៅមិនគំរាម កំហែង ដល់អាយុជីវិតទេ តែរដ្ឋ Michigan ដោយដកស្រង់កំណត់ត្រាវេជ្ជសាស្ត្រ បាននិយាយថា អ្នកទាំងពីរ ដែលបានស្លាប់មានស្ថានភាពសុខភាពធ្ងន់ធ្ងរដែលអាចរងផលប៉ះពាល់ដោយជំងឺនេះ និងការខ្សោះជាតិទឹក ដែលពាក់ព័ន្ធ។ការស៊ើបអង្កេតរបស់ FDA បានភ្ជាប់ការផ្ទុះឡើងនេះ ដែលឥឡូវនេះស្ថិតនៅក្នុងរដ្ឋចំនួនប្រាំបួន ទៅនឹង សាឡាត់ iceberg ដែលមានប្រភពមកពីប្រតិបត្តិការឯកជន Taylor Farms នៅកណ្តាលប្រទេសម៉ិកស៊ិក និងដាក់នៅក្នុងម្ហូបនៅហាង Taco Bell ដែលគ្រប់គ្រងដោយ Yum Brands។ សាឡាត់ត្រូវបានប្រមូលម កវិញ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរនៅតែកំពុងស្វែងរកប្រភពសក្តានុពលផ្សេងទៀត។អ្នកជំនាញរោគរាតត្បាតសង្ស័យថា មានការផ្ទុះឡើងច្រើន ហើយវាមិនច្បាស់ភ្លាមៗទេថាតើ មនុស្សដែលបានស្លាប់នោះមានជំងឺពីសាឡាត់ iceberg របស់ Taylor Farms ដែលបម្រើនៅភោជនីយដ្ឋាន Taco Bell ឬមកពីប្រភពផ្សេងទៀតដែលមិនទាន់ត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណ។ករណីជំងឺស៊ីក្លូស្ប៉ូរ៉ាស៊ីសនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានកើនឡើងដល់កម្រិតកំណត់ត្រានៅឆ្នាំនេះ ដោយ ការផ្ទុះឡើងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះស្ថិតក្នុងចំណោមជំងឺដែលបង្កឡើងដោយអាហារដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសហរដ្ឋអាមេរិកថ្មីៗនេះ។វាក៏បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទំនុកចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ផងដែរ ដោយធ្វើឱ្យការលក់ សាឡាដ និងការទៅភោជនីយដ្ឋានដូចជា Sweetgreen និង Chipotle ថយចុះ។មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (CDC) ដែលការឃ្លាំមើលរបស់ខ្លួនយឺតយ៉ាវ ក្នុងការរាយការណ៍របស់រដ្ឋជាច្រើនសប្តាហ៍ បានកត់ត្រាករណីដែលបានបញ្ជាក់ដោយមន្ទីរពិសោធន៍ចំនួន 6,707 ករណីទូទាំងប្រទេសគិតត្រឹមថ្ងៃទី 28 ខែកក្កដា រួមជាមួយនឹងករណីសង្ស័យជាង 11,500 ករណី ដែលមិនទាន់បានបញ្ជាក់តាមរយៈការធ្វើតេស្តមន្ទីរពិសោធន៍៕

អាមេរិកប្រើប្រព័ន្ធស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលអស់៨០%ហើយ! មេបញ្ជាការយោធាជាន់ខ្ពស់ថា ស្តុកគ្រាប់រំសេវ ស្ថិតនៅ«កម្រិតទាបគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ»
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

(អន្តរជាតិ)៖ ប្រភពព័ត៌មានបាននិយាយថា យោធាអាមេរិកបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលជិត ៨០% សម្រាប់ប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលសំខាន់មួយអស់ហើយ ខណៈដែលមេបញ្ជាការយោធាជាន់ខ្ពស់អាមេរិកកំពុង ព្រមានថា ស្តុកគ្រាប់រំសេវរបស់មន្ទីរបញ្ចកោណមាន «កម្រិតទាបគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ» នេះបើយោងតាម ប្រភពជាច្រើនដែលស្គាល់ពីបញ្ហានេះ។ស្តុកប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសសំខាន់ៗត្រូវបានបាត់បង់ជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ យោធាអាមេរិកបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធស្ទាក់ចាប់មីស៊ីល THAAD ជិតបួនភាគប្រាំ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងចំនួន មុនសង្គ្រាម និងប្រហែលពាក់កណ្តាលនៃប្រព័ន្ធស្ទាក់ចាប់មីស៊ីល Patriot របស់ខ្លួនចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើម សង្គ្រាមមក នេះបើយោងតាមប្រភពពីរដែលស្គាល់ពីរបាយការណ៍ស្តុកចុងក្រោយបំផុត។ ការបង្ហាញព័ត៌មានស្តុកមីស៊ីល THAAD ទាបមិនធ្លាប់មានរបាយការណ៍ពីមុនមកទេ។មជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ និងអន្តរជាតិប៉ាន់ប្រមាណថា សហរដ្ឋអាមេរិកមានមីស៊ីល Patriots ប្រហែល ២២០០ គ្រាប់ (ក្នុងចំណោមពីរប្រភេទដែលទំនើបបំផុតរបស់វេទិកា) និងមីស៊ីល THAAD ចំនួន ៤៥២ គ្រាប់នៅក្នុងស្តុករបស់ខ្លួនមុនពេលសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ចាប់ផ្តើម។ សម្ព័ន្ធមិត្តឈូងសមុទ្រក៏បានលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភថ្មីៗអំពីរបៀបដែលកង្វះខាតប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសអាចប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពរបស់ពួកគេក្នុងការទប់ស្កាត់ការសងសឹកដែលអាចកើតមានពីអ៊ីរ៉ង់ ប្រសិន បើប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ សម្រេចចិត្តបង្កើនជម្លោះដែលកំពុងបន្ត។មន្ត្រីជាច្រើនបាននិយាយថា ប្រទេសជាច្រើនពឹងផ្អែកលើប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយបានទទួលស្គាល់ថាកង្វះខាតស្តុកទុកអាចរារាំងសមត្ថភាពរបស់ពួកគេក្នុងការស្ទាក់ចាប់ការវាយប្រហារដោយមីស៊ីល និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើករបស់អ៊ីរ៉ង់ ជាពិសេសប្រសិនបើពួកគេត្រូវ បានកំណត់ គោលដៅដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការកើនឡើងនៃការវាយប្រហាររបស់អាមេរិក។បញ្ហាស្តុកទុកនេះត្រូវបានលើកឡើងម្តងទៀតមុនពេលការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រធានាធិបតីកាលពីចុងសប្តាហ៍មុនដើម្បីលុបចោលការវាយប្រហារថ្មីលើអ៊ីរ៉ង់ ដែលសម្គាល់យ៉ាងហោចណាស់ជាលើកទីពីរក្នុងរយៈ ពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍ថ្មីៗនេះ ដែលទីប្រឹក្សាយោធាជាន់ខ្ពស់របស់លោក Trump បានសម្តែងការព្រួយ បារម្ភជាពិសេសអំពីចំនួនគ្រាប់រំសេវសំខាន់ៗរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែលកំពុងថយចុះក្នុងអំឡុងពេលពិភាក្សាអំពីការកើនឡើងនៃជម្លោះជាមួយអ៊ីរ៉ង់។យោងតាមប្រភពដែលស៊ាំនឹងរបាយការណ៍ផ្ទៃក្នុងរបស់ Pentagon ថ្មីៗនេះ កងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ បានប្រើប្រាស់អាវុធចម្ងាយឆ្ងាយដែលមានភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់ "ស្ទើរតែទាំងអស់" របស់ខ្លួនក្នុងអំឡុង ពេលជម្លោះ។ Reuters បានរាយការណ៍ជាលើកដំបូងអំពីការព្រួយបារម្ភជាក់លាក់ អំពីស្តុកទុកមីស៊ីល ចម្ងាយឆ្ងាយដែលមានភាពជាក់លាក់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក៕

វិទ្យាស្ថាន PIKP នៅខេត្តកំពង់ចាម ផ្តល់អាហារូបករណ៍ជិត ១ពាន់កន្លែងលើជំនាញចំនួន១២ ដល់យុវជនដែលមកពីគ្រួសារក្រីក្រ និងងាយរងហានិភ័យ
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

(កំពង់ចាម)៖ វិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសខេត្តកំពង់ចាម (PIKP) នៃក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះ​បណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានផ្ដល់ឱកាស​អាហារូបក​រណ៍​សរុប ៩៥០​កន្លែង​លើ​មុខជំនាញចំនួន១​២ ជាមួ​យនិងប្រាក់ឧប​ត្ថម្ភបន្ថែ​មជា​រៀងរាល់​ខែសម្រាប់យុវ​ជនដែលមក​ពីគ្រួ​សារ​ក្រី​ក្រ និង​ងាយ​រងហា​និភ័​យពី​រាជរដ្ឋា​ភិបាល។បើយោង​តា​មវិទ្យាស្ថាន PIKP ​បានឱ្យដឹ​ងថា ជំនាញទាំង​១២ នោះរួមមាន​ ការងារកំ​បោរ, ការដំឡើ​ងបណ្តា​ញអគ្គិស​នី​ក្នុង​អគារ, ការ​ងា​រការ៉ូ និង​ការ​ដំឡើងដំបូល, ការរចនាក្រាហ្វិកដោយកុំព្យូទ័រ, សេវាកម្មសម្អាងកាយ, សេវាកម្មកាត់សក់បុរស, ការធ្វើម្ហូបខ្មែរ និងធុរកិច្ចភេសជ្ជៈ, សេវាក​ម្មប​រិក្ខារ​ត្រ​ជា​ក់ក្នុ​ង​គេហ​ដ្ឋាន, ការ​ថែ​ទាំ និ​ងជួសជុល​រថយន្ត, ការផ្សារលោ​ហៈដោយធ្នូអគ្គិសនី​ (ធូប), និងការ​ថែ​ទាំ និង​ជួសជុល​ទោចក្រយា​ន​យន្ត។ជាមួយគ្នានេះវិទ្យា​ស្ថានក៏បានបញ្ជាក់​ថា​ គិតចា​ប់ពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ មកត្រឹមថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២៦ នេះមា​នយុវជន​មកពីគ្រួសារ​ក្រី​ក្រ និង​ពលរដ្ឋទូទៅ​សរុប ២,១០៥នាក់ ដែល​ទទួល​បានអា​ហារូបករ​ណ៍ ១.៥លាន​របស់ស​ម្ដេច​ធិបតី។ ក្នុង​នោះមានក្រុមដែ​លមកពី​គ្រួសារក្រីក្រ និងងា​យរងហា​និភ័យចំនួន​ ១,៥៨៧នា​ក់ ដែល​ទទួលបណ្ដុះបណ្ដា​លជំនាញ។បន្ថែមពីលើនេះវិទ្យា​សា្ថនគ្រោងនឹ​ងបើកវគ្គ​សិ​ក្សាថ្មី នឹងចាប់​ផ្តើមចុះ​ឈ្មោះ​ចូលរៀ​នចាប់​ពីថ្ងៃ​ជូន​ដំណឹ​ង​នេះត​ទៅ​ ដើម្បីទទួល​បានអា​ហារូប​ករណ៍​សិ​ក្ខា​កាមអាច​ទាក់ទង​​សាកសួ​រព័ត៌មានបន្ថែ​មតាម​រយៈ​ទូ​រ​ស​ព្ទលេខ ០៨៥ ៤៤៤ ៦៤៧/ ០៩០ ៤៤៤ ៦៧៤ ឬអ​ញ្ជើញ​​មកទីតាំង​របស់វិទ្យា​ស្ថាន​ពហុ​ប​ច្ចេ​កទេសខេត្តកំពង់ចាម (PIKP)  ដែលមាន​អាស័យដ្ឋាន ផ្លូវជាតិលេ​ខ៧ចាស់ ភូមិទី៧ សង្កាត់​កំពង់ចាម ក្រុងកំពង់​ចាម ខេត្តកំ​ពង់ចាម៕

៦ខែដើមឆ្នាំរោងចក្រនៅកម្ពុជាកើនឡើងជាង ៨០០ និងបង្កើតការងារថ្មីជាង ៩ម៉ឺននាក់ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋ
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

(ភ្នំពេញ)៖ ក្នុងរយៈពេល ៦ខែដើមឆ្នាំ ២០២៦ រោងចក្រនៅកម្ពុជាកើនឡើងចំនួន ៨៤៥រោងចក្រ ដែលបង្កើតឱកាសការងារថ្មីជាង ៩ម៉ឺនកន្លែងសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិយាកាសវិនិយោគដ៏រឹងមាំ និងការទាក់ទាញឥតឈប់ឈររបស់កម្ពុជាក្នុងនាមជាគោលដៅវិនិយោគ។ លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះ គូសបញ្ជាក់ថានៅក្នុងរយៈពេល ៦ខែដើមឆ្នាំនេះ រោងចក្របានកើនពី ៤៦ ៦៤៩ ទៅ ៤៧ ៤៩៤ ដែលជាការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ និងបានបង្កើតឱ្យមានឱកាសការងារជាង ៩ម៉ឺនកន្លែងជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលភាគច្រើននៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម ក្នុងនោះរោងចក្រក្នុងវិស័យវាយនភណ្ឌ កាត់ដេរ ផលិតស្បែកជើង និងផលិតផលិតផលធ្វើដំណើរ និងកាបូប បានកើនឡើងពី ២ ៧២៥ ដល់ ២ ៨៩០។លោក ស៊ុន មេសា បានលើកឡើងថា កំណើនវិជ្ជមាននេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនុកចិត្តឥតឈប់ឈររបស់វិនិយោគិនក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិមកលើកម្ពុជា និងបង្ហាញពីប្រសិទ្ធភាពនៃគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការជំរុញការវិនិយោគ បើទោះបីជាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកមិនទាន់មានភាពប្រាកដប្រជានៅឡើង។អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ទោះបីសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនៅបន្តប្រឈមនឹងភាពមិនប្រាកដប្រជាក៏ដោយ កម្ពុជានៅតែអាចទាក់ទាញការវិនិយោគ បង្កើនចំនួនរោងចក្រ និងបង្កើតការងារថ្មីជាបន្តបន្ទាប់ ហើយកំណើននេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិនលើសន្តិភាព ស្ថិរភាពនយោបាយ គោលនយោបាយគាំទ្រវិនិយោគ និងកម្លាំងពលកម្មដែលមានជំនាញរបស់កម្ពុជា»។បន្ថែមពីនេះ លោក បានបញ្ជាក់ថា ការងារថ្មីជាង ៩ម៉ឺនកន្លែង ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ គឺជាភស្តុតាង ដែលបញ្ជាក់ថាកម្ពុជាកំពុងបន្តបង្កើតឱកាសការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋ និងពង្រឹងមូលដ្ឋានសម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព។ជាមួយគ្នានេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ បានអំពាវនាវឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ និងអតីតពលករទាំងអស់ ស្វែករកការងារធ្វើនៅក្នុងស្រុក តាមរយៈវេទិកាការងារ ឬទាក់ទងមកលេខ ១២៩៧ ដែលផ្តល់ប្រាក់ចំណូលសមរម្យ ធានាបាននូវសុវត្ថិភាព ការការពារសិទ្ធិការងារ និងអត្ថប្រយោជន៍សង្គមស្របតាមច្បាប់ជាធរមាន ជាជាងការចំណាកស្រុកដោយប្រថុយប្រថានដែលធ្វើឱ្យខាតបង់ពេលវេលា និងថវិកាជាដើម៕

អតីតសិស្សនិទ្ទេស A អាន សេងហឿន៖ ខ្ញុំជឿជាក់លើវិស័យ TVET ព្រោះជាផ្លូវនាំខ្ញុំទៅរកអាជីពច្បាស់លាស់មួយ​នាពេល​អនាគត
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

(ភ្នំពេញ)៖ យុវជន អាន ​សេង​ហឿន ជាអតីត​សិស្ស​និទ្ទេស A ម​កពី​ខេត្ដព្រៃវែង ដែលបាន​សម្រេចចិត្ដ​ជ្រើសរើស​សិក្សា​ជំនាញ​វិស្វកម្ម​អេឡិច​ត្រូ​និច នៅ​ក្នុងវិ​ទ្យាស្ថានជាតិបណ្ដុះ​បណ្ដាលបច្ចេកទេស (NTTI) នៃក្រសួងការការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ដោយសារ​មើល​ឃើញ​ឱកាស​ការ​ងារ​ខ្ពស់ និង​ចង់ដើរតាមក្តីស្រមៃដែលខ្លួនមានតាំងពីកុមារភាពក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា។យុវជន សេងហឿន បានឱ្យដឹងថា លោកស្រលាញ់​ពេញ​ចិត្ត​ជំនាញ​វិស្វកម្ម​អេឡិច​ត្រូនិច​តាំង​ពីក្មេង​មក។​ អំឡុងពេលរៀនថ្នាក់ទី១២ លោក​បាន​ចាប់​ផ្តើមសិក្សាស្វែង​យល់បន្ថែ​មពាក់ព័ន្ធនឹងជំនាញ និងគ្រឹះស្ថានអប់រំដែលផ្តល់ការប​ណ្តុះបណ្តាលលើជំនាញនេះ។ តាមរយៈការស្វែង​រកព័ត៌​មាន​នៅ​លើបណ្តាញ​សង្គម និង​ការពិគ្រោះយោ​បល់ពី​សិស្សច្បង លោ​កបាន​មើលឃើញថា ជំនាញអេឡិច​ត្រូនិចមិ​នត្រឹមតែស្រប​នឹងចំណង់​ចំណូល​ចិត្តរ​បស់ខ្លួនតាំងពីកុមា​រភាពប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែក៏ជាជំ​នាញដែ​លកំពុង​មានតម្រូវការខ្ពស់នៅក្នុ​ងទីផ្សារកា​រងា​រកម្ពុជាផងដែរ។លោកបាននិយាយថា៖ « ខ្ញុំមានចំណង់ចំណូលចិត្ដលើជំនា​ញអេឡិចត្រូនិច​តាំងពីក្មេង។ ដល់ពេល​រៀនថ្នាក់ទី១២ ខ្ញុំបានចំណាយពេល​ស្វែងរ​ក​ព័ត៌​មាន និង​ពិគ្រោះយោបល់​ពីសិស្សច្បង ដើម្បីស្វែងរ​កសាលាដែលមា​នស្ដង់ដារ​ ដើម្បីស​ម្រេ​ចក្ដីស្រមៃ»។បន្ទាប់ពី​បានស្វែងរកវិទ្យាស្ថា​នជាច្រើន អតីត​សិស្សនិទ្ទេស A រូ​បនេះ​បាន​ចាប់​អារម្មណ៍​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​បណ្ដុះប​ណ្ដាល​បច្ចេក​ទេ​ស​ក្នុ​ង TVET ពី​ព្រោះ​លោកមើ​លឃើញអំពី​គុណ​ភាព​អប់រំ ដែលខាងសាលាមា​នការបង្រៀនទាំ​ងទ្រឹស្ដី និង​ការអនុវត្ដជាក់ស្ដែង ព្រមទាំង​មានគ្រឿងបរិក្ខារទំនើប និង​សម្បូរបែប ដែលអា​ចឲ្យសិស្សា​នុសិស្សអភិវ​ឌ្ឍសមត្ថភាពខ្លួន​បាន។លោកបាននិយាយថា៖ « បន្ទាប់ពីបានចូលរៀននៅ NTTI ខ្ញុំពិតជាពេញចិត្ត ព្រោះសាលាមានទាំងឧបករណ៍សិក្សាទំនើប និងលោកគ្រូ អ្នកគ្រូដែ​ល​មាន​បទពិសោធន៍ និងយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការបង្រៀន។ ការសិក្សានៅ TVET បានផ្ដល់ឱ្យខ្ញុំទាំងចំណេះដឹង ទាំងជំនាញអនុវត្ត ដែល​ជាមូល​ដ្ឋាន​ដ៏សំខាន់​សម្រាប់អា​ជីពរបស់ខ្ញុំ​នាពេលអនាគត »។ចំពោះគោលដៅ​នាពេលអនាគ​ត​ យុវជន អាន សេងហឿន បានបង្ហាញ​ពីបំណងចង់យ​​កចំណេះដឹង និងជំនា​ញដែលទ​ទួលបា​នពីកា​ររៀន​ក្នុង​សា​លា NTTI ម​កអភិវឌ្ឍប​ច្ចេ​កវិទ្យា​ថ្មីៗ និង​រួមចំណែក​ដល់ការអភិវឌ្ឍវិស័យ​បច្ចេកវិទ្យា​នៅ​កម្ពុជា ដើម្បី​បង្កើត​ប្រយោជន៍​ដល់សង្គម។ជាមួយគ្នានេះ អតីត​សិស្ស​និទ្ទេស A រូបនេះ​ក៏បាន​ចែករំលែកបីគន្លឹះ​សំខាន់​ៗក្នុង​ការទទួលបាននិ​​ទ្ទេសល្អ រួម​មាន ទី១ ស្វ័យសិក្សា គឺរៀន​ទាំងនៅ​សា​លា និងរៀន​ដោយខ្លួនឯង​ដូចជាការរៀបចំ​កា​រវិភាគបន្ថែម, ទី២ សិក្សាឲ្យចំ​គោលដៅគឺសិក្សាឲ្យចំមុ​ខវិជ្ជា មេរៀន និងការជ្រើស​រើសយក​សៀវ​ភៅ​សិក្សា​ឲ្យបាន​ត្រឹម​ត្រូវ និង ទី ៣ គឺគួរ​មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួ​យសិក្សា ឬក៏អ្នកដែល​មានចំ​ណេះដឹ​ង​ខ្ពស់ ដើម្បីជា​កត្ដា​អូស​ទាញឲ្យ​ខិតខំរៀ​ន​សូត្រ​បន្ថែម​ទៀត។ជាចុងក្រោយ យុវជន អាន សេ​ងហឿន បានអំពាវនា​វឱ្យយុវជនកម្ពុជាងាក​មកចាប់អារម្មណ៍​សិក្សាជំនាញ​ក្នុងវិស័យ TVET ឱ្យកាន់​តែច្រើន ព្រោះជា​វិស័យដែ​លផ្តល់ទាំងចំ​ណេះ​ដឹង ជំនាញ​អនុវត្ត​ជាក់​ស្តែង និង​ឱកាស​ការ​ងារ​ខ្ពស់។ លោកក៏បាន​លើកទឹ​កចិត្តឱ្យ​យុវជន​ហ៊ាន​ដើរតា​មក្តី​ស្រ​មៃ និង​ជ្រើស​រើសជំនាញ​ដែ​ល​ស្របនឹ​ងសមត្ថភាព និង​ចំណ​ង់ចំណូល​ចិត្តរ​បស់ខ្លួន ដើម្បីក​សាងអនាគត​ឲ្យកាន់តែប្រ​សើ​រ៕

អ្នកភូគព្ភវិទូរកឃើញប្រភពដើមនៃពេជ្រយក្សដ៏កម្រនៅលើផែនដី
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

(អន្តរជាតិ)៖ អ្នកភូគព្ភវិទូបានរកឃើញចង្កោមពេជ្រយក្សដ៏កម្រ ដូចជាពេជ្រ Cullinan ទំហំ 3,106 ការ៉ាត់ ដែលបង្កើតឡើងនៅជម្រៅធំជាងពេជ្រធម្មតា។យោងតាម កាសែត Independent សាស្ត្រាចារ្យរង Geoffrey Howarth ដែលជាអ្នកភូគព្ភវិទូនៅសាកលវិទ្យាល័យ Cape Town និងសហការីរបស់គាត់កំពុងស៊ើបអង្កេតថាតើ ថ្មប្រភេទណាដែលមានពេជ្រ CLIPPIR និងដំណើរការនៃការនាំយកវាឡើងលើផ្ទៃ។ ពេជ្រ CLIPPIR ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមពេជ្រសមុទ្រជ្រៅបំផុត ដែលបង្កើតឡើងនៅជម្រៅជាង ៤០០ គីឡូម៉ែត្រក្រោមផ្ទៃក្នុងតំបន់អន្តរកាល mantle (ស្រទាប់ក្រាស់នៃថ្មក្តៅរវាងស្នូលផែនដី និងសំបកផែនដី)។ បើប្រៀបធៀប ពេជ្រធម្មតាដែលត្រូវបានរកឃើញ នៅក្រោមទ្វីបបុរាណមានជម្រៅប្រហែល ២០០ គីឡូម៉ែត្រ។ ដូច្នេះ ពេជ្រ CLIPPIR មានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ ការសិក្សាតំបន់នៅក្នុងផែនដីដែលមិនអាចសង្កេតឃើញដោយផ្ទាល់។អ្នកស្រាវជ្រាវបានផ្តោតលើរ៉ែអូលីវីនដែលមាននៅក្នុងគីមប៊ឺឡៃត៍នេះគឺជាថ្មភ្នំភ្លើងដ៏កម្រមួយប្រភេទ ដែលងើបឡើងយ៉ាងលឿនពីជម្រៅនៃផែនដី ដោយដើរតួជាជណ្តើរយន្តធម្មជាតិដែលដឹកពេជ្រ និងរ៉ែផ្សេងទៀតពីស្រទាប់ផែនដីឡើងលើផ្ទៃផែនដី។ អូលីវីនគឺ ជាសារធាតុរ៉ែស៊ីលីតពណ៌បៃតងទូទៅ មួយដែលផលិតពីម៉ាញ៉េស្យូម ជាតិដែក និងស៊ីលីកុន ហើយវាគឺជាសារធាតុរ៉ែសំខាន់នៅក្នុងស្រទាប់ខាងលើរបស់ផែនដី។ នៅពេលដែលវាងើបឡើង គីមប៊ឺឡៃត៍ដឹកអូលីវីនពីថ្មនៅក្នុងស្រទាប់ផែនដីដែលវាឆ្លងកាត់។ដោយផ្អែកលើដំណើរការនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាចកំណត់អត្តសញ្ញាណតំបន់ដែលពេជ្រប្រមូលផ្តុំមុនពេលត្រូវបាននាំយកមកលើផ្ទៃ។ ក្រុមរបស់លោក Howarth បានកំណត់តំបន់ដែលមានមាតិកាជាតិដែកខ្ពស់ខុសពីធម្មតានៅក្នុងស្រទាប់ផែនដី ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងថ្ម kimberlite ដែលមានពេជ្រ CLIPPIR។ ការរកឃើញរបស់ពួកគេផ្តល់នូវឧបករណ៍ជាក់ស្តែងសម្រាប់ការរុករកពេជ្រ ពីព្រោះថ្ម kimberlite ដែលមានសារធាតុរ៉ែ olivine សម្បូរជាតិដែក ទំនងជាមានពេជ្រ CLIPPIR។ ភស្តុតាងថ្មីពីការវិភាគគីមីរបស់ក្រុមស្រាវជ្រាវលើអូលីវីនបង្ហាញថា kimberlite មានផ្ទុកពេជ្រ CLIPPIR ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងសំបកមហាសមុទ្របុរាណ (សំបកផែនដីនៅក្រោមមហាសមុទ្រ) ដែលត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរដោយសារធាតុរាវក្តៅដែលចរាចរពាសពេញបាតសមុទ្រមុនពេលជ្រាបចូលទៅក្នុងផែនដីជ្រៅ។ យោងតាមក្រុមស្រាវជ្រាវ kimberlite ដែលជាថ្មភ្នំភ្លើងដ៏កម្រមួយប្រភេទមានផ្ទុកសារធាតុ olivine សម្បូរជាតិដែក និងសារធាតុរ៉ែផ្សេងៗទៀត មានសក្តានុពលខ្ពស់ជាងក្នុងការមានផ្ទុកពេជ្រ CLIPPIR ដែលប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងតំបន់ដូចជា Sierra Leone និង Angola។យោងតាម The Conversation ពេជ្រមួយចំនួនដែលមិនធម្មតាបំផុតដែលធ្លាប់ត្រូវបានរកឃើញ ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ថ្នាក់ CLIPPIR ដ៏កម្រ ដែលមានចំនួនតិចជាង 1% នៃពេជ្រទាំងអស់នៅលើផែនដី។ ឈ្មោះនេះគឺជាអក្សរកាត់សម្រាប់ លក្ខណៈប្លែកៗចំនួនប្រាំមួយ រួមទាំងភាពស្រដៀងគ្នាទៅនឹងពេជ្រ Cullinan ទំហំធំ ការរួមបញ្ចូលខាងក្នុងតិចតួចបំផុត ភាពច្បាស់លាស់ខ្ពស់ រូបរាងមិនធម្មតា និងសំណឹកគីមីធម្មជាតិ។ ក្រុម CLIPPIR មានពេជ្រធំបំផុតចំនួនបីដែលធ្លាប់ត្រូវបានរកឃើញ៖ Cullinan ទំហំ 3,106 ការ៉ាត់ ពីអណ្តូងរ៉ែ Premier នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង Lesedi La Rona ទំហំ 1,111 ការ៉ាត់ និង Motswedi ទំហំ 2,492 ការ៉ាត់ ដែលទាំងពីរមកពីអណ្តូងរ៉ែ Karowe ក្នុងប្រទេសបុតស្វាណា។ យោងតាម ការជូនដំណឹងអំពីការរកឃើញ ពេជ្រ Cullinan នៅតែជាឧទាហរណ៍ដ៏សំខាន់នៃថ្នាក់ CLIPPIR។ ត្រូវបានរកឃើញនៅឆ្នាំ 1905 នៅជិតទីក្រុង Pretoria ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ទម្ងន់ប៉ាន់ស្មានរបស់វាចំនួន 3,106 ការ៉ាត់ គឺស្មើនឹង 621 ក្រាម ដែលមានទំហំប៉ុនដបទឹកស្តង់ដារ។ អ្នកស្រាវជ្រាវប៉ាន់ប្រមាណថា Cullinan បានលេចចេញមកលើផ្ទៃផែនដីតាមរយៈការផ្ទុះ kimberlite ប្រហែល 1.18 ពាន់លានឆ្នាំមុន ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាពេជ្រមួយក្នុងចំណោមពេជ្រចំណាស់ជាងគេ និងមានអាយុកាលជ្រៅបំផុត។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងរកវិធីទប់ទល់ «ព្យុះព្រះអាទិត្យ» ដែលអាចវាយប្រហារផែនដីសារជាថ្មី
ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦

(វិទ្យាសាស្ត្រ)៖ ព្យុះព្រះអាទិត្យដ៏អាក្រក់បំផុតពុំធ្លាប់មាននេះ ធ្លាប់បានវាយប្រហារភពផែនដីម្ដងហើយ កាលពីជាង១ម៉ឺនឆ្នាំមុន ពេលនេះអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រព្រួយបារម្ភថា ព្យុះព្រះអាទិត្យនេះអាចត្រឡប់មកវិញម្ដងទៀត ជាហេតុដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របន្តសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងរកវិធីសាស្ត្រដើម្បីទប់ទល់នឹងព្យុះមួយនេះ។ ក្រុមស្រាវជ្រាវមួយនៅសាកលវិទ្យាល័យបូស្តុនចង់ចាក់សារធាតុគីមីចូលទៅក្នុងដែនម៉ាញេទិក របស់ផែនដី ដើម្បីបង្កើតជញ្ជាំងប្លាស្មាសិប្បនិម្មិត ដែលអាចទប់ទល់នឹងព្យុះព្រះអាទិត្យដ៏ខ្លាំងក្លា។យោងតាម Space ក្រុមស្រាវជ្រាវដែលដឹកនាំដោយសាស្ត្រាចារ្យរង Brian Walsh នៅសាកលវិទ្យាល័យ Boston រដ្ឋ Massachusetts បានស្នើដំណោះស្រាយដិតមួយហៅថា StormWall ដើម្បីពង្រឹងដែនម៉ាញេទិក ដែលជាខែលធម្មជាតិដែលការពារព្យុះ ព្រះអាទិត្យ ដ៏ខ្លាំងក្លាពីការប៉ះទង្គិចនឹងផែនដី។ ពួកគេបានប្រើប្រាស់ការក្លែងធ្វើកុំព្យូទ័រដើម្បីបង្ហាញថា ការពង្រឹងដែនម៉ាញេទិកជាមួយនឹងកងនាវាយានអវកាសអាចកាត់បន្ថយ អាំងតង់ស៊ីតេនៃព្យុះភូមិសាស្ត្រដ៏ សំខាន់មួយបានជាងពាក់កណ្តាល។ប្រសិនបើគំនិតនេះក្លាយជាការពិត ប្រព័ន្ធ StormWall អាចការពារផ្កាយរណបដែលងាយរងគ្រោះ បណ្តាញទំនាក់ទំនងសកល ប្រព័ន្ធ GPS និងបណ្តាញអគ្គិសនីពីការរំខានដែលបណ្តាលមកពីភាគល្អិតដែលមានបន្ទុកពីព្យុះព្រះអាទិត្យ។ សាស្ត្រាចារ្យរង Brian Walsh បានចែករំលែកថា គំនិតរបស់គាត់សម្រាប់ជញ្ជាំងព្យុះអវកាសត្រូវបានបំផុសគំនិត ដោយបាតុភូតធម្មជាតិមួយ៖ សម្ភារៈដែលផ្ដាច់ចេញពីបរិយាកាសរបស់ផែនដី ហើយរសាត់ទៅគែមនៃដែនម៉ាញេទិក ជួយពង្រឹងខែលការពាររបស់ភពផែនដី។ Walsh និងសហការីរបស់គាត់បានពិពណ៌នាអំពី StormWall លម្អិតនៅក្នុងឯកសារមួយដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅថ្ងៃទី 2 ខែមិថុនា នៅក្នុងទិនានុប្បវត្តិ Space Weather។ ក្នុងអំឡុងពេលផ្ទុះព្រះអាទិត្យដ៏ខ្លាំងក្លាជាពិសេស ដែនម៉ាញេទិកអាចត្រូវបានទម្លុះតាមរយៈការភ្ជាប់ឡើងវិញ នូវដែនម៉ាញេទិក។ នៅពេលដែលដែនម៉ាញេទិករបស់ខ្យល់ព្រះអាទិត្យចង្អុលទៅភាគខាងត្បូង ទល់មុខដែនម៉ាញេទិកទៅភាគខាងជើងរបស់ផែនដី ខ្សែដែនម៉ាញេទិកនៃភាគីទាំងពីរប៉ះទង្គិចគ្នា បាក់បែក និងភ្ជាប់ឡើងវិញនៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធថ្មីមួយ។ ដំណើរការនេះបើករន្ធមួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យថាមពលព្រះអាទិត្យមួយចំនួនធំហូរចូលទៅក្នុងលំហជិតផែនដី ដែលបណ្តាលឱ្យមានព្យុះភូមិសាស្ត្រ។ ប្រព័ន្ធ StormWall ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីការពារបញ្ហានេះដោយការ ដាក់ពង្រាយយានអវកាសចំនួនប្រាំមួយចូលទៅក្នុងគន្លងភូមិសាស្ត្រស្ថានី។ ផ្កាយរណបនីមួយៗនឹង ផ្ទុកសម្ភារៈដូចជាបារីយ៉ូម លីចូម សូដ្យូម ឬកាល់ស្យូម ដែលអាចរក្សាទុកដោយសុវត្ថិភាពក្នុងទម្រង់រឹង ឬរាវ និងបំប្លែងទៅជាចំហាយទឹកនៅពេលដែលត្រូវការ។ប្រសិនបើព្យុះព្រះអាទិត្យដ៏គ្រោះថ្នាក់មួយត្រូវបានរកឃើញកំពុងធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ផែនដី ប្រតិបត្តិករប្រព័ន្ធនឹងផ្ញើពាក្យបញ្ជាទៅកាន់យានអវកាសដើម្បីបញ្ចេញសម្ភារៈ។ ពន្លឺព្រះអាទិត្យនឹងធ្វើឱ្យភាគល្អិតហួតចេញជាអ៊ីយ៉ូដយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយប្រែក្លាយវាទៅជាពពកប្លាស្មាដែលមានបន្ទុក។ ពពកប្លាស្មាសិប្បនិម្មិតនេះនឹងរសាត់ទៅគែមនៃដែនម៉ាញេទិកទល់មុខព្រះអាទិត្យ ដែលធ្វើឱ្យខែលរវាងផែនដី និងខ្យល់ព្រះអាទិត្យចូលមកកាន់តែក្រាស់។ នេះធ្វើឱ្យដំណើរការតភ្ជាប់ឡើងវិញនៃដែនម៉ាញេទិកថយចុះ ដែលបណ្តាលឱ្យព្យុះព្រះអាទិត្យត្រូវបានរុញថយក្រោយ និងឆ្លងកាត់ភពផែនដី។ដើម្បីសាកល្បងលទ្ធភាពនៃគំនិតនេះ ក្រុមស្រាវជ្រាវបានធ្វើត្រាប់តាមព្យុះភូមិសាស្ត្រដែលកើតឡើងនៅក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ 2024។ គំរូមួយបានបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍នេះឡើងវិញក្រោមលក្ខខណ្ឌធម្មតា ខណៈពេលដែលគំរូមួយទៀតបានធ្វើត្រាប់តាមព្យុះជាមួយនឹងជញ្ជាំងប្លាស្មា StormWall កំពុងដំណើរការ។ លទ្ធផលបានបង្ហាញថា ខណៈពេលដែលមិនលុបបំបាត់ព្យុះភូមិសាស្ត្រទាំងស្រុង StormWall អាចកាត់បន្ថយអាំងតង់ស៊ីតេរបស់វាជាង 50%។ ដោយការរំខានដល់លំហូរថាមពលនៅព្រំដែនដែនម៉ាញេទិក ប្លាស្មាសិប្បនិម្មិតបានរុញច្រានព្យុះព្រះអាទិត្យប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។យោងតាម Eurek Elert ឧបសគ្គដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងការដាក់ពង្រាយ StormWall គឺតម្លៃ។ ការបាញ់បង្ហោះយានអវកាសចំនួនប្រាំមួយដែលផ្ទុកស្មើនឹងនាវាដឹកប្រេងចំនួន 12 គ្រឿងមិនមែនជារឿងថោកនោះទេ។ បន្ទាប់ពីបញ្ចេញសម្ភារៈ និងអនុវត្តអ៊ីយ៉ូដអុបទិក ប្រព័ន្ធនេះមិនអាចបំពេញបន្ថែមបានទេ ហើយអាចប្រើបានតែម្តងប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែយោងតាមលោក Walsh ក្រុមហ៊ុន StormWall នៅតែផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍កាន់តែច្រើននៅក្នុងបរិបទនៃក្រុមហ៊ុនឯកជនដែលវិនិយោគប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអវកាស ដូចជាការសាងសង់មជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យនៅក្នុងគន្លងតារាសាស្ត្រ។ ក្រុមស្រាវជ្រាវបានប្រៀបធៀបព្យុះភូមិសាស្ត្រម៉ាញេទិក "ម្តងក្នុងមួយសតវត្សរ៍" ដែលអាចបង្កការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងលំហ និងនៅលើផែនដី ដោយតម្លៃនៃការខាតបង់បណ្តាញអគ្គិសនីតែម្នាក់ឯងឈានដល់ 2.4 ពាន់ពាន់លានដុល្លារ។

បណ្តាញសង្គម