(ភ្នំពេញ)៖ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និង សម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន ព្រមទាំងសម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងលោកជំទាវបណ្ឌិត ពេជ ចន្ទមុនី្ន ហ៊ុនម៉ាណែត តែងតែគិតគូរ និងនៅជាប់ជានិច្ចជាមួយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលមានជីវភាពលំបាកខ្វះខាត ក្រសួងទេសចរណ៍ រួមជាមួយគណៈកម្មការអន្តរក្រសួងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេ និងរដ្ឋបាលខេត្តក្រចេះ បានរៀបចំកម្មវិធីជួបសំណេះសំណាលសាកសួរសុខទុក្ខ និងនាំយកនូវនាំអំណោយដ៏ថ្លៃថ្លារបស់សម្ដេចមហាបវរ ធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងលោកជំទាវបណ្ឌិត ពេជ ចន្ទមុនី្ន ហ៊ុនម៉ាណែត ជូនបងប្អូន លោកពូ អ្នកមីង លោកយាយ លោកតា ចាស់ជរា និងក្រុមគ្រួសារមានជីវភាពខ្វះខាតសរុបទាំងអស់ ៥០គ្រួសារ មកពី ៥ សង្កាត់ ក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងលោកជំទាវ ព្រមទាំងមានការចូលរួមពីគណៈកម្មការអន្តរក្រសួងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេ ថ្នាក់ដឹកនាំ និងមន្ត្រីរាជការក្រសួងទេសចរណ៍ ក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានជាច្រើនរូប នាសាលាខេត្តក្រចេះ។ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី បានពាំនាំនូវការផ្ដាំផ្ញើសាកសួរសុខទុក្ខ និងក្តីនឹករលឹកពីសំណាក់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និង សម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន ព្រមទាំងសម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងលោកជំទាវបណ្ឌិត ពេជ ចន្ទមុនី្ន ហ៊ុនម៉ាណែត ឯកឧត្ដមសន្តិបណ្ឌិត នេត សាវឿន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ជូនចំពោះ បងប្អូន លោកពូ អ្នកមីង លោកតា លោកយាយ ព្រមទាំងក្រុមគ្រួសារទាំងអស់គ្នាដែលមានវត្តមានក្នុងកម្មវិធីនេះ។ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី ក៏បានគូសបញ្ជាក់ជូនអង្គពិធីថា ជានិច្ចកាល សម្ដេចតេជោ និង សម្ដេចធិបតី តែងតែបន្តយកចិត្តទុកដាក់ជាប់ជាប្រចាំ ចំពោះសុខទុក្ខរបស់បងប្អូនប្រចាពលរដ្ឋទាំងអស់គ្នា ទាំងការរស់នៅ សន្តិសុខ ជីវភាព សុខភាព ជាពិសេសទៀតនោះក្នុងគ្រប់កាលៈទេសៈទាំងអស់ សម្ដេចពុំដែលទៅណាចោលប្រជាជន ឬទុកឱ្យប្រជាជនកម្ពុជារងការលំបាកឡើយ។សូមជម្រាបជូនថា កម្មវិធីសប្បុរសធម៌នេះ គឺជាសកម្មភាពសង្គមដ៏មានសារៈសំខាន់មួយ ក្នុងការលើកកម្ពស់វិញ្ញាណចែករំលែក និងភាពរួបរួមក្នុងសង្គម ព្រមទាំងបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ចំពោះសុខុមាលភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសក្រុមងាយរងគ្រោះ។ ទន្ទឹមនឹងនេះផងដែរ កម្មវិធីនេះក៏បានចូលរួមលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍ និងអភិរក្សវប្បធម៌ខ្មែរ តាមរយៈការបង្ហាញពីសាមគ្គីភាព វប្បធម៌ចែករំលែក ដែលជាប្រពៃណីដ៏ល្អរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា៕

(ក្រចេះ)៖ ក្រសួងទេសចរណ៍ រួមជាមួយគណៈកម្មការអន្តរក្រសួងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេ និងរដ្ឋបាលខេត្តក្រចេះ បានរៀបចំពិធីរាប់បាត្រព្រះសង្ឃចំនួន ៩៩ អង្គ ក្នុងគោលបំណងឧទ្ទិសកុសលផលបុណ្យជូនដល់បុព្វបុរស វីរកងទ័ព និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធគ្រប់ប្រភេទ ដែលបានពលីក្នុងបុព្វហេតុការពារជាតិ មាតុភូមិ និងប្រជាជន ក្នុងឱកាសប្រារព្ធព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេលើកទី១០ នៅខេត្តក្រចេះ ក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងលោកជំទាវ ព្រមទាំងការអញ្ជើញចូលរួមពីឯកឧត្តម វ៉ា ថន អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តក្រចេះ គណៈកម្មការអន្តរក្រសួងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេ ថ្នាក់ដឹកនាំ និងមន្ត្រីរាជការក្រសួងទេសចរណ៍ ក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ព្រមទាំងមន្ទីរអង្គភាពជុំវិញខេត្ត និងប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងច្រើនកុះករ។សូមជម្រាបជូនថា ពិធីរាប់បាត្រព្រះសង្ឃ គឺជាទំនៀមទម្លាប់ដ៏សំខាន់មួយក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនារបស់ខ្មែរ ដែលពុទ្ធបរិស័ទតែងតែប្រារព្ធធ្វើឡើង ដើម្បីឧទ្ទិសកុសលផលបុណ្យជូនដល់បុព្វការីជន មានមាតាបិតា ជីដូនជីតា ញាតកាទាំង៧សន្តាន ដែលបានចែកឋានទៅ និងបង្ហាញពីសទ្ធាជ្រះថ្លាក្នុងការទ្រទ្រង់ព្រះសង្ឃតាមរយៈការប្រគេនចង្ហាន់ និងការចែកទានដល់អ្នកខ្វះខាត ព្រមទាំងជាការសន្សំកុសល និងនាំមកនូវសេចក្តីសុខផងដែរ៕

(អន្តរជាតិ)៖ លោកស្រី Karoline Leavitt អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានបានប្រកាសថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump នឹងទៅទស្សនកិច្ចប្រទេសចិននៅថ្ងៃទី 14 និង 15 ខែឧសភា និងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping នៅទីក្រុងប៉េកាំង។ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ដំបូងឡើយត្រូវបានគ្រោងនឹងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី 31 ខែមីនា ប៉ុន្តែភាគីអាមេរិកបានស្នើសុំការពន្យារពេលដើម្បីផ្តោតលើប្រតិបត្តិការយោធានៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។លោកស្រី Leavitt ត្រូវបានសួរនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយថាតើនេះមានន័យថាសង្គ្រាមនឹងត្រូវបានបញ្ចប់នៅពេលដែលលោក Trump ទៅទស្សនកិច្ចប្រទេសចិនដែរឬទេ។លោកស្រីបាននិយាយថា រដ្ឋបាល "តែងតែប៉ាន់ស្មានប្រហែលបួនទៅប្រាំមួយសប្តាហ៍" សម្រាប់ប្រតិបត្តិការយោធា ហើយបានណែនាំអ្នកយកព័ត៌មាន "គណនាលើរឿងនោះ"។ក្រោយមកលោក Trump បានបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គមថា "ខ្ញុំទន្ទឹងរង់ចាំយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការចំណាយពេលជាមួយប្រធានាធិបតី Xi ក្នុងអ្វីដែលខ្ញុំប្រាកដថានឹងក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យមួយ"។លោកបានបន្ថែមថា លោក និងលោកស្រីជំទាវទីមួយ Melania នឹងទទួលស្វាគមន៍ប្រធានាធិបតី Xi និងភរិយារបស់លោក គឺលោកស្រី Peng Liyuan សម្រាប់ដំណើរទស្សនកិច្ចទៅវិញទៅមកនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននៅចុងឆ្នាំនេះ។ដំណើរទស្សនកិច្ចចុងក្រោយរបស់លោក Trump ទៅកាន់ប្រទេសចិនក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកគឺនៅឆ្នាំ 2017 ក្នុងអំឡុងពេលអាណត្តិដំបូងរបស់លោកក្នុងតំណែង៕

(សហរដ្ឋអាមេរិក)៖ តុលាការជាន់ខ្ពស់ទីក្រុងឡូសអាន់ជឺឡេសបានសម្រេចថា Meta និង Google បានបង្កើតវេទិកា មួយដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់យុវជន ដែលជាសេចក្តីសម្រេចដែលត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងកំណត់គំរូសម្រាប់ បណ្តឹងស្រដៀងគ្នានេះ។ នៅក្នុងសេចក្តីសម្រេចមួយកាលពីថ្ងៃទី 25 ខែមីនា ក្រុមហ៊ុន Meta និង Google ត្រូវបានបង្គាប់ឱ្យបង់ប្រាក់សំណងចំនួន 6 លានដុល្លារដល់នារីវ័យក្មេងម្នាក់ឈ្មោះ KGM ឬ Kaley។ ក្រុមហ៊ុន Meta ទទួលខុសត្រូវចំពោះ 70% និង YouTube សម្រាប់ 30% ឬ 4.2 លានដុល្លារ និង 1.8 លានដុល្លាររៀងៗខ្លួន។នៅពាក់កណ្តាលខែកុម្ភៈ Kaley អាយុ 20 ឆ្នាំបានដាក់ពាក្យបណ្តឹងប្រឆាំងនឹង Meta និង Google។ នាងអះអាងថា នាងបានញៀនកម្មវិធីដូចជា Instagram នៅអាយុ 9 ឆ្នាំ និង YouTube នៅអាយុ 6 ឆ្នាំដោយសារតែ "ការរចនា ទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍" របស់វេទិកាដូចជាមុខងារ "រំកិលគ្មានកំណត់" ដែលលើកទឹកចិត្តអ្នកប្រើប្រាស់ឱ្យបន្ត មើលការបង្ហោះថ្មីៗ។ នាងនិយាយថានាងបានទទួលរងពីជំងឺរូបភាពរាងកាយធ្ងន់ធ្ងរ ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត និងគំនិតចង់ធ្វើអត្តឃាតដោយសារតែការប្រើប្រាស់កម្មវិធី "ស្ទើរតែជានិច្ច" ខណៈពេលដែលចំនួននៃការជូន ដំណឹងដ៏ច្រើនលើសលប់ធ្វើឱ្យវា "ពិបាកសម្រាប់នាងក្នុងការឈប់ប្រើប្រាស់វា"។ នេះបើតាម CNBC។ យោងតាមមេធាវីរបស់ Kaley ក្រុមហ៊ុនទាំងពីរនេះបានកំណត់គោលដៅលើកុមារដោយចេតនា ហើយបាន ធ្វើការសម្រេចចិត្តដែលផ្តល់អាទិភាពដល់ប្រាក់ចំណេញជាងសុវត្ថិភាព។ មេធាវីរូបនេះ ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា ការប៉ះពាល់នឹងវេទិកាដូចជា Instagram និង YouTube តាំងពីដំបូងបានរួមចំណែកដល់បញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់ Kaley។ សមាជិកគណៈវិនិច្ឆ័យបាននិយាយថា ពួកគេបានឃើញឯកសារផ្ទៃក្នុងដែលបង្ហាញពីរបៀបដែល Meta និង Google ព្យាយាមទាក់ទាញអ្នកប្រើប្រាស់វ័យក្មេង ហើយបានសួរលោក Mark Zuckerberg នាយកប្រតិបត្តិ Meta។ នៅពេលសួរអំពីផែនការដកតម្រងសម្រស់ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ក្មេងស្រីជំទង់ លោក Zuckerberg បានបដិសេធ ដោយអះអាងថាអ្នកប្រើប្រាស់មានសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ។តុលាការបានសន្និដ្ឋានថា Google និង Meta មានការធ្វេសប្រហែសក្នុងការរចនាកម្មវិធីទាំងពីរ ហើយមិនបានព្រមានអំពីគ្រោះថ្នាក់របស់ពួកគេចំពោះអនីតិជន។ មេធាវីរបស់ Kaley បាននិយាយថា "សេចក្តីសម្រេចថ្ងៃនេះអាចត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការធ្វើប្រជាមតិ ពីគណៈវិនិច្ឆ័យរហូតដល់ឧស្សាហកម្មទាំងមូល ថាការទទួលខុសត្រូវត្រូវបានបំពេញ"។ ទន្ទឹមនឹងនេះ តំណាងមកពី Meta និង Google បញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុននឹងប្តឹងឧទ្ធរណ៍។ យោងតាម សារព័ត៌មាន Reuters សេចក្តីសម្រេចនេះអាចកំណត់គំរូសម្រាប់បណ្តឹងស្រដៀងគ្នារាប់ពាន់ដែលអាចកើតឡើងនាពេលអនាគតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ CNBC បានហៅវាថា "បណ្តឹងថ្នាំជក់របស់ឧស្សាហកម្មប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម" ដោយប្រៀបធៀបវាទៅនឹងក្រុមហ៊ុនថ្នាំជក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1990 ដែលត្រូវបានបង្ខំឱ្យបង់ប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ការកុហកសាធារណជនអំពីសុវត្ថិភាព និងគ្រោះថ្នាក់ដែលអាចកើតមាននៃផលិតផលរបស់ពួកគេ។

(វិទ្យាសាស្ត្រ)៖ លោក Jared Isaacman អ្នកគ្រប់គ្រង NASA បានប្រកាសថា ទីភ្នាក់ងារនេះនឹងវិនិយោគ 20 ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីអភិវឌ្ឍមូលដ្ឋានមួយនៅលើផ្ទៃឋានព្រះច័ន្ទ ខណៈពេលដែលកំពុងផ្អាកផែនការសាងសង់ស្ថានីយ៍គន្លងឋានព្រះច័ន្ទ Gateway។ ការផ្លាស់ប្តូរទាំងនេះកំពុងកើតឡើង ខណៈដែលអង្គការ NASA ខិតខំពន្លឿនកម្មវិធី Artemis ដែលជាកម្មវិធីមួយដើម្បីបញ្ជូនមនុស្សត្រឡប់ទៅឋានព្រះច័ន្ទវិញ បង្កើតវត្តមានប្រកបដោយចីរភាពនៅលើភពព្រះអង្គារ និងបើកផ្លូវសម្រាប់បេសកកម្មទៅកាន់ភពអង្គារ។ លោក Isaacman បាននិយាយថា នេះគឺជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដ៏ទូលំទូលាយមួយ ដើម្បីរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធកម្លាំងពលកម្មឡើងវិញ ធ្វើឱ្យរចនាសម្ព័ន្ធកម្មវិធីមានភាពសាមញ្ញ បង្កើនអត្រាបាញ់បង្ហោះ និងប្រកួតប្រជែងជាមួយមហិច្ឆតាឋានព្រះច័ន្ទរបស់ប្រទេសចិន។ នេះបើយោងតាម AFP។ លោក Isaacman បានមានលើកឡើងថា «អង្គការ NASA នឹងបញ្ឈប់គម្រោង Gateway ហើយប្តូរការផ្តោត អារម្មណ៍របស់ខ្លួនទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលនឹងអាចឱ្យមានប្រតិបត្តិការរយៈពេលវែងនៅលើផ្ទៃឋានព្រះច័ន្ទ។ ទោះបីជាមានបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនជាមួយនឹងផ្នែករឹងបច្ចុប្បន្នក៏ដោយ ទីភ្នាក់ងារនេះនឹងប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ សមស្របឡើងវិញ និងទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ដៃគូអន្តរជាតិដើម្បីគាំទ្រគោលដៅនេះ»។ស្ថានីយ៍គន្លងព្រះច័ន្ទ Gateway ដើមឡើយត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីបម្រើជាចំណុចឆ្លងកាត់សម្រាប់ក្រុមអវកាសយានិក ដែលធ្វើដំណើរទៅកាន់ឋានព្រះច័ន្ទ និងជាស្ថានីយ៍ស្រាវជ្រាវ។ ការផ្អាកការសាងសង់មិនមែនជារឿងដែលមិននឹកស្មានដល់ទាំងស្រុងនោះទេ ព្រោះអ្នកជំនាញមួយចំនួនពីមុនបានចាត់ទុកថាគម្រោងនេះជាការខ្ជះខ្ជាយលុយកាក់ និងជាការរំខានពីបេសកកម្មឋានព្រះច័ន្ទផ្សេងទៀត។ការសម្រេចចិត្តថ្មីនេះ នឹងអនុញ្ញាតឱ្យមានការប្តូរទិសដៅធនធានទៅកាន់មូលដ្ឋានមួយនៅជិតប៉ូលខាងត្បូង របស់ឋានព្រះច័ន្ទ។ បច្ចុប្បន្ន NASA មានគម្រោងចំណាយប្រាក់ 20 ពាន់លានដុល្លារក្នុងរយៈពេលប្រាំពីរឆ្នាំ ដើម្បីសាងសង់មូលដ្ឋាននេះតាមរយៈដំណាក់កាលបីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបេសកកម្មរាប់សិប ដោយសហការជាមួយដៃគូពាណិជ្ជកម្ម និងអន្តរជាតិជាច្រើន ដោយមានគោលបំណង សម្រាប់ផែនការដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធល្អ និងអាចធ្វើទៅបាន។

(ក្រចេះ)៖ ក្រសួងទេសចរណ៍ រួមជាមួយគណៈកម្មការអន្តរក្រសួងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេ និងរដ្ឋបាលខេត្តក្រចេះ បានរៀបចំពីធីប្រុងពលី ដើម្បីបួងសួងសុំសេចក្តីសុខ និងទទួលបានជោគជ័យសម្រាប់ការប្រារព្ធព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យ ទន្លេលើកទី១០ នៅខេត្តក្រចេះនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោមអធិបតីភាព ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងលោកជំទាវ ក្នុងគោលបំណងសំខាន់នៃការរៀបចំពិធីប្រុងពលីនេះ គឺដើម្បីបួងសួងដល់វត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិ និងម្ចាស់ទឹកម្ចាស់ដី សូមឱ្យការប្រារព្ធព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេ លើកទី១០ នៅខេត្តក្រចេះ ប្រព្រឹត្តទៅដោយជោគជ័យ និងនាំមកនូវសេចក្តីសុខដល់ថ្នាក់ដឹកនាំនិងក្រុមការងារគ្រប់ៗ គ្នា។ ក្នុងពិធីប្រពៃណីដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ មានការអញ្ជើញចូលរួមពីឯកឧត្តម វ៉ា ថន អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តក្រចេះ គណៈកម្មការអន្តរក្រសួងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេ ថ្នាក់ដឹកនាំនិងមន្ត្រីរាជការក្រសួងទេសចរណ៍ ក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ និងមន្ទីរអង្គភាពជុំវិញខេត្តជាច្រើនរូប។សូមជម្រាបជូនថា ពិធីប្រុងពលី គឺជាពិធីបុរាណមួយតាមបែបប្រពៃណីសាសនា ដែលខ្មែរយើងនិយមធ្វើឡើងមុននឹងចាប់ផ្តើមការងារសំខាន់ណាមួយ ដើម្បីសុំសេចក្តីសុខសប្បាយ និងសុំពរជ័យឱ្យដំណើរការការងារប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន និងសិរីសួស្តី។ 

(ភ្នំពេញ)៖ នៅបណ្ដាខេត្តដែលមានសក្ដានុពលចំនួន៣ រួមមាន ខេត្តតាកែវ កំពង់ស្ពឺ និងខេត្តកណ្ដាល មានឱកាសការងារជាង ៤ម៉ឺនកន្លែង សម្រាប់ផ្ដល់ជូនអតីតពលករត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ និងអ្នកកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ។ នេះបើតាមឱ្យដឹងពីក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈដែលបានផ្សព្វផ្សាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយ ក្រសួងការងារ បានឱ្យដឹងថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ខេត្តតាកែវ កំពង់ស្ពឺ និងខេត្តកណ្ដាលមានឱកាសការងារសរុបចំនួន ៤៤,៦០០កន្លែង កំពុងរង់ចាំបងប្អូនអតីតពលករត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ និងអ្នកកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើនៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម និងវិស័យសេវាកម្ម។ ដើម្បីទទួលបានឱកាសការងារទាំងនោះ បងប្អូនអតីតពលករត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ និងអ្នកកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ អាចស្វែងរកលេខទំនាក់ទំនង ឈ្មោះរោងចក្រ និងវិស័យដែលខ្លួនពេញចិត្តបានតាមរយៈខិតបណ្ណការងាររបស់ក្រសួងដែលបានផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងលម្អិត។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រៅពីទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ជាមួយរោងចក្រ សហគ្រាស និងរោងចក្រផ្ទាល់ អ្នកស្វែងរកការងារទាំងអស់ ជាពិសេសបងប្អូនអតីតពលករ ក៏អាចទាក់ទងមកប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងបន្ទាន់ ១២៩៧ ដើម្បីឱ្យក្រសួងការងារជួយសម្របសម្រួលស្វែងរកការងារជូនផងដែរ។ នេះបើតាមក្រសួងការងារដដែល៕

(សុខភាព)៖ ប្រូខូលី តែបៃតង និងប៉េងប៉ោះ គឺជាអាហារទូទៅដែលសម្បូរទៅដោយសារធាតុប្រឆាំង អុកស៊ីតកម្ម និងសមាសធាតុប្រឆាំងនឹងការរលាក ដែលជួយការពារជំងឺមហារីក បើតាមវេបសាយ Everyday Health អាហារ និងផ្លែឈើទាំងនោះរួមមាន៖១/ទំពាំងបាយជូរក្រហម៖ សំបកទំពាំងបាយជូរក្រហមសម្បូរទៅដោយសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម resveratrol។ សមាសធាតុនេះក៏ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងទឹកទំពាំងបាយជូរ និងស្រាក្រហមផងដែរ អាចជួយការពារជំងឺមហារីកពីការកើតឡើង ឬកំណត់ការរីករាលដាលនៃកោសិកាមហារីកជាច្រើនប្រភេទ។ ២/តែបៃតង៖ផលិតចេញពីស្លឹករបស់រុក្ខជាតិ Camellia sinensis មានផ្ទុកសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មហៅថា catechins ដែលអាចការពារកោសិកាពីការខូចខាតដែលបង្កឡើងដោយរ៉ាឌីកាល់សេរី ដោយហេតុនេះជួយការពារជំងឺមហារីក។ Catechins ក៏មានសមត្ថភាពធ្វើឱ្យដុំសាច់រួមតូច និងរារាំងការលូតលាស់របស់កោសិកាមហារីកផងដែរ។ទាំងតែបៃតង និងតែខ្មៅមានផ្ទុកសារធាតុ catechins ប៉ុន្តែតែបៃតងមានមាតិកាប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មខ្ពស់ជាង។ សូមពិចារណាបន្ថែម 2-3 ពែងក្នុងមួយថ្ងៃទៅក្នុងរបបអាហាររបស់អ្នក ដើម្បីជួយគាំទ្រដល់ការការពារជំងឺមហារីក។ ៣/ប្រូខូលី ឬផ្កាខាត់ណា៖ សមាសធាតុសំខាន់បំផុតនៃបន្លែនេះគឺស៊ុលហ្វូរ៉ាហ្វេន - សមាសធាតុធម្មជាតិមួយ ដែលជួយរាងកាយលុបបំបាត់កោសិកាមិនប្រក្រតី ជួយជំរុញការបន្សាបជាតិពុល និងកាត់បន្ថយការរលាក។ ការរលាករ៉ាំរ៉ៃត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកត្តាមួយដែលជាប់ទាក់ទងនឹងជំងឺមហារីក និងជំងឺរយៈពេលវែងជាច្រើន។វិធីល្អបំផុតដើម្បីរៀបចំ ផ្កាខាត់ណាខៀវ គឺដោយចំហុយ ឬចៀនវាស្រាលៗជាមួយប្រេងអូលីវ ជៀសវាងការចម្អិនច្រើនពេក ឬចៀនជ្រៅ ព្រោះវាអាចបណ្តាលឱ្យបាត់បង់សារធាតុចិញ្ចឹមមួយចំនួន។ ៤/ប៊្លូបឺរី៖ ជាផ្លែឈើដែលមានជីវជាតិខ្ពស់ ជាពិសេសសម្បូរទៅដោយសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម ជាពិសេសអាន់ថូស៊ីយ៉ានីន ដែលជាសមាសធាតុដែលផ្តល់ឱ្យពួកវានូវពណ៌ស្វាយលក្ខណៈរបស់វា។ សមាសធាតុទាំងនេះក៏ជួយការពារកោសិកាពីការខូចខាត និងបន្សាប រ៉ាឌីកាល់សេរី ដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់កោសិកា និងរួមចំណែកដល់ការកកើតជំងឺមហារីក។ ការញ៉ាំផ្លែប៊្លូបឺរីក៏ជួយកាត់បន្ថយការរលាក និងជំរុញប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ដោយហេតុនេះជួយឱ្យរាងកាយប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺផ្សេងៗ។ ៥/ប៉េងប៉ោះ៖​ លីកូពីន ដែលជាសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដ៏សម្បូរបែបដែលមាននៅក្នុងប៉េងប៉ោះ អាចជួយការពារជំងឺមហារីកមួយចំនួន ដូចជាមហារីកក្រពេញប្រូស្តាត និងមហារីកសួត។ ការចម្អិន ប៉េងប៉ោះ មានប្រយោជន៍ជាពិសេស ព្រោះវាជួយបញ្ចេញលីកូពីន និងបង្កើនការស្រូបយករបស់វាដោយរាងកាយ។

(សង្គម)៖ ពិធីបុណ្យសែនឆេងមេង គឺជាបុណ្យប្រពៃណីចិនដ៏សំខាន់ដែលប្រារព្ធឡើងអំឡុងដើមខែមេសា (ថ្ងៃទី៤ ឬទី៥) សម្រាប់កូនចៅខ្មែរសព្វថ្ងៃដែលជាប់ខ្សែស្រឡាយចិនទៅសែនផ្នូរជម្រះស្មៅ និងថ្វាយបង្គំបុព្វការីជន។ ពិធីនេះមានអត្ថន័យបង្ហាញកតញ្ញូកតវេទិតាធម៌ និងការជួបជុំគ្រួសារ ដើម្បីឧទ្ទិសកុសល ដល់ដូនតាដែលបានចែកឋានទៅ។ តាមជំនឿតៗគ្នា ក្រៅពីការរៀបចំសែនព្រេន ក៏មាន "តំណម" មួយចំនួនដែលគេជឿថាគួរចៀសវាង ដើម្បីរក្សាសិរីសួស្តី និងសេចក្តីសុខក្នុងគ្រួសារ៖១. តំណមទាក់ទងនឹងការទៅផ្នូរ -កុំទៅសែនយប់ជ្រៅ៖ ពេលវេលាល្អបំផុតគឺចន្លោះពីម៉ោង ៧ ព្រឹក ដល់ម៉ោង ៣ រសៀល។ គេជឿថាលើសពីម៉ោងនេះ ធាតុអវិជ្ជមានចាប់ផ្តើមខ្លាំង ដែលមិនល្អសម្រាប់សុខភាព និងរាសីអ្នកទៅសែន។-ហាមរត់លេង ឬស្រែកឡូឡា៖ ផ្នូរគឺជាទីកន្លែងស្ងប់ស្ងាត់ និងជាទីសក្ការៈ។ ការរត់លេង ជាន់លើផ្នូរអ្នកដទៃ ឬការនិយាយលេងសើចឡូឡា ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការមិនគោរពដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធសព។-កុំថតរូបផ្តេសផ្តាស៖ ជៀសវាងការថតរូបស៊ែលហ្វី ដោយមានជាប់ផ្នូរអ្នកដទៃ ឬថតរូបក្នុងលក្ខណៈលេងសើចនៅទីនោះ ព្រោះវាអាចនាំមកនូវសំណាងមិនល្អ។២. តំណមទាក់ទងនឹងបុគ្គលដែលមិនគួរទៅ -ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ៖ តាមជំនឿបុរាណ គេមិនឱ្យស្រ្តីមានផ្ទៃពោះទៅទីបញ្ចុះសពទេ ព្រោះខ្លាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពម្តាយ និងកូនក្នុងផ្ទៃ ដោយសារខ្យល់អាកាសនៅទីនោះត្រជាក់ ឬមានថាមពលមិនល្អ។-អ្នកដែលកំពុងមានគ្រោះ ឬរាសីដាក់៖ ប្រសិនបើអ្នកមានអារម្មណ៍ថាមិនស្រួលខ្លួនខ្លាំង ឬកំពុងជួបទុក្ខសោកធំដុំ គេច្រើនណែនាំឱ្យនៅផ្ទះ សែនពីចម្ងាយវិញប្រសើរជាង។ -អ្នកដែលមិនមែនជាសមាជិកគ្រួសារ៖ តាមត្រកូលខ្លះ គេមិនឱ្យអ្នកក្រៅ (ដូចជា មិត្តភក្តិ ឬសង្សារដែលមិនទាន់រៀបការ) ទៅសែនជាមួយឡើយ ព្រោះវាអាចរំខានដល់ខ្សែស្រឡាយដូនតា។ នេះបើតាមគោលការណ៍ "យិន និងយ៉ាង" (Yin and Yang) ក្នុងក្បួនហុងស៊ុយ។ ៣. តំណមក្នុងពេលសែន និងសម្លៀកបំពាក់-ពណ៌សម្លៀកបំពាក់៖ គួរចៀសវាងសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ឆើតឆាយពេក (ដូចជាពណ៌ក្រហមឆ្អៅ)។ ពណ៌ដែលសមរម្យបំផុតគឺ ពណ៌ស ខ្មៅ ប្រផេះ ឬពណ៌ស្រទន់ៗ ដើម្បីបង្ហាញការគោរព។-កុំស៊ីចំណីមុនសែន៖ ក្នុងពេលកំពុងរៀបចំសែន ហាមលួចញ៉ាំ ឬភ្លក់ម្ហូបអាហារសែនមុនពេលសែនរួចរាល់ ព្រោះចាត់ទុកថាជាការមិនដឹងគុណ។-ហាមឈ្លោះប្រកែកគ្នា៖ ថ្ងៃសែនឆេងម៉េង ជាថ្ងៃជួបជុំបងប្អូន ដូច្នេះដាច់ខាតកុំឈ្លោះគ្នា ឬនិយាយពាក្យអសុរសនៅមុខផ្នូរដូនតា។ នេះបើតាមគម្ពីរ "សីលធម៌ និងកតញ្ញូ" ដែលជាប្រព័ន្ធសីលធម៌ និងទស្សនវិជ្ជាចិនដែលមានអាយុកាល 2,500 ឆ្នាំ ដែលបង្កើតឡើងដោយ ខុងជឺ (551-479 មុនគ.ស.)។ ៤. តំណមបន្ទាប់ពីត្រឡប់មកវិញ-កុំទាន់ចូលផ្ទះភ្លាម៖ នៅពេលត្រឡប់មកពីផ្នូរវិញ មនុស្សជាច្រើនតែងតែទៅចូលកន្លែងដែលមានមនុស្សអ៊ូអរ (ដូចជាផ្សារ ឬម៉ាត) សិន ឬធ្វើការបោសសម្អាតខ្លួនប្រាណ និងផ្លាស់ប្តូរសម្លៀកបំពាក់មុននឹងចូលសម្រាកក្នុងផ្ទះ ដើម្បីជម្រះអស់រឿងមិនល្អ។ទោះជាយ៉ាងណា តំណមទាំងនេះគឺជាអនុវត្តតាមបែប "ជំនឿប្រជាប្រិយ" ជាប្រភពដែលដកស្រង់ចេញ ពីការរស់នៅជាក់ស្តែង និងការផ្ដាំផ្ញើតៗគ្នាពីចាស់ទុំក្នុងសហគមន៍ និងជាទម្លាប់ដែលចាស់ៗខ្មែរ-ចិនបង្រៀន ដើម្បីការពារកុំឱ្យ "រឿងស៊យ" ឬ "ព្រលឹងអន្ធការ" តាមចូលផ្ទះ ដែលបច្ចុប្បន្នត្រូវបានគេបកស្រាយថាជាការសម្អាតមេរោគ ឬធូលីដីពីទីវាលផងដែរ។ តំណមទាំងនេះមិនមាន ចែងក្នុងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ឬសៀវភៅវិទ្យាសាស្ត្រទេ ប៉ុន្តែវាជា "ច្បាប់ទម្លាប់តាមបែបជំនឿ" ដែលមានចែងក្នុងសៀវភៅស្តីពី "វប្បធម៌ និងប្រពៃណីចិន" និងត្រូវបានចងក្រងដោយ អ្នកជំនាញវប្បធម៌អាស៊ីជាច្រើនរូប។

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងលោកជំទាវ រួមជាមួយឯកឧត្តម វ៉ា ថន អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តក្រចេះ អញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីរត់កម្សាន្តមហាជន ចម្ងាយ៥គ.ម ក្នុងគោលបំណងដើម្បីអបអរសាទរព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេ លើកទី១០ ក្រោមប្រធានបទ “ទន្លេបៃតង បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ និងធម្មជាតិមហាសាល” ប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី២៧ ដល់២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅខេត្តក្រចេះ, ការលើកកម្ពស់សុខភាពសាធារណៈ បង្កើនការចូលរួមរបស់យុវជន និងផ្សព្វផ្សាយសក្តានុពលទេសចរណ៍តាមដងទន្លេ។ពិធីដ៏វិសេសវិសាលនេះ មានការអញ្ជើញចូលរួមពីថ្នាក់ដឹកនាំ មន្ត្រីរាជការ ផ្នែកឯកជន យុវជនស.ស.យ.ក បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ និងអត្តពលិកសរុបចំនួនជាង ២,៥០០នាក់។ក្នុងឱកាសដ៏សែនមនោរម្យនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានលើកឡើងថា សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងបច្ចុប្បន្នជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានចាត់ទុកវិស័យទេសចរណ៍ ជា “មាសបៃតង” និង “កីឡារស់ក្នុងសន្តិភាព”។ទន្ទឹមនឹងនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានបន្តថា ការយកចិត្តទុកដាក់របស់រាជរដ្ឋាភិបាល នីតិកាលទី៧ ក្រោមការដឹកនាំប្រកបដោយភាពឈ្លាសវៃ ប៉ិនប្រសប់ ប្រាកដនិយមរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានបន្តចាត់ទុកវិស័យទេសចរណ៍ជាវិស័យអាទិភាព និងចន្ទល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិដ៏សំខាន់មួយ និងបានបន្តយកចិត្តទុកដាក់លើវិស័យកីឡា ដោយបានដាក់ចេញនូវពាក្យស្លោក “កីឡារស់ប្រកបដោយសុខដុមរមនាក្នុងសង្គមក្រោមម្លប់សន្តិភាព” និង “ទេសចរណ៍រីកលូតលាស់ក្នុងសន្តិភាព” ព្រមទាំងការជំរុញនូវចលនា “ប្រជាជនម្នាក់ ចេះកីឡាមួយប្រភេទយ៉ាងតិចប្រចាំជីវិត”។ សូមបញ្ជាក់ថា សកម្មភាពកីឡានៅពេលនេះ មិនត្រឹមជួយដល់សុខភាពរាងកាយ សុខភាពផ្លូវចិត្ត កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺផ្សេងៗប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយឱ្យស្មារតីស្រស់ថ្លា ការកម្សាន្ត ការបង្កើនភាពជឿជាក់លើខ្លួនឯង បង្កើនទំនាក់ទំនង ពង្រឹងស្មារតីឯកភាព-សាមគ្គីភាពរឹងមាំ បណ្ដុះស្មារតីមិនបោះបង់ និងការខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីសម្រេចគោលដៅ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ការសិក្សាមួយដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំសមាគមសិក្សាកុមារបានតាមដានក្មេងតូចៗជិត 900 នាក់ដែលមានអាយុពី 6 ទៅ 24 ខែ។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីមន្ទីរពេទ្យសម្រាប់កុមារឈឺនៅទីក្រុងតូរ៉ុនតូ បានរកឃើញទំនាក់ទំនងច្បាស់លាស់មួយ៖ កុមារតូចៗកាន់តែចំណាយពេលច្រើនលើអេក្រង់ដូចជាស្មាតហ្វូន ថេប្លេត និងហ្គេមអេឡិចត្រូនិច ពួកគេកាន់តែទំនងជាជួបប្រទះនឹងការយឺតយ៉ាវក្នុងការនិយាយបង្ហាញអារម្មណ៍  របៀបដែលកុមារប្រើសំឡេង និងពាក្យដើម្បីទំនាក់ទំនង។សម្រាប់រាល់ការចំណាយពេលបន្ថែម 30 នាទីនៃអេក្រង់ដៃប្រចាំថ្ងៃ មានហានិភ័យកើនឡើង 49 ភាគរយនៃការយឺតយ៉ាវក្នុងការនិយាយបង្ហាញអារម្មណ៍។ ទម្រង់នៃការទំនាក់ទំនងផ្សេងទៀត  កាយវិការ អន្តរកម្មសង្គម ភាសាកាយវិការ  មិនត្រូវបានប៉ះពាល់ទេ។ ផលប៉ះពាល់គឺជាក់លាក់ចំពោះការនិយាយបង្ហាញអារម្មណ៍។ទ្រឹស្តីឈានមុខគេគឺការផ្លាស់ទីលំនៅ។ កុមារភាពដំបូងគឺជាបង្អួចដ៏សំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍភាសា។ ក្មេងតូចៗរៀននិយាយតាមរយៈអន្តរកម្មទល់មុខគ្នា ស្តាប់អ្នកថែទាំ មើលការបញ្ចេញទឹកមុខ ធ្វើត្រាប់តាមសំឡេង ចង្អុលទៅវត្ថុ និងចូលរួមក្នុងការសន្ទនាទៅវិញទៅមក។ រាល់នាទីដែលចំណាយលើការសម្លឹងមើលអេក្រង់គឺជានាទីដែលមិនបានចំណាយលើអន្តរកម្មសំខាន់ៗទាំងនោះ។ការសិក្សាដាច់ដោយឡែកមួយដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅក្នុងទស្សនាវដ្តី Journal of the American Medical Association (JAMA) Pediatrics បានរកឃើញថា កម្រិតខ្ពស់នៃពេលវេលាប្រើប្រាស់អេក្រង់ចំពោះកុមារអាយុមួយឆ្នាំមានទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់ជាមួយនឹងការយឺតយ៉ាវក្នុងការអភិវឌ្ឍក្នុងការទំនាក់ទំនង និងការដោះស្រាយបញ្ហានៅអាយុពី 2 ទៅ 4 ឆ្នាំ។ ពេលវេលាប្រើប្រាស់អេក្រង់កាន់តែច្រើន ឱកាសនៃការយឺតយ៉ាវកាន់តែខ្ពស់។ការសិក្សាជាច្រើនបានបញ្ជាក់ពីគំរូនេះ។ ការស្ទង់មតិមួយលើឪពុកម្តាយជាង 1000 នាក់បានរកឃើញថា ក្មេងតូចៗដែលមើលវីដេអូច្រើននិយាយពាក្យតិចជាង។ សម្រាប់រាល់ម៉ោងបន្ថែមនៃពេលវេលាមើលវីដេអូក្នុងមួយថ្ងៃ ទារកអាយុពី 8 ទៅ 16 ខែនិយាយពាក្យតិចជាងជាមធ្យមពី 6 ទៅ 8 ពាក្យ។បណ្ឌិត្យសភាកុមារអាមេរិក និងអង្គការសុខភាពពិភពលោកណែនាំឱ្យកំណត់ពេលវេលាប្រើប្រាស់អេក្រង់មកត្រឹមមួយម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់កុមារអាយុពី 2 ទៅ 5 ឆ្នាំ។ សម្រាប់កុមារអាយុក្រោម 18 ខែ ពួកគេណែនាំឱ្យជៀសវាងពេលវេលាប្រើប្រាស់អេក្រង់ទាំងស្រុង លើកលែងតែការជជែកជាវីដេអូ៕

(សុខភាព)៖ ក្រុមការងារបរិស្ថានសហរដ្ឋអាមេរិក (EWG) បានចេញផ្សាយបញ្ជីផ្លែឈើ និងបន្លែចំនួន ១២ មុខ ដែលផ្ទុកសារធាតុសម្លាប់សត្វល្អិតច្រើនជាងគេនៅឆ្នាំ ២០២៦។ នៅថ្ងៃទី 24 ខែមីនា EWG បានចេញផ្សាយមគ្គុទ្ទេសក៍ទិញទំនិញកសិដ្ឋានឆ្នាំ 2026 របស់ខ្លួនដែលក្នុងនោះ ស្ពៃខ្មៅស្ថិតនៅកំពូលតារាង "Dirty Dozen" (ផលិតផលកខ្វក់បំផុតចំនួន 12)។ អ្នកជំនាញបានរកឃើញសារធាតុគីមីពុលជាមធ្យមចំនួនបួន ឬច្រើនជាងនេះនៅក្នុងគំរូស្ពៃខ្មៅនីមួយៗ។បញ្ជីនេះក៏រួមបញ្ចូលទាំងផ្លែឈើដែលធ្លាប់ស្គាល់ដូចជា ផ្លែស្ត្របឺរី ទំពាំងបាយជូរ ផ្លែប៉េស ផ្លែឆឺរី ផ្លែប៉ោម ផ្លែប៊្លូបឺរីខ្មៅ ផ្លែពែរ ផ្លែប៊្លូបឺរី និងដំឡូង... លើកលែងតែដំឡូង ដែលមានផ្ទុកថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតជាមធ្យមពីរមុខ ផលិតផលដែលនៅសល់មានផ្ទុកសារធាតុគីមីយ៉ាងហោចណាស់បួនមុខ។ក្រុមការងារអភិវឌ្ឍន៍បរិស្ថាន (EWG) បានឈានដល់ការសន្និដ្ឋាននេះ បន្ទាប់ពីវិភាគទិន្នន័យពីគំរូផលិតផលកសិកម្មជាង 54,000 ពីក្រសួងកសិកម្មសហរដ្ឋអាមេរិក (USDA)។ មុនពេលធ្វើតេស្ត USDA បានបកសំបក និងលាងសម្អាតផលិតផលដើម្បីធ្វើត្រាប់តាមការអនុវត្តការរៀបចំនៅផ្ទះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លទ្ធផលនៅតែបង្ហាញពីដាននៃថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតចំនួន 264 ដែលក្នុងនោះ 203 ជារបស់ក្រុម Dirty Dozen។ ការរកឃើញដ៏គួរឲ្យព្រួយបារម្ភបំផុតនៅក្នុងរបាយការណ៍ឆ្នាំនេះ គឺថា អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញ PFAS (សារធាតុបំពុលសរីរាង្គជាប់លាប់) លើគំរូជាង 60% ពីក្រុមផ្លែឈើ និងបន្លែចំនួន 12 ប្រភេទនេះ។ នេះបើយោងតាមកាសែត CNN។ លោកស្រី Bernadette Del Chiaro អនុប្រធាន EWG ពន្យល់ថា ក្រុមហ៊ុនផលិតប្រើប្រាស់ PFAS ជាសារធាតុសកម្មនៅក្នុងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតដើម្បីសម្លាប់សត្វល្អិត។ ក្រុមសារធាតុគីមីនេះមានចំណងម៉ូលេគុលដែលមានស្ថេរភាពខ្លាំង ដែលត្រូវការពេលរាប់ទសវត្សរ៍ ឬសូម្បីតែរាប់សតវត្សដើម្បីបំបែកទាំងស្រុង ដូច្នេះបង្កការគំរាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាពសាធារណៈ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារការពារបរិស្ថានសហរដ្ឋអាមេរិក (EPA) សារធាតុគីមីដែលជាប់លាប់ទាំងនេះបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក ធាត់ ជំងឺក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត និងធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយសូម្បីតែនៅកំហាប់ទាបបំផុតក៏ដោយ។ អ្នកជំនាញសុខភាពមានការព្រួយបារម្ភថា ការទទួលទានអាហារដែលមានសារធាតុគីមីច្រើនប្រភេទនឹងបង្កើតផលប៉ះពាល់ជាបន្តបន្ទាប់ ដែលបង្កើនហានិភ័យនៃការកើតមិនគ្រប់ខែ ពិការភាពពីកំណើត ការរលូតកូន និងការខូចខាតហ្សែន។ បណ្ឌិត្យសភាកុមារអាមេរិក (AAP) សង្កត់ធ្ងន់ថា កុមារមានភាពរសើបជាពិសេសចំពោះថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត។ ទារកក្នុងផ្ទៃដែលប៉ះពាល់នឹងសារធាតុទាំងនេះមានហានិភ័យខ្ពស់នៃពិការភាពពីកំណើត ទម្ងន់កំណើតទាប និងការស្លាប់កូនក្នុងផ្ទៃ ខណៈដែលកុមារតូចៗងាយនឹងមានបញ្ហាអាកប្បកិរិយា ពិការភាពក្នុងការរៀនសូត្រ និងជំងឺមហារីក។ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងរបាយការណ៍នេះ សម្ព័ន្ធកសិកម្ម និងស្បៀងអាហារ (AFF) ដែលតំណាងឱ្យកសិករអាមេរិក បានអះអាងថា វត្តមាននៃសំណល់មិនចាំបាច់មានន័យថាអាហារមិនមានសុវត្ថិភាពនោះទេ។ អ្នកនាំពាក្យរបស់ AFF បាននិយាយថា EPA តែងតែកំណត់ដែនកំណត់សុវត្ថិភាពយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដើម្បីការពារអ្នកប្រើប្រាស់ ជាពិសេសកុមារតូចៗ។រួមជាមួយនឹងបញ្ជីព្រមាន EWG ក៏បានណែនាំ "Clean Fifteen" ដែលជាបញ្ជីផលិតផលកសិកម្មចំនួន 15 ដែលមានការបំពុលគីមីតិចបំផុត។ ម្នាស់ ពោតหวาน និងផ្លែបឺរ នាំមុខគេក្នុងក្រុមដែលមានសុវត្ថិភាព បន្ទាប់មកគឺផ្លែល្ហុង ខ្ទឹមបារាំង សណ្តែកបណ្តុះកក បន្លែអាស្ប៉ារ៉ាហ្គាស ស្ពៃក្តោប ផ្កាខាត់ណាខៀវ ឪឡឹក ស្វាយ ចេក ការ៉ុត ផ្សិត និងគីវី។រដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឱសថសហរដ្ឋអាមេរិក (FDA) ណែនាំមនុស្សឱ្យរក្សាទម្លាប់ញ៉ាំផ្លែឈើ និងបន្លែ ប៉ុន្តែសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃការរៀបចំឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ស្ត្រីមេផ្ទះគួរតែលាងសម្អាតផលិតផលទាំងអស់ឱ្យបានហ្មត់ចត់នៅក្រោមទឹកដែលកំពុងរត់មុនពេលបកសំបក ដើម្បីការពារការចម្លងរោគឆ្លង បន្ទាប់មកជូតវាឱ្យស្ងួតដោយកន្សែងស្អាត។ ចំពោះបន្លែដែលមានសំបករឹងដូចជាការ៉ុត ឬដំឡូង អ្នកអាចប្រើជក់ពិសេសសម្រាប់ដុសខាត់បាន។ FDA ណែនាំកុំឱ្យប្រើសាប៊ូ ឬទឹកលាងចាន ព្រោះអាហារដែលមានរន្ធញើសអាចស្រូបយកសារធាតុគីមីសម្អាត។ ចំពោះបន្លែស្លឹកបៃតង សូមយកស្លឹកខាងក្រៅចេញ លាងស្លឹកនីមួយៗថ្នមៗនៅក្រោមទឹកដែលកំពុងរត់សម្ពាធទាប (ក្តៅជាងសីតុណ្ហភាពបន្លែបន្តិច) ហើយប្រើម៉ាស៊ីនបង្វិលដើម្បីបង្ហូរទឹកលើស។

(អន្តរជាតិ)៖ ការរឹបអូស Bitcoin ជាង 127,000 ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងអតីតមហាសេដ្ឋី Chen Zhi បានបង្កឱ្យមានភាពចម្រូងចម្រាស ខណៈដែលសហរដ្ឋអាមេរិកមិនទាន់បានបញ្ជាក់អំពី វិធីសាស្រ្តនៃការរឹប អូសទ្រព្យសម្បត្តិទាំងនេះនៅឡើយទេ។ នៅថ្ងៃទី ២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ប្រព័ន្ធជីកយករ៉ែរូបិយប័ណ្ណឌីជីថល LuBian របស់ក្រុមហ៊ុន Prince Corporation ត្រូវបានគេលួចចូល ដែលបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ Bitcoin ចំនួន ១២៧,២៧២ ដែលមានតម្លៃ ៣.៥ ពាន់លានដុល្លារក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែពីរម៉ោងប៉ុណ្ណោះ ដែលជាការលួចចូលរូបិយប័ណ្ណ ឌីជីថលដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ដោយផ្អែកលើប្រភព AP, AFP, Washington Post បានចុះផ្សាយ។  លោក Chen Zhi ប្រធាន និងក្រុមបានផ្ញើសារសរុបចំនួន 1,500 នៅលើវេទិកា blockchain ក្នុងឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ ដោយស្នើសុំឱ្យពួក Hacker ប្រគល់ប្រាក់មកវិញ និងសន្យាផ្តល់រង្វាន់ ប៉ុន្តែមិនបានទទួលការឆ្លើយតបទេ។នៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសពីការចោទប្រកាន់លោក Chen Zhi ពីបទប្រតិបត្តិការអាណាចក្រក្លែងបន្លំតាមអ៊ីនធឺណិតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយក៏បានប្រកាសពីការរឹបអូស Bitcoin ចំនួន ១២៧,២៧១ ដែលទាក់ទងនឹងករណីនេះ ដែលស្ទើរតែស្មើនឹងចំនួន Bitcoin ដែលត្រូវបានគេលួចពីកាបូប LuBian ក្នុងឆ្នាំ២០២០។ នៅពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសពីការចោទប្រកាន់នេះ តម្លៃនៃ Bitcoin នេះគឺស្មើនឹង 15 ពាន់លានដុល្លារ ប៉ុន្តែវាបានថយចុះមកត្រឹម 9 ពាន់លានដុល្លារដោយសារតែការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃ Bitcoin។ ពេលនោះកម្ពុជាបានប្រកាសនៅដើមខែមករា អំពីការចាប់ខ្លួន និងការធ្វើបត្យាប័នលោក Chen Zhi ទៅកាន់ប្រទេសចិន ដើម្បីស៊ើបអង្កេតលើសកម្មភាពឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់។ ប្រតិបត្តិការចាប់ខ្លួននេះបានធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីការស៊ើបអង្កេតរួមគ្នាអស់រយៈពេលជាច្រើនខែរវាងទីក្រុងភ្នំពេញ និងទីក្រុងប៉េកាំង។លោក Chen Zhi កើតនៅថ្ងៃទី 16 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 1987 នៅខេត្ត Fujian ប្រទេសចិន។ មហាសេដ្ឋីរូបនេះបានចាប់ផ្តើមអាជីពរបស់គាត់ជាមួយហាងអ៊ីនធឺណិតតូចមួយនៅខេត្ត Fujian មុនពេលផ្លាស់មកប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ 2011 ដើម្បីបន្តអាជីពក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ។ លោក Chen បានទទួលសញ្ជាតិខ្មែរក្នុងឆ្នាំ 2014។ មួយឆ្នាំក្រោយមក លោក Chen បានបង្កើតក្រុមហ៊ុន Prince Group។ ក្រុមហ៊ុននេះបានពង្រីកទំហំ និងវិសាលភាពយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយពង្រីកខ្លួនទៅក្នុងវិស័យផ្សេងទៀតដូចជា លក់រាយ សណ្ឋាគារ ពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក ធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិក និងអង់គ្លេសបានចោទប្រកាន់បណ្តាញអាជីវកម្មរបស់លោក Chen ថាគ្រាន់តែជារណសិរ្សសម្រាប់ "អង្គការឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនធំជាងគេបំផុតមួយរបស់អាស៊ី" ប៉ុណ្ណោះ។ ក្រុមហ៊ុន Prince Group ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ថាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការជួញដូរមនុស្ស និងបង្ខំឱ្យធ្វើការលើកម្មករជាច្រើននាក់ នៅក្នុងជំរំបិទជិតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នៅខាងក្នុងមានអគារតូចចង្អៀតដែលមានជញ្ជាំងខ្ពស់ និងលួសបន្លា ជាកន្លែងដែល "បុគ្គលិក" ត្រូវបានត្រួតពិនិត្យ និងបង្ខំឱ្យអនុវត្តការបោកប្រាស់តាមអ៊ីនធឺណិត។ក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋអាមេរិក និងព្រះរាជអាជ្ញាសហព័ន្ធមិនដែលពន្យល់ជាក់លាក់អំពីរបៀបដែលពួកគេទទួល បានការគ្រប់គ្រង Bitcoin ដែលជាប់ទាក់ទងនឹង Chen Zhi ឬពេលណា និងរបៀបដែលការរឹបអូស ត្រូវបានធ្វើឡើងនោះទេ។ នៅក្នុងឯកសាររឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិ សហរដ្ឋអាមេរិកគ្រាន់តែបានបញ្ជាក់ថា ទាំងនេះគឺជា "ទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានរកឃើញពីការក្លែងបន្លំ និងការលាងលុយកខ្វក់នៅក្នុងអាណាចក្រឧក្រិដ្ឋកម្មដ៏ធំល្វឹងល្វើយរបស់ Chen Zhi" ប៉ុន្តែមិនបានបង្ហាញព័ត៌មានលម្អិតបច្ចេកទេសនោះទេ។ បណ្តឹងដែលកំពុងបន្តនៅក្នុងតុលាការសហព័ន្ធនៅ Brooklyn អាចបង្ខំឱ្យរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកផ្តល់ចម្លើយ។ ភាគីរាប់សិបកំពុងអះអាងពីភាពជាម្ចាស់នៃ Bitcoin ដែលត្រូវបានរឹបអូសជាង 127,000 ។សូម្បីតែលោក Chen Zhi ក៏កំពុងអះអាងពីភាពជាម្ចាស់នៃ Bitcoin នេះ។ ក្រុមមេធាវីរបស់លោក Chen បានដាក់ញត្តិមួយនៅថ្ងៃទី 10 ខែមីនា ដោយស្នើសុំឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិករឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់។ ពួកគេបានអះអាងថា ការចោទប្រកាន់ជាច្រើនប្រឆាំងនឹងលោក Chen គឺ "មិនពិតជាក់ស្តែង និងបង្ហាញឱ្យឃើញ" ហើយថា សហរដ្ឋអាមេរិកបានបរាជ័យក្នុងការបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងរូបិយប័ណ្ណឌីជីថល និងសកម្មភាពឧក្រិដ្ឋកម្មណាមួយ។[3/27/2026 11:04 AM] May Hay (ហៃ​ សោភា): មេធាវីកំពុងស្នើសុំឱ្យចៅក្រមសហព័ន្ធ Rachel Kovner បង្ខំរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកឱ្យពន្យល់ពីរបៀបដែលខ្លួន ទទួលបាន Bitcoin ដោយអះអាងថាទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនកំពុង "លាក់បាំង" ដំណើរការនេះ។អ្នកនាំពាក្យរបស់ក្រុមហ៊ុន Chen and Prince Group ដែលស្នើសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះដោយសារហេតុផលសុវត្ថិភាព បាននិយាយថា ការចោទប្រកាន់របស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកគឺជា «ការរំខានពីសំណួរដែលក្រសួងយុត្តិធម៌កំពុងជៀសវាង៖ តើអ្នកណាបានអនុវត្តការលួចរូបិយប័ណ្ណគ្រីបតូដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដោយការលួចចូលកាបូបលុយរបស់ LuBian ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០? ហើយតើប៊ីតខូអ៊ីនដែលត្រូវបានគេលួចនោះ បានធ្លាក់ទៅក្នុងដៃរដ្ឋាភិបាល សហរដ្ឋអាមេរិកដោយរបៀបណា? រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែទទួលខុសត្រូវ»។ជាការឆ្លើយតប ព្រះរាជអាជ្ញាបាននិយាយថា លោក Chen ខ្វះជំហរផ្លូវច្បាប់នៅក្នុងសំណុំរឿងនេះ ហើយបានណែនាំឲ្យតុលាការលុបចោលពាក្យសុំនេះ។ អ្នកនាំពាក្យរបស់ព្រះរាជអាជ្ញាសហព័ន្ធ Joseph Nocella ក្នុងទីក្រុង Brooklyn ដែលជាការិយាល័យដែលបានដាក់ពាក្យបណ្តឹងប្រឆាំងនឹងលោក Chen និងស្នើសុំឲ្យរឹបអូស Bitcoin បានបដិសេធមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយអំពីរបៀបដែលទ្រព្យសម្បត្តិត្រូវបានរឹបអូសនោះទេ។នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ មជ្ឈមណ្ឌលឆ្លើយតបបន្ទាន់អំពីមេរោគកុំព្យូទ័រជាតិ (CVERC) របស់ប្រទេសចិន បានអះអាងថា សហរដ្ឋអាមេរិកនៅពីក្រោយការវាយប្រហារកាបូបលុយ LuBian ឆ្នាំ២០២០ ដោយពណ៌នាវាថាជា "យុទ្ធនាការលួចចូលដែលឧបត្ថម្ភដោយរដ្ឋធម្មតា"។ក្នុងចំណោមការខ្វះខាតព័ត៌មានផ្លូវការស្ទើរតែទាំងស្រុង ការរំពឹងទុកអំពីការវាយប្រហាររបស់ LuBian នៅតែបន្តកើតមានយ៉ាងរាលដាល។ អ្នកខ្លះបានលើកឡើងថា ពួក Hacker "មួកស" បានលួច Bitcoin ហើយប្រគល់វាទៅឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈពេលដែលអ្នកផ្សេងទៀតអះអាងថា កាបូប LuBian មានភាពងាយរងគ្រោះនៅក្នុងការបង្កើតកូនសោគ្រីបតូរបស់វា។លោក Ari Redbord នាយកគោលនយោបាយសកលនៅក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវ blockchain TRM Labs បានលើកឡើងថា “វានៅតែមិនច្បាស់ថាតើនេះជាការលួចចូលប្រព័ន្ធ ការកិបកេងប្រាក់ផ្ទៃក្នុង ឬយុទ្ធនាការរបស់រដ្ឋាភិបាល”។លោក Tom Clark អ្នកឯកទេសខាងការទាមទារទ្រព្យសម្បត្តិ និងជាមេធាវីដៃគូនៅ Stewarts Law LLP ក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍ បាននិយាយថា ព្រះរាជអាជ្ញានឹងប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធកាន់តែខ្លាំងឡើង ដើម្បីបញ្ចេញព័ត៌មានបន្ថែម នៅពេលដែលសំណុំរឿងនេះរីកចម្រើន។ លោក Clark បន្តថា “សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងត្រូវពន្យល់នៅទីបំផុត អំពីរបៀប ដែលពួកគេបានរឹបអូស Bitcoin នោះ និងមូលហេតុដែលពួកគេសន្មតថាទ្រព្យសម្បត្តិទាំងនេះជាអំពើខុសឆ្គង យ៉ាងហោចណាស់គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឈរឈ្មោះនៅតុលាការ”។

(អន្តរជាតិ)៖ ប្រជាជននិង បុគ្គលិកធ្វើការក្នុងវិស័យដឹកជញ្ជូនរាប់រយនាក់នៅក្នុងរដ្ឋធានីម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីនបានធ្វើកូដកម្មដោយសារតែតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈកើនឡើង។តម្លៃប្រេងម៉ាស៊ូត និងសាំងបានកើនឡើងទ្វេដងចាប់តាំងពីសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់បានផ្ទុះឡើងនៅថ្ងៃទី 28 ខែកុម្ភៈ  ដោយប្រទេសហ្វីលីពីនឥឡូវនេះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអាសន្នថាមពលជាតិ។អ្នកបើកបរអាយុ 62 ឆ្នាំម្នាក់នៅទីក្រុងម៉ានីលបានប្រាប់ BBC ថាស្ថានភាពកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺន ដោយនិយាយថាគាត់គ្មានអាហារដើម្បីចិញ្ចឹមកូនប្រាំនាក់របស់គាត់ ហើយមិនទាន់បានទទួលជំនួយសាច់ប្រាក់ពីរដ្ឋាភិបាលទេ។នៅពេលដែលកូដកម្មរយៈពេលពីរថ្ងៃបានចាប់ផ្តើម កប៉ាល់មួយគ្រឿងដែលដឹកប្រេងឆៅរបស់រុស្ស៊ីជាង 700000 បារ៉ែលបានមកដល់ប្រទេសនេះ។ អ្នកនាំពាក្យរបស់ប្រធានាធិបតី Ferdinand Marcos បាននិយាយ។អ្នកនាំពាក្យសារព័ត៌មាន Claire Castro បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថា កប៉ាល់ Sara Sky ដែលមានទង់ជាតិ Sierra Leone បានមកដល់កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះជាមួយនឹងការដឹកជញ្ជូនប្រេងឆៅ។លោក Marcos បានសន្យាថា នឹងស្វែងរកប្រភពប្រេងថ្មី ខណៈដែលប្រទេសនេះបានពឹងផ្អែកលើការផ្គត់ផ្គង់ដែលឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz សម្រាប់ 98% នៃតម្រូវការរបស់ខ្លួន។ សម្ព័ន្ធភាពដឹកជញ្ជូនដែលដឹកនាំការធ្វើកូដកម្មបានដាក់ចេញនូវការទាមទារយ៉ាងទូលំទូលាយ ចាប់ពីការលុបចោលពន្ធប្រេងឥន្ធនៈ និងការបន្ថយតម្លៃប្រេង រហូតដល់ការបោះបង់ចោលការលុបចោលបទប្បញ្ញត្តិ និងការដាក់ចេញនូវការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋ។លោក Marcos ក៏បានចុះហត្ថលេខាលើច្បាប់មួយដែលអនុញ្ញាតឱ្យលោកផ្អាកជាបណ្ដោះអាសន្ន ឬកាត់បន្ថយពន្ធលើផលិតផលប្រេងកាត នៅពេលដែលតម្លៃប្រេងឆៅឌូបៃជាមធ្យមឡើងដល់ ឬលើសពី ៨០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលសម្រាប់រយៈពេលមួយខែ។ចាប់តាំងពីអរិភាពនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបានចាប់ផ្តើមមក រដ្ឋាភិបាលបានផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភដល់អ្នកបើកបរដឹកជញ្ជូន កាត់បន្ថយសេវាកម្មសាឡាង និងអនុវត្តសប្តាហ៍ធ្វើការបួនថ្ងៃសម្រាប់មន្ត្រីរាជការដើម្បីសន្សំសំចៃប្រេងឥន្ធនៈ។ស្ថានភាពអាសន្នថាមពលជាតិក៏ត្រូវបានដាក់ចេញនៅថ្ងៃអង្គារផងដែរ ដែលផ្តល់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលនូវសិទ្ធិអំណាចផ្នែកច្បាប់ក្នុងការដាក់វិធានការដើម្បីធានាស្ថិរភាពថាមពល និងការពារសេដ្ឋកិច្ចទូលំទូលាយ៕

(អន្តរជាតិ)៖ វិបត្តិប្រេងកំពុងរំខានសេដ្ឋកិច្ចដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យទំនើប — វិបត្តិប្រេងសកល។ តើពិភពលោកបានប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិបែបនេះប៉ុន្មានដងហើយ ហើយអ្វីដែលបណ្តាលឱ្យមានវិបត្តិទាំងនេះ?វិបត្តិប្រេងមិនកើតឡើងញឹកញាប់ទេ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលវាកើតឡើង ផលប៉ះពាល់របស់វានឹងរាលដាលពាសពេញសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ អ្នកជំនាញជាទូទៅទទួលស្គាល់វិបត្តិប្រេងសកលធំៗចំនួនបីទៅបួនដងរួចមកហើយ។វិបត្តិដំបូង និងសំខាន់បំផុត គឺវិបត្តិប្រេងឆ្នាំ 1973។ វិបត្តិនេះ បណ្តាលមកពីការហាមឃាត់ប្រេងដែលដាក់ដោយសមាជិកអារ៉ាប់នៃអង្គការ OPEC បានបណ្តាលឱ្យតម្លៃប្រេងកើនឡើងបួនដង ដែលនាំឱ្យមានកង្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈ និងការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសលោកខាងលិចជាច្រើន។ការរំខានដ៏ធំទីពីរបានកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលវិបត្តិប្រេងឆ្នាំ 1979។ ការចលាចលនយោបាយនៅអ៊ីរ៉ង់បានកាត់បន្ថយការផលិតប្រេងយ៉ាងខ្លាំង ដែលធ្វើឲ្យតម្លៃប្រេងសកលកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងម្តងទៀត។ព្រឹត្តិការណ៍គួរឱ្យកត់សម្គាល់ទីបីគឺវិបត្តិប្រេងឆ្នាំ 1990 ដែលបង្កឡើងដោយការឈ្លានពានរបស់អ៊ីរ៉ាក់លើប្រទេសគុយវ៉ែត។ ជម្លោះនេះបានរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់ និងបង្កើតភាពមិនប្រាកដប្រជានៅក្នុងទីផ្សារពិភពលោក។អ្នកវិភាគមួយចំនួនក៏បានចង្អុលបង្ហាញពីការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងឆ្នាំ 2008 ថាជាវិបត្តិប្រេងទំនើប។ ទោះបីជាមិនមែនបណ្តាលមកពីការកាត់បន្ថយការផ្គត់ផ្គង់តែមួយមុខក៏ដោយ តម្លៃប្រេងបានកើនឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មាន ដោយសារតែការកើនឡើងនៃតម្រូវការ ការរំពឹងទុក និងភាពតានតឹងខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ។ដូច្នេះ ខណៈពេលដែលពិភពលោកបានជួបប្រទះនឹងវិបត្តិប្រេងជាច្រើនលើកច្រើនសារ មានតែវិបត្តិមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ជាវិបត្តិប្រេងសកលពេញលេញ។ វិបត្តិនីមួយៗបានផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយថាមពល សេដ្ឋកិច្ច និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។ហើយនៅពេលដែលពិភពលោកផ្លាស់ប្តូរទៅរកថាមពលកកើតឡើងវិញ អ្នកជំនាញព្រមានថា ខណៈពេលដែលវិបត្តិប្រេងប្រពៃណីអាចក្លាយជាមិនសូវកើតមានញឹកញាប់ អស្ថិរភាពថាមពលអាចនៅតែជាកង្វល់ដ៏ធំមួយរបស់ពិភពលោក៕