(សង្គម)៖ សេដកិច្ចកំពុងធ្លាក់ ចំណូលពិបាករក ក្រុមជនខិលខូចមួយចំនួនកំពុងចេញរកស៊ីដើរ ឆបោកប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដោយបានប្រើល្បិចឆបោកថ្មីដោយដើរតួកម្សត់ ឱ្យយើងអាណិតអាសូរ ចុងក្រោយបោកយកលុយជនរងគ្រោះអស់១០ -២០ដុល្លារតែម្ដង។ ជនខិលខូច ដែលជាអ្នកដឹកជញ្ជូនឥវ៉ាន់ម្នាក់បានបានសម្ដែងធ្វើតួកម្សត់ឱ្យជនរងគ្រោះអាណិតអាសូរថា ខ្លួនមានអតិថិជនលុបចោលការកម្មង់ អង្វរឱ្យជនរងគ្រោះអាណិតជួយទិញយកឥវ៉ាន់បន្តតម្លៃ២០ដុល្លារ ដោយសារតែមានការអាណិតជនរងគ្រោះ ក៏ជួយទិញរួចបើកមើល ក្នុងថង់មានតែភ្លៅមាន់២ គល់ស្លាប២ដុំ ទឹកមួយប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាមគណនីតិកតុកឈ្មោះ Lifeasminea ដាក់វីដេអូគាត់ចូល៖ ចំណែក ហ្វេសបុកឈ្មោះ Chhim Pichbormey បានធ្វើការចែករំលែកករណីឆបោកដូចគ្នាថា «នេះគឺជាបុគ្គលដើរបោកគេក្នុងក្រុងភ្នំពេញដែល និយាយលួងលោមកំសត់ឪ្យយើងជួយទិញចំណីអាហារ (បើតាមជនរងគ្រោះចាញ់បោកកន្លងមកគឺមាន់បំពង ដំឡូង បឺហ្គឺរនិងទឹកសុទ្ធ) ក្នុងតម្លៃ15»20$ ដោយយកលេសថាភ្ញៀវ Cancel បុង មានតួរខ្លះយំកំសត់ មានតួរខ្លះប្រញាប់ប្រញាល់។ ដោយចិត្តមេត្តាករុណាខ្មែរគ្នាឯងមានមនុស្សច្រើនក្នុងក្រុងភ្នំពេញ បានធ្លាក់ក្នុង កលល្បិចមួយនេះរួមទាំងនាងខ្ញុំផងដែរ ដោយមានមន្ទិលសង្ស័យថាមិចបានជាដូចករណី មិត្តខ្ញុំទើបធ្លាប់ជួយទិញកាលមុនម្លេះ ? ក៏ខ្ញុំប្រញាប់ថតរូបជាភស្តុតាង សម្រាប់ថ្ងៃណាមួយ សូមអាជ្ញាធរជួយធ្វើការវែកមុខ ព្រោះជនប្រព្រឹត្តអំពើខុស មិនសមនិងទទួលបានការរួចខ្លួននោះទេ បងប្អូនណាមានរូបថតឫទិន្នន័យបាញ់លុយសូមទំនាក់រូបថតខាងក្រោម»។ ស្ទាយឆបោកថ្មីនេះឃើញមានជនរងគ្រោះជាច្រើនបានធ្លាក់ខ្លួនចាញ់បោកពួកជនខិលខូចទាំងនេះ អ្នកខ្លះអស់ ១០ ដុល្លារ ១៥ និង២០ដុល្លារ ចំណែកឥវ៉ាន់ដែលទទួលបានមានតែភ្លៅមាន់២ដុំ ទឹកមួយ ឬនំបុ័ងបឺហ្គ័រមួយជាដើម។ សូមសាធារណៈជនមេត្តាចែករំលែកបន្តនូវវិធីឆបោកថ្មីនេះឱ្យបានព្រោងព្រាត ព្រោះពួកឆបោកនេះយកមនោសញ្ជេតនា និងក្ដីអាណិតអាសូរមកបោកប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរស្លូតត្រង់។

(ព័ត៌មានជាតិ)៖ វិបត្តិតម្លៃហ្គាស និងប្រេងហក់ឡើង ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនធំដែលប្រកបរបរអាជីវកម្ម តូចតាចតាមចិញ្ចើមផ្លូវ ពោលអ្នកប្រកបរបរ «រកមួយថ្ងៃរស់មួយថ្ងៃ» ដែលពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការដឹកជញ្ជូន និងកម្ដៅ គឺជាអ្នកដែលរងគ្រោះមុនគេ និងធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ។ អ្នកប្រកបរបរទាំងនោះរួមមាន៖ អ្នករត់រ៉ឺម៉កកង់បី (PassApp/Grab) និងម៉ូតូឌុប ពួកគាត់ត្រូវចំណាយលើសាំងច្រើន ជាងមុនក្នុងមួយថ្ងៃៗ។ ប្រសិនបើពួកគាត់តម្លើងថ្លៃឈ្នួល ភ្ញៀវនឹងមិនជិះ តែបើមិនតម្លើងទេ ប្រាក់ចំណេញដែលសល់សម្រាប់ទិញអង្ករហូបចុកក្នុងគ្រួសារនឹងត្រូវកាត់បន្ថយយ៉ាងខ្លាំង។ អ្នកដឹកជញ្ជូនទំនិញ ភ្នាក់ងារដឹកជញ្ជូនអីវ៉ាន់ ឬអាហារ ត្រូវធ្វើដំណើរពេញមួយថ្ងៃ។ ការឡើងថ្លៃសាំងធ្វើឱ្យចំណូលសុទ្ធ របស់ពួកគាត់ធ្លាក់ចុះស្ទើរ តែពាក់កណ្តាល។ អ្នកលក់ដូរតាមចិញ្ចើមថ្នល់ ដូចជាអ្នកលក់បាយ គុយទាវ ប្រហិតចៀន ជាដើម របរនេះប្រើប្រាស់ហ្គាសសម្រាប់ដាំស្លពេញមួយព្រឹក។ នៅពេលតម្លៃហ្គាសឡើងថ្លៃ ពួកគាត់ពិបាកនឹងតម្លើងថ្លៃ ព្រោះខ្លាចបាត់បង់ម៉ូយ រហូតដល់អ្នកខ្លះផ្អាកការលក់បណ្ដោះអាសន្នក៏មាន។ អ្នកលក់ដូរចល័ត (កង់/ម៉ូតូរុញ) មិនត្រឹមតែហ្គាសឡើងថ្លៃទេ សូម្បីតែតម្លៃទំនិញដែលពួកគាត់ទិញមកលក់បន្ត (ដូចជា បន្លែ ត្រី សាច់) ក៏ឡើងថ្លៃដែរ ដោយសារថ្លៃដឹកជញ្ជូនពីផ្សារបោះដុំ។បងប្អូនកសិករខ្នាតតូចដូចជាអ្នកដាំដុះ ត្រូវប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនបូមទឹក និងត្រាក់ទ័រដែលដើរដោយប្រេង នៅពេលប្រេងឡើងថ្លៃ ថ្លៃដើមនៃការផលិតកសិកម្មក៏ខ្ពស់ ធ្វើឱ្យពួកគាត់ប្រឈមនឹងការខាតបង់ ប្រសិនបើតម្លៃកសិផលនៅលើទីផ្សារមិនឡើងថ្លៃ។ អ្នកចិញ្ចឹមសត្វ រងគ្រោះដោយសារតម្លៃចំណីសត្វឡើងថ្លៃ (ព្រោះការផលិតចំណី និងការដឹកជញ្ជូនចំណីត្រូវចំណាយថាមពលច្រើន) ។អាជីវកម្មសេវាកម្មខ្នាតតូចក្នុងសហគមន៍ដូចជា ជាងដែក និងជាងជួសជុល៖ របរដែលត្រូវការប្រើប្រាស់កម្ដៅ ឬគ្រឿងចក្រខ្នាតតូច សុទ្ធតែរងសម្ពាធពីថ្លៃដើម។ អ្នកនេសាទលក្ខណៈគ្រួសារ៖ អ្នកដែលប្រើទូកម៉ាស៊ីនតូចៗដើ ម្បីចេញនេសាទ ត្រូវចំណាយលើសាំងច្រើន ដែលពេលខ្លះផលនេសាទដែលទទួលបាន មិនសមនឹងតម្លៃសាំងដែលចំណាយទៅវិញឡើយ។ផលវិបាកដ៏ធំសម្រាប់ពួកគាត់កាលណាដែរ ចំណាយកើន ចំណូលថេរ វានឹងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋ ដែលប្រកបរបរទាំងនេះ ប្រឈមនឹងបញ្ហាបំណុល ឬត្រូវកាត់បន្ថយការចំណាយលើអាហារូបត្ថម្ភ និងប៉ះពាល់ដល់ការសិក្សា របស់កូនៗក្នុងបន្ទុកថែមទៀតផង។ ក្នុងស្ថានការដ៏លំបាកមួយនេះអ្វីដែលអាចធ្វើបានត្រូវសន្សំសំចៃឱ្យបានខ្ពស់បំផុត ក្នុងករណីហ្គាសឡើងថ្លៃ អាចប្ដូរមកប្រើចង្ក្រាន្តធ្យូង កាត់បន្ថយការចំណាយដែលមិនចាំបាច់ និខ្ជះខ្ជាយ ដូចជាការផឹកស៊ី ជួបជុំគ្នា ផ្អាកធ្វើដំណើរទៅណាម្នាក់មួយ មកប្រើប្រាស់យានជំនិះរួមគ្នា ឬជ្រើសរើសមធ្យោបាយសាធារណៈ ដូចជារថយន្តក្រុងរដ្ឋ ដើម្បីសន្សំសំចៃថ្លៃសាំង។

(បច្ចេកវិទ្យា)៖ អ៊ីរ៉ងត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាមាន ឃ្លាំងមីស៊ីលបាលីស្ទិកធំជាងគេ និងចម្រុះបំផុតនៅមជ្ឈិមបូព៌ាមី ស៊ីលទាំងនេះត្រូវបានរចនាឡើងជាពិសេសដើម្បីអាចបាញ់ដល់មូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកនៅជុំវិញខ្លួន (ដូចជាបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ឈូងសមុទ្រពែក្ស អ៊ីរ៉ាក់ ហ្សកដានី និងតួកគី) ។ ការដែលអ៊ីរ៉ង់អាចកសាងឃ្លាំងមីស៊ីលបាលីស្ទីកដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាបាន គឺមិនមែនជារឿងចៃដន្យនោះទេ ដោយសារអ៊ីរ៉ង់រងការហ៊ុមព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ច និងពិបាកក្នុង ការទិញយន្តហោះចម្បាំងទំនើបៗពីបរទេស ដូចជា F-35 ឬ Rafale ដូចប្រទេសជិតខាង ដូច្នេះអ៊ីរ៉ង់បានងាកមកពង្រឹងផ្នែក មីស៊ីល ជំនួសវិញ។ មីស៊ីលមានតម្លៃថោកជាងយន្តហោះចម្បាំង ប៉ុន្តែវាមានសមត្ថភាពអាចវាយបកទៅលើគោលដៅឆ្ងាយៗ បានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។អ៊ីរ៉ង់មានបទពិសោធន៍ពីសង្គ្រាមជាមួយ អ៊ីរ៉ាក់ (១៩៨០-១៩៨៨) ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមនោះ អ៊ីរ៉ាក់បានប្រើប្រាស់មីស៊ីលបាញ់ស្រោចមកលើទីក្រុង របស់អ៊ីរ៉ង់យ៉ាងខ្លាំងក្លា ខណៈដែលអ៊ីរ៉ង់មិន មានអ្វីតបតវិញបានច្រើនឡើយ។ មេរៀនដ៏ឈឺចាប់នេះបានរុញច្រានឱ្យថ្នាក់ ដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់សម្រេចចិត្តថា "មីស៊ីលគឺជាអាវុធយុទ្ធសាស្ត្រ ដែលមិនអាចខ្វះបាន" ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ។ ការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាពីបរទេសនៅដំណាក់កាលដំបូង អ៊ីរ៉ងបានទទួលជំនួយបច្ចេកវិទ្យា និងការនាំចូលមីស៊ីលពីប្រទេសមួយចំនួនដូចជា៖ កូរ៉េខាងជើង ចិន និងរុស្ស៊ី។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ UN Panel of Experts ដែលជាក្រុមអ្នកជំនាញការអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ទោះបីជាមានការដាក់ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយក៏អ៊ីរ៉ង់បានវិនិយោគយ៉ាងខ្លាំង លើវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រ និងវិស្វកម្មយោធា។ បើតាម IISS (International Institute for Strategic Studies) បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន អ៊ីរ៉ង់អាចផលិតមីស៊ីលបានដោយខ្លួនឯង តាំងពីប្រភេទចម្ងាយជិត មធ្យម រហូតដល់ចម្ងាយឆ្ងាយ (ជាង ២,០០០ គីឡូម៉ែត្រ) ដែលអាចបាញ់ដល់គោលដៅសំខាន់ៗក្នុងតំបន់។ បច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយរបស់អ៊ីរ៉ង់បានងាកមកប្រើឥន្ធនៈរឹង ដែលធ្វើឱ្យមីស៊ីលអាចរក្សាទុកបានយូរ និងត្រៀមលក្ខណៈបាញ់ចេញបានយ៉ាងរហ័សក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មាននាទីប៉ុណ្ណោះ ខុសពីឥន្ធនៈរាវដែល ត្រូវការពេលបញ្ចូលយូរ និងងាយរងការវាយប្រហារមុនពេលបាញ់។ តាមភ្នាក់ងារ DIA Defense Intelligence agency របស់អាមេរិក បានបញ្ជាក់ថា អ៊ីរ៉ង់មានឃ្លាំងមីស៊ីលធំជាងបំផុតនៅមជ្ឈឹមបូព៌ា ហើយនេះគឺជាប្រភេទមីស៊ីលបាលីស្ទិកសំខាន់ៗរបស់អ៊ីរ៉ង់៖១. ក្រុមមីស៊ីលរយៈចម្ងាយខ្លី ចម្ងាយ ៣០០ ទៅ ៧០០ គីឡូម៉ែត្រក្រុមនេះត្រូវបានប្រើសម្រាប់វាយប្រហារមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកដែលនៅក្បែរព្រំដែនអ៊ីរ៉ង់បំផុត (ដូចជានៅអុីរ៉ាក់ និងកូវ៉ែត)។Fateh-110: ជាមីស៊ីលដែលប្រើឥន្ធនៈរឹង (Solid-fuel) ដែលធ្វើឱ្យវាងាយស្រួលក្នុងការចល័ត និងបាញ់បានរហ័សវាមានភាពសុក្រឹតខ្ពស់។Fateh-313: ជាប្រភេទដែលទំនើបជាងមុន និងមានរយៈចម្ងាយឆ្ងាយជាង (៥០០ គីឡូម៉ែត្រ) ។ វាធ្លាប់ត្រូវបានប្រើក្នុងសង្រ្គាមសងសឹកនៅមូលដ្ឋាន Al-Asad ក្នុងឆ្នាំ ២០២០។Zolfaghar: មានចម្ងាយបាញ់ដល់ ៧០០ គីឡូម៉ែត្រ និងមានក្បាលគ្រាប់ដែលអាចបំបែកចេញពីតួមីស៊ីលនៅពេលធ្លាក់ចុះ ធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធការពារអាកាសពិបាកបាញ់ទម្លាក់។២. ក្រុមមីស៊ីលរយៈចម្ងាយមធ្យម (MRBM) - ចម្ងាយ ១,០០០ ទៅ ២,៥០០ គីឡូម៉ែត្រក្រុមនេះអាចបាញ់ដល់មូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាទាំងមូល រួមទាំងមូលដ្ឋាននៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត កាតា និងអេមីរ៉ាត។ Shahab-3: ជាមីស៊ីលចាស់ ប៉ុន្តែមានឥទ្ធិពលខ្លាំង។ វាជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃកម្មវិធីមីស៊ីលអុីរ៉ង់ ដែលមានចម្ងាយបាញ់ប្រហែល ១,៣០០ - ២,០០០ គីឡូម៉ែត្រ។Khyber Shekan: ជាមីស៊ីលជំនាន់ថ្មីដែលមានល្បឿនលឿនខ្លាំង និងអាចគេចផុតពីប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីល (Interceptor) ដោយសារសមត្ថភាពហោះហើរផ្លាស់ប្តូរទិសដៅបាន។ ចម្ងាយបាញ់ ១,៤៥០ គីឡូម៉ែត្រ។Emad & Ghadr: ជាប្រភេទមីស៊ីលដែលត្រូវបានកែលម្អពី Shahab-3 ដើម្បីឱ្យមានភាពសុក្រឹតខ្ពស់ជាងមុន និងអាចគ្រប់គ្រងទិសដៅបានរហូតដល់ពេលប៉ះគោលដៅ។៣. មីស៊ីលហៃភើសូនិក (Hypersonic Missile) បច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយ Fattah-1 & Fattah-2: អុីរ៉ង់បានប្រកាសថាខ្លួនមានមីស៊ីលដែលអាចហោះក្នុងល្បឿនលើសពី ១៥ ដងនៃល្បឿនសំឡេង (Mach 15)។ ល្បឿនដ៏លឿននេះ រួមជាមួយសមត្ថភាពហោះបត់បែន ធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធការពារអាកាសទំនើបបំផុតរបស់អាមេរិកដូចជា Patriot ឬ THAAD ពិបាកនឹងទប់ទល់។

(ភ្នំពេញ)៖ រាំរាល់ដងបានសប្បាយ តែពេលនេះរាំបានឡាន ដូច្នេះបងប្អូនប្រយ័ត្នស្ដាយក្រោយ បើមិនបានចុះឈ្មោះប្រកួតរាំឥឡូវនេះ ព្រោះឱកាសកម្រពុំធ្លាប់មានក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ គ្រាន់តែចេះរាំសោះ មានឱកាសឈ្នះឡានEVថ្មីខ្លាញ់គោ ម៉ូតូថ្មី និងរង្វាន់ជាច្រើនពីប៊ូសស្រ្តង ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ “ប៊ូសស្រ្តង រាំឈ្នះឡាន” ប្រកួតថ្ងៃអាទិត្យ ទី5 ខែមេសា ឆ្នាំ2026 នៅជិតវត្តស្ថួនពេជ្រ ខណ្ឌកំបូល រាជធានីភ្នំពេញ ចាប់ពីម៉ោង 3រសៀលតទៅ។ បងប្អូនអាចចុះឈ្មោះប្រកួតរាំឈ្នះឡានដោយស៊េរី មកម្នាក់ឯងក៏បាន ឱ្យតែមានអាយុចាប់ពី 15ឆ្នាំឡើងទៅ មានសុខភាពល្អ និងកាយសម្មទាគ្រប់គ្រាន់ហើយតម្រូវឱ្យពាក់អាវព័ណ៌លឿង ស ឬក្រហម។ ដើម្បីចុះឈ្មោះប្រកួតបានបងប្អូនអាចមកទីតាំងកម្មវិធីផ្ទាល់ឱ្យបានមុនម៉ោង3រសៀល ឬស្កេនQR ឬចុចលីងចុះឈ្មោះក៏បាន ប៉ុន្តែចំនួនមានកំណត់។គួរឱ្យដឹងផងដែរថា ព្រឹត្តិការណ៍ ”ប៊ូសស្រ្តង រាំឈ្នះឡាន” រៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណង រាំបង្កើនភាពសប្បាយរីករាយ រាំលើកស្ទួយវប្បធម៍ប្រពៃណីខ្មែរនិងរាំដើម្បីកែប្រេជីវភាព តាមរយៈរង្វាន់ដែលប៊ូសស្រ្តងផ្ដល់ឱ្យសម្រាប់ជ័យលាភី ដូចជាឡានអគ្គីសនីថ្មីខ្លាញ់គោ ម៉ូតូថ្មី និងរង្វាន់លើកទឹកចិត្តជាច្រើនទៀត។ ដូច្នេះបងប្អូនកុំភ្លេចបបួលគ្នាចុះឈ្មោះប្រកួតរាំឱ្យបានច្រើនកុះករ។ ប៊ូសស្រ្តង ឆ្ងាញ់ រសជាតិដិតជ្រៅ មានរង្វាន់សេដ្ឋីក្មេង 130លានរៀល កែប្រែជីវិតភ្លាមៗ!

(សុខភាព)៖ ក្រពះគឺជាសរីរាង្គរំលាយអាហារដ៏សំខាន់មួយ ដែលជាមូលហេតុដែលមនុស្សជាច្រើនយកចិត្តទុកដាក់ យ៉ាងខ្លាំងចំពោះ "ការចិញ្ចឹម" វា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ហួង ហៀន អ្នកឯកទេស ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រផ្ទៃក្នុង និងការសង្គ្រោះបន្ទាន់លើកឡើងថា ក្រពះមិនត្រូវការការការពារខ្លាំងពេកនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាត្រូវការការរំញោចសមស្រប មុខងារធម្មតា និងការរក្សាលំនឹងថាមវន្ត។នៅលើទំព័រផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Hoang បានចែករំលែកថា លោកតែងតែជួបប្រទះអ្នកជំងឺដែលអះអាងថាពួកគេកំពុង «ថែទាំក្រពះរបស់ពួកគេ» ដោយគ្រាន់តែញ៉ាំបបរ ជៀសវាងសាច់ ផឹកទឹកដោះគោ និងតមអាហារពេក លោកបានព្រមានថា៖ «ប្រសិនបើក្រពះគ្រាន់តែត្រូវកែច្នៃអាហារដែលទន់ពេកក្នុងរយៈពេលយូរ វានឹងដូចជាសាច់ដុំ ដែលមិនត្រូវបានហាត់ប្រាណ បន្តិចម្តងៗកាន់តែខ្សោយទៅៗ»។នេះជាកំហុសទូទៅចំនួន ៥ ក្នុងការថែទាំក្រពះ ដែលចងក្រងដោយវេជ្ជបណ្ឌិត៖១/ការញ៉ាំបបរញឹកញាប់៖ ការញ៉ាំបបរក្នុងរយៈពេលយូរអាចធ្វើឱ្យក្រពះ "ខ្ជិល" គ្រូពេទ្យណែនាំថា នៅពេលដែលរោគសញ្ញារំលាយអាហារស្រួចស្រាវបានធូរស្រាល អ្នកជំងឺគួរតែត្រលប់ទៅរបបអាហារធម្មតាវិញបន្តិចម្តងៗ ដើម្បីរក្សាមុខងារកន្ត្រាក់របស់វា។២/ផឹកទឹកដោះគោ៖ ទឹកដោះគោអាចបណ្តាលឱ្យមាន "ការងើបឡើងវិញនៃជាតិអាស៊ីត" នៅក្នុងក្រពះ។ ចំពោះមនុស្សមួយចំនួន ការផឹកទឹកដោះគោអាចធ្វើឱ្យអាការៈមិនស្រួលក្រពះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។៣/ប្រើសូដាដុតនំ៖ សូដាគ្រាន់តែបន្សាបអាស៊ីតក្រពះជាបណ្ដោះអាសន្នប៉ុណ្ណោះ ដោយសារតែវាមានលក្ខណៈអាល់កាឡាំងបន្តិច។ ប្រសិនបើទទួលទានច្រើនពេកក្នុងរយៈពេលយូរ អាហារប្រភេទនេះនឹងរំខានដល់តុល្យភាពធម្មជាតិនៃកម្រិតអាស៊ីតនៅក្នុងក្រពះ។៤/ការញ៉ាំខ្ញីជួយធ្វើឱ្យក្រពះក្តៅ៖ ខ្ញីគឺសមរម្យសម្រាប់តែអ្នកដែលមាន "ក្រពះត្រជាក់" (ក្រពះខ្វះសមត្ថភាពក្នុងការកន្ត្រាក់)។ ផ្ទុយទៅវិញ សម្រាប់អ្នកដែលមាន "ក្រពះក្តៅ" ការញ៉ាំខ្ញីអាចបង្កើនអារម្មណ៍ក្រហាយ។៥/ការញ៉ាំបួសគឺល្អសម្រាប់ក្រពះ៖ ដំណើរការនៃការបង្កើតឡើងវិញនូវភ្នាសរំអិលក្រពះត្រូវការប្រូតេអ៊ីន។ របបអាហារបួសរយៈពេលវែងដែលខ្វះប្រូតេអ៊ីននឹងធ្វើឱ្យខូចសមត្ថភាពរបស់ក្រពះក្នុងការជួសជុល និងបង្កើតឡើងវិញនូវខ្លួនឯងយ៉ាងខ្លាំង។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការថែទាំក្រពះមិនមែនជា «ការជៀសវាងអាហារ» ទេ ប៉ុន្តែជា «ការស្តារមុខងារឡើងវិញ» ដោយយើងត្រូវញ៉ាំ និងផឹកឱ្យបានទៀងទាត់ ទំពារឱ្យបានល្អិតល្អន់ ហើយលេបយឺតៗ ទទួលទានអាហារូបត្ថម្ភមានតុល្យភាព និង កាត់បន្ថយអាហារដែលមានជាតិខ្លាញ់ និងអាហារហឹរ និងគ្រប់គ្រងភាពតានតឹង៖ ក្រពះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "សរីរាង្គនៃអារម្មណ៍" ហើយអារម្មណ៍មិនស្ថិតស្ថេរប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់ការរំលាយអាហារ។

(អន្តរជាតិ)៖ សារព័ត៌មាន NHK បានដឹងថា ក្រសួងការពារជាតិជប៉ុនមានគម្រោងដាក់ពង្រាយជាលើកដំបូង ប្រព័ន្ធមីស៊ីលពីដីទៅកប៉ាល់នៅលើកោះ Minamitorishima ក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកនៅដើមខែមិថុនាឆ្នាំនេះ។ក្រសួងមានគម្រោងសាងសង់ទីលានបាញ់មីស៊ីលពីដីទៅកប៉ាល់ប្រភេទ Type-12 របស់កងកម្លាំងការពារខ្លួនលើដី។សមយុទ្ធបាញ់មីស៊ីលត្រូវបានកំណត់ឱ្យចាប់ផ្តើមនៅក្នុង ឬក្រោយឆ្នាំសារពើពន្ធ 2027។មីស៊ីលទាំងនេះមានចម្ងាយជាង 100 គីឡូម៉ែត្រ។ ការដាក់ពង្រាយនេះនឹងមានឧបករណ៍បាញ់មីស៊ីល យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកទំហំមធ្យមដែលប្រើដើម្បីកំណត់គោលដៅ និងប្រព័ន្ធមួយដើម្បីប្រមូល និងវិភាគរលកវិទ្យុដែលបញ្ចេញដោយនាវា។គ្រាប់មីស៊ីលទាំងនោះនឹងមិនត្រូវបាននាំយកមកកោះនេះទេ។ ក្រសួងមានគម្រោងប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេះដើម្បីបញ្ជាក់ថាតើមីស៊ីលនឹងដំណើរការធម្មតានៅលើកោះនេះឬអត់។Minamitorishima មានទីតាំងស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល 2,000 គីឡូម៉ែត្រភាគអាគ្នេយ៍នៃកោះ Honshu របស់ប្រទេសជប៉ុន។ វាជាផ្នែកមួយនៃខ្សែសង្វាក់កោះ Ogasawara របស់ទីក្រុងតូក្យូ។ បុគ្គលិកកងកម្លាំងការពារខ្លួនផ្នែកសមុទ្រ និងបុគ្គលិកទីភ្នាក់ងារឧតុនិយមជប៉ុន ឈរជើងនៅទីនោះ ប៉ុន្តែមិនមានអ្នករស់នៅទេ។ប្រទេសជប៉ុនបានបង្កើនការការពារនៅផ្នែកប៉ាស៊ីហ្វិក ចាប់តាំងពីនាវាផ្ទុកយន្តហោះកងទ័ពជើងទឹកចិនពីរគ្រឿងបានធ្វើដំណើរចូលទៅក្នុងប៉ាស៊ីហ្វិកជាលើកដំបូងកាលពីខែមិថុនាឆ្នាំមុន៕

(អន្តរជាតិ)៖ ការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងសាំង កំពុងបង្កឱ្យមានប្រតិកម្មខ្សែសង្វាក់នៅទូទាំងសេដ្ឋកិច្ច ជំរុញឱ្យតម្លៃទំនិញកើនឡើង ធ្វើឱ្យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចថយចុះ និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពផ្លូវចិត្តកាន់តែខ្លាំងឡើង។តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈបានកើនឡើងក្នុងសប្តាហ៍ថ្មីៗនេះ ដែលដាក់សម្ពាធលើគ្រួសារ និងអាជីវកម្មដូចគ្នា។ នៅពេលដែលថ្លៃដឹកជញ្ជូនកើនឡើង ក្រុមហ៊ុននានាកំពុងផ្ទេរការចំណាយទាំងនោះទៅឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ -ដែលបណ្តាលឱ្យតម្លៃទំនិញប្រចាំថ្ងៃកើនឡើង ចាប់ពីគ្រឿងទេសរហូតដល់សេវាកម្មជាមូលដ្ឋាន។ការកើនឡើងនៃថ្លៃដឹកជញ្ជូន និងការផ្គត់ផ្គង់កំពុងធ្វើឱ្យប្រាក់ចំណេញថយចុះ ដែលបង្ខំឱ្យមនុស្សជាច្រើនដំឡើងថ្លៃ​ ដើម្បីរក្សាលំនឹង។ យោងតាមអាជីវករនៅតាម"យើងមិនចង់គិតថ្លៃបន្ថែមទេ ប៉ុន្តែថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈប៉ះពាល់ដល់អ្វីៗគ្រប់យ៉ាង ការដឹកជញ្ជូន ការផ្គត់ផ្គង់ សូម្បីតែអគ្គិសនី"។អ្នកសេដ្ឋកិច្ចព្រមានថា គំរូនេះកំពុងរួមចំណែកដល់ការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែទូលំទូលាយ។ នៅពេលដែលអ្នកប្រើប្រាស់ចំណាយកាន់តែច្រើនលើរបស់ចាំបាច់ដូចជាប្រេងឥន្ធនៈ និងអាហារ ពួកគេកំពុងកាត់បន្ថយការទិញផ្សេងទៀត  កាត់បន្ថយសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចទាំងមូល។សម្រាប់គ្រួសារជាច្រើនវិញ ភាពតានតឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុកំពុងក្លាយជារឿងធ្ងន់ធ្ងរ។ ពលរដ្ឋដែលមានការព្រួយបារម្ភថា អ្វីៗទាំងអស់មានតម្លៃថ្លៃជាង ប៉ុន្តែប្រាក់ចំណូលនៅតែដដែល។ វាមានភាពតានតឹងជារៀងរាល់ថ្ងៃ"។ទន្ទឹមនឹងបញ្ហាបច្ចុប្បន្នអ្នកជំនាញសុខភាពផ្លូវចិត្តនិយាយថា សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចកំពុងមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរ។ ភាពតានតឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ភាពមិនប្រាកដប្រជា និងគុណភាពជីវិតថយចុះកំពុងរួមចំណែកដល់ការថប់បារម្ភ និងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តកើនឡើង។"នៅពេលដែលមនុស្សពិបាកបំពេញតម្រូវការជាមូលដ្ឋាន វាបង្កើតភាពតានតឹងរ៉ាំរ៉ៃ។ យូរៗទៅ នេះអាចប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សុខុមាលភាពផ្លូវចិត្ត"។ខណៈពេលដែលតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈបន្តកើនឡើង រដ្ឋាភិបាល និងអ្នកធ្វើគោលនយោបាយប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធកាន់តែខ្លាំងឡើងដើម្បីឆ្លើយតប -ដោយធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចជាមួយនឹងសុខុមាលភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋរបស់ពួកគេ។សម្រាប់ពេលនេះ មនុស្សជាច្រើនកំពុងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់បញ្ហាប្រឈមជាបន្តបន្ទាប់នៅខាងមុខ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ប្រទេសនានាទូទាំងអាស៊ីកំពុងថ្លឹងថ្លែងគោលនយោបាយធ្វើការពីផ្ទះ និងវិធានការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចដែលត្រូវបានអនុវត្តក្នុងអំឡុងពេលមានជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ខណៈពេលដែលពួកគេប្រញាប់ប្រញាល់ឆ្លើយតបទៅនឹងកង្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈសកលដែលបង្កឡើងដោយសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់។អាស៊ីស្ថិតនៅជួរមុខនៃវិបត្តិប្រេងឥន្ធនៈ ដោយទិញប្រេងឆៅជាង ៨០ ភាគរយដែលឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រហ័រមូស ដែលត្រូវបានរារាំងស្ទើរតែទាំងស្រុងដោយអ៊ីរ៉ង់ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមផ្ទុះឡើងនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈ។មិនទាន់មានប្រទេសណាមួយនៅក្នុងតំបន់នេះអនុវត្តវិធានការធ្វើការពីផ្ទះនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា​ ក្រសួងមហាផ្ទៃ​រសួងមហាផ្ទៃ នៅថ្ងៃទី២៤មីនានេះ បានចេញសេចក្ដីណែនាំចូលរួមអនុវត្តនូវវិធានការសន្សំសំចៃលើការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈ និងអគ្គិសនី។ក្រសួងមហាផ្ទៃ អនុញ្ញាតឱ្យមន្ត្រីមួយចំនួនអាច«ធ្វើការអនឡាញ»ពីផ្ទះ លើកលែងតែអង្គភាពចាំបាច់មួយចំនួន៕ក្រសួងថាមពលកូរ៉េខាងត្បូង លោកគីម ស៊ុងវ៉ាន់ បាននិយាយថា គំនិតដែលឱ្យ ប្រជាជនធ្វើការពីផ្ទះថា ជាគំនិតល្អ"។IEA ដែលបានយល់ព្រមលើការបញ្ចេញប្រេងប្រហែល ៤០០ លានបារ៉ែលពីស្តុកប្រេងយុទ្ធសាស្ត្រជាកំណត់ត្រា ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិនេះ បានគូសបញ្ជាក់ពីសំណើដើម្បីបន្ធូរបន្ថយសម្ពាធតម្លៃប្រេង ដូចជាការធ្វើការពីផ្ទះ និងការជៀសវាងការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវអាកាស។ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដែលជាប្រទេសមហាអំណាចឧស្សាហកម្ម កាលពីថ្ងៃអង្គារ បានបើកយុទ្ធនាការសាធារណៈមួយ ដោយស្នើសុំឱ្យប្រជាជនកាត់បន្ថយពេលវេលាងូតទឹក សាកថ្មទូរស័ព្ទក្នុងពេលថ្ងៃ និងបើកម៉ាស៊ីនបូមធូលីនៅចុងសប្តាហ៍។ប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើប្រេងនៅមជ្ឈិមបូព៌ាសម្រាប់តម្រូវការថាមពលរបស់ខ្លួន បានកាត់បន្ថយសប្តាហ៍ធ្វើការនៅក្នុងការិយាល័យរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួននៅដើមខែនេះ។ប្រធានាធិបតី Ferdinand Marcos បានប្រកាសពីភាពអាសន្នថាមពលជាតិ ដោយនិយាយថាជម្លោះនេះបង្ក «គ្រោះថ្នាក់ដ៏ជិតមកដល់» ដល់ការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលរបស់ប្រទេស។ប្រទេសប៉ាគីស្ថានបានបិទសាលារៀនរយៈពេលពីរសប្តាហ៍ ហើយបាននិយាយថា បុគ្គលិកការិយាល័យនឹងធ្វើការច្រើនពីផ្ទះ។ ប្រទេស ស្រីលង្កាបានប្រកាសថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈរៀងរាល់ថ្ងៃពុធ ដើម្បីជួយធ្វើឱ្យការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈរបស់ខ្លួនដំណើរការទៅមុខទៀត។ប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុអាស៊ី បានជំរុញឱ្យប្រជាជន និងអាជីវកម្មប្តូរទៅប្រើប្រាស់ឧបករណ៍សន្សំសំចៃថាមពល ប្រើប្រាស់យានយន្តអគ្គិសនី និងកំណត់សីតុណ្ហភាពឱ្យខ្ពស់ជាងមុននៅលើម៉ាស៊ីនត្រជាក់របស់ពួកគេ។ប្រទេសអាស៊ីមួយចំនួនក៏បានបញ្ចេញប្រេងសាំង និងប្រេងម៉ាស៊ូតពីទុនបម្រុងក្នុងស្រុក និងបន្ធូរបន្ថយស្តង់ដារគុណភាពប្រេងសាំង និងប្រេងម៉ាស៊ូតជាបណ្ដោះអាសន្ន ដើម្បីបង្កើនការផ្គត់ផ្គង់។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាពផ្ទុយគ្នាយ៉ាងច្បាស់ជាមួយនឹងជំងឺរាតត្បាតគឺថា ធនាគារកណ្តាលមិនប្រញាប់ប្រញាល់កាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់នោះទេ។ តាមពិតទៅ ពួកគេកំពុងពិចារណាលើការដំឡើងអត្រាការប្រាក់។ក្នុងអំឡុងពេលនៃជំងឺរាតត្បាត តម្រូវការបានធ្លាក់ចុះ ខណៈដែលសេដ្ឋកិច្ចជាច្រើនត្រូវបានបិទទ្វារដោយសារហេតុផលសុខភាព ដូច្នេះអ្នកធ្វើគោលនយោបាយបានឆ្លើយតបជាមួយនឹងការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងច្រើន។ក្រឡេកទៅមើលសម័យកាលកូវីដ មានការបិទសាលារៀន ធ្វើការពីផ្ទះ អំពាវនាវប្រជាជនមិនឱ្យចេញពី ផ្ទះ បើមិនចាំបាច់ បច្ចុប្បន្ននេះ ស្ថានភាពទាំងនេះ កំពុងវិលត្រលបមកវិញហើយ៕

(អន្តរជាតិ)៖ លោកគីម ជុងអ៊ុន មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងបាននិយាយថា សង្គ្រាមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកជាមួយអ៊ីរ៉ង់បង្ហាញថា ប្រទេសរបស់លោកបានធ្វើការសម្រេចចិត្តត្រឹមត្រូវក្នុងការរក្សាអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។នៅក្នុងសុន្ទរកថាមួយទៅកាន់សភាប្រជាជនកំពូលរបស់កូរ៉េខាងជើងដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃអង្គារ លោកគីមបានចោទប្រកាន់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនពីបទ "សកម្មភាពភេរវកម្ម និងការឈ្លានពានដែលឧបត្ថម្ភដោយរដ្ឋ" ប៉ុន្តែមិនបានលើកឡើងពីឈ្មោះអ៊ីរ៉ង់ទេ។លោកគីមបាននិយាយថា "ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់" ថាកូរ៉េខាងជើងមានភាពត្រឹមត្រូវក្នុងការបដិសេធអ្វីដែលលោកបានពិពណ៌នាថាជាសម្ពាធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និង "ការនិយាយផ្អែមល្ហែម" ដើម្បីបោះបង់ចោលឃ្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ លោកបានបន្ថែមថា ឋានៈនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើងឥឡូវនេះ "មិនអាចត្រឡប់វិញបាន"។ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ពីមុនបានអះអាងថា អ៊ីរ៉ង់បានបង្កការគំរាមកំហែង "ជិតមកដល់" ដល់សហរដ្ឋអាមេរិក ជាច្រើនខែបន្ទាប់ពីបានប្រកាសថា សហរដ្ឋអាមេរិកបាន "បំផ្លាញ" សមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។ លោកត្រាំបានលើកឡើងពីការរារាំងអ៊ីរ៉ង់ពីការសាងសង់គ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរជាហេតុផលមួយរបស់លោកសម្រាប់ការបើកការវាយប្រហារលើប្រទេសនេះ។សម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ជម្លោះអ៊ីរ៉ង់បានពង្រឹងជំនឿយូរអង្វែងមួយថា ប្រទេសដែលគ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរត្រូវបានប៉ះពាល់នឹងអំណាចយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈដែលប្រទេសដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរអាចរារាំងវាបាន។ពេលវេលានៃសុន្ទរកថារបស់លោកគីមគឺមានសារៈសំខាន់។ ថ្មីៗនេះ លោក Trump បានបង្ហាញសញ្ញាថា លោកបើកចំហសម្រាប់ការចាប់ផ្តើមកិច្ចចរចាជាមួយលោកគីមឡើងវិញ ដោយបានស្តារផ្លូវការទូតដែលបានដួលរលំនៅឆ្នាំ 2019។ការកត់សម្គាល់ចុងក្រោយរបស់លោកគីមបង្ហាញថា កិច្ចប្រជុំនាពេលអនាគតណាមួយនឹងមើលទៅខុសគ្នាខ្លាំងពីកិច្ចប្រជុំកំពូលកន្លងមកដែលផ្តោតលើការលុបបំបាត់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ លោកបានបង្ហាញថា លោកមានឆន្ទៈក្នុងការចូលរួមជាមួយលោក Trump ម្តងទៀត ប៉ុន្តែលុះត្រាតែសហរដ្ឋអាមេរិកទទួលយកកូរ៉េខាងជើងជាមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរ ហើយបោះបង់ចោលអ្វីដែលទីក្រុងព្យុងយ៉ាងហៅថា "គោលនយោបាយអរិភាព" របស់ខ្លួន។កូរ៉េខាងជើងត្រូវបានគេជឿយ៉ាងទូលំទូលាយថាបានប្រមូលផ្តុំក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែររាប់សិបគ្រាប់ ហើយមិនដូចអ៊ីរ៉ង់ ឬវេណេស៊ុយអេឡាទេ វាអះអាងថាមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរប្រតិបត្តិការ និងប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនដែលមានសមត្ថភាពទៅដល់គ្រប់ទីកន្លែងនៅក្នុងដីគោកសហរដ្ឋអាមេរិក ទោះបីជាពួកគេមិនដែលត្រូវបានសាកល្បងពេញលេញក៏ដោយ។ថ្មីៗនេះ កូរ៉េខាងជើងបានបង្ហាញស៊េរីនៃការសាកល្បងអាវុធកម្រិតខ្ពស់ រួមទាំងការបាញ់មីស៊ីលផ្លោងពីនាវាចម្បាំងថ្មី និងការបាញ់ផ្លោងនៃអ្វីដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋពិពណ៌នាថាជារ៉ុក្កែតដែលមានសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែរ។ ថ្លែងទៅកាន់សមាជគណបក្សពលករកាលពីខែមុន លោកគីមបានសន្យាថានឹងពង្រីកឃ្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ប្រទេសលោក ដោយហៅវាថាជា «ឆន្ទៈរឹងមាំ» របស់គណបក្សក្នុងការបង្កើនទាំងចំនួនអាវុធ និងមធ្យោបាយដើម្បីដាក់ពង្រាយអាវុធទាំងនោះ៕

(ភ្នំពេញ)៖ អញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីបើកវេទិកាទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈ សម្រាប់វិស័យកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងផលិតផលធ្វើដំណើរ (GFT) នៅកម្ពុជា នាព្រឹកថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្ដម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈបានគូសបញ្ជាក់ថា ផ្អែកតាមបទពិសោធន៍បានបង្ហាញថា ការកសាងទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈដ៏រឹងមាំមួយគឺអាស្រ័យលើការប្តេជ្ញាចិត្តចូលរួមកិច្ចសន្ទនាសង្គមប្រកបដោយភាពស្មោះត្រង់ពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធជាពិសេស ភាគីនិយោជក និងបងប្អូនកម្មករនិយោជិតផ្ទាល់។ ក្នុងវេទិកាដែលធ្វើឡើងនៅសណ្ឋាគារ Hyatt Regency ភ្នំពេញ ឯកឧត្ដមរដ្ឋមន្រ្តី បានថ្លែងនូវអំណរគុណចំពោះឯកឧត្ដម Christian DesRoches ឯកអគ្គរដ្ឋទូតកាណាដាប្រចាំកម្ពុជា និងលោកស្រី Froukje Boele ប្រធានគម្រោងរោងចក្រកាន់តែប្រសើរនៅកម្ពុជា (ILO-BFC) ដែលបានសហការរៀបចំវេទិកានាពេលនេះ ជាវេលាដ៏សមស្របមួយខណៈស្ថានភាពពិភពលោកកាន់តែមិនប្រាកដប្រជា និងជះផលអវិជ្ជមានជាច្រើនលើសេដ្ឋកិច្ច ដែលតម្រូវឱ្យយើងកាន់តែរួមគ្នាជម្នះរាល់ឧបសគ្គស្វែងរកដំណោះស្រាយ ដើម្បីអាចរក្សាបាននូវបរិយាកាសវិនិយោគ និងរក្សាបាននូវការងារជូនបងប្អូនកម្មករនិយោជិត ជាពិសសក្នុងវិស័យកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងផលិតផលធ្វើដំណើរនៅកម្ពុជា (GFT)។ ការពង្រឹងការស្វែងយល់ពីគ្នា ពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងជំរុញការប្តេជ្ញាចិត្តរួមចំពោះការអនុវត្តប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងសុខដុមរមនា គឺជាសសរស្តម្ភនៃទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈ។ ភាពជាដៃគូនេះបានវិវត្តទៅជាគំរូដែលទទួលស្គាល់ជាសកល ដោយផ្តល់នូវការកែលម្អជាក់ស្តែងនៅក្នុងលក្ខខណ្ឌការងារ ការអនុលោមតាមច្បាប់ស្តីពីការងារ និងតម្លាភាពក្នុងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់សកល។ ឯកឧត្តមបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាបន្តពង្រឹងយន្តការទ្វេរភាគី យន្តការត្រីភាគី យន្តការត្រីភាគីបូក ដើម្បីបង្កើតបាននូវវប្បធម៌កិច្ចសន្ទនាសង្គម ជាពិសេសនៅកម្រិតសហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ ដើម្បីធានាបាននូវភាពសុខុដុមនីកម្មនៃទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈ។ ក្រសួងក៏ពង្រឹងប្រព័ន្ធអធិការកិច្ចការងារ ដើម្បីបង្កើនការអនុលោមតាមច្បាប់ស្តីពីការងារ និងលើកកម្ពស់លក្ខខណ្ឌការងារ, សុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ និងលើកកម្ពស់សេរីភាពអង្គការវិជ្ជាជីវៈ ស្របតាមបទដ្ឋានការងារអន្តរជាតិ ជាពិសេស អនុសញ្ញាលេខ ៨៧ និង ៩៨ ដោយគិតត្រឹមខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០២៦ អង្គការវិជ្ជាជីវៈចំនួន ៦ ៨៩០បានចុះបញ្ជី។ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី ក៏បានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យបន្តលើកទឹកចិត្តតួអង្គទាំងអស់ឱ្យចូលរួមប្រកបដោយន័យស្ថាបនាក្នុងយន្តការសន្ទនាសង្គមនៅគ្រប់កម្រិត, បន្តវិនិយោគលើការកសាងសមត្ថភាព ដើម្បីធានាថាទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ តម្លាភាព និងសុចរិតភាព ,ម្ចាស់ម៉ាកល្បីៗ និងអ្នកបញ្ជាទិញ គួរដើរតួនាទីកាន់តែសំខាន់ក្នុងការរក្សាទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈ និងពង្រឹងវប្បធម៌អនុលោមភាព ដើម្បីធានាថាកម្ពុជានៅតែធានាបានភាពប្រកួតប្រជែង និងជាប្រទេសដែលប្រភពទំនិញប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវសង្គម។នាឱកាសនោះដែរ ឯកឧត្ដម Christian DesRoches ឯកអគ្គរដ្ឋទូតកាណាដាប្រចាំកម្ពុជា និងលោកស្រី Froukje Boele ប្រធានគម្រោង ILO-BFC បានសង្កត់ធ្ងន់ពីសារៈសំខាន់នៃទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈ ដែលកើតចេញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរួមរបស់រដ្ឋាភិបាល និយោជក និងសហជីព ក្នុងការពង្រឹងវិស័យផលិតកម្ម និងលើកកម្ពស់សិទ្ធិកម្មករនិយោជិត តាមរយៈសន្ទនាសង្គម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ។ ពួកគាត់ប្តេជ្ញាគាំទ្រក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈដ៏រឹងមាំ ដែលជួយបង្កើនផលិតភាព និងស្ថិរភាពការងារ ព្រោះថាការចូលរួមរបស់ភាគីទាំងអស់ និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មី នឹងជួយបន្តលើកកម្ពស់វិស័យនេះឱ្យមានចីរភាព។

(ភ្នំពេញ)៖ វិទ្យាស្ថានបណ្ដុះបណ្ដាល និងស្រាវជ្រាវ​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា(CDRI) និងវិទ្យាស្ថាន​ស្រាវជ្រាវ​សេដ្ឋ​កិច្ច​អាស៊ាន និងអាស៊ីបូព៌ា(ERIA) បានផ្សាយ​របាយ​ការណ៍​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវរបស់ខ្លួនកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះថា ពលករខ្មែរដែលវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃប្រមាណជាង ៦០ម៉ឺននាក់ទទួលបានការងារធ្វើតាមរយៈការផ្គូផ្គងការងារ​ទ្រង់​ទ្រាយធំ ដែលមានវេទិកាការងារ ពិព័រណ៌​ការ​ងារ​ចល័ត និងការពង្រីក​កម្មវិធីអប់រំ​បណ្តុះ​បណ្តា​ល​បច្ចេ​ក​ទេស និងវិជ្ជាជីវៈ(TVET)។វិទ្យាស្ថាន CDRI និង ERIA បានឱ្យដឹងថា៖«អតីត​ពល​ករខ្មែរ​​ដែលបាន​វិលត្រឡប់​មកធ្វើ​ប្រទេសថៃ​ប្រមាណ​ជាង ៦០ម៉ឺននាក់ទទួលបានឱកាស​ការងារតាម​រយៈ​ការ​ផ្គូផ្គង​ការងារទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលចូល​ធ្វើការងារ​នៅតាម​បណ្ដាក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ សហគ្រាស។ ពួកគាត់ទទួល​បានការងារ​តាមរយៈ​វេទិកា​ការងារ កម្មវិធីពិរ​ព័ណ៍​ការ​ងារ​ចល័ត និងការពង្រីកកម្មវិធី TVET កាន់តែ​ទូលំ​ទូលា​យ​»។វិទ្យាស្ថានទាំងពីរបានបន្តថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង​ទាំង​នេះ​បង្ហាញពីវឌ្ឍន​ភាពគួរឱ្យកត់​សម្គាល់​ក្នុង​ការធ្វើសមា​ហរ​ណ​កម្ម​ទីផ្សារ​ការ​ងារ និងឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពីភាពរឹង​មាំរបស់​ស្ថា​ប័ន​ជាតិក្នុង​ការឆ្លើយ​តបទៅ​នឹងការ​ប៉ះពាល់​កម្លាំ​ងពលក​ម្មដែល​មិន​ធ្លាប់​មាន​ពី​មុនមក។ជុំវិញការចេញផ្សាយរបាយការណ៍សិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់វិទ្យាស្ថានទាំងពីរនេះ លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំ​ពាក្យ​ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈបានឱ្យដឹងថា របាយការណ៍ដែលរកឃើញដោយវិទ្យាស្ថាន​ទាំង​ពីរ​នេះ​មាន​លក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែល​ទៅនឹងរបាយការណ៍របស់​ក្រសួង​​ការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ប៉ុន្ដែ​អាច​ទទួល​យកបាន។សម្រាប់របាយការណ៍របស់ក្រសួងការងារ គិតត្រឹម​ពេល​នេះ អតីតពលករ ៦៥ម៉ឺននាក់ហើយ ដែលមានការងារធ្វើ ដោយក្នុងនោះអតីតពលករប្រមាណជាង ៣៣ម៉ឺន​នាក់​ទទួលបានការងារធ្វើក្នុងសហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ និង​កសិដ្ឋានធំៗ ព្រមទាំង​ទទួលបាន​របបសន្ដិ​សុខ​សង្គម ខណៈដែលជាង ៣២ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀត បានធ្វើការនៅតាមការដ្ឋានសំណង់ សិប្បកម្ម ភោជ​នីយ​ដ្ឋាន កសិដ្ឋាន និងកន្លែងលក់​ដូររាយនៅតាម​មូលដ្ឋាន​របស់​ពួកគាត់។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ពីលោក ស៊ុន មេសា​។លោកបញ្ជាក់ថា៖«ខ្ញុំបានឃើញរបាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថានទាំងពីរនេះ គឺមានលក្ខណៈ​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នាជា​មួយ​តួលេខរបស់ក្រសួង ប៉ុន្ដែយើងអាចទទួលយកបាន ដែល​សមស្របទៅតាមអ្វីដែលរាជរដ្ឋាភិបាល ក្រសួង​ការ​ងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈបានធ្វើកន្លងមក»។បើតាមលោក ស៊ុន មេសា របាយការណ៍របស់ CDRI និង ERIA មានលក្ខណៈអាចទទួលយកបាន និងតំណាង​ឱ្យ​បទ​ពិសោធន៍ ដែលអាច​វាយតម្លៃ​ជារួមចំពោះ​បងប្អូន​អតីត​ពលករដែលវិលត្រឡប់មកពីថៃ ខណៈ​ដែល​លោក​មើល​ឃើញថា របាយការណ៍របស់សង់ត្រាល់ មិនមាន​សុក្រឹត​ភាពត្រឹមត្រូវ ដោយសារបញ្ហា​បច្ចេកទេស​នៃការ​ស្ទង់​មតិ ដែលនាំឱ្យរបាយការណ៍នេះមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំង ឬសន្និដ្ឋានជារួមទៅលើអតីតពលករខ្មែរដែលវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃបានទេ៕

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានទទួលជួបសម្ដែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារជាមួយលោក គីវ៉ុន ចាង (Kiwon Jang) សាកលវិទ្យាធិការនៃសាកលវិទ្យាល័យ Jungwon នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង នាថ្ងៃពុធ ទី២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ នៅទីស្តីការក្រសួង ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរយោបល់លើលទ្ធភាពនៃឱកាសបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី ជាពិសេស លើការលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍជំនាញ និងសមត្ថភាពធនធានមនុស្សតាមរយៈវិស័យ TVET ។ក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីបានស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅចំពោះលោក គីវ៉ុន ចាង និងសហការី ដោយឯកឧត្តមបានលើកឡើងពីវឌ្ឍនភាពនៃទំនាក់ទំនងការទូតរវាងកម្ពុជា និងសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ដែលមានការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់នៅក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព ហើយកិច្ចប្រជុំនាពេលនេះ គឺជាឱកាសដ៏ល្អមួយក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តការរវាងភាគីទាំងពីរ ជាពិសេសនៅក្នុងវិស័យការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET)។ឯកឧត្តមបានលើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃកម្មវិធី TVET នៅក្នុងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស និងប្រទេសជាតិ ជាពិសេសនៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូង។ នៅដំណាក់កាលដំបូងនៃបដិវត្តឧស្សាហកម្មពឹងផ្អែកលើ TVET ដែលត្រូវការពេលបណ្តុះបណ្តាលរយៈពេលខ្លី ដើម្បីអាចទទួលបានការងារធ្វើភ្លាមៗសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ។ កម្មវិធី TVET នេះ សមស្របនឹងតម្រូវការក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដែលមានប្រជាជនជាច្រើនកំពុងស្វែងរកការងារ និងចង់ចូលទៅកាន់ទីផ្សារការងារឱ្យបានឆាប់ ដើម្បីទទួលបានប្រាក់ចំណូល និងលើកកម្ពស់ជីវភាពគ្រួសារ ជាពិសេស សម្រាប់គ្រួសារក្រីក្រ។ឯកឧត្តមមានប្រសាសន៍បន្តថា ប្រព័ន្ធ TVET កម្ពុជា មានចាប់ពីកម្រិតវិញ្ញាបនបត្រវិជ្ជាជីវៈ រហូតដល់សញ្ញាបត្របច្ចេកទេស និងវិស្វកម្មអនុវត្ត ហើយ នៅក្នុងអាណត្តិនេះ កម្ពុជាកំពុងផ្តល់អាទិភាពច្រើនលើកម្រិតវិញ្ញាបនបត្រ ជាជាងថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ពីព្រោះកម្ពុជាចង់ប្រើប្រាស់កម្មវិធី TVET ជាមធ្យោបាយសម្រាប់ភ្ជាប់គ្រួសារក្រីក្រ ទៅកាន់ទីផ្សារការងារ ដោយផ្តល់ជំនាញសមស្រប ដែលអាចជួយឲ្យពួកគាត់ទទួលបានការងារក្នុងប្រព័ន្ធផ្លូវការ ដែលអាចផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ច្រើន លើសពីប្រាក់ឈ្នួល។ លើសពីនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងវិនិយោគយ៉ាងខ្លាំងលើការអភិវឌ្ឍជំនាញ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ តាមរយៈម្មវិធី TVET នេះដែរ ដែលផ្តល់ជំនាញដោយឥតគិតថ្លៃ និងបត់បែនដល់យុវជន ព្រមទាំងកម្លាំងពលកម្មស្របតាមតម្រូវការ និងការផ្លាស់ប្តូរឧស្សាហកម្មទីផ្សារការងារ។ ជាការឆ្លើយតប លោក គីវ៉ុន ចាង បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី ដែលបានចំណាយពេលវេលាដ៏មានតម្លៃក្នុងការពិភាក្សាផ្លាស់ប្តូរយោបល់ ក៏ដូចជាបានបង្ហាញពីយុទ្ធសាស្រ្តការងារក្នុងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជា។ លោកបានលើកឡើងថា លោកមានបទពិសោធជាច្រើននៅក្នុងវិស័យ TVET តាមរយៈការងារផ្នែកអប់រំនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េ នៅអង្គការអន្តរជាតិ និងនៅបរទេសផងដែរ។ ហេតុនេះ លោកមានការយល់ដឹងយ៉ាងច្បាស់ពីភាពចាំបាច់នៃ TVET ក្នុងដំណើរការអភិវឌ្ឍប្រទេស ហើយលោកក៏ចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងលើតួនាទីរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ជាពិសេសទាក់ទងនឹងវិស័យ TVET នេះ។ លោកក៏បានឲ្យដឹងដែរថា សាកលវិទ្យាល័យ Jungwon ទទួលបានកញ្ចប់អាហារូបករណ៍ពី KOICAផងដែរ សម្រាប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិតលើជំនាញអគ្គិសនី និងអេឡិចត្រូនិច ដែលជាឱកាសសម្រាប់បញ្ជូនគ្រូ TVET កម្ពុជាទៅបន្តការសិក្សា។តាមរយៈជំនួបដ៏មានសារៈសំខាន់ប្រកបដោយផលិតភាព និងមានចក្ខុវិស័យនេះ ភាគីទាំងពីរសង្ឃឹមថា នឹងបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏ល្អមួយនាពេលអនាគត ដើម្បីរួមគ្នាលើកកម្ពស់កម្មវិធី TVET ជាលក្ខណៈទ្វេភាគីរវាងប្រទេសកូរ៉េ និងកម្ពុជា៕

ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអនុញ្ញាតឱ្យលោក អ៊ុក ជីបផល តំណាងក្រុមហ៊ុន Viettel (Cambodia) Pte. Ltd (Metfone) និងសហការី ចូលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យទេសចរណ៍រវាងក្រសួងទេសចរណ៍ និងក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ដ៏ធំនៅកម្ពុជា នៅទីស្តីការក្រសួងទេសចរណ៍។ក្នុងឱកាសនៃជំនួបពិភាក្សានេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់ជូនក្រុមហ៊ុនថាក្រោមការដឹកនាំប្រកបដោយគតិបណ្ឌិតរបស់សមេ្តចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា វិស័យទេសចរណ៍ ត្រូវបានចាត់ទុកជាវិស័យអាទិភាពជាឆ្អឹងខ្នងសេដ្ឋកិច្ចជាតិដ៏សំខាន់បន្តពីសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋស្តីទី ក្នុងការរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម​ តាមរយៈសក្តានុពលទេសចរណ៍ដ៏សម្បូរបែបរបស់កម្ពុជា រួមមានបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ទេសភាពធម្មជាតិ និងម្ហូបអាហារដែលបង្កប់នូវអត្ថន័យ និងអត្តសញ្ញាណជាតិផងដែរ។ លោក អ៊ុក ជីបផល បានគោរពថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅជូនចំពោះឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ដែលបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រតិភូក្រុមហ៊ុន ចូលជួបពិភាក្សាការងារលើសំណើសុំកិច្ចសហការគាំទ្រ ព្រមទាំងស្នើសុំអនុសាសន៍ដ៏មានតម្លៃរបស់ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីលើកម្មវិធី «ស្រុកខ្ញុំ ម្ហូបខ្ញុំ» ដែលត្រូវបានផលិតឡើងក្នុងគោលបំណងផ្សព្វផ្សាយគោលដៅទេសចរណ៍ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយ ម្ហូបអាហារខ្មែរ ដើម្បីបង្កើនភាពទាក់ទាញដល់ភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិទៅទស្សនា។ កម្មវិធីជំរុញទេសចរណ៍ដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ នឹងត្រូវផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយរបស់ក្រុមហ៊ុនដែលអាចទស្សនាបានគ្រប់ទី្វបនៃពិភពលោក។​ជាកិច្ចឆ្លើយតប​ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ ព្រមទាំងថ្លែងអំណរគុណដល់ក្រុមហ៊ុន ចំពោះគំនិតផ្តួចផ្តើមដ៏ល្អក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់សក្តានុពលទេសចរណ៍ និងផលិតផលកម្ពុជា តាមរយៈទេសចរណ៍ម្ហូបអាហារ។ ជាចុងក្រោយ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី​ បានផ្តល់នូវកិច្ចសហការគាំទ្រផ្សព្វផ្សាយកម្មវិធីនេះតាមរយៈបណ្តាញផ្លូវការរបស់ក្រសួង និងមន្ទីរទេសចរណ៍រាជធានី-ខេត្ត ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយកម្មវិធីនេះដល់ភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិឱ្យមកទស្សនាគោលដៅទេសចរណ៍ភ្លក្សមុខម្ហូបដ៏ឆ្ងាញ់ពិសាររបស់តំបន់នីមួយៗ ជាពិសេសទទួលយកនូវបទពិសោធន៍ដោយផ្ទាល់។​ ទីស្តីការក្រសួងទេសចរណ៍ ថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។(កម្មវិធីជំនួបកិច្ចពិភាក្សាជាមួយដៃគូសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិលើកទី១៩ ឆ្នាំ២០២៦)

(ភ្នំពេញ)៖ នៅព្រឹកនេះ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន បានចេញឆ្លើយបត ដោយបដិសេធនិងច្រានចោលទាំងស្រុង ចំពោះហេតុផលនិងអនុសាសន៍ស្នើលុប MOU ៤៣ (MOU ឆ្នាំ ២០០០) ដោយគណៈកម្មាធិការចំពោះកិច្ចព្រឹទ្ធសភាថៃ ដែលបានចុះផ្សាយដោយកាសែតក្នុងស្រុកថៃ។ចំពោះ MOU ឆ្នាំ២០០០ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន បានលើកឡើង ៣ចំនុច ដើម្បីធ្វើការស្រាយបំភ្លឺនិងបញ្ជាក់៖១- MOU ឆ្នាំ២០០០ ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយរាជរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសទាំងពីរកម្ពុជា-ថៃ និង បានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃចុះហត្ថលេខា ព្រមទាំងបានយកទៅចុះបញ្ជីនិងតម្កល់នៅលេខាធិការដ្ឋានអង្គការ សហប្រជាជាតិ។ MOU ឆ្នាំ២០០០ មានចរិតលក្ខណៈជាសន្ធិសញ្ញាឬកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីពាក់ព័ន្ធនឹង ព្រំដែនដែលបង្កើតកាតព្វកិច្ចក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ និងជាកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏មានសារសំខាន់សម្រាប់ភាគីទាំង ពីរក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី តាមរយៈយន្តការគណៈកម្មការ JBC ។២- តាមគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ ទោះស្ថិតក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយ ភាគីថៃមិនអាចលើកយក ហេតុផលច្បាប់និងនីតិវិធីផ្ទៃក្នុង ឬហេតុផលណាមួយ ដើម្បីជាមធ្យោបាយក្នុងការលុប MOU ឆ្នាំ២០០០ ដែលជាសន្ធិសញ្ញាពាក់ព័ន្ធនឹងព្រំដែនដែលខ្លួនជាភាគីបានឡើយ (យោងតាមមាត្រា៦២ ចំណុចទី២ នៃ អនុសញ្ញាទីក្រុងប៉ែន ស្តីពីច្បាប់សន្ធិសញ្ញា-VCLT ឆ្នាំ1969)។៣- MOU ឆ្នាំ២០០០ បានផ្តល់សមត្ថកិច្ចនិងសិទ្ធិអំណាចពេញលេញដល់គណៈកម្មការ JBC នៃភាគី ទាំងពីរ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធីផ្អែកលើមូលដ្ឋានអនុសញ្ញាបារាំង-សៀម១៩០៤, សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ១៩០៧, ផែនទីដែលជាលទ្ធផលនៃការងារខណ្ឌសីមារបស់គណៈកម្មការកំណត់ ព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម, កំណត់ហេតុបោះបង្គោលរបស់គណៈកម្មការឥណ្ឌូចិន-សៀម, បែបបទបច្ចេកទេស (TOR) ឆ្នាំ២០០៣ និងកំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំរបស់គណៈកម្មការ JBC នៃភាគីទាំងពីរ។ ជាក់ស្តែង នាពេល កន្លងមក គណៈកម្មការ JBC នៃភាគីទាំងពីរសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលជាវិជ្ជមានដូចជា ការស្វែងរុករកទីតាំង ពិតប្រាកដនៃបង្គោលព្រំដែនសម័យបារាំងទាំង៧៤, ការជួសជុលនិងថែទាំបង្គោលព្រំដែនសម័យបារាំង ដែលបានឯកភាពគ្នា, ការចុះវាស់វែងនិងបោះបង្គោលបណ្តោះអាសន្ន, ការកសាងបណ្តាញបង្គោលប្រឹថពី វិភាគរួមកម្ពុជា-ថៃ និងការងារវាស់វែងលម្អិតនៅតាមច្រកទ្វារព្រំដែនជាដើម។អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការលុប MOU ឆ្នាំ២០០០ ដោយហេតុផលណាមួយ គឺមិនត្រឹមតែរំលោភច្បាប់អន្តរជាតិនិង គោលការណ៍ខ្សែព្រំដែនមិនកែប្រែ(Uti Possidetis Juris)ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កជាឧបសគ្គដល់ការ ដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរដោយសន្តិវិធី និងមិនអាចឈានទៅកសាងព្រំដែនមួយដែល មានស្ថិរភាព សន្តិភាព និងអភិវឌ្ឍន៍បានឡើយ៕

(ភ្នំពេញ)៖ ថ្ងៃនេះ តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈបានបន្តឡើងថ្លៃទៀតហើយ ដោយតម្លៃដែលត្រូវលក់គឺ ប្រេងសាំងធម្មតា ៥៤៥០ រៀល/លីត្រ (ឡើងថ្លៃ ៥០​ រៀល) និងប្រេងម៉ាស៊ូត ៧១០០ រៀល/លីត្រ (ឡើងថ្លៃ ៤០០ រៀល)។ តម្លៃលក់នេះត្រូវអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ រហូតដល់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចេញសេចក្ដីជូនដំណឹងថ្មី៕