(សៀមរាប)៖ វិទ្យាស្ថានជាតិពហុបច្ចេកទេសអង្គរ បានចូលរួមអនុវត្តការអន្តរាគមន៍ពិសេសរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈការចុះបណ្តុះបណ្តាលជំនាញកសិកម្មនៅតាមសហគមន៍ ដល់គ្រួសារ និងបងប្អូនរបស់អតីតពលករដែលបានត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃវិញ ដោយជួយប្រជាពលរដ្ឋចំនួ ៦៦០នាក់បង្កើតមុខរបរ និងបង្កើនប្រាក់ចំណូល។តាមរបាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថាន ការបណ្តុះបណ្តាលត្រូវបានផ្តោតលើជំនាញកសិកម្មដែលអាចអនុវត្តបាននៅតាមគ្រួសារ និងសហគមន៍ ដោយរួមមាន ការចិញ្ចឹមមាន់ ការដាំដំណាំបន្លែ និងការចិញ្ចឹមជ្រូក។ ក្នុងនោះ វគ្គបណ្តុះបណ្តាលស្តីពី ការចិញ្ចឹមមាន់ មានសិក្ខាកាមសរុប ៥០៣នាក់ ក្នុងនោះស្ត្រី ៤២៧នាក់ ខណៈវគ្គ ដំណាំបន្លែ មានសិក្ខាកាម ១០៦នាក់ ក្នុងនោះស្ត្រី ៨០នាក់។ ចំពោះវគ្គ ការចិញ្ចឹមជ្រូក របាយការណ៍បានបញ្ជាក់ថា មានសិក្ខាកាមចូលរួម ៥១នាក់ ក្នុងនោះស្ត្រី ៤៣នាក់។ការចុះបណ្តុះបណ្តាលជំនាញនៅតាមសហគមន៍នេះ មានសារៈសំខាន់ក្នុងការផ្តល់ចំណេះដឹង និងជំនាញជាក់ស្តែងដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសគ្រួសារដែលមានសមាជិកជាអតីតពលករត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ ដើម្បីអាចយកចំណេះដឹងទៅអនុវត្តក្នុងការផលិតកសិកម្មនៅក្នុងមូលដ្ឋាន និងបង្កើតជាមុខរបរប្រចាំគ្រួសារ។ជាមួយគ្នានេះ ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញកសិកម្មតាមសហគមន៍ ក៏ជាផ្នែកមួយនៃការពង្រឹងសមត្ថភាពប្រជាពលរដ្ឋឱ្យអាចប្រើប្រាស់ធនធានដែលមានស្រាប់នៅក្នុងមូលដ្ឋាន ដើម្បីបង្កើនផលិតភាព និងបង្កើតប្រភពចំណូលបន្ថែម ជំនួសឱ្យការពឹងផ្អែកតែលើការងារនៅក្រៅប្រទេស។ការចូលរួមរបស់វិទ្យាស្ថានជាតិពហុបច្ចេកទេសអង្គរ ក្នុងការនាំយកការបណ្តុះបណ្តាលទៅដល់មូលដ្ឋាន និងសហគមន៍ បានបង្ហាញពីការបត់បែននៃការអប់រំបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ ដោយមិនត្រឹមតែផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលនៅក្នុងទីតាំងវិទ្យាស្ថានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងនាំជំនាញទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលត្រូវការជំនាញសម្រាប់ប្រកបមុខរបរនៅក្នុងមូលដ្ឋានផងដែរ៕

(សៀមរាប)៖ វិទ្យាស្ថានជាតិពហុបច្ចេកទេសអង្គរ កំពុងពង្រឹងការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ ដោយផ្តោតលើការផ្សារភ្ជាប់រវាងចំណេះដឹងទ្រឹស្តី និងការអនុវត្តជាក់ស្តែង តាមរយៈការផ្តល់ឱកាសឱ្យសិស្សានុសិស្សបានស្គាល់ដោយផ្ទាល់នូវរោងជាង ឧបករណ៍ បរិក្ខារបច្ចេកទេស និងបរិយាកាសសិក្សាដែលត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជំនាញ។ក្នុងសកម្មភាពតម្រង់ទិសវិជ្ជាជីវៈកាលពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រុមការងារការិយាល័យទំនាក់ទំនងរបស់វិទ្យាស្ថាន បានចុះផ្សព្វផ្សាយ និងផ្តល់ប្រឹក្សាអំពីជម្រើសសិក្សាជំនាញបច្ចេកទេសដល់សិស្សថ្នាក់ទី១២ នៅវិទ្យាល័យចំនួន៦ ក្នុងខេត្តសៀមរាប។តាមរយៈសកម្មភាពនេះ សិស្សប្រមាណ ៥០ភាគរយ បានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍លើការសិក្សាជំនាញបច្ចេកទេស និងបានស្នើឱ្យវិទ្យាស្ថានរៀបចំទស្សនកិច្ចសិក្សា ដើម្បីអាចស្វែងយល់បន្ថែមអំពីកម្មវិធីសិក្សា រោងជាង ថ្នាក់រៀន និងឧបករណ៍បច្ចេកទេសដែលប្រើប្រាស់ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាល។ជាការឆ្លើយតប វិទ្យាស្ថានបានរៀបចំមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនសិស្សានុសិស្សមកពីវិទ្យាល័យចំនួន៣ រួមមាន វិទ្យាល័យអារញ្ញសាគរ វិទ្យាល័យកំពង់ក្តី និងវិទ្យាល័យវ៉ារិន ដែលមានសិស្សចូលរួមសរុបប្រមាណ ៣០០នាក់ ដើម្បីចុះទស្សនកិច្ចសិក្សាផ្ទាល់នៅវិទ្យាស្ថាន។ក្នុងអំឡុងពេលទស្សនកិច្ច សិស្សានុសិស្សបានចូលទស្សនារោងជាង និងកន្លែងបណ្តុះបណ្តាលតាមជំនាញនីមួយៗ ដែលមានបំពាក់ឧបករណ៍ និងបរិក្ខារបច្ចេកទេសសម្រាប់ការអនុវត្ត។ គ្រូបច្ចេកទេសតាមជំនាញបានធ្វើបទបង្ហាញ និងពន្យល់អំពីកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាល របៀបសិក្សា និងជំនាញដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ទីផ្សារការងារនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងនាពេលអនាគត។ការរៀបចំឱ្យសិស្សបានចូលមើលរោងជាង និងឧបករណ៍បច្ចេកទេសដោយផ្ទាល់ បានផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវឱកាសស្វែងយល់ថា ការសិក្សាជំនាញបច្ចេកទេសមិនត្រឹមតែផ្តោតលើទ្រឹស្តីនៅក្នុងថ្នាក់រៀនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្តោតលើការអនុវត្ត និងការបង្កើនសមត្ថភាពដែលអាចយកទៅប្រើប្រាស់នៅកន្លែងការងារបាន។តាមរយៈការបណ្តុះបណ្តាលបែបអនុវត្តនេះ សិស្សមានឱកាសស្គាល់ឧបករណ៍ និងបច្ចេកទេសដែលពាក់ព័ន្ធនឹងជំនាញរបស់ខ្លួន ព្រមទាំងយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់អំពីលក្ខណៈការងារ និងតម្រូវការរបស់ទីផ្សារការងារ។ ការសិក្សាបែបនេះអាចជួយឱ្យសិស្សរៀបចំខ្លួនបានល្អជាងមុន មុននឹងឈានចូលទៅក្នុងពិភពការងារក្រោយបញ្ចប់ការសិក្សា។ជាមួយគ្នានេះ ការតម្រង់ទិសវិជ្ជាជីវៈ និងការរៀបចំទស្សនកិច្ចសិក្សា ក៏ជាផ្នែកមួយនៃការជួយសិស្សថ្នាក់ទី១២ ឱ្យមានព័ត៌មានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ជ្រើសរើសជំនាញសិក្សាបន្ត ស្របតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត សមត្ថភាព និងឱកាសការងារនាពេលអនាគត៕

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្ដម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារនិងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានទទួលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារជាមួយលោកស្រី នេលី ហ្កូសៃនី (Nellie Ghusayni) ប្រធានបេសកកម្មអង្គការអន្តរជាតិទេសន្តរប្រវេសន៍ (IOM) ប្រចាំនៅកម្ពុជា នារសៀលថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីស្តីការក្រសួង ដើម្បីបង្ហាញវឌ្ឍនភាពការងារនៃគម្រោង ការស្តារជីវភាព និងធ្វើសមាហរណកម្មឡើងវិញរបស់អតីតជនទេសន្តរប្រវេសន៍ខ្មែរ ព្រមទាំងពិភាក្សាពីវិធានការ ក្នុងការពង្រឹងការធ្វើសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច-សង្គមឡើងវិញ ភាពមានការងារធ្វើ ការទទួលស្គាល់ជំនាញពីមុន និងការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញ ព្រមទាំងការគាំទ្រសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម។នាឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីបានស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅចំពោះលោកស្រី នេលី ហ្កូសៃនី ព្រមទាំងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះសមិទ្ធផលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏យូរអង្វែងរវាង IOM និងកម្ពុជា ជាពិសេសផ្នែកទេសន្តរប្រវេសន៍ការងារ ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្ស ការអភិវឌ្ឍជំនាញ ការផ្តល់ឱកាសការងារ ការគាំទ្រការធ្វើសមាហរណកម្មឡើងវិញ និងការគាំទ្រក្នុងការបង្កើតអាជីវកម្មធុនតូចនិងមធ្យម។ ឯកឧត្តមបានលើកឡើងថា កន្លងមកទោះបីមានអតីតជនទេសន្តរប្រវេសន៍ខ្មែរ វិលត្រឡប់មកវិញ ក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំមិនធ្លាប់មានក៏ដោយ ក៏រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលមានក្រសួងការងារជាសេនាធិការមានវិធានការយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងប្រសិទ្ធភាពក្នុងការទទួល ការការពារ ការធ្វើសមាហរណកម្មចូលទីផ្សារការងារ និងផ្តល់ឱកាសការងារដល់មូលដ្ឋានសម្រាប់ពួកគាត់។ ជាមួយការគាំទ្រពី IOM ក្រសួងក៏បានរៀបចំការធ្វើតេស្ដទទួលស្គាល់ជំនាញពីមុន និងផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញវគ្គខ្លីដោយឥតគិតថ្លៃ ដើម្បីឱ្យអតីតជនទេសន្តរប្រវេសន៍ខ្មែរអាចបង្កើតមុខរបរដោយខ្លួនឯង ឬធ្វើការនៅតាមសហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន និងរោងចក្រនានាផងដែរ។ ភាគីទាំងពីរក៏បានពិភាក្សាគ្នាពីសេចក្តីព្រាងគោលនយោបាយស្តីពីទេសន្តរប្រវេសន៍ការងារ ដែល IOM នឹងផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេសក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយឱ្យកាន់តែមានភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ ការប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មបរទេសនៅកម្ពុជា ក៏ដូចជាយន្តការរបស់កម្ពុជាក្នុងការទប់ស្កាត់ការជួញដូរកម្លាំងពលកម្មក្នុងបទល្មើសអនឡាញ ក៏ត្រូវបានលើកយកមកជជែក និងទទួលបានការកោតសរសើរពីសំណាក់ភាគី IOM ផងដែរ។ ជាការឆ្លើយតប លោកស្រី នេលី ហ្កូសៃនី បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីក្នុងកិច្ចពិភាក្សាប្រកបដោយផ្លែផ្កា និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ព្រមទាំងបានសម្តែងនូវក្តីរីករាយចំពោះវឌ្ឍនភាពនៃកិច្ចសហការ ដោយលោកស្រីបានគូសបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ IOM ក្នុងការបន្តកិច្ចសហការជាមួយក្រសួង ដោយនឹងជួយបន្តផ្សព្វផ្សាយអំពីឱកាសការងារទៅតាមមូលដ្ឋាននានា និងបន្តផ្ដល់ការគាំទ្រដល់អតីតជនទេសន្តរប្រវេសន៍ខ្មែរ ជាពិសេសក្នុងការផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញវគ្គខ្លី និងបង្កើតមុខរបរនៅក្នុងខេត្តគោលដៅសំខាន់ៗនៅជាប់ព្រំដែន៕

(ភ្នំពេញ)៖ លោកជំទាវ សុវណ្ណ វណ្ណារតន៍ រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ នៃក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាពិគ្រោះយោបល់ នៃគម្រោងលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ បានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាពិគ្រោះយោបល់នៃគម្រោងលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីស្តីការក្រសួង ដោយមានសមាសភាពចូលរួមពី ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងការងារ អ្នកជំនាញការរបស់អង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ តំណាងអន្តរក្រសួង តំណាងសមាគមនិយោជក សហជីព និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍​​។លោកជំទាវបានគូសបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាពិគ្រោះយោបល់នៃគម្រោងការលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារនាឱកាសនេះ ពិតជាមានសារៈសំខាន់ និងបានចូលរួមចំណែកបន្ថែមទៀតក្នុងការលើកកម្ពស់ការយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហាសុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារដែលជារបៀបវារៈមួយដ៏សំខាន់នៅក្នុងវិស័យការងារ។ តាមរយៈកិច្ចសហការជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធជាច្រើន រួមមាន រាជរដ្ឋាភិបាល អង្គការវិជ្ជាជីវៈរបស់និយោជក អង្គការវិជ្ជាជីវៈរបស់កម្មករនិយោជិត និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងការធានាថាសកម្មភាពរបស់គម្រោងអាចឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែង ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ស័ក្តិសិទ្ធិភាព ចីរភាព និងបរិយាបន្ន។លោកជំទាវ​បានមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ក្រុមប្រឹក្សាពិគ្រោះយោបល់នេះជាវេទិកាសម្រាប់ពិនិត្យ និងពិភាក្សាលើវឌ្ឍនភាពនៃការអនុវត្តគម្រោង ផែនការការងារ លទ្ធផលសម្រេចបាន បញ្ហាប្រឈម និងទិសដៅការងារបន្ត តាមរយៈ ភាគីពាក់ព័ន្ធអាចផ្តល់ធាតុចូល និងយោបល់ ដើម្បីឱ្យសកម្មភាពគម្រោងឆ្លើយតបកាន់តែប្រសើរទៅនឹងស្ថានភាពជាក់ស្តែង និងអាទិភាពជាតិផ្នែកសុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ។ក្នុងឱកាសនេះ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត Yuka Ujita អ្នកជំនាញការជាន់ខ្ពស់ផ្នែកសុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងាររបស់អង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ បានលើកឡើងអំពី វិសាលភាពនៃការអនុវត្តគម្រោងនេះផ្ដោតសំខាន់ទៅលើក្របខ័ណ្ឌចំនួន ៣កម្រិត រួមមាន ថ្នាក់តំបន់ ​ថ្នាក់ជាតិ ​និងថ្នាក់សហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន និងរោងចក្រ​។ នៅកម្រិតថ្នាក់តំបន់ គម្រោងផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍ និងចែករំលែកចំណេះដឹង បទពិសោធ និងនវានុវត្តន៍ ពាក់ព័ន្ធនឹងសុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ (OSH)។ នៅកម្រិតថ្នាក់ជាតិ គម្រោងផ្តោតលើការពង្រឹងក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ គោលនយោបាយ យន្តការសម្របសម្រួល និងប្រព័ន្ធទិន្នន័យសុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ។ ចំណែកនៅកម្រិតកន្លែងធ្វើការ គម្រោងផ្តោតលើការបណ្ដុះបណ្ដាលពង្រឹងសមត្ថភាពដល់ និយោជក កម្មករនិយោជិត និងអ្នកអនុវត្តផ្នែកសុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ ដើម្បីអាចកំណត់ គ្រប់គ្រង និងបង្ការហានិភ័យនៅកន្លែងធ្វើការឱ្យបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ ​អង្គប្រជុំបានឯកភាពនិងកោតសរសើរលើវឌ្ឍនភាពការងារនៃគម្រោងដែលសម្រេចបាន និងប្តេជ្ញាបន្តគាំទ្រនិងធានានិរន្តរភាពគម្រោង ដោយពិនិត្យលទ្ធភាពអនុវត្តលើវិស័យនិងសកម្មភាពអាទិភាព ជាពិសេសការពង្រឹងសមត្ថភាពផ្នែកសុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងាររបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធ តាមរយៈការបណ្តុះបណ្តាល អប់រំ និងផ្សព្វផ្សាយ៕

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ងុយ រិទ្ធ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានអញ្ជើញជួបសំណេះសំណាលប្រចាំខែសីហា ជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធសហជីពជាង ១៥០រូប នៅទីស្តីការក្រសួង នាព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីក្តាប់ស្ថានភាពការងារនៅតាមសហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន និងរោងចក្រ និងរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមឱ្យបានទាន់ពេលវេលាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពព្រមទាំងជំរុញការផ្សព្វផ្សាយឱកាសការងារ សេវាបេឡាជាតិសន្តិសុខសង្គម (ប.ស.ស.) និងលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ (OSH) នៅកន្លែងការងារ។ ក្នុងឱកាសនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការ បានជំរុញឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធសហជីព និងភាគីពាក់ព័ន្ធ ចូលរួមផ្សព្វផ្សាយអំពីការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញ ទៅដល់យុវជនដែលទើបប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ដើម្បីផ្ដល់ជាជម្រើសសម្រាប់ពួកគាត់ជ្រើសរើសរៀនជំនាញណាមួយដែលមានតម្រូវការនៅលើទីផ្សារការងារ ទទួលបានប្រាក់បៀវត្សខ្ពស់ ឬជាការប្រកបអាជីព វិជ្ជាជីវៈ ឬមុខរបរទៅថ្ងៃមុខដោយគួររៀនជំនាញណាមួយឱ្យត្រឹមត្រូវតាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយរបស់ក្រសួងការងារពីការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញ។ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តមបានសង្កត់ធ្ងន់លើការជួយជំរុញឱ្យអ្នកសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធវិញ ដើម្បីទទួលបានការប្រើប្រាស់សេវា ប.ស.ស. និងជួយលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ (OSH) ដើម្បីទប់ស្កាត់នូវហានិភ័យការងារ និងគ្រោះថ្នាក់ការងារ។ ក្នុងជំនួបនេះ សហជីពជាតួអង្គសំខាន់ក្នុងការជួយជំរុញ និងផ្សព្វផ្សាយអំពីសេវាសុខាភិបាល ដែលប្រើប្រាស់អត្ថប្រយោជន៍ ប.ស.ស. ឱ្យកាន់តែមានភាពងាយស្រួល ទប់ស្កាត់ការក្លែងបន្លំ ដោយការធ្វើទំនើបកម្មប្រព័ន្ធឌីជីថលរបស់ ប.ស.ស. តាមរយៈការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណស្វ័យប្រវត្តិ ប.ស.ស. នៅមូលដ្ឋានសុខាភិបាលដៃគូ ប.ស.ស. ធ្វើឱ្យមានភាពឆាប់រហ័ស កាត់បន្ថយការរង់ចាំការកំណត់អត្តសញ្ញាណជាសមាជិក ប.ស.ស. ​និងការចូលប្រើប្រាស់សេវា។ ទន្ទឹមនេះ ឯកឧត្តមក៏បានអំពាវនាវឱ្យសហជីពបន្តសហការជាមួយម្ចាស់សហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន និងរោងចក្រ ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពជាដៃគូ ការគោរពច្បាប់ និងការទទួលខុសត្រូវរួម ជំរុញការលើកកម្ពស់លក្ខខណ្ឌសុវត្ថិភាព និងសុខភាពការងារ ធានាឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងនូវលក្ខខណ្ឌការងារជាចាំបាច់សម្រាប់សុខភាពអនាម័យ និងសុវត្ថិភាពចំពោះបងប្អូនកម្មករនិយោជិតដែលធ្វើការនៅក្នុងសហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន និងរោងចក្រ បញ្ចៀសនូវហានិភ័យការងារ និងគ្រោះថ្នាក់ការងារ។ ព្រមទាំងជំរុញឱ្យសហព័ន្ធសហជីពសិក្សា និងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងារ និងដើរឱ្យទាន់បរិវត្តកម្មឌីជីថល។ជាចុងក្រោយ ឯកឧត្តមបានផ្ដល់អនុសាសន៍ណែនាំឱ្យសហព័ន្ធសហជីពបន្តពង្រឹងកិច្ចសហការជាមួយក្រសួង និងមន្ទីរការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ រាជធានី ខេត្ត ក្នុងការរាយការណ៍បញ្ហាប្រឈម និងភាពមិនប្រក្រតីនៅកន្លែងធ្វើការ និងរួមគ្នាស្វែងរកដំណោះស្រាយប្រកបដោយស្មារតីស្ថាបនា ក្នុងទិសដៅបញ្ចៀសវិវាទការងារធ្ងន់ធ្ងរ រក្សាស្ថិរភាពសង្គម និងបរិយាកាសវិនិយោគ។ ថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធសហជីពបានប្តេជ្ញាបន្តសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយក្រសួង ក្នុងការការពារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់បងប្អូនកម្មករនិយោជិត និងនិយោជក ព្រមទាំងគាំទ្រការអភិវឌ្ឍវិស័យការងារ និងលើកកម្ពស់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ៕

(ភ្នំពេញ)៖ ក្រុមហ៊ុន Royal Group International និង ក្រុមហ៊ុន Marriott International បានចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការលើកិច្ចព្រមព្រៀង ដើម្បីនាំយកម៉ាកសញ្ញា The Ritz-Carlton មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាជាលើកដំបូង។ពិធីចុះហត្ថលេខានេះ បានប្រារព្ធឡើងនៅព្រឹកថ្ងៃទី 13 ខែ​ សីហា ឆ្នាំ 2026 នៅអគារ Royal Group Central Tower និងមានការអញ្ជើញចូលរួមពី អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និង នាយកប្រត្តិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់គ្រុប និង លោក Brad Edman , Market Vice President for Cambodia, Laos, Myanmar and Thailand នៃ ក្រុមហ៊ុន Marriott International និង លោក Egbert Casasas, Head of Residential Operations, APEC នៃក្រុមហ៊ុន Marriott International ព្រមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំ និងតំណាងជាន់ខ្ពស់ពីស្ថាប័នទាំងពីរ។ពិធីចុះហត្ថលេខានេះ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់វិស័យបដិសណ្ឋារកិច្ចប្រណីត និងអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជា ដែលជាជំហានឆ្ពោះទៅរកការអភិវឌ្ឍសណ្ឋាគារ The Ritz-Carlton, Phnom Penh និង គម្រោង The Ritz-Carlton Residences, Phnom Penh ដែលគ្រោងនឹងបើកដំណើរការនៅឆ្នាំ 2032។មានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្តោយ មហាវិថីព្រះនរោត្តម គម្រោងដ៏ជានិមិត្តរូបនេះ នឹងរួមបញ្ចូលនូវសេវាកម្មបដិសណ្ឋារកិច្ចលំដាប់ពិភពលោក លំនៅឋានប្រណីតកម្រិតខ្ពស់ និងអគារការិយាល័យ Grade A នៅចំកណ្តាលរាជធានីភ្នំពេញ។ពិធីចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃនេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងមួយប៉ុណ្ណោះទេ វាគឺជាការចាប់ផ្តើមនៃជំពូកថ្មីដ៏អស្ចារ្យមួយសម្រាប់រាជធានីភ្នំពេញ៕

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា បានអញ្ជើញជាគណៈអធិបតី ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាមិត្តភាព និងសប្បុរសធម៌ ក្រោមប្រធានបទ «បាល់ទាត់ភ្ជាប់បេះដូង ជួយបងប្អូនភៀសសឹកនៅភូមិរ់ងចាំ» រវាងថ្នាក់ដឹកនាំខេត្តកំពង់ស្ពឺ និងក្រុមបាល់ទាត់ ស.ស.យ.ក. អលស្តារ ល្ងាចថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ។កម្មវិធីនេះមានការអញ្ជើញចូលរួមពីសំណាក់ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ជាម ច័ន្ទសោភ័ណ អភិបាល នៃគណៈអភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ សមាជិកគណៈអចិន្ត្រៃយ៍ និងគណៈកម្មាធិការកណ្តាល ស.ស.យ.ក. ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី ថ្នាក់ដឹកនាំខេត្ត មន្ទីរអង្គភាពចំណុះរដ្ឋបាលខេត្ត និងអ៊ំ ពូ មីង បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ និងប្អូនៗយុវជន។ជាកិច្ចចាប់ផ្ដើម ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ជាម ច័ន្ទសោភ័ណ អភិបាល នៃគណៈអភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានឡើងធ្វើការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្ដៅចំពោះវត្ដមានថ្នាក់ដឹកនាំ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី ថ្នាក់ដឹកនាំខេត្ត មន្ទីរអង្គភាពចំណុះរដ្ឋបាលខេត្ត និងអ៊ំ ពូ មីង បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ និងប្អូនៗយុវជនដែលមកចូលរួមទស្សនាផ្ទាល់យ៉ាងច្រើនកុះករ។ ជាកិច្ចបន្ទាប់ ឯកឧត្តម ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា បានសម្តែងនូវសេចក្តីសោមនស្សរីករាយ នឹងកោតសរសើរ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលបានគាំទ្រ និងសម្របសម្រួល រៀបចំការប្រកួតបាល់ទាត់មិត្តភាពនេះឡើង ដើម្បីរៃអង្គាសថវិកាជួយដល់ប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹក នៅ«ភូមិរង់ចាំ» ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ ឯកឧត្តមបានបន្ថែមទៀតថាកម្មវិធីនាថ្ងៃនេះ គឺជាការចាប់ផ្តើម និងជាផ្នែកមួយនៃកម្មវិធី «បេះដូងសប្បុរសដើម្បីភូមិរង់ចាំ» ដែលក្រុមបាល់ទាត់ ស.ស.យ.ក. អលស្ដារ ផ្តើមរៀបចំឡើង និងមានការសហការ គាំទ្ររៀបចំពីភាគីពាក់ព័ន្ធ រួមមានក្រុមបាល់ទាត់ដៃគូចំនួន១១ និងស្ថាប័នដៃគូដទៃទៀត។ ឯកឧត្តមក៏បានអំពាវនាវ និងលើកទឹកចិត្តដល់មហាជន យុវជន និងសប្បុរសជនទាំងអស់ បន្តរួបរួមគ្នាក្នុងស្មារតី “ខឿនការពារជាតិ ប្រជាជន” គឺយើងបន្តរួមគ្នា ចូលរួមចំណែកបន្ថែមជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីផ្តល់ភាពកក់ក្តៅ ក្តីស្រឡាញ់ និងក្តីរលឹក សម្រាប់បងប្អូនជនរួមជាតិរបស់យើង៕

(អន្តរជាតិ)៖ ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសាររញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងក្លាមួយដែលបានវាយប្រហារប្រទេសកូឡុំប៊ីកាលពីដើមសប្តាហ៍នេះបានកើនឡើងដល់ ២៦៥ នាក់។ ក្រុមអ្នកជួយសង្គ្រោះកំពុងប្រណាំងប្រជែងនឹងពេលវេលា ខណៈដែលសញ្ញាសម្គាល់ ៧២ ម៉ោងដ៏សំខាន់ខិតជិតមកដល់។ ឱកាសនៃការរស់រានមានជីវិតត្រូវបានគេនិយាយថានឹងធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងបន្ទាប់ពីពេលនោះ។រញ្ជួយដីកម្រិត ៧.៤ រ៉ិចទ័របានវាយប្រហារផ្នែកខាងលិចនៃប្រទេសអាមេរិកខាងត្បូង។ អគារជាច្រើនបានដួលរលំនៅតំបន់ធំទូលាយដែលលាតសន្ធឹងទៅភាគនិរតី។ប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ី លោក Abelardo De La Espriella បានប្រកាសពីចំនួនអ្នកស្លាប់ចុងក្រោយនៅថ្ងៃពុធ។ លោកក៏បាននិយាយផងដែរថា មនុស្សជាង ៣៤០០ នាក់បានរងរបួស និង ៤៩៦ នាក់មិនទាន់បានរាប់បញ្ចូលនៅឡើយ៕

(អន្តរជាតិ)៖ លោក James Dacombe ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនបន្ទះឈីប AI Olix បានចូលរួមជាមួយក្រុមមហាសេដ្ឋីរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មនេះទទួលបានតម្លៃ 2.5 ពាន់លានផោន (3.3 ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក) ក្នុងជុំផ្តល់មូលនិធិដែលបង្កើនតម្លៃរបស់វាបីដងក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយខែ។យោងតាមកាសែតអង់គ្លេស The Times បានឱ្យដឹងថា Olix បានរៃអង្គាសប្រាក់ចំនួន 232 លានផោនក្នុងជុំផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដែលដឹកនាំដោយ Fundomo ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងញូវយ៉ក ដោយមានការគាំទ្រពីអ្នករចនាបន្ទះឈីបអង់គ្លេស Arm លោក Reed Hastings សហស្ថាបនិក Netflix និង Sovereign AI ដែលជាយានជំនិះវិនិយោគបញ្ញាសិប្បនិម្មិតរបស់រដ្ឋាភិបាលចក្រភពអង់គ្លេស។មុនពេលការរៃអង្គាសប្រាក់ លោក Dacombe មានភាគហ៊ុន 38.6% នៅក្នុង Olix តាមរយៈក្រុមហ៊ុនកាន់កាប់របស់គាត់គឺ Bletchley Industries។ដោយផ្អែកលើការវាយតម្លៃថ្មីរបស់ Olix ភាគហ៊ុននោះនឹងមានតម្លៃប្រហែល 946 លានផោន (1.27 ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក)។ កម្មសិទ្ធិពិតប្រាកដរបស់គាត់បន្ទាប់ពីជុំផ្តល់មូលនិធិមិនទាន់ត្រូវបានបង្ហាញជាសាធារណៈនៅឡើយទេ។បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 2024 Olix បានអភិវឌ្ឍបន្ទះឈីបសន្និដ្ឋាន AI ដែលជាឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកឯកទេសដែលត្រូវបានរចនាឡើង ដើម្បីដំណើរការគំរូបញ្ញាសិប្បនិម្មិតដែលបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាលប្រកប ដោយប្រសិទ្ធភាពជាងបន្ទះឈីបធម្មតា នេះបើយោងតាមកាសែត The Sun។ក្រុមហ៊ុននេះមានគម្រោងបញ្ចប់ការរចនាបន្ទះឈីប DX-1 របស់ខ្លួននៅឆ្នាំនេះ មុនពេលបង្កើនការផលិតនៅចុងឆ្នាំ 2027។Dacombe ធំធាត់នៅ Harrogate ភាគខាងជើងប្រទេសអង់គ្លេស ហើយបានរៀនសរសេរកម្មវិធីកុំព្យូទ័រដោយខ្លួនឯងនៅអាយុ 13 ឆ្នាំ ដោយបង្កើតគេហទំព័រ និងកម្មវិធី។ បន្ទាប់ពីចាកចេញពីមហាវិទ្យាល័យ Ashville គាត់បានចុះឈ្មោះចូលរៀននៅមហាវិទ្យាល័យថ្នាក់ទីប្រាំមួយ St Aidan's និង St John Fisher ក្នុងឆ្នាំ 2017 ប៉ុន្តែបានឈប់រៀន បន្ទាប់ពីរៀនបានត្រឹមតែពីរថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។នៅឆ្នាំបន្ទាប់ គាត់បានបង្កើត CoMind ដែលជាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាវេជ្ជសាស្ត្រដែលបង្កើតឧបករណ៍ត្រួតពិនិត្យខួរក្បាលដែលមិនរាតត្បាត ដែលមានគោលបំណងជួយវេជ្ជបណ្ឌិតតាមដានសកម្មភាពខួរក្បាលដោយមិនចាំបាច់វះកាត់។នៅឆ្នាំ 2022 Dacombe បានចូលរួមជាមួយ Thiel Fellowship ដែលជាកម្មវិធីមួយដែលបង្កើតឡើងដោយមហាសេដ្ឋី PayPal លោក Peter Thiel ដែលផ្តល់មូលនិធិចំនួន 100,000 ដុល្លារ ក្រោយមកបានកើនឡើងដល់ 250,000 ដុល្លារសម្រាប់អ្នកចូលរួមថ្មី រួមជាមួយនឹងការណែនាំសម្រាប់សហគ្រិនវ័យក្មេងដែលកំពុងស្វែងរកអាជីវកម្មជំនួសឱ្យការសិក្សាកម្រិតខ្ពស់។ លោកបានបង្កើត Olix ពីរឆ្នាំក្រោយមក ដំបូងឡើយក្រោមឈ្មោះ Flux តាមរយៈក្រុមហ៊ុន Bletchley Industries របស់លោក ដែលក៏ជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន CoMind ផងដែរ។Olix គឺជាក្រុមហ៊ុនមួយក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្តើមអាជីវកម្ម semiconductor ដែលកំពុងរីកចម្រើន ដែលកំពុងស្វែងរកការប្រកួតប្រជែងជាមួយ Nvidia ដែលអង្គភាពដំណើរការក្រាហ្វិករបស់ខ្លួនគ្របដណ្តប់ទីផ្សារសម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាល និងការដំណើរការម៉ូដែល AI កម្រិតខ្ពស់។ ក្រុមហ៊ុននេះនិយាយថា បន្ទះឈីបរបស់ខ្លួនមិនពឹងផ្អែកលើសមាសធាតុអង្គចងចាំមួយចំនួនដែលនៅតែខ្វះខាតនោះទេ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រព័ន្ធ AI ដំណើរការក្នុងតម្លៃទាប ខណៈពេលដែលកំពុងកែលម្អដំណើរការ៕

(អន្តរជាតិ)៖ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិនបានបង្កើតសមាសធាតុពេជ្ររឹងដូចពេជ្រធម្មជាតិ ប៉ុន្តែរឹងមាំជាងរហូតដល់ប្រាំមួយដង ដែលធ្វើឱ្យវាធន់នឹងការប៉ះទង្គិចដែលនឹងបំបែកពេជ្រធម្មតា។សម្ភារៈនេះ ដែលបង្កើតឡើងដោយអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីវិទ្យាស្ថានរូបវិទ្យានៃបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រចិន និងសាកលវិទ្យាល័យ Beihang ដោះស្រាយចំណុចខ្សោយដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ពេជ្រ៖ ភាពផុយស្រួយរបស់វា។ពេជ្រគឺជាវត្ថុធាតុដើមដែលកើតឡើងដោយធម្មជាតិដែលរឹងបំផុត ហើយត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងការកាត់ ខួង និងប៉ូលាឧបករណ៍។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដូចជាកញ្ចក់ដែរ វាអាចបាក់បែកក្រោមការប៉ះទង្គិចខ្លាំង។ ការប៉ុនប៉ងធ្វើឱ្យពេជ្រកាន់តែរឹងមាំជាធម្មតាបានកាត់បន្ថយភាពរឹងរបស់វា។ក្រុមចិនបានរកឃើញវិធីមួយដើម្បីជៀសវាងការសម្របសម្រួលនោះដោយពង្រឹងពេជ្រជាមួយនឹងបំពង់ណាណូកាបូនពហុជញ្ជាំង នេះបើយោងតាមការសិក្សាមួយដែលបានចេញផ្សាយនៅក្នុងទិនានុប្បវត្តិ Nature Synthesis ដែលបានពិនិត្យដោយអ្នកជំនាញនៅថ្ងៃទី 9 ខែកក្កដា នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ South China Morning Post។បំពង់ណាណូទាំងនេះដើរតួជារបារដែកពង្រឹងបេតុង។ ពួកវាបង្កើតជាបណ្តាញគាំទ្រខាងក្នុងដែលស្រូបយកកម្លាំង និងការពារការប្រេះពីការរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលធ្វើឱ្យពេជ្រពិបាកបំបែកដោយមិនកាត់បន្ថយភាពរឹងរបស់វា។ការធ្វើតេស្តមន្ទីរពិសោធន៍បានបង្ហាញថា ពេជ្រថ្មីនេះមានភាពរឹងមាំជាងពេជ្រធម្មតាប្រាំទៅប្រាំមួយដង ខណៈពេលដែលរក្សាភាពរឹងដូចគ្នា។ ភាពរឹងមាំរបស់វាក៏លើសពីយ៉ាន់ស្ព័រទុងស្ទីនធម្មតាដែលប្រើក្នុងគ្រាប់រំសេវសម្រាប់ចាក់ពាសដែកផងដែរ។សម្ភារៈនេះនៅទីបំផុតអាចត្រូវបានប្រើនៅក្នុងឧបករណ៍កាត់ដ៏រឹងមាំ ប៊ីតខួងភូគព្ភសាស្ត្រ និងគ្រឿងបន្លាស់អវកាសដែលត្រូវការទប់ទល់នឹងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង និងការពាក់ខ្លាំង។របកគំហើញនេះកើតឡើងនៅពេលដែលពេជ្រសំយោគរកឃើញការប្រើប្រាស់ថ្មីលើសពីគ្រឿងអលង្ការ និងកម្មវិធីឧស្សាហកម្មប្រពៃណី ជាពិសេសនៅក្នុងឧស្សាហកម្មបញ្ញាសិប្បនិម្មិតដែលកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ក្រុមហ៊ុនផលិតពេជ្រដែលដាំដុះក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍របស់ប្រទេសចិនកំពុងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីតម្រូវការកើនឡើងក្នុងការផលិតបន្ទះឈីបទំនើប ជាកន្លែងដែលពេជ្រកំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់កាន់តែខ្លាំងឡើងដើម្បីបញ្ចេញកំដៅពីឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក AI ដ៏មានអានុភាព នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Bloomberg ក្នុងខែមិថុនា៕

(ភ្នំពេញ)៖ កម្ពុជាបានបណ្តេញជនសង្ស័យឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិតបរទេសជិត ១៨.០០០ នាក់នៅឆ្នាំនេះ ចំពេលមានការបង្ក្រាបជាបន្តបន្ទាប់លើឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត។ឧត្តមសេនីយ៍ឯក សុខ វាសនា អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ បានមានប្រសាសន៍ថា ប្រតិបត្តិការប្រឆាំងការឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិតបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ ២០២៦។ចាប់ពីថ្ងៃទី ១ ខែមករា ដល់ថ្ងៃទី ៩ ខែសីហា កម្ពុជាបានបណ្តេញជនបរទេសជាង ៥០០០០ នាក់ រួមទាំងជនសង្ស័យឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិតជាង ១៧៧០០ នាក់"។អ្នកដែលត្រូវបាននិរទេសដែលនៅសល់រួមមានបុគ្គលដែលកាន់ឯកសារមិនត្រឹមត្រូវ ដូចជាលិខិតឆ្លងដែនផុតកំណត់ ទិដ្ឋាការផុតកំណត់ ឬលិខិតអនុញ្ញាតការងារដែលបាត់ និងជនបរទេសរត់គេចខ្លួនជាដើម។ កម្ពុជា បានចាប់ផ្តើមការបង្ក្រាបទូទាំងប្រទេសដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមកលើបណ្តាញឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិត ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពសាធារណៈ និងស្តារមុខមាត់លើឆាកអន្តរជាតិ។ ​ប្រតិបត្តិការបណ្ដេញចេញជនជាតិបរទេសខុសច្បាប់នេះ គឺជាការអនុវត្តតាមបទបញ្ជា និងវិធានការច្បាប់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់បំផុតរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា ដែលកន្លងមក សម្តេចធិបតី ធ្លាប់បានបញ្ជាក់ជំហរយ៉ាងច្បាស់ៗថា៖ «កម្ពុជាមិនអនុញ្ញាតឱ្យឧក្រិដ្ឋជន ឬជនខុសច្បាប់ប្រើប្រាស់ទឹកដីកម្ពុជា ជាទីតាំងធ្វើសកម្មភាពឆបោក ឬប្រព្រឹត្តបទល្មើសបង្កអសន្តិសុខដល់តំបន់ និងពិភពលោកឡើយ។ អាជ្ញាធរត្រូវតែបន្តបោសសំអាត បង្ក្រាប និងបណ្ដេញចេញដោយគ្មានការលើកលែង ដើម្បីការពារកិត្តិយស និងសន្តិសុខជាតិ»៕  

(អន្តរជាតិ)៖ ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកបាននិយាយថា ខ្លួនបានលុបចោលទិដ្ឋាការជាង ១៧៥០០០ ពីជនបរទេសក្រោមរដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump ខណៈដែលខ្លួនបន្តការបង្ក្រាបអន្តោប្រវេសន៍យ៉ាងទូលំទូលាយ ដែលបានដកហូតសិទ្ធិធ្វើដំណើរ និងអន្តោប្រវេសន៍ពីមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ទៀត។ក្រសួងបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា ការលុបចោលនេះផ្តោតលើជនបរទេសដែល "រំលោភលើលក្ខខណ្ឌនៃទិដ្ឋាការរបស់ពួកគេ ប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ អំពាវនាវឱ្យមានអំពើហិង្សាប្រឆាំងនឹងពលរដ្ឋអាមេរិក បោកប្រាស់ជនជាតិអាមេរិក រំលោភបំពានប្រព័ន្ធអន្តោប្រវេសន៍របស់យើង ឬធ្វើឱ្យសន្តិសុខជាតិគ្រោះថ្នាក់"។ក្រសួងបាននិយាយថា ទិដ្ឋាការភាគច្រើនត្រូវបានលុបចោលបន្ទាប់ពី "ការជួបប្រទះនឹងការអនុវត្តច្បាប់" ដោយការវាយប្រហារ ការបើកបរក្រោមឥទ្ធិពលគ្រឿងស្រវឹង ចោរកម្ម និងឧក្រិដ្ឋកម្មគ្រឿងញៀនជាមូលហេតុចម្បង។ករណីជាក់លាក់ដែលក្រសួងបានលើកឡើងរួមមាន មនុស្សម្នាក់ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទរំលោភសេពសន្ថវៈ និងការរំលោភបំពានផ្លូវភេទ ម្នាក់ទៀតត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទចាប់ជំរិត និងការជួញដូរមនុស្ស និងមនុស្សម្នាក់ដែលប្រឈមមុខនឹងការចោទប្រកាន់ជាងដប់ពីបទកាន់កាប់សម្ភារៈរំលោភបំពានផ្លូវភេទលើកុមារ។ ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកនៅអាហ្វ្រិកខាងជើងបានលុបចោលទិដ្ឋាការជាង 100 ពីឪពុកម្តាយ "អ្នកទេសចរកំណើត" ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាបានមកសហរដ្ឋអាមេរិកជាចម្បងដើម្បីសម្រាលកូនដើម្បីឱ្យកូនៗរបស់ពួកគេទទួលបានសញ្ជាតិអាមេរិក នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន។កាលពីខែមករា ក្រសួងបាននិយាយថា ខ្លួនបានលុបចោលទិដ្ឋាការជាង 100000 ដែលជាកំណត់ត្រានៅពេលនោះ។វិសាលភាពនៃការលុបចោលនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការបង្ក្រាបអន្តោប្រវេសន៍យ៉ាងទូលំទូលាយដែលបានចាប់ផ្តើមនៅពេលដែលលោក Trump បានវិលត្រឡប់ទៅសេតវិមានវិញកាលពីឆ្នាំមុន ដោយបាននិរទេសជនអន្តោប្រវេសន៍មួយចំនួនដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក រួមទាំងអ្នកដែលមានទិដ្ឋាការត្រឹមត្រូវ។ រដ្ឋបាលក៏បានអនុម័តគោលនយោបាយដ៏តឹងរ៉ឹងជាងមុនលើការផ្តល់ទិដ្ឋាការ ជាមួយនឹងការត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមកាន់តែតឹងរ៉ឹង និងការត្រួតពិនិត្យពង្រីក។អ្នកតស៊ូមតិសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្សបានថ្កោលទោសកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមរបស់រដ្ឋបាល Trump ដែលពួកគេនិយាយថាគំរាមកំហែងដល់សេរីភាពនៃការនិយាយ និងស្រដៀងនឹងការឃ្លាំមើល និងការជ្រើសរើសជនអន្តោប្រវេសន៍៕

(សិល្បៈ)៖ កាសែតវៀតណាម VN EXPRESS បានចុះផ្សាយនាដើមខែសីហានេះដោយដាក់ចំណងជើងថា « ព្រះនាង នរោត្តម ចេណ្ណា ម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ដ៏មានទេពកោសល្យច្រើនយ៉ាងនៃប្រទេសកម្ពុជា»។ ព្រះនាង នរោត្តម ចេណ្ណា ព្រះជន្ម ១៤ ព្រះវស្សា ត្រូវបានប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើនស្រឡាញ់ពេញចិត្ត ដោយសារតែទេពកោសល្យ និងអាកប្បកិរិយាសិល្បៈ របស់ព្រះនាង។ព្រះនាងបានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ពីទស្សនិកជន នៅពេលដែលបាន ច្រៀងនៅក្នុងពិធីបើកការ ប្រកួតពាន រង្វាន់អាស៊ានឆ្នាំ២០២៦ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ (ភ្នំពេញ) កាលពីចុងខែកក្កដា។ បន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍នេះ វីដេអូនៃការសម្តែងរបស់នាងបានរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័ស នៅលើបណ្តាញសង្គម ដោយទាក់ទាញអ្នកចូលមើលរាប់លានដង។ ទស្សនិកជនបានសរសើរសំឡេងច្រៀង និងអាកប្បកិរិយាប្រកបដោយទំនុកចិត្តរបស់ព្រះនាង។ព្រះនាងនរោត្តម ចេណ្ណា ត្រូវបានគេស្គាល់មិនត្រឹមតែជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាឥស្សរជនវ័យក្មេងម្នាក់ដែលចូលរួមចំណែកក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ វប្បធម៌ប្រទេសផងដែរ។ ព្រះនាងតែងតែស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីយ៉ាងទន់ភ្លន់ បង្ហាញខ្លួននៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ និងទទួលបានប្រជាប្រិយភាពតាមរយៈសមត្ថភាពច្រៀង រាំ និងសម្តែងរបស់ព្រះនាង។ រូបភាពរបស់ព្រះនាង ចេណ្ណា គឺជាការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងសម្រស់ប្រពៃណីរាជវង្ស និងស្មារតីខ្មែរសម័យទំនើបដែលបោះជំហានទៅមុខដោយទំនុកចិត្តទៅកាន់ពិភពលោក។ព្រះនាង នរោត្តម ចេនណ្ណា កើតនៅឆ្នាំ ២០១២ នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង គឺជាបុត្រីរបស់ព្រះនាង នរោត្តម បុប្ផារី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងជាអ្នកជំនួញជនជាតិបារាំងម្នាក់ ដែលមានជាចៅទួតរបស់អតីតព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបរមរតនកោដ នរោត្តម សីហនុ។ ព្រះនាងបានប្រលូកសិល្បៈតាំងពីក្មេង ដោយបានសិក្សាច្រៀងអូប៉េរ៉ានៅ សាលាតន្ត្រីក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ កាសែត SCMP បានកត់សម្គាល់ ថា នាងគឺជាទេពកោសល្យម្នាក់ក្នុងចំណោម ទេពកោសល្យដែលមានប្រជាប្រិយភាពបំផុត និងជាការបំផុសគំនិតដល់យុវជន។ នៅដើមខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ ព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជាព្រះបាទសម្ដេច នរោត្តម សីហមុនី ត្រាស់បង្គាប់ដំឡើងព្រះឋានៈព្រះនាងជា ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ នរោត្តម ចេណ្ណា ។ នៅឆ្នាំ ២០២៤ ព្រះនាងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង នៅពេលដែលនាងបានឈ្នះពានរង្វាន់តារាសម្តែងស្រីថ្មីឆ្នើមនៅមហោស្រពភាពយន្តកម្ពុជា-អាស៊ីលើកទី ២។ នៅឆ្នាំ ២០២៣ ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីបានច្រៀងចម្រៀងចិនជាច្រើនបទនៅលើ CCTV ( ប្រទេសចិន) ភាពទាក់ទាញរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម ចេណ្ណា ក៏ត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់នៅលើបណ្តាញសង្គមផងដែរ។ ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍មានអ្នកតាមដានជាងប្រាំពីរលាននាក់នៅលើវេទិកាផ្សេងៗគ្នា ដែលធ្វើឱ្យព្រះនាងក្លាយជាសមាជិក វ័យក្មេងដ៏ពេញនិយមនៃគ្រួសាររាជវង្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

(តៃវ៉ាន់)៖ ការរំលងអាហារពេលព្រឹកជាញឹកញាប់ ឬការជំនួសវាដោយតែគុជដើម្បីសម្រកទម្ងន់មិនត្រឹម តែជាផលវិបាកផ្ទុយពីនេះទេ ថែមទាំងធ្វើឱ្យយុវវ័យមានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការវិវត្តទៅជាជំងឺទឹកនោមផ្អែមរហូតដល់ 30% ផងដែរ នេះបើយោងតាមការព្រមានពីអ្នកជំនាញសុខភាព។ ការកើនឡើងនៃ ការតមអាហារមិនទៀងទាត់ នាពេលថ្មីៗនេះ និងវិធីសាស្ត្រ 16/8 កំពុងនាំឱ្យមនុស្សជាច្រើនស៊ាំនឹងការរំលងអាហារពេលព្រឹក ឬពឹងផ្អែកតែលើកាហ្វេមួយពែងដើម្បីរក្សាថាមពលពេញមួយព្រឹក។ ខណៈដែលទម្លាប់នេះអាចមើលទៅល្អសម្រាប់សុខភាព និងចំណាយតិច វាមានហានិភ័យសុខភាពគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ នេះបើយោងតាម FTV News។ អ្នកជំនាញអាហារូបត្ថម្ភ Hsiao Wei-Lin បានព្រមានថា អ្នកដែលរំលងអាហារពេលព្រឹកជាប្រចាំមានហានិភ័យខ្ពស់ ក្នុងការវិវត្តទៅជាជំងឺទឹកនោមផ្អែម 30%។ យោងតាមស្ថិតិពីទីភ្នាក់ងារសុខភាព និងសុខុមាលភាពតៃវ៉ាន់ (ចិន) មនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមបីនាក់ដែលត្រូវបានព្យាបាលសម្រាប់ជំងឺទឹកនោមផ្អែមមានអាយុក្រោម 60 ឆ្នាំ ដែលបង្ហាញថាជំងឺនេះលែងកើតមានចំពោះមនុស្សចាស់ទៀតហើយ។អ្នកជំនាញនិយាយថា ការរំលងអាហារពេលព្រឹកជាប្រចាំបង្កើនហានិភ័យនៃការវិវត្តទៅជាជំងឺទឹកនោមផ្អែមដល់ទៅ 30% ហើយសូម្បីតែបន្ទាប់ពីដកចេញទម្ងន់ក៏ដោយ ហានិភ័យនៅតែមាន 22%។ ហានិភ័យខ្ពស់បំផុតចំពោះ អ្នកដែលរំលងអាហារពេលព្រឹក 4 ទៅ 5 ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍។តាមពិតទៅ អ្នកដែលរំលងអាហារពេលព្រឹក ច្រើនតែញ៉ាំច្រើនពេកនៅពេលថ្ងៃត្រង់ និងអាហារពេលល្ងាច ដែលនាំឱ្យធាត់ និងធន់នឹងអាំងស៊ុយលីននៅទីបំផុត។ មនុស្សមួយចំនួនជ្រើសរើសផឹកភេសជ្ជៈដោយគិតថាកាឡូរី និងស្ករនៅក្នុងតែគុជអាចជួយពួកគេឱ្យឆ្លងកាត់ពេលព្រឹកបាន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ តែគុជមានផ្ទុកជាតិស្ករចម្រាញ់ខ្ពស់ (fructose, sucrose) ខ្លាញ់ឆ្អែត និងទឹកដោះគោខាប់។ នៅពេលដែលនរណាម្នាក់រំលងអាហារពេលព្រឹក ហើយជំនួសវាដោយតែគុជមួយកែវ រាងកាយរបស់ពួកគេមិនត្រឹមតែជៀសវាងស្ថានភាព "តមអាហារ" ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួបប្រទះនឹងការកើនឡើងជាតិស្ករក្នុងឈាមភ្លាមៗ ដែលជំរុញឱ្យលំពែងបញ្ចេញអាំងស៊ុយលីនយ៉ាងច្រើន។ប្រសិនបើអ្នកចង់ញ៉ាំអាហារពេលព្រឹក មនុស្សម្នាក់ៗគួរតែជ្រើសរើសអាហារដែលសម្បូរប្រូតេអ៊ីន ប្រសិនបើអ្នកមិនទាន់មានអារម្មណ៍ឃ្លានទេ អ្នកអាចញ៉ាំយឺតបន្តិច ប៉ុន្តែរឿងសំខាន់គឺ "កុំញ៉ាំច្រើនពេកនៅពេលថ្ងៃត្រង់"។ អ្នកជំនាញនិយាយថា បញ្ហាមិនមែននិយាយអំពីការរំលងអាហារដែលបណ្តាលឱ្យមានជំងឺភ្លាមៗនោះទេ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ ទម្លាប់ "សន្សំសំចៃថាមពល" នេះជារឿយៗមិនផ្តល់លទ្ធផលដូចការរំពឹងទុកនោះទេ៕

(វិទ្យាសាស្ត្រ)៖ ក្រុមស្រមោលអាថ៌កំបាំងនេះច្រើនតែកើតឡើងមុន និងក្រោយពេលព្រះច័ន្ទបិទបាំងព្រះអាទិត្យក្នុង អំឡុងពេលសូរ្យគ្រាស ហើយវាពិបាកក្នុងការថតរូប ប៉ុន្តែអ្នកស្រាវជ្រាវមិនទាន់បានរកឃើញ មូលហេតុរបស់វានៅឡើយទេ។ យោងតាម CNN សូរ្យគ្រាសសរុបដែលកើតឡើងនៅយប់ថ្ងៃទី១២ ខែសីហា និងព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា (ម៉ោងនៅទីក្រុងភ្នំពញ) នឹងផ្តល់ឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនូវឱកាសដ៏កម្រមួយដើម្បីសិក្សា ពីបាតុភូតអាថ៌កំបាំងដែលគេស្គាល់ថាជាក្រុមស្រមោល។ទាំងនេះគឺជារលកពណ៌ប្រផេះចម្លែកៗដែលបោកបក់លើផ្ទៃផែនដីរយៈពេលពីរបីនាទីមុន និងក្រោយសូរ្យគ្រាសសរុប នៅពេលដែលព្រះច័ន្ទបិទបាំងព្រះអាទិត្យទាំងស្រុង ដែលធ្វើឱ្យមេឃធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភាពងងឹត។ធម្មជាតិ ពិពណ៌នាថា ដំបូងឡើយ ខ្សែស្រមោលមើលទៅហាក់ដូចជាស្រអាប់ និងមានសណ្តាប់ធ្នាប់ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលដំណាក់កាលសរុបខិតជិតមកដល់ ពួកវាកាន់តែមានសណ្តាប់ធ្នាប់ និងច្បាស់លាស់ ដោយចម្ងាយរវាងខ្សែស្រមោលថយចុះមកត្រឹម 2.5-5 សង់ទីម៉ែត្រ។ បន្ទាប់ពីដំណាក់កាលសរុបបញ្ចប់ លំនាំនេះនឹងបញ្ច្រាស់វិញ៖ ខ្សែស្រមោលលេចឡើងវិញ រសាត់បន្តិចម្តងៗ ហើយក្លាយទៅជាគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់ រហូតដល់វាបាត់ទៅវិញទាំងស្រុង។ ក្នុងអំឡុងពេលមានសូរ្យគ្រាស អ្នកសង្កេតការណ៍នៅទីតាំងផ្សេងៗគ្នា តាមបណ្តោយផ្លូវ នៃសូរ្យគ្រាសនឹងឃើញឥទ្ធិពលស្រមោលផ្សេងៗគ្នា។ អ្នកខ្លះនឹងឃើញថាវាស្ទើរតែមើលមិនឃើញ ខណៈពេលដែលអ្នកផ្សេងទៀតនឹងឃើញវាយ៉ាងច្បាស់។យោងតាម Space ការផ្ទុះពន្លឺថ្ងៃពិបាកថតរូបណាស់ ព្រោះវាជាធម្មតាកើតឡើងនៅពេលដែលមានពន្លឺព្រះអាទិត្យត្រឹមតែ ប្រហែល 1% ប៉ុណ្ណោះដែលអាចមើលឃើញ ដែលបណ្តាលឱ្យមានភាពផ្ទុយគ្នាទាបបំផុត។ ល្បឿនធម្មតានៃការផ្ទុះពន្លឺ ថ្ងៃនៅលើដីគឺប្រហែល 3 ម៉ែត្រ/វិនាទី ហើយទទឹងរបស់វាមានត្រឹមតែប្រហែល 2.5-5 សង់ទីម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ដែលធ្វើឱ្យវាស្រអាប់ និងព្រិលៗនៅពេលថតរូប ឬថតវីដេអូ។ ហេតុផលមួយទៀតគឺថា ការផ្ទុះពន្លឺថ្ងៃអាចកត់សម្គាល់បានកាន់តែច្បាស់នៅពេលដែលវាកំពុងធ្វើចលនាជាងពេលដែលវានៅស្ងៀម។អស់រយៈពេល ១៧៥ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវបានព្យាយាមពន្យល់ពីបាតុភូតនៃចំណុចនៅលើព្រះអាទិត្យ។ សម្មតិកម្មមួយបានបង្ហាញថា ចំណុចទាំងនេះគឺជាគំរូជ្រៀតជ្រែកលំដាប់ខ្ពស់នៃប្រភេទឌីផ្រាក់ស្យុងរន្ធតូចចង្អៀត ដែលបង្កើតឡើងនៅពេលដែលរលកពន្លឺឆ្លងកាត់រន្ធតូចចង្អៀតនៅលើផ្ទៃរឹងមួយ ដោយបង្កើតជាក្រុមងងឹតមួយនៅ ចំកណ្តាល និងក្រុមភ្លឺជាងនៅសងខាង។ បន្ទាប់មក នៅឆ្នាំ ១៩២៤ តារាវិទូអ៊ីតាលី Guido Horn-D'Arturo បានលើកឡើងថា ចំណុចនៅលើព្រះអាទិត្យគឺជារន្ធតូចៗរបស់ព្រះអាទិត្យដែលដាក់លើគ្នា ដោយសារតែចន្លោះប្រហោងនៅក្នុងបរិយាកាសខាងលើរបស់ផែនដី។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការពន្យល់ដែលសមហេតុផលបំផុតសម្រាប់ក្រុមស្រមោលនេះ គឺជាឥទ្ធិពលឧតុនិយមពី កាំរស្មីចុងក្រោយនៃពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលត្រូវបានបង្ខូចទ្រង់ទ្រាយដោយបរិយាកាសច្របូកច្របល់របស់ផែនដី។ ក្នុងអំឡុងពេលមានសូរ្យគ្រាស ឌីសរបស់ព្រះអាទិត្យរួញទៅជា "ខ្សែពន្លឺ" តូចចង្អៀតមួយ ដែលចំណុចនីមួយៗតាមបណ្តោយខ្សែ ពន្លឺនេះភ្លឹបភ្លែតៗដូចផ្កាយ។ ដូច្នេះ ក្រុមស្រមោលអាចជាលទ្ធផលនៃពន្លឺរួមបញ្ចូលគ្នាពីចំណុចភ្លឹបភ្លែតៗនីមួយៗ។លោក David Turnshek សាស្ត្រាចារ្យរូបវិទ្យា និងតារាសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Pittsburgh សង្ឃឹមថានឹងរកឃើញ និងថតវីដេអូក្រុមពន្លឺនេះដោយប្រើឧបករណ៍ដែលមានមូលដ្ឋានលើដី។ លោក Joe Conti អ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យ និងជាអ្នករូបវិទ្យាដ៏ងប់ងល់ម្នាក់នៅរដ្ឋ Massachusetts កំពុងជំរុញឱ្យអ្នកសង្កេតមើលសូរ្យគ្រាសទូទាំងប្រទេសអ៊ីស្លង់ និងអេស្ប៉ាញ កត់ត្រាបាតុភូតអាថ៌កំបាំងនេះ ដោយសង្ឃឹមថាទិន្នន័យដែលប្រមូលបានអាចជួយសហគមន៍វិទ្យាសាស្ត្រ កំណត់មូលហេតុពិតប្រាកដនៃសូរ្យគ្រាស។