(កីឡា)៖ កីឡាករ Gilberto Mora ដែលជាកីឡាករម៉ិកស៊ិកដ៏មានទេពកោសល្យកើតនៅឆ្នាំ ២០០៨ គឺជាកីឡាករតែម្នាក់គត់ដែលមានអាយុក្រោម ១៨ ឆ្នាំក្នុងចំណោមកីឡាករចំនួន ១.២៤៨ នាក់ដែលបានចុះឈ្មោះ សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup ឆ្នាំ ២០២៦។នៅពេលដែលក្រុមម៉ិកស៊ិកលេងជាមួយក្រុមអាហ្វ្រិកខាងត្បូងនៅ Estadio Azteca កាលពីថ្ងៃទី 11 ខែមិថុនា Mora មានអាយុត្រឹមតែ 17 ឆ្នាំ 7 ខែ និង 28 ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។យ៉ាងណាក៏ដោយ Mora មិនមែនជាកីឡាករវ័យក្មេងបំផុតដែលធ្លាប់បានបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Cup នោះទេ។ កំណត់ត្រានេះជាកម្មសិទ្ធិរបស់ Norman Whiteside (អៀរឡង់ខាងជើង) ដែលបានលេងទល់ នឹងយូហ្គោស្លាវីនៅថ្ងៃទី 17 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1982 ក្នុងអាយុ 17 ឆ្នាំ និង 41 ថ្ងៃ ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយ ដែលនៅតែមិនអាចបំបែកបានអស់រយៈពេលជាងបួនទសវត្សរ៍មកហើយ។ តាមពីក្រោយយ៉ាងជិតស្និទ្ធគឺ Samuel Eto'o (កាមេរូន) ដែលបានលេងទល់នឹងអ៊ីតាលីនៅព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ឆ្នាំ 1998 ក្នុងវ័យ 17 ឆ្នាំ និង 99 ថ្ងៃ និង Femi Opabunmi (នីហ្សេរីយ៉ា) ដែលបានលេងទល់នឹងអង់គ្លេសនៅព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ឆ្នាំ 2002 ក្នុងវ័យ 17 ឆ្នាំ និង 101 ថ្ងៃ។កីឡាករ​អាយុ​ក្រោម 18 ឆ្នាំ​ផ្សេងទៀត​ដែល​បាន​លេង​ក្នុង ​ព្រឹត្តិការណ៍ World Cup រួមមាន Salomon Olembe (កាមេរូន ប្រកួត​ជាមួយ​អូទ្រីស - ថ្ងៃទី 11 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1998 ក្នុង​អាយុ 17 ឆ្នាំ និង 185 ថ្ងៃ), Pele (ប្រេស៊ីល ប្រកួត​ជាមួយ​សហភាពសូវៀត - ថ្ងៃទី 15 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1958 ក្នុង​អាយុ 17 ឆ្នាំ និង 235 ថ្ងៃ), Bartholomew Ogbeche (នីហ្សេរីយ៉ា ប្រកួត​ជាមួយ​អាហ្សង់ទីន - ថ្ងៃទី 2 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 2002 ក្នុង​អាយុ 17 ឆ្នាំ និង 244 ថ្ងៃ) និង Rigobert Song (កាមេរូន ប្រកួត​ជាមួយ​ស៊ុយអែត - ថ្ងៃទី 20 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1994 ក្នុង​អាយុ 17 ឆ្នាំ និង 354 ថ្ងៃ)។Mora កើតនៅ Tuxtla Gutiérrez នៅថ្ងៃទី 14 ខែតុលា ឆ្នាំ 2008 បានរីកចម្រើនឡើងតាមរយៈក្រុមយុវជនរបស់ក្លឹប Tijuana ហើយត្រូវបានគេទទួលស្គាល់យ៉ាងឆាប់រហ័សថាជាកីឡាករម្នាក់ក្នុងចំណោមកីឡាក រដែលមានទេព កោសល្យលេចធ្លោបំផុតរបស់ក្លឹប។ ដោយលេងជាខ្សែបម្រើប្រយុទ្ធ គាត់បានក្លាយជាកីឡាករ ដ៏មានប្រជាប្រិយ យ៉ាងឆាប់រហ័សនៅក្នុងបាល់ទាត់អ៊ីតាលី ដោយសារសមត្ថភាពរបស់គាត់ក្នុងការអានការប្រកួត ផ្លាស់ទីរវាងខ្សែប្រយុទ្ធ ធ្វើចលនាក្នុងចន្លោះតូចចង្អៀត និងធ្វើការសម្រេចចិត្តបានត្រឹមត្រូវ។ បន្ទាប់ពីហ្វឹកហាត់បានត្រឹមតែប៉ុន្មានសប្តាហ៍ ជាមួយក្រុមធំ គ្រូបង្វឹក Juan Carlos Osorio បានបញ្ចូល Mora ក្នុងក្រុមសម្រាប់រដូវកាល 2024-2025។ នៅទីនោះ គាត់បានបង្កើតកំណត់ត្រាជាច្រើន ដូចជាកីឡាករវ័យក្មេងបំផុតដែលបញ្ជូនបាល់ឲ្យមិត្តរួមក្រុម ស៊ុតបញ្ចូលទីក្នុងលីគកំពូលម៉ិកស៊ិក Liga MX (អាយុ 15 ឆ្នាំ 10 ខែ និង 5 ថ្ងៃ) និងកីឡាករវ័យក្មេងបំផុតដែលស៊ុតបញ្ចូលទីក្នុងលីគ (អាយុ 15 ឆ្នាំ 320 ថ្ងៃ)។នៅកម្រិតក្រុមជម្រើសជាតិជាន់ខ្ពស់ Mora បានលេងឱ្យក្រុមអាយុក្រោម 15 ឆ្នាំ, អាយុក្រោម 16 ឆ្នាំ និងអាយុក្រោម 17 ឆ្នាំរបស់ប្រទេសម៉ិកស៊ិក ដោយស៊ុតបញ្ចូលទីបាន 9 គ្រាប់ក្នុង 16 ប្រកួតសម្រាប់ក្រុមអាយុក្រោម 15 ឆ្នាំ និងធ្វើជាប្រធានក្រុមអាយុក្រោម 17 ឆ្នាំនៅអាយុ 15 ឆ្នាំ។ នៅថ្ងៃទី 16 ខែមករា ឆ្នាំ 2025 គាត់បានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិជាន់ខ្ពស់ក្នុងការប្រកួតមិត្តភាពក្រៅផ្លូវការទល់នឹងក្រុម Internacional (ប្រេស៊ីល) ដោយក្លាយជាកីឡាករក្មេងជាងគេដែលបានបង្ហាញខ្លួនសម្រាប់ ក្រុមជម្រើសជាតិម៉ិកស៊ិក នៅអាយុ 16 ឆ្នាំ។បន្ទាប់មក Mora ត្រូវបានកោះហៅឱ្យចូលរួមក្នុងក្រុមកីឡាករ 60 នាក់ដំបូង និងត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងក្រុម 26 នាក់សម្រាប់ពានរង្វាន់ CONCACAF Gold Cup ឆ្នាំ 2025។ នៅក្នុងការប្រកួតនោះ គាត់បានចាប់ផ្តើមនៅវគ្គ 1/4 ផ្តាច់ព្រ័ត្រទល់នឹងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដោយក្លាយជាកីឡាករវ័យក្មេងបំផុត ដែលបានបង្ហាញខ្លួនជាផ្លូវការសម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិម៉ិកស៊ិក។ នៅក្នុងវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ Mora បានជួយស៊ុតបញ្ចូលទីបានមួយគ្រាប់ក្នុងជ័យជម្នះ 1-0 របស់ម៉ិកស៊ិកលើហុងឌូរ៉ាស មុនពេលបង្ហាញខ្លួននៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រទល់នឹងសហរដ្ឋអាមេរិក ជាកន្លែងដែលម៉ិកស៊ិកឈ្នះពានរង្វាន់លើកទី 10 របស់ពួកគេ។នៅពេលដែល Mora លើកពាននេះក្នុងវ័យ 16 ឆ្នាំ និង 265 ថ្ងៃ គាត់ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថា ជាកីឡាករវ័យក្មេងបំផុតដែលធ្លាប់ឈ្នះការប្រកួតក្រុមជម្រើសជាតិ ដោយវ៉ាដាច់កំណត់ត្រារបស់ Pele និង Lamine Yamal។ប៉ុន្មានខែក្រោយមក Mora ត្រូវបានកោះហៅម្តងទៀតឱ្យចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ FIFA U20 World Cup នៅប្រទេសឈីលី ហើយបានកសាងកេរ្តិ៍ឈ្មោះឱ្យខ្លួនឯងម្តងទៀត។ នៅក្នុងការប្រកួតនេះ គាត់បានប្រកួតជា មួយប្រេស៊ីល U20 និងស៊ុតបញ្ចូលទីបានពីរគ្រាប់ទល់នឹងអេស្ប៉ាញ U20។ ម៉ិកស៊ិកត្រូវបានធ្លាក់ចេញនៅវគ្គ ៨ ក្រុមចុងក្រោយ ប៉ុន្តែខ្សែបម្រើវ័យក្មេងរូបនេះនៅតែត្រូវបានគេកោតសរសើរយ៉ាងខ្លាំងចំពោះភាពចាស់ទុំរបស់គាត់ ដែលកម្រមានសម្រាប់អាយុរបស់គាត់។ព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup ឆ្នាំ២០២៦ នៅលើទឹកដីកំណើតនឹងក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំបំផុតនៃអាជីពរបស់ Mora។ ទោះបីជាគាត់មិនទាន់បានបង្ហាញខ្លួនជាកីឡាករអាជីពចំនួន ១០០ ដងក៏ដោយ ក៏គាត់បានទាក់ទាញ ចំណាប់អារម្មណ៍របស់ក្លឹបយក្សអឺរ៉ុបជាច្រើនដូចជា Real Madrid, Barcelona, ​​Juventus និង Inter Milan។ 

(អន្តរជាតិ)៖ មនុស្សចំនួន ៤៩ នាក់បានស្លាប់ដោយសារការស្រេកទឹកនៅតំបន់ដាច់ស្រយាលមួយនៃវាលខ្សាច់សាហារ៉ា ក្នុងប្រទេសនីហ្សេបន្ទាប់ពីឡានដឹកទំនិញរបស់ពួកគេបានខូច ហើយពីរនាក់បានរួចជីវិតដោយដើរចម្ងាយ ៥០ គីឡូម៉ែត្រដើម្បីស្វែងរកទឹក។ មន្ត្រីនីហ្សេរីយ៉ាបាននិយាយនៅថ្ងៃទី ៤ ខែមិថុនាថា រថយន្តដឹកទំនិញដែលដឹកមនុស្ស មួយក្រុមដែលត្រឡប់មកពីពិធីបុណ្យមូស្លីមមួយនៅក្នុងទីក្រុង Telhandek ប្រទេសម៉ាលី បានវង្វេងផ្លូវ ហើយបានខូចនៅក្នុងតំបន់វាលខ្សាច់ដាច់ស្រយាលមួយដែលមានចម្ងាយជាង ៨០ គីឡូម៉ែត្រភាគខាងលិចនៃ Assamaka ដែលជាច្រកព្រំដែនសំខាន់រវាងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា និងអាល់ហ្សេរី។ គ្មានសញ្ញាទូរស័ព្ទនៅក្នុងតំបន់នោះទេ ហើយក៏គ្មានអ្នកណានៅជុំវិញដែរ ដូច្នេះពួកគេត្រូវរកផ្លូវចេញដោយខ្លួនឯង។ អស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃ អ្នកបើកបរ និងអ្នកដំណើរ ៥០ នាក់នៅលើយន្តហោះបានព្យាយាមជួសជុលយានយន្ត ប៉ុន្តែមិនបានជោគជ័យ។ នេះបើយោងតាម Arab News។ នៅក្រោមព្រះអាទិត្យដ៏ក្ដៅគគុកនៃវាលខ្សាច់ ការផ្គត់ផ្គង់ទឹករបស់ពួកគេបានថយចុះ។ សមាជិកនៃក្រុមបានដួល សន្លប់ម្នាក់ម្តងៗ ខណៈដែលមនុស្សពីរនាក់ដែលមានសុខភាពល្អបំផុតបានសម្រេចចិត្តដើរជាង ៥០ គីឡូម៉ែត្រទៅកាន់ប្រភពទឹកក្បែរនោះ ហើយបន្ទាប់មកបន្តដំណើរទៅកាន់រដ្ឋ Assamaka ដើម្បីរាយការណ៍ពីស្ថានភាពនេះទៅអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។ នៅពេលដែលកងកម្លាំងជួយសង្គ្រោះបានទទួលរបាយការណ៍ ហើយមកដល់វាយឺតពេលទៅហើយ។ ពួកគេបានរកឃើញសាកសពចំនួន ៤៩ នាក់ដែលរាយប៉ាយពាសពេញវាលខ្សាច់ ខ្លះនៅក្រោមយានយន្ត ដែលទាំងអស់បានស្លាប់ដោយសារការខ្សោះជាតិទឹក។អាជ្ញាធរនៅក្រុង Agadez ប្រទេសនីហ្សេរ បាននិយាយថា «ទោះបីជាអ្នកបើកបរ ជំនួយការអ្នកបើកបរ និងអ្នកដំណើរបានខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ពួកគេមិនអាចរស់រានមានជីវិតដោយសារជាប់ក្នុងសីតុណ្ហភាពខ្លាំង គ្មានទឹក និងគ្មានចំណុចផ្គត់ផ្គង់នៅក្បែរនោះទេ»។ «ដោយសារតែលក្ខខណ្ឌធ្វើដំណើរដ៏លំបាកខ្លាំងនៅវាលខ្សាច់ អាជ្ញាធរបាន សម្រេចចិត្តបញ្ចុះសពជនរងគ្រោះនៅក្នុងផ្នូរធំមួយនៅកន្លែងដែលពួកគេបានស្លាប់។ពេលពួកគេត្រឡប់មកវិញ ក្រុមជួយសង្គ្រោះបានជួបប្រទះនឹងឡានដឹកទំនិញមួយគ្រឿងទៀតដែលដឹកមនុស្សជាង ៦០ នាក់ ដែលបានខូចនៅកណ្តាលវាលខ្សាច់ផងដែរ។ អ្នកដំណើរបាននិយាយថា ពួកគេបានជាប់គាំងនៅទីនោះ អស់រយៈពេលបីថ្ងៃ ក្រោមលក្ខខណ្ឌដ៏អាក្រក់បំផុត។ ក្រុមនេះកំពុងវិលត្រឡប់មកពីអណ្តូងរ៉ែមាសមួយក្បែរព្រំដែនម៉ាលី ហើយត្រូវបានជួយសង្គ្រោះដោយជោគជ័យ។នីហ្សេរ គឺជាប្រទេសមួយដែលគ្មានសមុទ្រនៅអាហ្វ្រិកខាងលិច ដែលទឹកដីភាគច្រើនរបស់ខ្លួនស្ថិតនៅក្នុងវាលខ្សាច់ សាហារ៉ា ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅលើផ្លូវធ្វើចំណាកស្រុកដ៏គ្រោះថ្នាក់ពីអាហ្វ្រិកទៅកាន់អឺរ៉ុប។ មនុស្សជាច្រើ នបានស្លាប់ដោយសារការស្រេកទឹក អស់កម្លាំង ឬការជាប់គាំងបន្ទាប់ពីយានយន្តរបស់ពួកគេបានខូចនៅក្នុងវាលខ្សាច់។ នៅឆ្នាំ 2023 យ៉ាងហោចណាស់មានសាកសពចំនួន 27 ត្រូវបានគេរកឃើញនៅជិត Dirkou ភាគឦសាននៃ ប្រទេសនីហ្សេ បន្ទាប់ពីក្រុមមនុស្សមួយក្រុមត្រូវបានគេជឿថាបានស្លាប់ដោយសារការស្រេកទឹក ខណៈពេលកំពុងព្យាយាមឆ្លងកាត់វាលខ្សាច់ទៅកាន់ប្រទេសលីប៊ី។ សាហារ៉ា គឺជាវាលខ្សាច់ក្តៅធំជាងគេ បំផុតរបស់ពិភពលោក ដែលលាតសន្ធឹងលើប្រទេសជាច្រើននៅអាហ្វ្រិកខាងជើង។ តំបន់នេះមានស្ថានភាពលំបាក សីតុណ្ហភាពខ្ពស់ ធនធានទឹកខ្វះខាត ហើយតំបន់ជាច្រើនស្ទើរតែគ្មានចំណុចផ្គត់ផ្គង់។

(កីឡា)៖ លោក Michael Bruno មកពីប្រទេសប្រេស៊ីលដែលបានទស្សន៍ទាយបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវអំពីក្រុមដែលឈ្នះពាន រង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោកបីលើកជាប់ៗគ្នា ជឿជាក់ថា Cristiano Ronaldo និងមិត្តរួមក្រុមរបស់គាត់នឹង ក្លាយជាម្ចាស់ជើងឯកនៅក្នុងការប្រកួតឆ្នាំនេះ។ «នៅដើមឆ្នាំ ២០២២ ខ្ញុំបានទស្សន៍ទាយជើងឯកបន្ទាប់។ ព័រទុយហ្គាល់នឹងក្លាយជាជើងឯក World Cup ឆ្នាំ ២០២៦» Bruno គ្រូទាយជនជាតិប្រេស៊ីលបាននិយាយនៅលើ Globo Esporte ។ពីមុនលោក Bruno បានទស្សន៍ទាយបានត្រឹមត្រូវអំពីជ័យជម្នះរបស់អេស្ប៉ាញក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ក្នុងឆ្នាំ ២០១០ អាល្លឺម៉ង់ក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ និងបារាំងក្នុងឆ្នាំ ២០១៨។នៅឆ្នាំ ២០២២ គាត់បានទស្សន៍ទាយថាបារាំងនឹងការពារតំណែងជើងឯករបស់ពួកគេដោយជោគជ័យ ដែលខុសពីលទ្ធផលជាក់ស្តែងបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺបារាំងចាញ់អាហ្សង់ទីន ២-៤ ដោយការទាត់បាល់ប៉េណាល់ទីក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅប្រទេសកាតា។យោងតាមក្រុមហ៊ុនភ្នាល់អឺរ៉ុប ដោយមានហាងឆេង 4.5/1 (ភ្នាល់ 1 ឈ្នះ 4.5) អេស្ប៉ាញគឺជាក្រុមដែលមានប្រៀបខ្ពស់ជាងគេសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ 2026។ តំណែងប្រាំបន្ទាប់គឺ៖ បារាំង (5/1) អង់គ្លេស (6/1) ប្រេស៊ីល អាហ្សង់ទីន (8/1) និងព័រទុយហ្គាល់ (10/1)។យ៉ាងណាក៏ដោយ Bruno បានព្យាករណ៍ថា អាហ្សង់ទីននឹងត្រូវធ្លាក់ចេញនៅវគ្គ ៨ ក្រុមចុងក្រោយ ខណៈដែលប្រទេសកំណើតរបស់គាត់គឺប្រេស៊ីលនឹងមិនអាចឡើងដល់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្របានទេ ប្រសិនបើពួកគេប្រើប្រាស់ Neymar។ «Neymar មិនស័ក្តិសមលេងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Cup លើកនេះទេ។ ប្រសិនបើគាត់លេង ក្រុមនឹងត្រូវជម្រុះចេញម្តងទៀតមុនវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ នៅពេលដែលក្រុមទាំង មូលវិលជុំវិញគាត់ កំហុសយុទ្ធសាស្ត្រឆ្នាំ ២០២២ នឹងកើតឡើងម្តងទៀត» នេះជាសម្ដីលោក Bruno បាននិយាយ។ជាមួយ Neymar ប្រេស៊ីលត្រូវបានធ្លាក់ចេញនៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ វគ្គ ៨ ក្រុមចុងក្រោយក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ និងវគ្គ ៨ ក្រុមចុងក្រោយក្នុងឆ្នាំ ២០២២។ ព័រទុយហ្គាល់នាំយកកីឡាករស្ទើរតែទាំងអស់ដែលបានឈ្នះពាន Nations League កាលពីឆ្នាំមុនមកចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ឆ្នាំនេះ។ Ronaldo ដែលជាអ្នកកាន់កំណត់ត្រាសម្រាប់ការស៊ុតបញ្ចូលទីចំនួន 973 គ្រាប់ នៅតែបន្តជាកីឡាករឈានមុខគេ។ កីឡាករសំខាន់ពីររូបមកពី PSG គឺ Vitinha និង Nuno Mendes ប្រធានក្រុម Manchester United គឺ Bruno Fernandes និង Bernardo Silva ប្រធានក្រុម Manchester City ក៏ត្រូវបានរួមបញ្ចូលផងដែរ។ព័រទុយហ្គាល់ នឹងលេងការប្រកួតមិត្តភាពមុនការប្រកួតជាមួយឈីលី (ថ្ងៃទី 6 ខែមិថុនា) និងនីហ្សេរីយ៉ា (ថ្ងៃទី 10 ខែមិថុនា)។ បន្ទាប់ពីនោះ ពួកគេនឹងចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការ World Cup របស់ពួកគេនៅក្នុងពូល L ដោយប្រឈមមុខ នឹងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ (ថ្ងៃទី 17 ខែមិថុនា) អ៊ូសបេគីស្ថាន (ថ្ងៃទី 23 ខែមិថុនា) និងកូឡុំប៊ី (ថ្ងៃទី 27 ខែមិថុនា)។ ព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ២០២៦ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ម៉ិកស៊ិក និងកាណាដា ចាប់ពីថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា។ ការប្រកួតនេះមានក្រុមចំនួន៤៨ ដែលបែងចែកជា១២ពូល។ ក្រុមកំពូលពីរពីពូលនីមួយៗ និងក្រុមលេខបីល្អបំផុតចំនួនប្រាំបីនឹងឡើង ទៅវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ។

(សុខភាព)៖ ការរក្សាទុកអាហារក្នុងធុងបិទជិត ការរក្សាសីតុណ្ហភាពទូរទឹកកកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ការញែកអាហារឆៅ និងអាហារឆ្អិនដាច់ដោយឡែកពីគ្នា និងការប្រើប្រាស់វាក្នុងរយៈពេលផុតកំណត់របស់វាជួយកាត់បន្ថយ ហានិភ័យនៃការចម្លងរោគបាក់តេរី។-កុំទុកសាច់ឆៅជាមួយអាហារកែច្នៃ៖ យោងតាម កាសែត Times of India សាច់ឆៅដូចជាសាច់មាន់ សាច់គោ សាច់ជ្រូក និងត្រីមិនគួររក្សាទុកជាមួយអាហារកែច្នៃដូចជាសាច់កាត់ត្រជាក់ ឈីស សាឡាដ ឬអាហារដែលនៅសល់នោះទេ។ ទឹកពីសាច់ឆៅអាចមានផ្ទុកបាក់តេរី ដែលធ្វើឲ្យអាហារដទៃទៀតមានការចម្លងមេរោគ។ ដើម្បីជៀសវាងការចម្លងមេរោគឆ្លង សាច់ឆៅគួរតែរក្សាទុកក្នុងធុង ឬថង់បិទជិត ហើយដាក់ក្នុងបន្ទប់ខាងក្រោមនៃទូទឹកកក។-សម្ងួតផ្លែឈើ និងបន្លែមុនពេលដាក់វាចូលក្នុងទូរទឹកកក៖ បន្លែ និងផ្លែឈើគួរតែត្រូវបានលាងសម្អាត ស្រង់ទឹកចេញ ឬជូតឱ្យស្ងួតមុនពេលរក្សាទុកក្នុងទូទឹកកក។ សំណើមលើសអាចជំរុញការលូតលាស់របស់បាក់តេរី និងបណ្តាលឱ្យអាហារខូចយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ម៉ាស៊ីនបង្វិល ឬម៉ាស៊ីនច្រោះបន្លែអាចត្រូវបានប្រើដើម្បី យកទឹកចេញឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ លើសពីនេះ អ្នកគួរតែជៀសវាងការទុកទ្វារទូរទឹកកកឱ្យចំហរយូរពេក ហើយបិទវាភ្លាមៗបន្ទាប់ពីប្រើរួច ដើម្បីរក្សាសីតុណ្ហភាពឱ្យស្ថិតស្ថេរ សន្សំសំចៃថាមពល និងជួយឱ្យអាហារនៅស្រស់បានយូរ។អាហារដែលហៀរចេញគួរតែត្រូវបានជូតសម្អាត សម្អាតធ្នើរ និងត្រួតពិនិត្យអាហារដែលផុតកំណត់ជាប្រចាំ ដើម្បីរក្សាទូរទឹកកកឱ្យស្អាត កាត់បន្ថយក្លិនមិនល្អ និងធានាសុវត្ថិភាពអាហារ។ ប្រសិនបើទូរទឹកកកមិនត្រជាក់ត្រឹមត្រូវ វាត្រូវការត្រួតពិនិត្យ និងថែទាំជាបន្ទាន់។-កំណត់សីតុណ្ហភាពទូរទឹកកកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ៖ ការរក្សាទុកអាហារឱ្យបានត្រឹមត្រូវនៅក្នុងបន្ទប់ និងសីតុណ្ហភាពត្រឹមត្រូវជួយពន្យារអាយុកាលធ្នើ និងរក្សាគុណភាពអាហារ។ អាហារមួយចំនួនល្អបំផុត គឺរក្សាទុកក្នុងទូទឹកកកដើម្បីរក្សាភាពស្រស់ ខណៈពេលដែលអាហារខ្លះទៀតត្រូវកកសម្រាប់អាយុ កាលរក្សាទុកយូរជាងនេះ។ សីតុណ្ហភាពទូទឹកកកគួរតែរក្សាឱ្យនៅក្រោម 5°C ល្អបំផុតគឺចន្លោះពី 0-4°C ខណៈដែលសីតុណ្ហភាពទូរទឹកកកគួរតែ -18°C ឬទាបជាងនេះ នេះបើយោងតាមកាសែត Hindustan Times។-កុំដាក់អាហារក្តៅក្នុងទូរទឹកកក៖ ទុកវាឱ្យត្រជាក់ចុះ ហើយរក្សាទុកវាក្នុងរយៈពេលពីរម៉ោងបន្ទាប់ពីចម្អិនរួច ដើម្បីជៀសវាងការបង្កើនសីតុណ្ហភាពនៅក្នុងទូរទឹកកក និងប៉ះពាល់ដល់អាហារផ្សេងទៀត។ ជៀសវាងការដាក់អាហារចូលក្នុងទូរទឹកកកច្រើនពេក ព្រោះវាអាចរារាំងចរន្តខ្យល់ត្រជាក់ រារាំងអាហារមិនឱ្យត្រជាក់ស្មើៗគ្នា និងធ្វើឱ្យវាងាយនឹងខូច។

(បាត់ដំបង)៖ ការធ្វើតេស្តទទួលស្គាល់ការសិក្សាដែលមានពីមុន (RPL) មិនត្រឹមតែជាយន្តការដ៏សំខាន់មួយក្នុងការទទួលស្គាល់ចំណេះដឹង ជំនាញ និងបទពិសោធការងារដែលបេក្ខជនមានស្រាប់ ឱ្យក្លាយជាវិញ្ញាបនបត្រជាតិផ្លូវការនោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាកូនសោបើកទ្វារទៅកាន់ការងារ ជំនាញ និងប្រាក់ចំណូលកាន់តែប្រសើរឡើងផងដែរ។ នេះបើតាមលោក អ៊ុកវង្ស ឌីនីកា តំណាងមជ្ឈមណ្ឌលវាយតម្លៃសមត្ថភាព RPL វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាបាត់ដំបង (BIT) នៅថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនានេះ។លោកបញ្ជាក់ថា៖« RPL មិនត្រឹមតែទទួលស្គាល់ជំនាញដែលមានស្រាប់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយបំប្លែងបទពិសោធការងាររបស់អតីតពលករ ឱ្យក្លាយជាវិញ្ញាបនបត្រផ្លូវការ ដែលជាសោបើកទ្វារទៅកាន់ការងារ ជំនាញ និងប្រាក់ចំណូលកាន់តែប្រសើរនាពេលអនាគត»។បើតាមលោក អ៊ុកវង្ស ឌីនីកា ក្នុងរយៈពេលជិត ២ខែ នៃការអនុវត្តកម្មវិធីទទួលស្គាល់ជំនាញពីបទពិសោធការងារ (RPL) មជ្ឈមណ្ឌល RPL នៃវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាបាត់ដំបង (BIT) បានធ្វើតេស្តវាយតម្លៃសមត្ថភាពជូនអតីតពលករ និងប្រជាពលរដ្ឋដែលមានជំនាញស្រាប់ចំនួន ១៨៥នាក់ ក្នុងនោះមានស្ត្រី ១២នាក់ ដើម្បីទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រទទួលស្គាល់ជំនាញផ្លូវការស្របតាមស្តង់ដារជាតិ។ប្រភពដដែលបន្តថា គិតចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ មជ្ឈមណ្ឌលបានផ្តោតលើការធ្វើតេស្តជំនាញក្នុងវិស័យសំណង់ចំនួន ៨មុខជំនាញ ជាពិសេសសម្រាប់បងប្អូនពលករខ្មែរដែលបានវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ និងមានបទពិសោធការងារជាក់ស្តែង។ដើម្បីជួយសម្រួលដល់បេក្ខជនធ្វើតេស្ត មជ្ឈមណ្ឌលបានរៀបចំបរិយាកាសប្រឡងប្រកបដោយភាពងាយស្រួល និងផ្តល់ការគាំទ្រជាច្រើន ដូចជាផ្តល់ថវិកាឧបត្ថម្ភថ្លៃធ្វើដំណើរសម្រាប់បេក្ខជនដែលរស់នៅឆ្ងាយចាប់ពី ៤០គីឡូម៉ែត្រឡើងទៅ ផ្គត់ផ្គង់ទឹកបរិសុទ្ធ និងមានក្រុមការងារជួយសម្របសម្រួលតាំងពីការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ការចុះឈ្មោះ រហូតដល់ដំណើរការធ្វើតេស្ត។ នេះបើតាមការបន្ថែមរបស់ លោក អ៊ុកវង្ស ឌីនីកា។សូមបញ្ជាក់ថា អតីតពលករខ្មែរដែលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ មានអាយុចាប់ពី ១៦ឆ្នាំឡើងទៅ និងមានបទពិសោធការងារជាក់ស្តែង អាចដាក់ពាក្យចូលរួមធ្វើតេស្តបានដោយមិនមានការរើសអើងលើភេទ ឬពិការភាពឡើយ។ ការចុះឈ្មោះអាចធ្វើឡើងតាមរយៈក្រុមការងារចុះដល់មូលដ្ឋាន មកផ្ទាល់នៅមជ្ឈមណ្ឌលវាយតម្លៃសមត្ថភាព ឬទាក់ទងតាមលេខ ០៥៣ ៧៣២ ៥៣៥ ឬ ប្រព័ន្ធ Hotline ១២៩៧ និងប្រព័ន្ធអនឡាញ erpl.mlvt.gov.kh៕

(អន្តរជាតិ)៖ មនុស្សបានស្វែងរកព័ត៌មានសុខភាពតាមអ៊ីនធឺណិតចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើមនៃអ៊ីនធឺណិត។ ហើយឥឡូវនេះ មនុស្សរាប់សិបលាននាក់កំពុងងាកទៅរកបញ្ញាសិប្បនិម្មិត សម្រាប់សំណួរដែលពួកគេ ធ្លាប់សួរ Google"។ប៉ុន្តែគំរូភាសាធំៗនៅពីក្រោយ AI chatbots សំខាន់ៗភាគច្រើនត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលលើខ្លឹម សារជាច្រើ នប្រភេទ រួមទាំងអ៊ីនធឺណិតដ៏ធំ - មានន័យថាដំបូន្មានអាចមានភាពមិនច្បាស់លាស់ និងជួនកាលមាន គ្រោះថ្នាក់។Microsoft និង Mayo Clinic ឥឡូវនេះកំពុងសហការគ្នាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានោះដោយការបង្កើតគំរូ AI ដែលត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលជាពិសេសលើទិន្នន័យវេជ្ជសាស្ត្រ រួមទាំងកំណត់ត្រា ការស្រាវជ្រាវ និង ជំនាញរបស់គ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យ ដែលពួកគេនិយាយថានឹងជួយទាំងអ្នកជំងឺ និងអ្នកផ្តល់សេវា។ «យើងត្រូវមានទិន្នន័យត្រឹមត្រូវ និងមនុស្សត្រឹមត្រូវនៅកន្លែងត្រឹមត្រូវដើម្បីអាចធ្វើបែបនេះបាន ហើយ យើងជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំថាវានឹងនាំឱ្យមានលទ្ធផលថែទាំសុខភាពកាន់តែប្រសើរឡើងសម្រាប់អ្នកដែលប្រើប្រាស់គំរូនេះ» លោក Gianrico Farrugia នាយកប្រតិបត្តិ Mayo Clinic បានប្រាប់ CNN មុនពេលការ ប្រកាសគម្រោងនេះនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អ្នកអភិវឌ្ឍន៍ Build របស់ Microsoft ។Mayo Clinic នឹងជាម្ចាស់គំរូនេះ ហើយអង្គការនានាសង្ឃឹមថាវានឹងផ្តល់ថាមពលដល់ឧបករណ៍ AI សម្រាប់ គ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យរបស់អ្នកផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាព ជាមួយនឹងសក្តានុពលក្នុងការផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណ បច្ចេកវិទ្យានេះ ដល់ស្ថាប័នថែទាំសុខភាពផ្សេងទៀត។ ពួកគេក៏មានគោលបំណងបង្កើតជំនួយការថែ ទាំសុខភាព AI ដែលអ្នកជំងឺអាចចូលរួមជាមួយតាមរយៈវិបផតថលអនឡាញរបស់មន្ទីរពេទ្យ។ គំរូនេះក៏អាចធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវរបៀបដែល Copilot អ្នកប្រើប្រាស់ AI chatbot របស់ Microsoft ឆ្លើយសំណួរទាក់ទងនឹងសុខភាព។ឧទាហរណ៍ ឧបករណ៍នេះអាចអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកជំងឺសួរព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែមអំពីការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ យល់កាន់ តែច្បាស់អំពីជំហានបន្ទាប់ដែលទំនងជានៅក្នុងការថែទាំរបស់ពួកគេ ឬទទួលបានព័ត៌មានអំពីការ ថែទាំបង្ការ។ក្រុមហ៊ុន AI ធំៗជាច្រើនកំពុងប្រណាំងប្រជែងដើម្បីគ្របដណ្ដប់លើវិស័យផ្តល់ដំបូន្មានសុខភាព។ Mayo Clinic និយាយថា ខ្លួនបានធ្វើអនាមិកទិន្នន័យអ្នកជំងឺសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាល AI ហើយបានបង្កើតគំរូ AI តូចៗរួចហើយដើម្បីជួយ ឧទាហរណ៍ ការរកឃើញជំងឺបេះដូង និងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ជំងឺមហារីកលំពែង។ ភាពជាដៃគូនេះនឹងនាំមកនូវបទពិសោធន៍នោះជាមួយនឹងជំនាញរបស់ Microsoft ក្នុងគំរូ AI និងធនធានកុំព្យូទ័រលើពពករបស់ខ្លួន៕

(សុខភាព)៖ សីតុណ្ហភាព និងសំណើមខ្ពស់ក្នុងរដូវក្តៅ ជារឿយៗនាំឱ្យមនុស្សរក្សាទុកអាហារដែលនៅសល់ក្នុងទូទឹកកក ហើយកំដៅវាឡើងវិញនៅថ្ងៃបន្ទាប់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គ្រូពេទ្យកំពុងព្រមានថា អាហារដែលនៅសល់ដែលរក្សាទុកមិនត្រឹមត្រូវអាចមានបាក់តេរី Bacillus cereus ដែលជាបាក់តេរីមួយប្រភេទដែលអាចបណ្តាលឱ្យមានការពុលអាហារធ្ងន់ធ្ងរ និងក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ ការខ្សោយសរីរាង្គច្រើន។បុរសអាយុ 50 ឆ្នាំម្នាក់នៅក្វាងទុង ប្រទេសចិន ថ្មីៗនេះត្រូវបានបញ្ជូនទៅបន្ទប់ថែទាំដែលពឹងផ្អែកខ្លាំង (ICU) បន្ទាប់ពីញ៉ាំបាយឆាដែលធ្វើពីបាយត្រជាក់ដែលត្រូវបានរក្សាទុកអស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃ។ យោងតាមរបាយការណ៍ បុរសនោះដែលមាននាមត្រកូល Chen បានប្រើបាយដែលនៅសល់ពីទូទឹកកករបស់គាត់ដើម្បីរៀបចំបាយឆា។ មិនយូរប៉ុន្មានបន្ទាប់ពីញ៉ាំវា គាត់មានអាការៈឈឺពោះ រាគ និងពិបាកដកដង្ហើម។ នៅពេលដែលគាត់មកដល់មន្ទីរពេទ្យ គាត់មានការតក់ស្លុតយ៉ាងខ្លាំង ហើយបេះដូង ថ្លើម និងតម្រងនោមរបស់គាត់បានចាប់ផ្តើមខ្សោយ។ ជាសំណាងល្អ គាត់បានរួចផុតពីការស្លាប់បន្ទាប់ពីទទួលបានការព្យាបាលយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់នៅក្នុងបន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់ (ICU)។ ក្រោយមក គ្រូពេទ្យបានកំណត់ថា គាត់កំពុងមានជំងឺដែលបណ្តាលមកពីអាហារដែលបណ្តាលមកពីបាក់តេរី Bacillus cereus។ បាក់តេរីនេះត្រូវបានរកឃើញជាទូទៅនៅក្នុងអាហារដែលមានម្សៅដូចជាអង្ករ បាយឆា មី និងដំឡូងបារាំង ដែលត្រូវបានទុកនៅសីតុណ្ហភាពបន្ទប់យូរពេក។ ស្ថានភាពនេះជួនកាលត្រូវបានគេហៅថា "រោគសញ្ញាបាយឆា"។ ប្រភេទពីរនៃការពុលអាហារ Bacillus Cereus ការពុលអាហារដែលបណ្តាលមកពី Bacillus cereus ជាទូទៅត្រូវបានបែងចែកជាពីរប្រភេទ៖ ១. ប្រភេទក្អួត ប្រភេទនេះបណ្តាលមកពីជាតិពុលដែលត្រូវបានរកឃើញជាទូទៅនៅក្នុងអង្ករ និងអាហារដែលមានម្សៅផ្សេងទៀត។ ជាតិពុលនេះមានភាពធន់នឹងកំដៅខ្ពស់ ហើយអាចរស់បានក្នុងសីតុណ្ហភាពលើសពី 120°C រហូតដល់ 90 នាទី។ រោគសញ្ញាជាធម្មតាលេចឡើងក្នុងរយៈពេល 30 នាទីទៅ 6 ម៉ោង ហើយរួមមានចង្អោរ និងក្អួត។ ក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ វាអាចបំផ្លាញថ្លើម និងនាំឱ្យខូចសរីរាង្គច្រើន។ ២. ប្រភេទរាគ ទម្រង់នេះបណ្តាលមកពីជាតិពុលផ្សេងគ្នាដែលផលិតនៅក្នុងពោះវៀន។ រោគសញ្ញាជាធម្មតាលេចឡើងក្នុងរយៈពេល 2 ទៅ 36 ម៉ោង ហើយរួមមានឈឺពោះ និងរាគ។ ទោះបីជាជាតិពុលនេះអាចត្រូវបានបំផ្លាញដោយកំដៅត្រឹមត្រូវក៏ដោយ អាហារដែលត្រូវបានរក្សាទុកមិនត្រឹមត្រូវនៅតែអាចបង្កហានិភ័យគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ គន្លឹះសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ អ្នកជំនាញណែនាំមនុស្សឱ្យចម្អិន និងបរិភោគអាហារស្រស់ៗនៅពេលណាដែលអាចធ្វើទៅបាន ហើយជៀសវាងការទុកអាហារឆ្អិននៅសីតុណ្ហភាពបន្ទប់រយៈពេលយូរ៕

(អន្តរជាតិ)៖ បុរស ៤២ នាក់ដែលបានចំណាយប្រាក់រាប់ម៉ឺនរូពី (១០,០០០ INR = ១០០ ដុល្លារអាមេរិក) សម្រាប់ពិធីមង្គលការដែលបានរៀបចំនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាបានមកដល់កន្លែងរៀបចំពិធីមង្គលការដ៏ធំមួយជាមួយនឹងថ្លៃបណ្ណាការ ហើយបានរកឃើញថាមិនមានកូនក្រមុំនោះទេ។នៅម៉ោងប្រហែល ៨ ព្រឹក ថ្ងៃទី ២៤ ខែឧសភា បុរសៗ និងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេបានធ្វើដំណើររាប់រយ គីឡូម៉ែត្រទៅកាន់ទីក្រុង Dewas ក្នុងរដ្ឋ Madhya Pradesh ដើម្បីចូលរួមពិធីនេះ នេះបើយោងតាម ការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Times of India។បុរសៗ ខ្លះស្លៀកពាក់រួចហើយនៅក្នុងសម្លៀកបំពាក់ sherwanis ដែលជាសម្លៀកបំពាក់អាពាហ៍ពិពាហ៍ ប្រពៃណីឥណ្ឌា និងកម្រងផ្កា marigold។ អ្នករៀបចំពិធីមង្គលការពីមុនបានសន្យាថា នឹងផ្តល់កញ្ចប់ អាពាហ៍ពិពាហ៍ពេញលេញ រួមទាំងការស្វែងរកកូនក្រមុំមិនទាន់រៀបការ និងរៀបចំកន្លែងរៀបការ នៅជិតប្រាសាទ Mata Tekri។នៅពេលដែលគ្មានកូនក្រមុំបង្ហាញខ្លួន និងគ្មានពិធីណាមួយត្រូវបានធ្វើឡើងនៅពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ ក្រុមគ្រួសារទាំងនោះបានទៅស្ថានីយ៍ប៉ូលីសក្នុងតំបន់ដើម្បីរាយការណ៍ពីការបោកប្រាស់នេះ។យោងតាមក្រុមគ្រួសារនានា អ្នករៀបចំបានប្រមូលប្រាក់ពី 12,000 ទៅ 20,000 រូពី (140-230 ដុល្លារអាមេរិក) ជាថ្លៃសេវាសម្របសម្រួលពីកូនកំលោះម្នាក់ៗ។ ពួកគេក៏បានសន្យាថានឹងរៀបចំអាពាហ៍ ពិពាហ៍ជាមួយស្ត្រីមកពីមណ្ឌលកុមារកំព្រា Matru Chhaya Ashram ក្នុងទីក្រុង Indore នេះបើយោងតាម សារព័ត៌មានក្នុងស្រុក Indian Express។ប៉ូលីសបាននិយាយថា ក្រុមនេះបានបង្កើតផែនការអាពាហ៍ពិពាហ៍ក្លែងក្លាយ និងសន្យាផ្តល់ប្រាក់ បណ្ណាការបន្ទាប់ពីពិធីមង្គលការ ដើម្បីទទួលបានទំនុកចិត្តពីក្រុមគ្រួសារ។ រូបថតរបស់កូនក្រមុំដែល មានសក្តានុពលត្រូវបានផ្ញើតាមរយៈ WhatsApp ប៉ុន្តែក្រោយមកអ្នកស៊ើបអង្កេតបានរកឃើញថា រូបភាពទាំងនោះត្រូវបានថតចេញពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម។លោក Rahul Meena ដែលជាកូនកំលោះម្នាក់បាននិយាយថា "នៅពេលដែលយើងស្នើសុំរូបថត អ្នករៀបចំបានផ្ញើរូបភាពតារាម៉ូដែលដែលទាញយកពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមមកយើង"។ជនរងគ្រោះម្នាក់ទៀតឈ្មោះ Ashok បាននិយាយថា អ្នករៀបចំបានណែនាំពួកគេឱ្យ "ស្លៀកពាក់សាមញ្ញ ពីព្រោះសម្លៀកបំពាក់របស់កូនកំលោះ និងពិធីមង្គលការទាំងអស់នឹងត្រូវបានរៀបចំនៅទីនោះ"។បន្ទាប់ពីទទួលបានពាក្យបណ្តឹង អធិការប៉ូលីស Sumit Agarwal បានបើកការស៊ើបអង្កេត និងចាប់ខ្លួន ជនសង្ស័យបីនាក់។  អាជ្ញាធរបានបើកសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌមួយ ហើយកំពុងស្វែងរកសមាជិកផ្សេង ទៀតនៃបណ្តាញនេះ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ទីភ្នាក់ងារអាកាសធាតុរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនិយាយថាមានឱកាស 80 ភាគរយដែល ស្ថានភាពអាកាសធាតុដែលគេស្គាល់ថាជា El Nino នឹងកើតឡើងចាប់ពីខែមិថុនា ដល់ខែសីហា។ ទីភ្នាក់ងារនេះព្រមានថាតំបន់ភាគច្រើននៃពិភពលោកអាចជួបប្រទះនឹងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងស្ថានភាពអាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងទៀត។ស្ថានភាព El Nino កើតឡើងនៅពេលដែលទឹកសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកនៅ ក្រៅប្រទេសប៉េរូកាន់ តែក្តៅជាង ឆ្នាំធម្មតា។ បាតុភូតនេះត្រូវបានគេជឿថាប៉ះពាល់ដល់អាកាសធាតុនៅជុំវិញពិភពលោក។នៅក្នុងការព្យាករណ៍ដែលចេញផ្សាយ អង្គការឧតុនិយមពិភពលោកបាននិយាយថា សីតុណ្ហភាពផ្ទៃសមុទ្រ កំពុងកើនឡើងរួចហើយនៅក្នុងតំបន់អេក្វាទ័រប៉ាស៊ីហ្វិក។ វាបានបន្ថែមថាមានលទ្ធភាព 80 ភាគរយដែល បាតុភូត El Nino កម្រិតមធ្យម ឬខ្លាំងនឹងកើតឡើង។ លោកស្រី Celeste Saulo អគ្គលេខាធិការ WMO បាននិយាយថាស្ថានភាពនេះអាចធ្វើឱ្យស្ថានភាព អាកាសធាតុកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ។ លោកស្រីបានព្រមាន អំពី ជំងឺដែលទាក់ទងនឹងកំដៅកាន់តែច្រើន ការរីករាលដាលកាន់តែទូលំទូលាយនៃជំងឺដែលឆ្លងតាមវ៉ិចទ័រ និងសម្ពាធកើនឡើងលើប្រព័ន្ធអាហារ និងទឹក។អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ Antonio Guterres បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា "ស្ថានភាព El Nino នឹងចាក់ប្រេងលើភ្លើងនៃពិភពលោកដែលកំពុងឡើងកំដៅ"។ លោកបានបន្ថែមថា "ផលប៉ះពាល់នឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ធ្វើដំណើរកាន់តែឆ្ងាយ និងឆ្លងកាត់ព្រំដែនក្នុងល្បឿនដ៏មហន្តរាយ"។លោក Guterres បានអំពាវនាវឱ្យមានសកម្មភាពដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ រួមទាំងការបង្កើនល្បឿននៃការផ្លាស់ប្តូរទៅជាថាមពលកកើតឡើងវិញ៕

(ភ្នំពេញ)៖ បងប្អូនអតីតពលករដែលមានបំណងឆ្លងទៅប្រទេសថៃ សូមកុំប្រថុយឆ្លងដែនដោយខុសច្បាប់ ព្រោះអាចប្រឈមនឹងការចាប់ខ្លួន ការបញ្ជូនត្រឡប់មកវិញ និងហានិភ័យផ្សេងៗជាច្រើន សូមងាកមកស្វែងរកឱកាសការងារធ្វើនៅក្នុងស្រុកដែលសម្បូរបែប និងអត្ថប្រយោជន៍ច្រើន។ នេះជាការអំពាវនាវរបស់ លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ នៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនានេះ។លោកស៊ុន មេសា ថ្លែងថា៖«សូមបងប្អូនអតីតពលករកុំប្រថុយឆ្លងដែនខុសច្បាប់ កម្ពុជាបច្ចុប្បន្នមានឱកាសការងារជាច្រើននៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម សេវាកម្ម សំណង់ កសិកម្ម និងវិស័យផ្សេងៗទៀត ដែលកំពុងត្រូវការកម្លាំងពលកម្មយ៉ាងច្រើន។ ជាមួយគ្នានេះ កម្មករនិយោជិតដែលធ្វើការក្នុងស្រុក ក៏ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍នៃរបបសន្តិសុខសង្គម (ប.ស.ស.) ប្រាក់ឈ្នួល និងលក្ខខណ្ឌការងារកាន់តែប្រសើរឡើងផងដែរ»។ បើតាមលោក ស៊ុន មេសា បងប្អូនអតីតពលករដែលវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ អាចទៅចុះឈ្មោះស្វែងរកការងារនៅទីភ្នាក់ងារជាតិមុខរបរ និងការងារ (NEA) ឬតាមមជ្ឈមណ្ឌលការងារនានានៅតាមបណ្តាខេត្ត-រាជធានី ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានអំពីឱកាសការងារដោយឥតគិតថ្លៃ ឬអាចទំនាក់ទំនងទៅប្រព័ន្ធ Hotline លេខ១២៩៧។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានរំលឹកដល់អតីតពលករត្រឡប់មកពីថៃកុំជឿតាមមេខ្យល់ ឬការអូសទាញឱ្យឆ្លងដែនដោយខុសច្បាប់ ព្រោះអាចបង្កហានិភ័យដល់សុវត្ថិភាព សេរីភាព និងជីវភាពរស់នៅ។ ប្រសិនបើចង់ធ្វើការនៅក្រៅប្រទេស សូមអនុវត្តតាមនីតិវិធីស្របច្បាប់ ឬជ្រើសរើសឱកាសការងារដែលមានស្រាប់នៅក្នុងប្រទេសវិញ។ សូមបញ្ជាក់ថា ការអំពាវនាវរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ ធ្វើឡើងស្របពេលមានការផ្សព្វផ្សាយជាបន្តបន្ទាប់ថា អាជ្ញាធរថៃបានចាប់ខ្លួន និងបញ្ជូនពលករកម្ពុជាដែលឆ្លងដែនខុសច្បាប់ត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ។ ក្នុងនោះ នៅថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ អាជ្ញាធរថៃបានបញ្ជូនពលករខ្មែរចំនួន ៣០នាក់ តាមច្រកបានឡែម ខណៈពលករខ្មែរ ៦នាក់ទៀត ត្រូវបានទាហានថៃចាប់ខ្លួននៅស្រុកអារ៉ាញ់ ខេត្តស្រះកែវ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ពាក់ព័ន្ធនឹងការលួចឆ្លងដែនចូលប្រទេសថៃដោយខុសច្បាប់៕

(សុខភាព)៖ ស្ត្រីជនជាតិវៀតណាមឈ្មោះ ហា អាយុ ៦២ ឆ្នាំ បានឆ្លងកាត់ការអស់រដូវ ប៉ុន្តែបានជួបប្រទះ នឹងការហូរឈាមតាមទ្វារមាសមិនទៀងទាត់អស់រយៈពេលប្រាំមួយខែកន្លងមក គ្រូពេទ្យបានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យថា គាត់មានជំងឺមហារីកស្បូនដំណាក់កាលទី 1B។ ដំបូងឡើយការហូរឈាមមានកម្រិតស្រាល ហើយឈប់ដោយខ្លួនឯង ដូច្នេះគាត់មិនបានស្វែងរកការព្យាបាលពីគ្រូពេទ្យទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងអំឡុងពេលវដ្តរដូវលើកទីបីរបស់គាត់ ស្ថានភាពនេះមានរយៈពេល 10 ថ្ងៃ ហើយការហូរឈាមមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរខុសពីធម្មតា ដែលជំរុញឱ្យគាត់ទៅមន្ទីរពេទ្យទូទៅ Tam Anh ក្នុងទីក្រុងហូជីមិញ ដើម្បីពិនិត្យសុខភាព។លទ្ធផលនៃការធ្វើកោសល្យវិច័យស្បូនបានបញ្ជាក់ថា អ្នកស្រី ហា មានជំងឺមហារីកស្បូន។លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ង្វៀន បាមីញី នាយកមជ្ឈមណ្ឌលសម្ភព និងរោគស្ត្រី នៅមន្ទីរពេទ្យទូទៅតាមអាញ ក្នុងទីក្រុងហូជីមិញ បានរកឃើញដុំសាច់មិនប្រក្រតីមួយដែលមានទំហំ 41x17x21 ម.ម នៅក្នុងខ្លួនស្បូន និងផ្នែកខាងក្រោមស្បូនដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាជំងឺមហារីកស្បូនដំណាក់កាលទី 1B។ ក្រុមវះកាត់បានធ្វើការវះយកស្បូនចេញទាំងសងខាងចេញ និងការវះយកកូនកណ្តុរអាងត្រគាកលើអ្នកជំងឺ។ លទ្ធផលរោគវិទ្យាក្រោយការវះកាត់បានបញ្ជាក់ថា ជំងឺមហារីកមិនបានឈ្លានពានសរីរាង្គជិតខាងទេ។ យោងតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ជំងឺមហារីកស្បូន គឺជារឿងធម្មតា ចំពោះស្ត្រីក្រោយអស់រដូវ ជាពិសេសអ្នកដែលមានអាយុពី ៥៥-៦៤ ឆ្នាំ។ ប្រហែលជាង ៩០% នៃករណីមហារីកស្បូនមានការហូរឈាមតាមទ្វារមាសមិនប្រក្រតី ដូចជាការហូរឈាមក្រោយអស់រដូវ ការមករដូវយូរ ឬការហូរឈាមរវាងការមករដូវ។ អ្នកស្រី ហា មានសញ្ញាព្រមាននៃជំងឺមហារីកប្រាំមួយខែមុន ប៉ុន្តែការហូរឈាមដំបូងមានកម្រិតស្រាល ហើយឈប់ដោយខ្លួនឯងដែលនាំឱ្យគាត់ជឿថាវាបណ្តាលមកពីអតុល្យភាពអ័រម៉ូន។ស្ត្រីជាច្រើនដែលស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលមុនអស់រដូវ និង អស់រដូវ ជារឿយៗយល់ច្រឡំរោគសញ្ញានៃជំងឺមហារីកស្បូន ថាជាអតុល្យភាពអ័រម៉ូន ឬការឆ្លងមេរោគស្ត្រី នេះអនុញ្ញាតឱ្យជំងឺនេះវិវឌ្ឍទៅដោយស្ងៀមស្ងាត់ ខកខានឱកាសសម្រាប់ការរកឃើញទាន់ពេលវេលា ធ្វើឱ្យការព្យាបាលស្មុគស្មាញ បង្កើនហានិភ័យនៃការកើតឡើងវិញ និងប៉ះពាល់ដល់ការព្យាករណ៍របស់អ្នកជំងឺ។ កត្តាហានិភ័យនៃជំងឺមហារីករួមមាន ភាពធាត់ ជំងឺលើសឈាម ជំងឺទឹកនោមផ្អែម មិនធ្លាប់សម្រាលកូន ការមករដូវមុនអាយុ ឬអស់រដូវយឺត និងការប្រើប្រាស់ការព្យាបាលដោយអរម៉ូនរយៈពេលយូរដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជា។ដើម្បីបង្ការជំងឺ គ្រូពេទ្យណែនាំថាស្ត្រីក្រោយអស់រដូវគួរតែទៅពិនិត្យសុខភាពស្ត្រីជាប្រចាំ។ ប្រសិនបើមានការហូរឈាមតាមទ្វារមាស ទោះបីជាវាតិចតួចក៏ដោយ អ្នកជំងឺគួរតែស្វែងរកការព្យាបាល ពីគ្រូពេទ្យឱ្យបានឆាប់ ដើម្បីពិនិត្យ និងព្យាបាលទាន់ពេលវេលា ដោយជៀសវាងការរកឃើញជំងឺគ្រោះថ្នាក់ដូចជា ជំងឺមហារីកស្បូន ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន និងជំងឺមហារីកអូវែរ។

(អាមេរិក)៖ លោក Ronald Oliver បានស្លាប់ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយសារការឆ្លងមេរោគបាក់តេរី បន្ទាប់ពីងូតទឹកក្នុងអាងទឹកក្តៅនៅស្ប៉ាមួយកន្លែង ដែលហេតុការណ៍នេះបង្កឱ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង។ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ លោក Oliver និងភរិយារបស់គាត់ គឺលោកស្រី Anabel Acosta បានទៅ Zen Day Spa ដើម្បីសម្រាក ហើយងូតទឹកប្រហែលប្រាំនាទី។ ពីរសប្តាហ៍ក្រោយមក នៅថ្ងៃទី៣ ខែសីហា គាត់បានស្លាប់ដោយសារជំងឺ Legionnaires ដែលជាជំងឺរលាកសួតធ្ងន់ធ្ងរដែលបណ្តាលមកពី បាក់តេរី Legionella នេះបើយោងតាមមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (CDC)។ បាក់តេរី Legionella អាចលូតលាស់នៅក្នុងក្បាលផ្កាឈូក ក្បាលម៉ាស៊ីនទឹកលាងចាន អាងងូតទឹកក្តៅ និងប្រព័ន្ធទឹកសិប្បនិម្មិតផ្សេងទៀត។ ជំងឺ Legionnaires ត្រូវបានចម្លងនៅពេលដែលមនុស្សស្រូបដំណក់ទឹកតូចៗដែលមានផ្ទុកបាក់តេរី។ យោងតាម CDC មនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមដប់នាក់ដែលឆ្លងជំងឺនេះស្លាប់។ក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់ជឿថាគាត់បានឆ្លងមេរោគបាក់តេរីបន្ទាប់ពីត្រាំក្នុងអាងទឹកក្តៅ លោកអូលីវើរបានតស៊ូជាមួយនឹងរោគសញ្ញានៃជំងឺនេះនៅផ្ទះរយៈពេលប្រាំបួនថ្ងៃ បន្ទាប់មកត្រូវព្យាបាលរយៈពេលប្រាំមួយថ្ងៃទៀតនៅមន្ទីរពេទ្យ។ ប្រពន្ធរបស់គាត់មានសំណាងណាស់ដែលមិនឈឺ។ យោងតាមអ្នកត្រួតពិនិត្យសុខភាព លោក Oliver គឺជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមមនុស្សពីរនាក់ដែលបានស្លាប់ដោយសារជំងឺ Legionnaires បន្ទាប់ពីបានប្រើប្រាស់អាងងូតទឹកក្តៅនៅ Zen Day Spa។ យោងតាមប៉ូលីស មនុស្សម្នាក់ទៀតក៏បានឆ្លងជំងឺ Legionnaires ក្នុងខែមិថុនា ប៉ុន្តែសំណាងល្អបានរួចជីវិត។ អធិការសុខាភិបាលបាននិយាយថា ហាងស្ប៉ានេះបានបើកដំណើរការខុសច្បាប់ ដោយគ្មានអាជ្ញាប័ណ្ណក្រុង។ ការឆ្លងមេរោគ Legionella គឺជារឿងធម្មតា ហើយកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរចំពោះ មនុស្សចាស់ អ្នកដែលមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម ឬជំងឺស្ទះសួតរ៉ាំរ៉ៃ អ្នកជក់បារី និងអ្នកដែលមានប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ។អ្នកជំងឺអាចមានរោគសញ្ញាដូចជំងឺផ្តាសាយ រួមទាំងគ្រុនក្តៅស្រាល ញាក់ ខ្សោយ ឈឺសាច់ដុំ ឈឺក្បាល ឬបាត់បង់ស្មារតី។ ពួកគេក៏អាចមានចង្អោរ លាមករលុង ឬរាគ ឈឺពោះ ក្អក និងឈឺសាច់ដុំ។ រោគសញ្ញាដែលវិវត្តទៅជាជំងឺរលាក សួតរួមមាន ដង្ហើមខ្លី ឈឺស្រោមសួត និងក្អកមានឈាម។ ករណីធ្ងន់ធ្ងរអាចជួបប្រទះនឹងចង្វាក់បេះដូងយឺត (bradycardia)។ អត្រាមរណភាពសរុបពីករណីនីមួយៗគឺទាប (ប្រហែល 5%) ប៉ុន្តែវាកើនឡើងដល់ 40% ចំពោះអ្នកដែលមានការឆ្លងមេរោគក្នុងមន្ទីរពេទ្យ មនុស្សចាស់ និងបុគ្គលដែលមានប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ។

(អន្តរជាតិ)៖ ម៉ាឡេស៊ីផ្អាកការនាំចូលបង្គាថៃ ៥ ប្រភេទ ជំរុញឱ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រី អនុទីន ឆានវីរៈគុល បញ្ជាឱ្យមានការចរចាជាបន្ទាន់ ដើម្បីកំណត់ផលប៉ះពាល់លើកសិករ និងអ្នកនាំចេញ។ រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា បានសម្រេចផ្អាកការនាំចូលបង្គាចំនួន ៥ ប្រភេទពីប្រទេសថៃរួមមាន បង្គាជើងស បង្គាខ្លាយក្ស បង្គាខ្លាពណ៌ត្នោត បង្គាចេក និងបង្គាខៀវ ដោយសារមូលហេតុចម្បងពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសុខភាព និងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ បន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ីបានរកឃើញ វីរុសឆ្លងរាលដាលលើបង្គាដែលនាំចូល ទាំងនោះមានផ្ទុកវីរុស ឬជំងឺឆ្លង ដែលអាចបង្កហានិភ័យខ្ពស់ដល់វិស័យវារីវប្បកម្ម (ការចិញ្ចឹមបង្គា) នៅក្នុងស្រុករបស់ប្រទេស។ វីរុសដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភបំផុតនោះគឺជា ជំងឺវីរុសអុតស និង ជំងឺក្បាលលឿង វីរុសទាំងនេះមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពមនុស្សផ្ទាល់ពេលបរិភោគនោះទេ ប៉ុន្តែវាអាចឆ្លងរាលដាលយ៉ាងលឿន និងបំផ្លាញស្រះចិញ្ចឹមបង្គារបស់កសិករម៉ាឡេស៊ីទាំងស្រុង ប្រសិនបើវាជ្រាបចូលក្នុងប្រព័ន្ធទឹកធម្មជាតិ។ ក្រៅពីបញ្ហាជំងឺ ម៉ាឡេស៊ីក៏មានវិធានការតឹងរ៉ឹងលើការពិនិត្យរកសារធាតុគីមីហាមឃាត់ ឬកម្រិតថ្នាំផ្សះលើសការកំណត់ (ដូចជាសារធាតុ *Chloramphenicol* ឬ *Nitrofurans*) ដែលកសិដ្ឋានមួយចំនួនប្រើប្រាស់ដើម្បីព្យាបាលបង្គា។ សារធាតុទាំងនេះអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកបរិភោគរយៈពេលវែង។ ម៉ាឡេស៊ីនឹងអនុញ្ញាតឲ្យនាំចូលឡើងវិញ លុះត្រាតែខាងនាយកដ្ឋានជលផលថៃ អាចបង្ហាញវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ថា បង្គាទាំងនោះឆ្លងកាត់ការពិនិត្យយ៉ាងហ្មត់ចត់ និងគ្មានផ្ទុកវីរុសមុននឹងនាំចេញ។ទោះជាយ៉ាងណា ការផ្អាករយៈពេលយូរអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កសិករចិញ្ចឹមបង្គា អ្នកនាំចេញ និងឧស្សាហកម្មនេសាទ ជាពិសេសនៅក្នុងខេត្តភាគខាងត្បូងរបស់ថៃ ជាកន្លែងដែលការចិញ្ចឹមបង្គាប្រមូលផ្តុំ ហើយអាចជំរុញឱ្យ តម្លៃបង្គានៅតាមកសិដ្ឋានធ្លាក់ចុះផងដែរ។

(សុខភាព)៖ យោងតាមអ្នកជំនាញអាហារូបត្ថម្ភ Nguyen Trung Hieu មកពីនាយកដ្ឋានអាហារូបត្ថម្ភនៃមន្ទីរពេទ្យទូទៅ Tam Anh ក្នុងទីក្រុងហាណូយ ទម្លាប់នៃការញ៉ាំអាហា រប្រចាំថ្ងៃរបស់បុរសប៉ះពាល់ដល់គុណភាពមេជីវិតឈ្មោល កម្រិតតេស្តូស្តេរ៉ូន និងមុខងារផ្លូវភេទ។ របបអាហារមិនមាន តុល្យភាព ដែលមានផ្ទុកអាហារកែច្នៃ និងគ្រឿងស្រវឹងច្រើន អាចនាំឱ្យមានការថយចុះចំណង់ផ្លូវភេទ ហានិភ័យនៃការងាប់លិង្គកើនឡើង និងសូម្បីតែភាពគ្មានកូន។ ខាងក្រោមនេះគឺជាកំហុសអាហារូបត្ថម្ភទូទៅ មួយចំនួនដែលបុរសតែងតែធ្វើ។១/ ញ៉ាំខ្លាញ់មិនល្អច្រើនពេក៖ អាហារចៀន អាហាររហ័ស និងសាច់ក្រហមដែលមានជាតិខ្លាញ់ច្រើនមាន ផ្ទុកជាតិខ្លាញ់ឆ្អែត និងខ្លាញ់ប្រភេទ Trans ក្នុងបរិមាណច្រើន។ ការទទួលទានអាហារទាំងនេះជាប្រចាំអាចបង្កើន កូឡេស្តេរ៉ុលអាក្រក់ បណ្តាលឱ្យមាន ជំងឺសរសៃឈាម កាត់បន្ថយលំហូរឈាមទៅកាន់សរីរាង្គបន្តពូជ ហើយដូច្នេះបង្កើនហានិភ័យនៃការងាប់លិង្គ។ លើសពីនេះ ភាពធាត់ដោយសារតែរបបអាហារ ដែលមានជាតិខ្លាញ់ខ្ពស់អាចបន្ថយកម្រិតតេស្តូស្តេរ៉ូន ដែលជាអរម៉ូនសំខាន់បំផុតសម្រាប់សុខភាពបន្តពូជរបស់បុរស។២/ ការប្រើប្រាស់ភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុលជាប្រចាំ ការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងជាប្រចាំ ជាពិសេសក្នុងបរិមាណច្រើន អាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពបន្តពូជរបស់បុរស។ គ្រឿងស្រវឹងប៉ះពាល់ដល់អ៊ីប៉ូតាឡាមូស ក្រពេញភីតូរីស និងពងស្វាស ដែលជាសរីរាង្គដែលគ្រប់គ្រងអរម៉ូនភេទ ដែលបណ្តាលឱ្យកម្រិតតេស្តូស្តេរ៉ូនថយចុះ និងតុល្យភាពអរម៉ូនប្រែប្រួល។ ការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងច្រើនពេករយៈពេលយូរក៏អាចបំផ្លាញកោសិកាពងស្វាស កាត់បន្ថយគុណភាព និងបរិមាណមេជីវិតឈ្មោល និងបង្កើនហានិភ័យនៃភាពគ្មានកូន ឬពិបាកក្នុងការមានគភ៌។៣/ ការញ៉ាំស្ករច្រើនពេក ការទទួលទាននំ និងភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករ និងកាបូអ៊ីដ្រាតចម្រាញ់ក្នុងបរិមាណច្រើន បណ្តាលឱ្យមានការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃជាតិស្ករក្នុងឈាម ដែលអាចជំរុញឱ្យមានការឡើងខ្ពស់នៃអាំងស៊ុយលីន និងកាត់បន្ថយតេស្តូស្តេរ៉ូន។ របបអាហារដែលមានជាតិស្ករខ្ពស់ រួមផ្សំជាមួយនឹងការធាត់ ឬធាត់ជ្រុល និងរបៀបរស់នៅមិនសូវសកម្ម ក៏អាចនាំឱ្យមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី 2 ដែលជាមូលហេតុចម្បង មួយនៃការថយចុះចំណង់ផ្លូវភេទ និងគុណភាពមេជីវិតឈ្មោលចំពោះបុរស។៤/ ញ៉ាំផ្លែឈើ និងបន្លែតិចជាងមុន៖ បុរសជាច្រើនញ៉ាំបន្លែ និងផ្លែឈើបៃតងតិចពេក ដែលនាំឱ្យមានកង្វះសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗសម្រាប់ការផលិតមេជីវិតឈ្មោល និងការថែរក្សាអ័រម៉ូនតេស្តូស្តេរ៉ូន ដូចជា វីតាមីន D ស័ង្កសី សេលេញ៉ូម និងហ្វូឡាត។ វីតាមីន D មានទំនាក់ទំនងជាមួយមុខងារអ័រម៉ូនតេស្តូស្តេរ៉ូន ភាពស៊ាំ និងសុខភាពសរសៃឈាម។៥/ ញ៉ាំអាហារមិនទៀងទាត់ពេលវេលា៖ ទម្លាប់នៃការញ៉ាំអាហារមិនទៀងទាត់ ការញ៉ាំអាហារពេលយប់ជ្រៅញឹកញាប់ ឬការរំលងអាហារពេលព្រឹករំខានដល់ចង្វាក់ circadian បង្កើន cortisol (អរម៉ូនស្ត្រេស) និងបន្ថយអរម៉ូនភេទ។ ការញ៉ាំច្រើនពេកក្នុងអាហារតែមួយពេលក៏នាំឱ្យអស់កម្លាំង ចរន្តឈាមថយចុះ និងបញ្ហាដំណើរការបណ្តោះអាសន្នផងដែរ។ អ្នកជំនាញណែនាំថា ដើម្បីការពារសុខភាពបន្តពូជ បុរសគួរតែផ្តល់អាទិភាពដល់ របបអាហារ ដែលសម្បូរទៅដោយបន្លែ ផ្លែឈើស្រស់ៗ ប្រូតេអ៊ីនគ្មានខ្លាញ់ពីត្រី ស៊ុត សាច់ស គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងអាហារសមុទ្រដែលផ្តល់ស័ង្កសី និងសេលេញ៉ូម។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ បុរសគួរតែកាត់បន្ថយគ្រឿងស្រវឹង អាហារចៀន អាហាររហ័ស ស្ករចម្រាញ់ និងរក្សាទម្ងន់ឱ្យមានសុខភាពល្អ។

(សុខភាព)៖ ការស្រាវជ្រាវថ្មីនៅសហរដ្ឋអាមេរិក បង្ហាញថា បន្ទាប់ពីប្រើប្រាស់បានមួយសប្តាហ៍ ស្រោមខ្នើយ មានផ្ទុកបាក់តេរីច្រើនជាងកៅអីបង្គន់ដល់ទៅ ១៧,០០០ ដង។ ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយ AmeriSleep សហការជាមួយវិទ្យាស្ថាន Spencer ដើម្បីសាកល្បងលទ្ធផល អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានស្នើសុំឱ្យអ្នកស្ម័គ្រ ចិត្តមិនបោកស្រោមខ្នើយ និងស្រោមពូករបស់ពួកគេរយៈពេលបួនសប្តាហ៍។ នៅចុងបញ្ចប់នៃការពិសោធន៍ ពួកគេបានរកឃើញថា ស្រោមខ្នើយមានផ្ទុកបាក់តេរីច្រើនជាងចានចំណីសត្វចិញ្ចឹម 39 ដង ហើយស្រោមគ្រែមានបាក់តេរីច្រើនជាងកន្លែង ដាក់ច្រាសដុសធ្មេញ 5.4 ដង។ បន្ទាប់ពីមួយសប្តាហ៍ដោយមិន បានបោកគក់បរិមាណបាក់តេរីនៅលើស្រោមខ្នើយ គឺច្រើនជាងចានបង្គន់ 17,000 ដង។អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏បានរកឃើញបាក់តេរីសំខាន់ៗចំនួនបួនប្រភេទនៅក្នុងក្រណាត់ពូកផងដែរ៖ បាក់តេរីក្រាមអវិជ្ជមាន (៤១,៤៥%) បាក់តេរីក្រាមវិជ្ជមាន (២៤,៩៤%) បាស៊ីលី (២៣,៣៨%) និងបាក់តេរីកូកស៊ីក្រាមវិជ្ជមាន (១០,២៣%)។ យោងតាមមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (CDC) បាក់តេរីក្រាមអវិជ្ជមាន ភាគច្រើនមានគ្រោះថ្នាក់ ហើយអាចនាំឱ្យមានភាពធន់នឹងថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិក។ ម្យ៉ាងវិញទៀត បាស៊ីលលីគឺជាមូល ហេតុចម្បងនៃការពុលអាហារ និងការឆ្លងមេរោគ។ យោងតាមការស្ទង់មតិរបស់ YouGov ក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ មនុស្ស ៣៣% បោកក្រណាត់ពូករបស់ពួកគេម្តងក្នុងមួយសប្តាហ៍ ខណៈដែល ១៤% ធ្វើដូច្នេះបន្ទាប់ពីមួយខែ។ នៅឆ្នាំ ២០១៥ Yahoo ក៏បានធ្វើការស្ទង់មតិទម្លាប់ជាមួយអ្នកអានជាង ១១០០ នាក់ផងដែរ។ លទ្ធផលបានបង្ហាញថា មានតែស្ត្រី ៤៤% ប៉ុណ្ណោះដែលបោកក្រណាត់ពូករបស់ពួកគេម្តងក្នុងមួយសប្តាហ៍ ៣១% បោកវាពីរដងក្នុងមួយខែ និង ១៦% បោកវាម្តងក្នុងមួយខែ។ ៣២% ដែលនៅសល់បាននិយាយថា ពួកគេកម្រប្តូរស្រោមខ្នើយណាស់។អ្នកជំនាញនិយាយថា ពេលដេកលើគ្រែ រាងកាយនឹងបញ្ចេញកោសិកាស្បែកងាប់ៗ ភាពកខ្វក់ និងញើស បន្ទាប់ពីធ្វើការពេញមួយថ្ងៃ។ បន្ទាប់ពីលាងមុខ ឬងូតទឹករួច គ្រឿងសម្អាង និងឡេលាបខ្លួនអាចនៅតែនៅលើគ្រែ។ ធូលីដី និងសារធាតុអាឡែហ្ស៊ីអាចកកកុញបន្តិចម្តងៗតាមពេលវេលា ដោយចូលទៅក្នុងខ្នើយ និងពូក។សត្វ​កណ្ដៀរ​ធូលី​គឺជា​សត្វ​អាត្រូប៉ូដ​តូចៗ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ឃើញ​ជា​ទូទៅ​នៅ​ក្នុង​គ្រួសារពួក​វា​មិន​ខាំ​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​អាច​បង្ក​ឱ្យ​មាន​កន្ទួល​រមាស់ រលាក​ស្បែក និង​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​រោគ​សញ្ញា​អា​ឡែ​ហ្ស៊ី​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ឡើង។ ក្រៅពីធូលីដី គ្រែក៏មានផ្សិតជា ច្រើនប្រភេទផងដែរ។ ការសិក្សាមួយនៅក្នុងទិនានុប្បវត្តិ Allergy បានបង្ហាញថា ខ្នើយរោមដែលប្រើលើសពី 1.5 ឆ្នាំមានផ្ទុកផ្សិតរហូតដល់ 16 ប្រភេទ ដែលផ្សិតទូទៅបំផុតគឺ Aspergillus fumigatus ដែលអាចបណ្តាលឱ្យមានជំងឺ aspergillosis ដែលជាមូលហេតុចម្បងនៃការស្លាប់ចំពោះអ្នកជំងឺដែលមានជំងឺមហារីកឈាម និងអ្នកជំងឺប្តូរខួរឆ្អឹង។ ផ្សិតក៏អាចធ្វើឱ្យជំងឺហឺតកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរចំពោះមនុស្សពេញវ័យផងដែរ។ សមាគម​ដំណេក​ជាតិ​ណែនាំ​ឲ្យ​ប្តូរ​ក្រណាត់​ពូក និង​ស្រោម​ខ្នើយ​ជា​រៀងរាល់​សប្តាហ៍។ ប្រសិនបើ​អ្នក​មាន​សត្វ​ចិញ្ចឹម​ដេក​លើ​គ្រែ​របស់​អ្នក សូម​ប្តូរ​ក្រណាត់​ពូក​របស់​អ្នក​រៀងរាល់​បី​ទៅ​បួន​ថ្ងៃ​ម្តង។ សម្អាត​ភួយ និង​ស្រោម​ភួយ​របស់​អ្នក​រៀងរាល់​ពីរ​ទៅ​បី​ខែ​ម្តង និង​ពូក​របស់​អ្នក​រៀងរាល់​ប្រាំមួយ​ខែ​ម្តង។