(អន្តរជាតិ)៖ នេះគឺជាស្មារតីស្នេហាជាតិមួយដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋកូរ៉េចំពោះជាតិរបស់ខ្លួន ដែលទទួលបានការស្ងើចសរសើរបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ នៅក្នុងអំឡុងវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុអាស៊ីឆ្នាំ ១៩៩៧ (1997 Asian Financial Crisis) ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងបានធ្លាក់ចូលក្នុងស្ថានភាពដុនដាបយ៉ាងខ្លាំង រហូតដល់ជំពាក់បំណុលមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) ចំនួន ៥៨ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ នៅពេលនោះ ប្រាក់បាតថៃបានធ្លាក់ថ្លៃយ៉ាងគំហុក ដែលបង្កជាឥទ្ធិពលដូមីណូ (Domino Effect) ដល់ប្រទេសក្នុងតំបន់។ កូរ៉េខាងត្បូងបានជួបបញ្ហាខ្វះខាតប្រាក់ដុល្លារបម្រុងសម្រាប់សងបំណុលបរទេស និងសម្រាប់ធ្វើពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃលុយ វ៉ុន (Won) ធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។ ក្រុមហ៊ុនធំៗជាច្រើនដែលជាសសរស្តម្ភសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េ បានជំពាក់បំណុលធនាគារវ័ណ្ឌក ដើម្បីពង្រីកខ្លួនហួសហេតុពេក នៅពេលវិបត្តិមកដល់ ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះមិនអាចសងបំណុលបាន ក៏ឈានទៅរកការក្ស័យធនជាបន្តបន្ទាប់ ដែលធ្វើឱ្យធនាគារជាច្រើនជួបបញ្ហាដូចគ្នាដែរ។ ដោយសារក្រុមហ៊ុន និងរោងចក្រជាច្រើនត្រូវបិទទ្វារ ប្រជាជនកូរ៉េរាប់សែននាក់បានបាត់បង់ការងារធ្វើភ្លាមៗ គ្រួសារជាច្រើនបានធ្លាក់ក្នុងភាពក្រីក្រ ដែលបង្កជាក្ដី បារម្ភថាប្រទេសជាតិអាចនឹងរលាយបាត់បង់អធិបតេយ្យភាពសេដ្ឋកិច្ច។នេះបើតាមប្រភពពីកាសែត BBC News បានចុះផ្សាយអត្ថបទដែលមានចំណងជើងថា "How South Koreans sold their gold to save their country" ដែលរៀបរាប់យ៉ាងលម្អិតអំពីយុទ្ធនាការប្រមូលមាសក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៨។ មូលហេតុដ៏ធំនេះរុញច្រានឱ្យកូរ៉េខាងត្បូងធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពអាក្រក់ហើយធ្វើឱ្យប្រជាជនសុខចិត្តលះបង់មាសផ្ទាល់ខ្លួន គឺដោយសារ "វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុអាស៊ីឆ្នាំ ១៩៩៧" ដែលកាលនោះគេនិយមហៅថា "វិបត្តិ IMF" ដើម្បីជួយសង្គ្រោះជាតិពីការក្ស័យធនចលនារបស់ប្រជាជនមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងដែលហៅថា "យុទ្ធនាការប្រមូលមាស" នៅដើមឆ្នាំ ១៩៩៨។ នេះជាពេលវេលាប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏អស្ចារ្យបំផុតដែលគេបានកត់ត្រាទុក ប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូងរាប់លាននាក់ ចាប់ពីសេដ្ឋីរហូតដល់អ្នកធុនមធ្យម និងកម្មករ បាននាំគ្នាយកមាសដែលខ្លួនមានដូចជា ចិញ្ចៀនអាពាហ៍ពិពាហ៍ មេដាយ មាសបណ្ណាការ ឬវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ផ្សេងៗមកបរិច្ចាគ ឬលក់ឱ្យរដ្ឋក្នុងតម្លៃថោកៗ។ ត្រឹមតែរយៈពេលប៉ុន្មានខែ បរិមាណមាសប្រហែល ២២៦ តោន ត្រូវបានប្រមូល ដែលមានតម្លៃស្មើនឹងជាង ២ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកនាពេលនោះ។ទោះបីជាចំនួនមាសនេះមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីសងបំណុល IMF ទាំងស្រុងក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាបានបង្ហាញទៅកាន់ពិភពលោក និងវិនិយោគិនបរទេសអំពី "សាមគ្គីភាព និងការលះបង់" ដ៏មហិមារបស់ប្រជាជនកូរ៉េ។ មាសដែលប្រមូលពីការប្រជាជនបានជួយឱ្យកូរ៉េខាងត្បូងមានលទ្ធភាពសងបំណុល IMF វិញបានទាំងស្រុងនៅឆ្នាំ ២០០១ ពោលគឺលឿនជាងកិច្ចសន្យាដែលបានកំណត់រហូតដល់ ៣ ឆ្នាំ ហើយវាបានក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំក្នុងការស្ដារសេដ្ឋកិច្ចជាតិឡើងវិញរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ការពិតដ៏អស្ចារ្យដែលប្រជាជនកូរ៉េមានមនសិការស្នេហាជាតិខ្លាំងដោយពួកគេយល់ថា បើគ្មានប្រទេសជាតិ ក៏គ្មានគ្រួសារ ឬអាជីវកម្មរបស់ពួកគេដែរ ការជួយជាតិនៅពេលនោះ គឺស្មើនឹងការជួយអនាគតកូនចៅខ្លួនឯង។ វប្បធម៌កូរ៉េកាលនោះ ចាត់ទុកការជំពាក់បំណុលបរទេស (IMF) គឺជាភាពអាម៉ាស់របស់ជាតិ ពួកគេចង់ឱ្យប្រទេសរបស់ខ្លួនមានឯករាជ្យភាព សេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញឱ្យបានឆាប់បំផុត។ ដោយសារកូរ៉េធ្លាប់ឆ្លងកាត់ការលំបាកខ្លាំងពីសង្គ្រាមកូរ៉េ ពួកគេយល់ច្បាស់ពីតម្លៃនៃភាពរឹងមាំ និងការសាមគ្គីគ្នាដើម្បីរស់។ប្រសិនជាអ្នកទាំងអស់គ្នាវិញ តើអ្នកហ៊ានយកមាសដែលខំសន្សំស្ទើរពេញមួយជីវិតដើម្បីសងបំណុលជំនួសរដ្ឋដែរឬទេ?

(អន្តរជាតិ)៖ ជារឿងមួយដ៏គួរឱ្យអណោចអធមបំផុតចំពោះស្ត្រីជាប្រពន្ធ ដែលត្រូវស្វាមីចិត្តអប្រិយបង្ខំ ឱ្យនាងលក់ខ្លួនយកប្រាក់អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ ហេតុការណ៍នេះបានកើតឡើងនៅប្រទេសស៊ុយអ៊ែត ខណៈបុរសជាប្ដីពេលនេះកំពុងត្រូវតុលាការចោទប្រកាន់ពីបទបង្ខំប្រពន្ធរបស់គាត់ឱ្យផ្តល់សេវាកម្មផ្លូវភេទ ដល់បុរសជាង ១២០ នាក់ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ បុរសអាយុ ៦២ ឆ្នាំរូបនេះត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅចុងខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៥ បន្ទាប់ពីប្រពន្ធរបស់គាត់បានរាយការណ៍ទៅប៉ូលីសនៅភាគខាងជើងប្រទេសស៊ុយអែតពីបទបង្ខំនាងឱ្យរកស៊ីផ្លូវភេទ និងសកម្មភាពខុសច្បាប់ផ្សេងទៀត។ គាត់ត្រូវបានឃុំខ្លួនចាប់តាំងពីពេលនោះមក មុនពេលព្រះរាជអាជ្ញាសម្រេចចិត្ត ចោទប្រកាន់គាត់នៅថ្ងៃនេះ ខណៈអត្តសញ្ញាណរបស់គាត់មិនត្រូវបានបង្ហាញឱ្យដឹងនោះទេ។ បើតាមកាសែត AFP បានរាយការណ៍ថា យោងតាមការចោទប្រកាន់ ជនសង្ស័យបានរកប្រាក់ចំណេញដោយខុសច្បាប់ដោយបង្ខំប្រពន្ធរបស់គាត់ឱ្យ «ប្រព្រឹត្ត និងចុះចូលនឹងសកម្មភាពផ្លូវភេទ» សម្រាប់បុរសដទៃទៀតចន្លោះថ្ងៃទី 11 ខែសីហា ឆ្នាំ 2022 និងថ្ងៃទី 21 ខែតុលា ឆ្នាំ 2025។ជនសង្ស័យ ដែលជាអតីតសមាជិកជាន់ខ្ពស់នៃក្រុមចោរប្លន់ម៉ូតូ Hells Angels ដ៏ល្បីល្បាញ ក៏ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទរំលោភបំពាន និងគំរាមកំហែងប្រពន្ធរបស់គាត់ ដោយកេងប្រវ័ញ្ចការភ័យខ្លាចរបស់នាងចំពោះគាត់ និងការញៀនថ្នាំរបស់នាង។ ព្រះរាជអាជ្ញាបានពិពណ៌នាអំពីសកម្មភាពទាំងនេះថាជា "ការកេងប្រវ័ញ្ចដោយគ្មានមេត្តា"។ករណី «លក់ប្រពន្ធ» នេះគឺជាព្រឹត្តិការណ៍មិនធម្មតា និងគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយនៅក្នុងប្រទេសស៊ុយអែត ដែលជាប្រទេសមួយដែលមានគោលនយោបាយតឹងរ៉ឹងប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មទាក់ទងនឹងពេស្យាចារ និងការកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា «គំរូស៊ុយអែត»។ ច្បាប់ស៊ុយអែតចាត់ទុកពេស្យាចារជាទម្រង់នៃអំពើហិង្សាប្រឆាំងនឹងស្ត្រី។ ដូច្នេះ វាមិនធ្វើឱ្យអ្នករកស៊ីផ្លូវភេទក្លាយជាបទឧក្រិដ្ឋទេ ប៉ុន្តែត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់អ្នកដែលទិញផ្លូវភេទ និងអ្នកដែលរៀបចំ សម្របសម្រួល ឬបង្ខិតបង្ខំពួកគេ។លោកស្រី Ida Annerstedt ព្រះរាជអាជ្ញា បានលើកឡើងកាលពីខែកុម្ភៈថា អាជ្ញាធរបានកំណត់អត្តសញ្ញាណមនុស្សប្រហែល ១២០ នាក់ដែលសង្ស័យថាបានទិញសេវាផ្លូវភេទ តាមរយៈការសម្របសម្រួលរបស់បុរសជាប្ដីខាងលើនោះ។ ក្រៅពីការលួងលោម ស្វាមីក៏ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទរំលោភសេពសន្ថវៈចំនួន ៨ ករណីផងដែរ។ លោកស្រី Silvia Ingolfsdottir មេធាវីតំណាងឲ្យភរិយារបស់លោកស្រី បានប្រាប់ AFP ថា ការចោទប្រកាន់ទាំងនេះគឺជាលទ្ធផលនៃ «ឧក្រិដ្ឋកម្មធ្ងន់ធ្ងរ និងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ» ដែលកូនក្តីរបស់លោកស្រីជាជនរងគ្រោះ។ លោកស្រី Ingolfsdottir បានមានប្រសាសន៍ថា «នាងសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានយុត្តិធម៌»។ ជនសង្ស័យបដិសេធរាល់បទចោទប្រកាន់។ សវនាការដំបូងត្រូវបានគ្រោងនឹងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី 13 ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ខាងមុខ។

(អន្តរជាតិ)៖ តុលាការនៅរដ្ឋ Colorado នៅភាគខាងលិចសហរដ្ឋអាមេរិក បានកាត់ទោសជនល្មើសរំលោភសេពសន្ថវៈ ជាបន្តបន្ទាប់ឈ្មោះ Tre Carrasco ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ ១៣៦ ឆ្នាំ ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា គ្មានស្ត្រីណាម្នាក់នឹងមាន សុវត្ថិភាពទេ ប្រសិនបើបុគ្គលរូបនេះមានសេរីភាព។ នេះជាសម្ដីរបស់ចៅក្រមតុលាការរដ្ឋ Colorado លោក Ben Leutwyler បានប្រាប់អ្នកទោស Tre Carrasco ក្នុងអំឡុងពេលសវនាការកាលពីសប្តាហ៍មុនថា “ខ្ញុំប្រាកដណាស់ថាគ្មានស្ត្រីណាម្នាក់នៅអាមេរិកនឹងមានសុវត្ថិភាពទេ ប្រសិនបើអ្នកចេញពីពន្ធនាគារ។ អ្នកនឹងបន្តរំលោភមនុស្ស ពីព្រោះនោះជាអ្វីដែលអ្នកចង់បាន ហើយគ្មានអ្វីអាចបញ្ឈប់អ្នកបានក្រៅពីអាជ្ញាធរនោះទេ”។ បើតាមកាសែត Fox News បានរាយការណ៍ថា Tre Carrasco អាយុ ២៦ ឆ្នាំ ត្រូវបានកាត់ទោស ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ ១៣៦ ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីប្រឈមមុខនឹងបទចោទប្រកាន់រាប់សិបករណីកាលពីខែឧសភា រួមទាំងការចាប់ជំរិត ការរំលោភផ្លូវភេទ និងការប្រើប្រាស់អាវុធគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់លួច។ ឧក្រិដ្ឋជនរូបនេះធ្លាប់ត្រូវបានជាប់ពន្ធនាគារនៅរដ្ឋ Kansas ពីបទរំលោភផ្លូវភេទ ហើយត្រូវបាន ចោទប្រកាន់ ពីបទរំលោភផ្លូវភេទបន្ថែមទៀតត្រឹមតែប៉ុន្មានថ្ងៃ បន្ទាប់ពីការដោះលែងរបស់គាត់។ បន្ទាប់មក Carrasco បានរត់គេចខ្លួនទៅរដ្ឋ Colorado ជាកន្លែងដែលគាត់បានព្យាយាមចាប់ពង្រត់ស្ត្រីម្នាក់ ប៉ុន្តែមិនបានជោគជ័យ។ បន្ទាប់មកគាត់បានប្រើយានយន្តដែលត្រូវបានគេលួចដើម្បីទៅផ្ទះរបស់ស្ត្រីម្នាក់ទៀត ហើយបានភ្ជង់កាំបិតរំលោភនាង។លោក Casey Brown មន្ត្រីរដ្ឋ Colorado បាននិយាយថា «ជនជាប់ចោទរូបនេះគឺជាសត្វមំសាសី។ គាត់មិនអាចមានជីវិតក្នុងសង្គមដោយមិនគិតពីការធ្វើបាបស្ត្រីបានទេ។ គាត់មានអារម្មណ៍ថាគាត់មានសិទ្ធិធ្វើដូច្នេះចំពោះជនរងគ្រោះរបស់គាត់ ហើយបានបង្កសោកនាដកម្មរាប់មិនអស់»។ មេធាវីការពារក្តីរបស់លោក Carrasco បានជជែកវែកញែក នៅក្នុងតុលាការថា កូនក្តីរបស់គាត់គ្មានឱកាសក្នុងការកែទម្រង់ខ្លួនឯង ឬស្តារសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់គាត់ឡើងវិញទេ ពីព្រោះគាត់បាននៅក្នុងមណ្ឌលកែប្រែសាសនាតាំងពីអាយុ 11 ឆ្នាំ ហើយបានចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំក្នុងវ័យកុមារ ភាពរបស់គាត់នៅក្នុងពន្ធនាគារ។

(ភ្នំពេញ)៖ ថ្លែងក្នុងពិធីបិទវគ្គបណ្តុះបណ្តាលស្តីពី "ការបង្កភាពងាយស្រួលដល់បម្លាស់ទីសេវាវិជ្ជាជីវៈវិស្វកម្ម" នារសៀលថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នៅសណ្ឋាគារកាំបូឌីយ៉ាណា ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាគណៈវិស្វករកម្ពុជា បានលើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃការពង្រឹងសមត្ថភាពវិស្វករ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់ ដែលមិនត្រឹមតែជាការផ្លាស់ប្តូរបច្ចេកទេសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាឱកាសដ៏មានតម្លៃក្នុងការសិក្សាវិធីសាស្ត្រថ្មីៗក្នុងទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍វិស័យសំណង់នៅអាស៊ាន។ជាមួយនឹងការអបអរសាទរសិក្ខាកាមទាំង៦២នាក់(ស្រ្តី៤នាក់)ក្នុងអនុតំបន់មេគង្គដែលរួមមានវិស្វករកម្ពុជា វៀតណាម ឡាវ និងមីយ៉ាន់ម៉ា បានបញ្ចប់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលដោយជោគជ័យនាពេលនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះក្រុមប្រឹក្សាគណៈវិស្វករកម្ពុជា (BEC) និងមូលនិធិពិសេសសម្រាប់គម្រោងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាងសម្រាប់កិច្ចសហការរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះឡើង ដែលក្រៅពីការផ្លាស់ប្តូរបច្ចេកទេស វាក៏បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តរួមក្នុងការលើកកម្ពស់ស្តង់ដាវិស្វកម្មដល់កម្រិតសកលផងដែរ។ ឯកឧត្តមបានចាត់ទុកប្រធានបទនេះ ជាស្នូលសម្រាប់បេសកកម្មរួមក្នុងសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន ហើយជោគជ័យនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាងបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីការខិតខំរួមក្នុងការផ្លាស់ប្តូរចំណេះដឹង ជំនាញ និងបទពិសោធក្នុងវិស័យវិស្វកម្ម ដោយផ្អែកលើស្មារតី «ទន្លេរួម អនាគតរួម» ជាពិសេស កិច្ចព្រមព្រៀងទទួលស្គាល់គ្នាទៅវិញទៅមករបស់អាស៊ាន (MRA) ស្តីពីសេវាវិស្វកម្ម នៅតែជាគ្រឹះសំខាន់សម្រាប់ការខិតខំរួមក្នុងការបង្កភាពងាយស្រួលដល់បម្លាស់ទីវិស្វករ និងលើកកម្ពស់ការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មាន។ឯកឧត្តម ហេង សួរ បានបញ្ជាក់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជាប្រធានកិត្តយសនៃក្រុមប្រឹក្សាគណៈវិស្វករកម្ពុជាកំពុងអនុវត្តយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួននូវយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណដំណាក់កាលទី ១ ដែលចាត់ទុកការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស គឺជាស្នូល ដោយធានាថា «ពលរដ្ឋម្នាក់មានជំនាញមួយយ៉ាងតិចប្រចាំជីវិត» ហើយគ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវបានទុកចោល រួមទាំងការពង្រឹងសមត្ថភាពជំនាញ និងស្តង់ដាវិជ្ជាជីវៈវិស្វកម្ម។ ទន្ទឹមនឹងនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានឹងបន្តផ្តល់ការគាំទ្រយ៉ាងពេញលេញដល់ BEC ដែលជាស្ថាប័នសំខាន់ក្នុងបេសកកម្មបណ្តុះបណ្តាល ស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍសមត្ថភាព ដោយគោរពតាមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ និងជំរុញវិស័យវិស្វកម្មឲ្យទំនើប និងមានសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងលើឆាកអន្តរជាតិ។នាឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីក៏បានលើកទឹកចិត្តឱ្យវិស្វករទាំងអស់បំប្លែងចំណេះទាំងនេះទៅជាសកម្មភាពជាក់ស្តែងដ៏មានន័យ ដោយកុំទុកវានៅត្រឹមជាទ្រឹស្តី។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ដោយសង្កេតឃើញវត្តមានស្រ្តីជាវិស្វករមានចំនួនតិច ឯកឧត្តមក៏បានលើកទឹកចិត្តឱ្យស្រ្តីចូលរួមកាន់តែច្រើនក្នុងវិស័យនេះ ព្រោះថា វិស្វករស្ត្រីពិតជាមានតម្លៃជាខ្លាំង ខណៈដែលវិស័យនេះក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងភាពឆ្លាតវៃ ចំណេះដឹង និងសេវាកម្មផងដែរ ដោយមិនមែនត្រឹមតែការងារសំណង់ ឬការងារធ្ងន់ប៉ុណ្ណោះទេ។  លោក ឆិន ឆុង (Chen Cong) អគ្គទីប្រឹក្សានៃស្ថានទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា បានចាត់ទុកសេវាវិស្វកម្ម ពិតជាមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការជំរុញការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការតភ្ជាប់តំបន់ ជាពិសេសនៅតំបន់មេគង្គ ហើយការពង្រឹងគុណវុឌ្ឍិនៃវិស្វករ គឺជាចំណុចសំខាន់សម្រាប់ការបម្លាស់ទីវិជ្ជាជីវៈ ការលើកកម្ពស់មត្ថភាព និងការផ្គត់ផ្គង់សេវាវិស្វកម្មឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ គម្រោងសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង បានឆ្លើយតបតាមតម្រូវការទាំងនេះ ដោយផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលស្របតាមនិន្នាការថ្មីៗនៃឧស្សាហកម្មវិស្វកម្មសំណង់ស៊ីវិលពិភពលោក ដែលរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គមប្រកបដោយចីរភាពនៅកម្ពុជា និងតំបន់៕

ខេត្តក្រចេះ៖ ឯកឧត្តម ហ៊ុន ម៉ានី ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បានលើកឡើងពីតួនាទីវត្តអារាមដែលមិនត្រឹមតែជាទី កន្លែងសម្រាប់ការបំពេញបុណ្យកុសលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាគ្រឹះស្ថានអប់រំ ដែលរួមចំណែកបណ្តុះបណ្តាលមនុស្សឱ្យក្លាយជាពលរដ្ឋល្អ មានសុជីវធម៌ មានវិន័យ និងមានទំនួលខុសត្រូវចំពោះសង្គម។ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ានី បានលើកឡើងបែបនេះ នៅក្នុងក្នុងពិធីប្រកាសតែងតាំង និងស្រោចស្រពព្រះសុគន្ធវារី ប្រគេនព្រះរាមានុបាល ឌន ស៊ីដន ឱ្យឡើងទៅជាព្រះគ្រូវិសុទ្ធិមេធា ព្រះរាជាគណៈថ្នាក់កិត្តិយស គណមហានិកាយនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងឱ្យឡើងទៅជាព្រះគ្រូអនុគណស្រុកស្នួល នៅបរិវេណវត្តសទ្ធារង្សីខន្តិយារាម ស្ថិតក្នុងភូមិផ្សារស្នួល ឃុំស្នួល ស្រុកស្នួល ខេត្តក្រចេះ។មានប្រសាសន៍សំណេះសំណាលនាឱកាសនេះ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបន្តថា "តាំងពីដើមរៀងមក ព្រះពុទ្ធសាសនា បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសង្គមខ្មែរ ជាពិសេសក្នុងការលើកកម្ពស់ ការអប់រំផ្នែកចរិយាធម៌ សីលធម៌ និងគុណធម៌ ដល់ប្រជា ពលរដ្ឋកម្ពុជា។ តាមរយៈការអប់រំ ការទូន្មាន និងការអនុវត្តព្រះធម៌ ព្រះពុទ្ធសាសនា បាន ចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលមនុស្សឱ្យមានសុជីវធម៌ មានការអត់ធ្មត់ មាន មេត្តាធម៌ និងអាចរស់នៅក្នុងសង្គមដោយសុខដុមរមនា។ លើសពីនេះ ក្នុងនាមជាសាសនារបស់រដ្ឋ និងជាសាសនាដែលប្រជាជនខ្មែរភាគច្រើនគោរពប្រតិបត្តិ ព្រះពុទ្ធសាសនា ក៏បានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការពង្រឹងសាមគ្គីភាព ការពារ និងអភិរក្ស វប្បធម៌ អក្សរសាស្ត្រ ប្រពៃណី អត្តសញ្ញាណជាតិ និងបុព្វហេតុរួមរបស់កម្ពុជាផងដែរ។""វត្តអារាមមិនត្រឹមតែជាទីកន្លែងសម្រាប់ការបំពេញបុណ្យកុសលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាគ្រឹះស្ថានអប់រំ ដែលរួមចំណែកបណ្តុះបណ្តាលមនុស្សឱ្យក្លាយជាពលរដ្ឋល្អ មានសុជីវធម៌ មានវិន័យ និងមានទំនួលខុសត្រូវចំពោះសង្គម។ ជាពិសេស ចាប់តាំងពីបុរាណកាលមក វត្តអារាមតែងតែជាប់ពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជិតស្និទ្ធនឹងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនខ្មែរ ក្នុងនាមជាគ្រឹះស្ថាន ដែលផ្តល់ទាំងចំណេះដឹងទូទៅ និងចំណេះដឹងផ្នែកព្រះធម៌ ដែលជាគ្រឹះសម្រាប់ការ កសាងធនធានមនុស្ស។ ទន្ទឹមនឹងនេះ វត្តអារាមនីមួយៗ ក៏ជាមូលដ្ឋាននៃប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីអត្តសញ្ញាណ កេរដំណែល និងការអភិវឌ្ឍរបស់សហគមន៍ នៅតាមមូលដ្ឋាននីមួយៗផងដែរ។"

(ភ្នំពេញ)៖ នៅទីស្នាក់ការកណ្តាល ប.ស.ស. នាព្រឹកថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃបេឡាជាតិសន្តិសុខសង្គម (ប.ស.ស.) បានអញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃ ប.ស.ស. លើកទី៤ អាណត្តិទី២ ដើម្បីពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពក្នុងការបង្កើនចំណូល កាត់បន្ថយចំណាយ និងការធ្វើឱ្យកិច្ចការទាំងឡាយប្រកបដោយតម្លាភាព ជាពិសេសនៅក្នុងកាលៈទេសៈជួបបញ្ហាប្រឈមនៃវិបត្តិសកល។ ជាមួយនឹងការវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះថ្នាក់ដឹកនាំ មន្ត្រី និងបុគ្គលិកទាំងអស់នៃ ប.ស.ស. ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបំពេញតួនាទី ប្រកបដោយស្មារតីទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីបានគូសបញ្ជាក់ថា ការប្រឹងប្រែងទាំងនេះ ជួយធានាបានយ៉ាងរឹងមាំនូវនិរន្តរភាព និងគុណភាពលើការផ្តល់សេវាជូនបងប្អូនសមាជិក ប.ស.ស. ឱ្យទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងតម្លាភាព។ ឯកឧត្តមបានសង្កត់ធ្ងន់ថា នៅពេលដែលប្រជាពលរដ្ឋទទួលបានសេវាកាន់តែប្រសើរ និងមានសុខភាពល្អ នោះគឺជាជោគជ័យរបស់ ប.ស.ស.។ឯកឧត្តម ហេង សួរ បញ្ជាក់ថា ការបង្កើនចំណូលសម្រាប់រក្សាប្រតិបត្តិការ ប.ស.ស. ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងនិរន្តរភាព គឺជាអ្វីដែលជាការចង់បានបំផុត ខណៈដែលមិនចង់ឱ្យរដ្ឋបង្កើនចំណាយ ប៉ុន្តែការបង្កើនចំណូលនោះក៏មិនត្រូវជាបន្ទុកបន្ថែមលើភាគីណាមួយនៅក្នុងកាលៈទេសៈនៃវិបត្តិសកលនាពេលនេះដែរ។ ក្នុងស្មារតីនេះ ឯកឧត្តមបានជំរុញអង្គប្រជុំមកពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ រួមគ្នាសិក្សារកផ្នែកដែលចំណាយច្រើន ហើយត្រូវពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពនៃការចំណាយតាមយន្តការដែលមានស្រាប់ប្រកបដោយការយោគយល់គ្នាខ្ពស់។  លើសពីនេះ ដើម្បីទាក់ទាញសមាជិក ប.ស.ស. ឱ្យទៅទទួលសេវានៅមន្ទីរពេទ្យថ្នាក់ស្រុក និងខេត្ត ក៏ដូចជាជួយសម្រាលបន្ទុកដល់មន្ទីរពេទ្យថ្នាក់ជាតិនោះ ឯកឧត្តមក៏បានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យមានការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពសេវាកម្មនៅមន្ទីរពេទ្យមូលដ្ឋាន ជាមួយនឹងការបំពាក់ឧបករណ៍បន្ថែម ព្រមទាំងបង្កើនការផ្សព្វផ្សាយឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ ជាពិសេសនោះ គឺការលើកទឹកចិត្តឱ្យសាធារណជនទាក់ទងតាមប្រព័ន្ធលេខHotline ១២៨៦ ភ្លាមៗនៅពេលជួបប្រទះបញ្ហា។ ក្នុងឱកាសនោះដែរ តំណាងនិយោជក និងនិយោជិត ក៏បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះរាជរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងការងារ ចំពោះការគ្រប់គ្រងបានយ៉ាងល្អក្នុងដំណើរការផ្នែកវាយនភណ្ឌ កាត់ដេរ ផលិតស្បែកជើង និងផលិតផលិតផលធ្វើដំណើរនិងកាបូប បើទោះបីជាប្រទេសជួបប្រទះជម្លោះព្រំដែន និងវិបត្តិសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាយ៉ាងណាក៏ដោយ។កិច្ចពិភាក្សាបានដំណើរការយ៉ាងផុសផុលលើរបៀបវារៈសំខាន់ៗរួមមាន៖ របាយការណ៍ស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុប្រចាំឆ្នាំ២០២៥ របស់ ប.ស.ស. បញ្ហាប្រឈម និងវិធានការដោះស្រាយ, ផែនការសកម្មភាពប្រចាំឆ្នាំ ២០២៦ និង របាយការណ៍លទ្ធផលការងារសម្រេចបានឆ្នាំ ២០២៥ និងទិសដៅអនុវត្តបន្តជាដើម៕

(អន្តរជាតិ)៖ អំឡុងពេលនៃវិបត្តិប្រេង និងហ្គាសសកលបានធ្វើឱ្យតម្លៃសាំង ហ្គាសហក់ឡើងថ្លៃ អ្វីដែលជាការកត់ សម្គាល់តម្លៃម៉ាស៊ូតធ្លាប់តែមានតម្លៃថោកជាងសាំង បែរជាហក់ឡើងថ្លៃខ្ពស់ជាងសាំងទៅទៀតនាពេលនេះ។ ការពិត ប្រេងម៉ាស៊ូត ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាឆ្អឹងខ្នងរបស់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកទាំងមូលតែម្ដង វាមិនត្រឹមតែប្រើសម្រាប់រថយន្ត ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងច្រើននៅក្នុងវិស័យដឹកជញ្ជូន ឡានដឹកទំនិញធំៗ កប៉ាល់ និងយន្តហោះ។ វិស័យកសិកម្ម ត្រាក់ទ័រ និងគ្រឿងចក្រកសិកម្មផ្សេងៗ និងវិស័យឧស្សាហកម្ម ម៉ាស៊ីនភ្លើង និងគ្រឿងចក្រក្នុងរោងចក្រ។ រីឯថ្លៃដើមនៃការផលិត និងចម្រាញ់ប្រេងម៉ាស៊ូតឱ្យមានគុណភាពខ្ពស់ ដើម្បីការពារបរិស្ថានគឺត្រូវចំណាយដើម ទុនច្រើនជាងមុន បច្ចេកវិទ្យាចម្រាញ់កាន់តែទំនើបធ្វើឱ្យតម្លៃ ដើមនៃការផលិតក៏ខ្ពស់ជាងមុនដែរ។ វិបត្តិភូមិសាស្ត្រ នយោបាយដូចជា សង្រ្គាមរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ពិសេសនៅតំបន់មជ្ឈឹមបូព៌ា បានប៉ះពាល់ដល់ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឆៅ និងផលិតផលសម្រេច ដោយសាររុស្ស៊ីជាអ្នកនាំចេញ ម៉ាស៊ូតដ៏ធំមួយទៅកាន់អឺរ៉ុប នៅពេលមានការកាត់ផ្តាច់ ឬទណ្ឌកម្ម វានាំឱ្យមានការខ្វះខាតម៉ាស៊ូតនៅលើទីផ្សារសកល។ ដើម្បីបានម៉ាស៊ូតដែលមានគុណភាពខ្ពស់មកប្រើប្រាស់ វាត្រូវឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលជាច្រើន ហើយពេលចម្រាញ់រួច គឺបានបរិមាណតិចផងដែរ។ ជាទូទៅ ការចម្រាញ់ប្រេងឆៅមួយធុងបរិមណាប្រហែល ១៥៩ លីត្រ គឺមិន មែន ទទួលបានតែសាំង ឬម៉ាស៊ូតសុទ្ធនោះទេ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានបំបែកជាផលិតផលច្រើនប្រភេទ។ បរិមាណដែលទទួល បានគឺអាស្រ័យលើ ប្រភេទប្រេងឆៅ (ស្រាល ឬធ្ងន់) និង បច្ចេកវិទ្យានៃរោងចក្រចម្រាញ់។ យោងតាមទិន្នន័យ មធ្យមភាគស្តង់ដារពីទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានថាមពល (EIA) ភាគរយដែលទទួលបានពីការ ចម្រាញ់ប្រេងឆៅ១ធុង គឺទទួលបាន សាំងប្រហែល ៤៣% ទៅ ៤៥% , ម៉ាស៊ូតប្រហែល ២៦% ទៅ ៣០% ,ប្រេងយន្តហោះ (Jet Fuel): ប្រហែល ៩% ទៅ ១០% ភីលីមែរ និងសារធាតុគីមីផ្សេងៗប្រហែល ១៥% (រួមមាន ហ្គាសចម្អិនអាហារ LPG, ជ័រម្នាស់អ៊ុតថ្នល់, និងប្រេងរំអិល)។ ការនេះហើយដែលធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងម៊ាសូត ឡើងថ្លៃ ព្រោះបរិមាណដែលចម្រាញ់ចេញមកបានតិចជាងសាំង ចំពេលតម្រូវការក៏ខ្ពស់ខ្លាំង។ បើតាមវិទ្យាស្ថាន American Petroleum Institute បានឱ្យដឹងថា ដំណើរការចម្រាញ់ប្រេងឆៅដើម្បីទទួលបានម៉ាស៊ូត និងផលិតផលផ្សេងទៀតដូចជា សាំង ឬហ្គាស គឺជាដំណើរការបច្ចេកទេសដ៏ស្មុគស្មាញមួយដែលហៅថា "ការចម្រាញ់ប្រេងកាត"។ មុននឹងឈានដល់ការដុតកម្ដៅ ប្រេងឆៅដែលបូមចេញពីដីត្រូវយកមកសម្អាតជាមុនសិន ដើម្បីជម្រះចោលនូវជាតិអំបិល ភក់ និងទឹក ដែលអាចធ្វើឱ្យខូចគ្រឿងចក្រ ឬប៉ះពាល់ដល់គុណភាពប្រេង។ បន្ទាប់ពីសម្អាតប្រេងឆៅត្រូវបានគេដាក់បញ្ចូលក្នុងឡដុត ដែលមានសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ប្រហែល 350អង្សា ទៅ 400អង្សា រួចបញ្ជូនទៅក្នុង "ប៉ម" ដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់ នៅក្នុងប៉មនោះ សារធាតុដែលមានក្នុងប្រេងឆៅនឹងបំបែកចេញពីគ្នាទៅតាម "ចំណុចពុះ" របស់វា នៅពេលចេញចំហាយស្រាល (សាំង/ហ្គាស) នឹងហើរឡើងទៅផ្នែកខាងលើបង្អស់នៃប៉ម ព្រោះវាមានចំណុចពុះទាប។ ចំហាយមធ្យម (ម៉ាស៊ូត) នឹងកកកុញនៅផ្នែកកណ្ដាលនៃប៉ម ដែលមានសីតុណ្ហភាពចន្លោះពី 250អង្សាទៅ 350អង្សា ហើយកាកសំណល់ធ្ងន់ នឹងធ្លាក់ចុះមកផ្នែកខាងក្រោមនៃប៉ម។ទោះបីជាយ៉ាងនេះ បរិមាណម៉ាស៊ូតដែលទទួលបានពីការដុតចម្រាញ់ធម្មតាមានចំនួនតិចពេក មិនគ្រាន់តាម តម្រូវការទីផ្សារដូច្នេះ គេត្រូវប្រើបច្ចេកទេស Cracking ដើម្បីបំបែកម៉ូលេគុលធំៗ (ប្រេងធ្ងន់ៗ) ឱ្យទៅជាម៉ូលេគុលតូចៗ ដែលអាចក្លាយជាម៉ាស៊ូត ឬសាំងបាន ម៉ាស៊ូតដែលទទួលបានដំបូងមិនទាន់អាចប្រើបានភ្លាមៗទេ ព្រោះវាមានផ្ទុកជាតិ ស៊ុលភ័រខ្ពស់ ដែលបង្កឱ្យមានផ្សែងពុល និងខូចម៉ាស៊ីន ដូច្នេះគេត្រូវយកវាទៅឆ្លងកាត់ដំណើរការ Hydrotreating ដោយប្រើអ៊ីដ្រូសែនដើម្បីដកជាតិស៊ុលភ័រចេញ។ លទ្ធផលដែលទទួលបានគឺជាប្រភេទម៉ាស៊ូតស្អាត និងមានគុណភាពខ្ពស់។មូលហេតុដែលរោងចក្រចម្រាញ់ភាគច្រើនផលិតសាំងបានច្រើនជាង គឺដោយសារនៅក្នុងប្រេងឆៅធម្មជាតិ ភាគល្អិតដែលផ្តល់ជាសាំងមានបរិមាណច្រើនស្រាប់ ហើយរោងចក្រចម្រាញ់សម័យថ្មីប្រើម៉ាស៊ីនបំបែកម៉ូលេគុល ដើម្បីបំបែកប្រេងធ្ងន់ៗឱ្យទៅជាសាំងបន្ថែមទៀត ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការប្រើប្រាស់ រថយន្តលក្ខណៈ គ្រួសារដែលមានចំនួនច្រើនលើសលប់លើពិភពលោក។

(វិទ្យាសាស្ត្រ)៖ យានអវកាស Artemis 2 បានហោះឡើងនៅម៉ោង ៥:៣៥ ព្រឹក (ម៉ោងនៅទីក្រុងភ្នំពេញ) ដោយដឹកអវកាសយានិកចំនួនបួននាក់ទៅកាន់គន្លងគោចរជុំវិញឋានព្រះច័ន្ទ ដែលជាបេសកកម្មដំបូងរបស់ NASA ដែលមានមនុស្សបើកចេញពីគន្លងផែនដីទាបក្នុងរយៈពេល ៥៤ ឆ្នាំ។ ក្រុមនាវិក Artemis 2 រួមមានមេបញ្ជាការ បេសកកម្ម Reid Wiseman (NASA) អ្នកបើកយន្តហោះ Victor Glover (NASA) អ្នកឯកទេសបេសកកម្ម Christina Koch (NASA) និងអ្នកឯកទេសបេសកកម្ម Jeremy Hansen (CSA, ទីភ្នាក់ងារអវកាសកាណាដា)។ ពួកគេបាននៅលើយានអវកាស Orion ដែលត្រូវបានបាញ់បង្ហោះទៅកាន់លំហអាកាសដោយរ៉ុក្កែត Space Launch System (SLS) ពី Launch Complex 39B នៅមជ្ឈមណ្ឌលអវកាស Kennedy រដ្ឋ Florida នៅម៉ោង 6:35 ល្ងាច ថ្ងៃទី 1 ខែមេសា (ត្រូវម៉ោង 5:35 ព្រឹក ថ្ងៃទី 2 ខែមេសា ម៉ោងនៅទីក្រុងភ្នំពេញ))។នេះជាបេសកកម្មដែលមានមនុស្សដំបូងគេទៅកាន់ឋានព្រះច័ន្ទចាប់តាំងពីបេសកកម្ម Apollo 17 កាលពី 54 ឆ្នាំមុន។ បេសកកម្មនេះបានធ្វើឡើងនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ 1972 ជាមួយក្រុមនាវិកដែលមានលោក Eugene Cernan, Harrison Schmitt និង Ronald Evans។ ពេលចាកចេញ លោក Cernan បានក្លាយជាមនុស្សចុងក្រោយដែលបានដើរលើផ្ទៃឋានព្រះច័ន្ទ ដែលបានសម្គាល់យុគសម័យដ៏មហិច្ឆតានៃការរុករកអវកាសដែលមិនទាន់ត្រូវបានធ្វើឡើងវិញនៅឡើយ។ក្រុមនាវិកបានមកដល់កន្លែងបាញ់បង្ហោះ 39B នៅម៉ោងប្រហែល ២:១៣ រសៀល ថ្ងៃទី ១ ខែមេសា (ម៉ោង ១:១៣ ព្រឹក ថ្ងៃទី ២ ខែមេសា ម៉ោងនៅទីក្រុងភ្នំពេញ) ហើយបន្ទាប់មកបានឡើងយានអវកាស Orion។ NASA បានប្រកាសថាខ្លួនបានចាប់ផ្តើមចាក់ប្រេងឡើងវិញដល់រ៉ុក្កែត SLS នៅម៉ោង ៧:៣៣ ព្រឹក ថ្ងៃទី ១ ខែមេសា (ម៉ោង ៦:៣៣ ល្ងាច ម៉ោងនៅទីក្រុងភ្នំពេញ) ដែលតម្រូវឱ្យមានអ៊ីដ្រូសែនរាវត្រជាក់ខ្លាំងជាង ២,៨ លានលីត្រ និងអុកស៊ីសែនរាវ ទីបំផុតការបាញ់បង្ហោះ Artemis 2 បានដំណើរការទៅដោយរលូន និងជោគជ័យ។ដើម្បីរៀបចំសម្រាប់បេសកកម្មប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ វិស្វករបានចំណាយពេលជិតពីរឆ្នាំដើម្បីដំឡើងរ៉ុក្កែត SLS ដែលជារ៉ុក្កែតដែលមានកម្ពស់ ៩៨ ម៉ែត្រ និងមានទម្ងន់ប្រហែល ២៦០០ តោននៅពេលដែលចាក់ប្រេងពេញ។រ៉ុក្កែត SLS ត្រូវបានបំពាក់ដោយរ៉ុក្កែតជំរុញឥន្ធនៈរឹងចំនួនពីរនៅសងខាង ស្រដៀងគ្នាទៅនឹងរ៉ុក្កែតដែលប្រើ ក្នុងយានអវកាស ដែលមានកម្ពស់ 54 ម៉ែត្រ។ លើសពីនេះ ប្រព័ន្ធបាញ់បង្ហោះត្រូវបានបំពាក់ដោយម៉ាស៊ីន RS-25 ចំនួនបួន ដែលដើមឡើយត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់យានអវកាស។ រួមបញ្ចូលគ្នា ទាំងនេះបង្កើតកម្លាំងរុញច្រានប្រហែល 4,000 តោននៅពេលបាញ់បង្ហោះ ដែលធ្វើឱ្យ SLS ក្លាយជារ៉ុក្កែតដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់ NASA រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។យានអវកាស Orion នឹងបម្រើការជាយានអវកាសដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងការដឹកជញ្ជូន និងទ្រទ្រង់ក្រុមនាវិកក្នុងអំឡុងពេលបេសកកម្ម Artemis ដោយនាំពួកគេទៅកាន់ឋានព្រះច័ន្ទ និងត្រឡប់មកផែនដីវិញ។ យានអវកាសនេះមានកម្ពស់ប្រហែល 20 ម៉ែត្រ មានទម្ងន់ហោះឡើងសរុបជាង 35 តោន អាចផ្ទុកមនុស្សបានបួននាក់ និងអាចហោះហើរបានរយៈពេល 21 ថ្ងៃ។យានអវកាស Artemis 2 គឺជាបេសកកម្មដែលមានមនុស្សបើកដំបូងគេនៅក្នុងកម្មវិធី Artemis របស់ NASA។ ការហោះហើរនេះត្រូវបានរចនាឡើងជាជំហានមួយសម្រាប់កម្មវិធី Artemis របស់ NASA ដែលអនុញ្ញាតឱ្យ មានការសាកល្បងលើកដំបូងនៃប្រព័ន្ធទ្រទ្រង់ជីវិតរបស់យានអវកាស Orion ជាមួយអវកាសយានិកនៅក្នុងលំហ។ ក្រុមនាវិកនឹងមិនចុះចតទេ ប៉ុន្តែនឹងហោះហើររយៈពេល 10 ថ្ងៃជុំវិញផ្នែកម្ខាងទៀតនៃព្រះច័ន្ទក្នុងគន្លង "ត្រឡប់មកវិញដោយសេរី" ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការវិលត្រឡប់មកផែនដីវិញយ៉ាងងាយស្រួល ដោយមិនចាំបាច់ចាប់ផ្តើមម៉ាស៊ីនច្រើនដង។ក្នុងវិស័យអវកាសបេសកកម្ម Artemis 2 គឺពិសេសជាងគេបំផុត ដោយមានអវកាសយានិកស្បែកខ្មៅដំបូងគេ ស្ត្រីដំបូងគេ ជាពលរដ្ឋមិនមែនអាមេរិកដំបូងគេដែលបានទៅដល់ឋានព្រះច័ន្ទ និងជាអវកាសយានិកដែលមានវ័យចំណាស់ជាងគេដែលបានទៅដល់។ លើសពីនេះ ក្រុមអវកាសយានិក Artemis 2 បានបង្កើតកំណត់ត្រាសម្រាប់ចម្ងាយឆ្ងាយបំផុតពីផែនដី (៤០២,០០០ គីឡូម៉ែត្រ) និងល្បឿនចូលវិញលឿនបំផុត (៤០,២០០ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង) ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រធ្វើដំណើរក្នុងលំហ ហើយវាជាការហោះហើរលើកដំបូង ដែលមានមនុស្សបើកនៃរ៉ុក្កែត SLS និងយានអវកាស Orion។

(តេអេរ៉ង់)៖ ឃ្លាំងអាវុធ UAV (យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក) ដ៏ធំសម្បើមរបស់អ៊ីរ៉ង់អាចបង្កការគំរាមកំហែងដោយផ្ទាល់ ដែលអាចធ្វើឱ្យអសកម្ម ដល់ឧត្តមភាពយោធាអាមេរិក ប្រសិនបើពួកគេចង់បើកការវាយប្រហារតាមផ្លូវគោក និងលើគោក។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ អាមេរិក លោក Pete Hegseth ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយកាលពីថ្ងៃទី 31 ខែមីនា មិនបានច្រានចោលលទ្ធភាពនៃការដាក់ពង្រាយកងកម្លាំងជើងគោកទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នោះទេ។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ពេលវេលាខាងមុខនឹងជា "ការសម្រេចចិត្ត" សម្រាប់ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ចំពេលមានសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ថាការវាយលុកប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់អាចបញ្ចប់ក្នុងរយៈពេល 2-3 សប្តាហ៍ខាងមុខ។ ចំណែករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ លោក Abbas Araghchi នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយ Al Jazeera បានបដិសេធរឿងនេះ ដោយអះអាងថា ទីក្រុងតេអេរ៉ង់បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចសម្រាប់ «យ៉ាងហោចណាស់ប្រាំមួយខែ» នៃការប្រយុទ្ធ ហើយថាសិទ្ធិការពារខ្លួនរបស់ខ្លួន «គ្មានថ្ងៃផុតកំណត់ទេ»។ នេះបើយោងតាមប្រភពពី WSJ, AFP, Reuters ។ យោងតាមអ្នកសង្កេតការណ៍ អ៊ីរ៉ង់មានហេតុផលដើម្បីមានទំនុកចិត្តលើសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនក្នុងការឆ្លើយតប ទៅនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក សូម្បីតែនៅក្នុងសេណារីយ៉ូដែលកងកម្លាំងអាមេរិកបើកការវាយប្រហារក៏ដោយ។ ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានដាក់ពង្រាយកងទ័ពអាមេរិករាប់ពាន់នាក់ទៅកាន់តំបន់នេះ ហើយត្រូវបាន គេរាយការណ៍ថា ហៀបនឹងដាក់ពង្រាយកងកម្លាំងជើងគោកចំនួន ១០,០០០ នាក់បន្ថែមទៀត។ លោកនៅតែកំពុងពិចារណាលើប្រតិបត្តិការផ្លូវគោក និងផ្លូវទឹក ដើម្បីបោសសម្អាតច្រកសមុទ្រហ័រមូស និងបង្ខំឱ្យអ៊ីរ៉ង់បញ្ឈប់ការបាញ់ប្រហារ ប្រសិនបើការចរចាបរាជ័យ។ នៅក្នុងសប្តាហ៍ខាងមុខនេះ ប្រសិនបើកងម៉ារីន និងកងទ័ពអាមេរិកចុះចតនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ពួកគេនឹងប្រឈមមុខនឹងបរិយាកាសប្រយុទ្ធដែលមានយន្តហោះគ្មាន មនុស្សបើករស់នៅយ៉ាងក្រាស់ក្រែល ដែលខុសគ្នាឆ្ងាយពីប្រតិបត្តិការពីមុនរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ ឬអាហ្វហ្គានីស្ថាន ជាកន្លែងដែលការគំរាមកំហែងចម្បងគឺមានតែអាវុធថ្មើរជើង និងឧបករណ៍ផ្ទុះដែលកប់ នៅក្រោមដីប៉ុណ្ណោះ។ យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកសម្លាប់មនុស្ស ទាហាន ឬកប៉ាល់អាមេរិកណាមួយដែលកំពុងប្រយុទ្ធនៅលើដីគោក នៅឈូងសមុទ្រគឺស្ថិតនៅក្នុងចម្ងាយវាយប្រហារ ហើយសមត្ថភាពក្នុងការប្រើប្រាស់យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (UAV) នឹងជាការសាកល្បងសមត្ថភាព សម្រាប់ភាគីទាំងពីរ» នេះជាសម្ដីលោក Martin Sampson អតីតឧត្តមសេនីយ៍ឯកកងទ័ពអាកាសអង់គ្លេស និងជាប្រធានសាខាមជ្ឈិមបូព៌ា នៃវិទ្យាស្ថានអន្តរជាតិសម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ (IISS) ។ លោកបន្តថា ប្រព័ន្ធប្រឆាំងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកដែលបំពាក់នៅលើយានយន្ត ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាទូទៅ នៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែនក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប៉ុន្តែវាហាក់ដូចជាថ្មីសម្រាប់យោធាអាមេរិក ដែលពឹងផ្អែកជាចម្បងលើឧបករណ៍រំខានដ៏ទំនើបជាង។ លោកបានបន្ថែមថា «អ៊ីរ៉ង់ច្បាស់ជាបានរំពឹងទុកពីភាពទន់ខ្សោយនេះ ហើយបានរៀនពីបទពិសោធន៍របស់រុស្ស៊ីទាក់ទងនឹងផលប៉ះពាល់ និងការកេងប្រវ័ញ្ចភាពងាយរងគ្រោះនោះ»។លើសពីនេះ យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកមិនមែនជាបច្ចេកវិទ្យាតែមួយគត់ដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់នៃសមរភូមិនោះទេ។ អ៊ុយក្រែនបានប្រើប្រាស់ទូកគ្មានមនុស្សបើកដើម្បីវាយប្រហារនាវាចម្បាំងរុស្ស៊ី ដោយបង្កការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់កងនាវាសមុទ្រខ្មៅ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ទីក្រុងគៀវបានប្រែក្លាយតំបន់សមុទ្រខ្មៅខាងលិច រួមទាំងផ្លូវដឹកជញ្ជូនដែលនាំទៅដល់កំពង់ផែសំខាន់ Odessa ទៅជាតំបន់គ្រោះថ្នាក់សម្រាប់កងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ី។ យោងតាមអ្នកជំនាញយោធា ទូកគ្មានមនុស្សបើករបស់អ៊ីរ៉ង់ហាក់ដូចជាមិនសូវទំនើបដូចរបស់អ៊ុយក្រែនទេ ហើយខ្វះលក្ខណៈពិសេស ដូចជាការរុករកតាមរយៈបណ្តាញ Starlink។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងដែនទឹកតូចចង្អៀតដូចជាច្រកសមុទ្រ Hormuz ពួកវានៅតែអាចបង្កការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់នាវាចម្បាំង និងនាវាដឹកប្រេង។ការប្រើប្រាស់យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកខ្សែកាបអុបទិកដោយក្រុមប្រដាប់អាវុធអ៊ីរ៉ាក់នៅទីក្រុងបាកដាដ ដែលជាអាវុធមួយដែល IRGC មានក្នុងចំនួនច្រើន ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការវិវឌ្ឍដ៏គួរឱ្យព្រួយបារម្ភមួយ ដោយសារវិធានការតបតអេឡិចត្រូនិចបច្ចុប្បន្នគ្មានប្រសិទ្ធភាពប្រឆាំងនឹងពួកគេ។ប្រទេសរុស្ស៊ីបាននាំមុខគេក្នុងការប្រើប្រាស់យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកខ្សែកាបអុបទិកទាំងនេះនៅក្នុងយុទ្ធនាការដណ្តើមយកតំបន់ Kursk ពីអ៊ុយក្រែនវិញនៅចុងឆ្នាំ ២០២៤។ យោងតាមមន្ត្រីលោកខាងលិច និងអ៊ុយក្រែន រុស្ស៊ីក៏បានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង និងធ្វើទំនើបកម្មយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកស៊េរី Shahed ដែលត្រូវបានរចនាឡើងដោយអ៊ីរ៉ង់ ខណៈពេលដែលកំពុងចែករំលែកបច្ចេកវិទ្យាយោធា និងបទពិសោធន៍សមរភូមិជាមួយទីក្រុងតេអេរ៉ង់។

(បច្ចេកវិទ្យា)៖ ការស្រាវជ្រាវថ្មីបង្ហាញថា ការងារប្រមាណ ៩,៣ លានកន្លែងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងប្រឈម នឹងហានិភ័យ នៃការជំនួសក្នុងរយៈពេល ២-៥ ឆ្នាំខាងមុខ នៅទូទាំងឧស្សាហកម្មចំនួន ៣៣ ផ្សេងៗគ្នា។ការរកឃើញទាំងនេះត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងការសិក្សា "សន្ទស្សន៍ហានិភ័យការងារដោយសារ តែបញ្ញាសិប្បនិម្មិត នៅសហរដ្ឋអាមេរិក" ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីចុងសប្តាហ៍មុនដោយសាកលវិទ្យាល័យ Tufts។ យោងតាមសាកលវិទ្យាល័យ Tufts សន្ទស្សន៍ហានិភ័យការងារដែលបង្កឡើងដោយ AI របស់សហរដ្ឋអាមេរិកចាត់ថ្នាក់មុខរបរចំនួន 784 តំបន់ទីក្រុង និងក្រៅទីក្រុងចំនួន 530 រដ្ឋចំនួន 50 របស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងឧស្សាហកម្មចំនួន 20 ដោយផ្អែកលើភាពងាយរងគ្រោះរបស់ពួកគេចំពោះ ការផ្លាស់ទីលំនៅការងារដែលបង្កឡើងដោយ AI។ សន្ទស្សន៍នេះនឹងត្រូវបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពនៅពេល ដែលសមត្ថភាពនៃបញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងលក្ខខណ្ឌទីផ្សារការងារវិវត្ត។ នេះបើតាមកាសែត New York Post។យោងតាមរបាយការណ៍នេះ ការងារចំនួន 9.3 លានកន្លែងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងប្រឈមនឹងហានិភ័យ នៃការត្រូវបានលុបចោលក្នុងរយៈពេល 2-5 ឆ្នាំខាងមុខ ដោយមានការងារចន្លោះពី 2.7 ទៅ 19.5 លានកន្លែង អាស្រ័យលើសេណារីយ៉ូការអនុវត្តផ្សេងៗគ្នា។ គេប៉ាន់ប្រមាណថា ប្រាក់ចំណូលគ្រួសារប្រមាណ 200 ទៅ 1.5 ពាន់ពាន់លានដុល្លារនឹង «បាត់បង់» ដោយសារតែការជំនួសបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ដោយមានមធ្យមភាគប្រហែល 757 ពាន់លានដុល្លារ ស្មើនឹងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសបែលហ្ស៊ិក។ក្រុមស្រាវជ្រាវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណឧស្សាហកម្មចំនួន ៣៣ ដែលកំពុងផ្តួចផ្តើមដំណើរការនេះ ដោយមានកម្មករចំនួន ៤,៩ លាននាក់ «ស្ថិតនៅផ្លូវបំបែក»។ ការងារជិត ៨០០ ត្រូវបានកំណត់ «ពិន្ទុប៉ះពាល់» ដោយចាត់ថ្នាក់ឧស្សាហកម្មដែលមានហានិភ័យខ្ពស់បំផុតនៃការត្រូវបានជំនួសដោយ AI។ ភាពងាយរងគ្រោះជាមធ្យមនៅទូទាំងឧស្សាហកម្មគឺប្រហែល ៦% ប៉ុន្តែហានិភ័យខ្ពស់បំផុតគឺ នៅក្នុងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន (១៨%) ហិរញ្ញវត្ថុ និងធានារ៉ាប់រង (១៦%) និងវិទ្យាសាស្ត្រ និងវិស្វកម្ម (១៦%)។ កម្មករចំណេះដឹងដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ដូចជាអ្នកនិពន្ធ (៥៧%) អ្នកសរសេរកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ (៥៥%) និងអ្នករចនាគេហទំព័រ និងឌីជីថល (៥៥%) បានប្រឈមមុខនឹងអត្រាខ្ពស់បំផុត នៃការបាត់បង់ការងារតាមមុខរបរ។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមស្រាវជ្រាវក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា មានតែកម្មករទាំងនោះដែលដឹងពីរបៀបប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិតដើម្បីបង្កើនតំណែងរបស់ពួកគេប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចរស់រានមានជីវិតបាន។ លោក Bhaskar Chakravorti ប្រធានសាកលវិទ្យាល័យ Tufts បានថ្លែងនៅលើគេហទំព័ររបស់សាកលវិទ្យាល័យថា "យើងកំពុងរៀនថា AI មិនត្រឹមតែធ្វើស្វ័យប្រវត្តិកម្មកិច្ចការប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងកំពុងរីកចម្រើនផងដែរ ដោយផ្តោតលើការងារយល់ដឹង និងវិភាគ ដែលជាលក្ខណៈនៃវិជ្ជាជីវៈដែលមានជំនាញខ្ពស់ និងមានប្រាក់ខែខ្ពស់"។ "ការងារនាពេលអនាគតនឹងជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកដែលបញ្ចូលគ្នានូវចំណេះដឹងឯកទេស ជំនាញគិតរិះគន់ ចំណេះដឹងអំពី AI និងរបៀបប្រើប្រាស់វា"។ការសិក្សានេះក៏បានបង្ហាញផងដែរថា កម្មករដែលទំនងជាត្រូវបានជំនួសដោយ AI តិចតួចបំផុត ជាធម្មតាគឺជាអ្នកដែលមានប្រាក់ឈ្នួលទាបបំផុត ដូចជាជាងដំបូល អ្នករុករករ៉ែ ប្រតិបត្តិករម៉ាស៊ីន អ្នកវេចខ្ចប់សាច់ ជាងផ្សារ ឬជាងថ្ម។ ក្រុមនេះប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យនៃការបាត់បង់ការងារតិចជាង 1%។យោងតាមការសិក្សានេះ «ការងារដែល AI មិនអាចជះឥទ្ធិពលបាន ភាគច្រើនគឺជាការងារ ដែលសេដ្ឋកិច្ចកំពុងមើលស្រាល»។ «តំបន់សុវត្ថិភាពគឺតំបន់ជិតដល់ភាពក្រីក្រ ជាកន្លែងដែលកម្មករអាមេរិក ៣៨% មិនរងផលប៉ះពាល់ដោយ AI ធ្លាក់ចុះ»។កត្តាភូមិសាស្ត្រក៏ជះឥទ្ធិពលដល់ហានិភ័យនៃការងារដែលត្រូវបានជំនួសដោយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ផងដែរ។ កម្មករនៅទីក្រុងស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកដែលងាយរងគ្រោះបំផុត។ ទីក្រុងធំៗដូចជា ញូវយ៉ក ឡូសអាន់ជឺឡេស វ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី សាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ ឈីកាហ្គោ ដាឡាស និងបូស្តុន ប្រឈមមុខនឹងការខាតបង់ប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំយ៉ាងហោចណាស់ ២០ ពាន់លានដុល្លារ។ពីមុន យោងតាមវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាម៉ាសាឈូសេត (MIT) បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) បច្ចុប្បន្នមានសមត្ថភាពយល់ដឹង និងបច្ចេកទេសដើម្បីអនុវត្តភារកិច្ចក្នុងវិស័យជាច្រើនដូចជា បច្ចេកវិទ្យា ហិរញ្ញវត្ថុ និងសុខាភិបាល។ ក្រុមវិភាគបានពិនិត្យលើកម្មករអាមេរិកចំនួន ១៥១ លាននាក់នៅទូទាំងមុខរបរចំនួន ៩២៣ និងជំនាញជាង ៣២.០០០ ហើយបានរកឃើញថា ១១,៧% នៃកម្លាំងពលកម្មអាច ត្រូវបានជំនួស ដោយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ដែលស្មើនឹង ១,២ ពាន់ពាន់លានដុល្លារនៃប្រាក់ឈ្នួលដែលបាត់បង់។គិតត្រឹមចុងឆ្នាំមុន ស្ថិតិពីក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកធនធានមនុស្ស Challenger, Gray & Christmas បានបង្ហាញថា បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) គឺជាមូលហេតុនៃការកាត់បន្ថយការងារចំនួន ៤៨,៤១៤ កន្លែងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលក្នុងនោះមាន ៣១,០៣៩ កន្លែងក្នុងខែតុលាតែមួយ។

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីបើកយុទ្ធនាការសម្អាតទន្លេ ក្រោមប្រធានបទ «ការលើកកម្ពស់ទេសចរណ៍ទន្លេប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងការកាត់បន្ថយសំណល់ប្លាស្ទិកនៅកម្ពុជា» ដែលជាការរួមចំណែកក្នុងយុទ្ធនាការ “ទីក្រុងស្អាត រមណីយដ្ឋានស្អាត សេវាល្អ បដិសណ្ឋារកិច្ចល្អ” ដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពសេវាកម្ម និងផលិតផលទេសចរណ៍នៅតាមបណ្តាទីក្រុង និងទីប្រជុំជន សំដៅលើកកម្ពស់កិត្យានុភាពរបស់កម្ពុជា និងបន្តរក្សាបាននូវឧត្តមភាពប្រកួតប្រជែងរបស់វិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា នៅក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។ ក្នុងពិធីដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ មានការអញ្ជើញចូលរួមពីសំណាក់ឯកឧត្តម ហួត ហៃ អភិបាលរង តំណាង ឯកឧត្តម ឃួង ស្រេង អភិបាលនៃគណៈអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ, លោក Shakeel AHMAD តំណាងអង្គការUNDPប្រចាំកម្ពុជា និងឯកឧត្ដម លោកជំទាវ ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងទេសចរណ៍ តំណាងក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ព្រមទាំងឧកញ៉ា លោក លោកស្រី បងប្អូនប្រតិបត្តិករទូកទេសចរណ៍, លោកនូ សុវណ្ណ នាយកប្រតិបត្តិអង្គការសម្អាតទន្លេ សមុទ្រ, និងប្អូនៗ ក្មួយៗ យុវជនស.ស.យ.ក. យុវជនកាយឬទ្ធិ យុវជនកាកបាទក្រហម, ភ្ញៀវកិត្តិយសជាតិ អន្តរជាតិប្រមាណជាង ៦០០នាក់។ថ្លែងក្នុងឱកាសនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី បានមានប្រសាសន៍ថា ទន្លេ គឺជាផលិតផលទេសចរណ៍ដ៏មានសក្តានុពល និងមានភាពទាក់ទាញ, ដូចជា តាមរយៈ ការធ្វើដំណើរកម្សាន្តតាមនាវា, ការទស្សនាថ្ងៃរៀបលិចលើផ្ទៃទឹក និងការស្វែងយល់ពីជីវភាពសហគមន៍តាមដងទន្លេ បានក្លាយជាបទពិសោធដែលមិនអាចខ្វះបាន សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ដែលមកទស្សនារាជធានីភ្នំពេញ។ ទន្លេ គឺជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីភាពរុងរឿង និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយតុល្យភាព រវាង ទំនើបកម្មទីក្រុង និងការរក្សាបេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ។ បន្ថែមលើនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី ក៏បញ្ជាក់ជូនដែរថា ការរក្សានិរន្តរភាព និងសុខុមាលភាពនៃប្រព័ន្ធ   អេកូឡូស៊ីទន្លេ គឺជាកិច្ចការពារបរិស្ថានផង និងជាការការពារអនាគតនៃវិស័យទេសចរណ៍ ការធានានូវនិរន្តរភាព សន្តិសុខស្បៀង និងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ក៏ដូចជាមនុស្សជាតិគ្រប់ជំនាន់ ស្របតាមពាក្យស្លោករបស់យុទ្ធនាការរបស់យើង គឺ «ទន្លេដើម្បីទេសចរណ៍ ទេសចរណ៍ដើម្បីប្រជាជន និងប្រជាជនដើម្បីទន្លេគ្មានប្លាស្ទិក» ដែលបង្ហាញពីការភ្ជាប់គ្នារវាងការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ ការរស់នៅរបស់ប្រជាជន និងការពារបរិស្ថានទន្លេឱ្យស្អាតបរិសុទ្ធ។ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី ក៏សូមយកឱកាសនេះគូសរំលេចជូនបន្ថែមថា យុទ្ធនាការសម្អាតទន្ល ពិតជាបានចូលរួមចំណែកនៅក្នុង យុទ្ធនាការ “ទីក្រុងស្អាត រមណីយដ្ឋានស្អាត សេវាល្អ បដិសណ្ឋារកិច្ចល្អ” ដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពសេវាកម្ម និងផលិតផលទេសចរណ៍នៅតាមបណ្តាទីក្រុង និងទីប្រជុំជន សំដៅលើកកម្ពស់កិត្យានុភាពរបស់កម្ពុជា និងបន្តរក្សាបាននូវឧត្តមភាពប្រកួតប្រជែងរបស់វិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា នៅក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអនុញ្ញាតជូនឯកឧត្តម Faiyaz Murshid Kazi ឯកអគ្គរដ្ឋទូតវិសាមញ្ញ និងពេញសមត្ថភាពនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតបង់ក្លាដែស និងសហការី ចូលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារ លើការពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យទេសចរណ៍រវាងប្រទេសទាំងពីរ ឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀត នៅទីស្តីការក្រសួងទេសចរណ៍។ក្នុងជំនួបដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ ភាគីទាំងពីរ បានផ្លាស់ប្តូរយោបល់យ៉ាងសកម្មលើទិសដៅសហប្រតិបត្តិការសំខាន់ៗ រួមមាន ការផ្សព្វផ្សាយគោលដៅទេសចរណ៍រវាងប្រទេសទាំងពីរ ការសំរួលការស្នើសុំទិដ្ឋាការតាមប្រព័ន្ធអនឡាញឱ្យបានប្រសើរបន្ថែមទៀត ការរៀបចំកម្មវិធីផ្លាស់ប្តូរទស្សនកិច្ច និងFAM Trip សម្រាប់ប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ Roadshow និងការបង្កើតកញ្ចប់ទស្សនកិច្ចរួម ការលើកកម្ពស់ទេសចរណ៍វប្បធម៌ និងធម្មជាតិ និងការជំរុញខ្សែទស្សនកិច្ចព្រះពុទ្ធសាសនា និងធម្មយាត្រា ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងធម្មជាតិរបស់ប្រទេសទាំងពីរ។ជាកិច្ចឆ្លើយតប ភាគីទាំងពីរ ក៏បានលើកឡើងពីការបេ្តជ្ញាចិត្តជំរុញឱ្យមានការហោះហើរត្រង់ ជាពិសេសទៅកាន់តំបន់សក្តានុពលទេសចរណ៍ ដែលជាកត្តាសំខាន់ក្នុងការកើនឡើងនៃលំហូរទេសចរ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា កម្ពុជា និងបង់ក្លាដែស បានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតជាផ្លូវការ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣ មក ដោយគិតមកដល់ឆ្នាំ២០២៦ នេះ មានរយៈពេលប្រមាណ ៣៣ ឆ្នាំ ដែលបានអភិវឌ្ឍទៅជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងជិតស្និទ្ធលើវិស័យជាច្រើន រួមទាំងវិស័យទេសចរណ៍ផងដែរ។ ទន្ទឹមនឺងនេះ ក្នុងរយៈពេល២ខែនៃដើមឆ្នាំ២០២៦ នេះ កម្ពុជា ទទួលបានភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិប្រមាណជាង ៧០០.០០០ នាក់ ក្នុងនោះមានភ្ញៀវទេសចរបង់ក្លាដែសមានចំនួនជាង ៣.០០០នាក់ កើនឡើងប្រមាណជាង ៦០% ប្រៀបធៀបនឹងរយៈពេលនៃឆ្នាំមុន ដែលជាសញ្ញាវិជ្ជមានសម្រាប់ការពង្រីកទីផ្សារទេសចរណ៍រវាងប្រទេសទាំងពីរ។

(ភ្នំពេញ)៖ នារសៀលថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីស្ដីការក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ឯកឧត្តម សេង សក្ដា រដ្ឋលេខាធិការ តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានទទួលជួបពិភាក្សាការងារជាមួយឯកឧត្តម Faiyaz Murshid Kazi ឯកអគ្គរដ្ឋទូតនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតបង់ក្លាដែស ប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងក្របខ័ណ្ឌវិស័យការងាររវាងប្រទេសទាំងពីរឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ។ឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការបានជម្រាបជូនភ្ញៀវពីវឌ្ឍនភាពនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនាពេលកន្លងមក និងបញ្ជាក់ពីការពិនិត្យឡើងវិញនូវខ្លឹមសារនៃអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) និងការកំណត់កាលបរិច្ឆេទសមស្របសម្រាប់កិច្ចប្រជុំក្រុមការងារបច្ចេកទេស លើកទី៣ ដោយនឹងរួមគ្នាពិនិត្យឱ្យបានល្អិតល្អន់លើទិដ្ឋភាពច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តផ្សេងៗ ដើម្បីធានាឱ្យកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន និងមានប្រសិទ្ធភាព។ក្នុងឱកាសដដែលនោះ ឯកឧត្តម Faiyaz Murshid Kazi ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបង់ក្លាដែស បានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ដែលបានសម្របសម្រួលផ្ដល់បណ្ណការងារ និងសៀវភៅការងារជនបរទេសជូនដល់ពលករជនជាតិបង់ក្លាដែសដែលកំពុងបំពេញការងារ និងប្រកបរបរក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លើសពីនេះ ឯកឧត្តមឯកអគ្គរដ្ឋទូត ក៏បានកោតសរសើរចំពោះចំណាត់ការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងយុទ្ធនាការបង្ក្រាបការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា (Scam Online) ដែលជាកិច្ចការដ៏សំខាន់ក្នុងការការពារសន្តិសុខ និងផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ភាគីទាំងពីរបានប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំក្នុងការបន្តពង្រឹង និងពង្រីកទំនាក់ទំនងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យការងារឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន និងរឹងមាំបន្ថែមទៀត ដើម្បីជាឧត្តមប្រយោជន៍រួមសម្រាប់ប្រជាជន និងប្រទេសទាំងពីរ កម្ពុជា-បង់ក្លាដែស៕

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានទទួលជួបសម្ដែងការគួរសមជាមួយលោក Christoph Weigelmeier ភារធារីស្តីទីនៃស្ថានទូតសាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ប្រចាំកម្ពុជា និងលោកបណ្ឌិត Christoph Hoffmann អតីតសមាជិកសភាអាល្លឺម៉ង់ នាថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ នៅទីស្តីការក្រសួង ដើម្បីពិភាក្សាស្វែងរកឱកាសបង្កើតគំនិតផ្តួចផ្តើមដែលគាំទ្រដល់ការលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជា ដែលរួមមានទាំងសិក្ខាកាម ដែលអាចមានឱកាសទៅធ្វើកម្មសិក្សា និងកម្មសិក្សាឆ្លាស់នៅអាល្លឺម៉ង់។ជាមួយនឹងការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីបានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះ លោក Weigelmeier និងលោកបណ្ឌិត Hoffmann ដែលបានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងការអភិវឌ្ឍជំនាញកម្លាំងពលកម្ម។ ឯកឧត្តមបានរំឮកផងដែរពីប្រវត្តិដ៏យូរអង្វែង និងសមិទ្ធផលនានារបស់អាល្លឺម៉ង់ ដែលបានជួយជ្រោមជ្រែងដល់ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជានាពេលកន្លងមក។ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីបានគូសបញ្ជាក់ថា ការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET) គឺជាសសរស្តម្ភដ៏សំខាន់នៃយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការប្រែក្លាយកម្លាំងពលកម្មឱ្យមានជំនាញខ្ពស់ តាមរយៈការធ្វើទំនើបកម្មជំនាញ និងការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញថ្មីឱ្យស្របតាមការវិវត្តនៃឧស្សាហកម្ម។ ឯកឧត្តមបានរំឮកពីដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ឯកឧត្តមនៅសាលាវិជ្ជាជីវៈអាល្លឺម៉ង់ ក្នុងទីក្រុង Frankfurt នាពេលកន្លងមក ដោយគូសបញ្ជាក់ថា អ្វីដែលពិតជាគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាខ្លាំងនោះ គឺប្រព័ន្ធសិក្សាមុខងារពីររបស់អាល្លឺម៉ង់ ដែលសមស្របសម្រាប់កម្ពុជា។ចំណែកភាគីអាល្លឺម៉ង់បានលើកឡើងពីគំនិតផ្តួចផ្តើម បង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរ ជាពិសេសលើវិស័យបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងការបញ្ជូនកម្មសិក្សាការី ដោយបានសង្កត់ធ្ងន់ថា យន្តការនេះត្រូវផ្អែកលើគោលការណ៍ «ឈ្នះ-ឈ្នះ» ដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក ទាំងសម្រាប់ប្រទេសបញ្ជូន និងប្រទេសទទួល។ជាការឆ្លើយតប ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីបានចាត់ទុកគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះថាជា «ដំណឹងដ៏ល្អ និងចំពេលជាក់ស្តែងបំផុត»។ ឯកឧត្តមបានបញ្ជាក់ពីជំហរត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចរបស់ក្រសួង ក្នុងការសហការជាមួយសាលាវិជ្ជាជីវៈអាល្លឺម៉ង់ ដើម្បីជ្រើសរើសគ្រឹះស្ថានសិក្សាសមស្របនៅកម្ពុជា ក្នុងគោលដៅបង្កើតភាពជាដៃគូ និងគាំទ្រដល់ដំណើរការជ្រើសរើសសិក្ខាកាមឱ្យមានតម្លាភាព។ជាកិច្ចបញ្ចប់ ភាគីអាល្លឺម៉ង់បានសម្ដែងនូវការអរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី និងបានបង្ហាញនូវឆន្ទៈក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយក្រសួងឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ ដើម្បីនាំមកនូវផលប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រជាជាតិទាំងពីរ៕

(សង្គម)៖ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក បានបណ្ដាលឱ្យមានមនុស្ស ស្លាប់ ១០៧នាក់ និងរងរបួសធ្ងន់ស្រាល ២៥៧នាក់ ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែមួយខែ ដោយគិតចាប់ពីថ្ងៃទី១ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះបានមានកើតឡើងសរុប១៨៤ករណី។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ក៏បានអំពាវនាវនិងទទូចឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវទាំងអស់ភ្ញាក់រលឹក និងចូលរួមគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន ពិសេសក្នុងគ្រាដែលសមត្ថកិច្ចទទួលគោលការណ៍អនុវត្តត្រឹមការអប់រំ លើកលែងតែករណីបើកបរមានជាតិស្រវឹង។ រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ មិនមែនធ្វើឡើងត្រឹមតែដើម្បីគេចវេសពីការផាកពិន័យរបស់សមត្ថកិច្ចនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាកាតព្វកិច្ចមនសិការដ៏ចម្បងដើម្បីការពារអាយុជីវិតខ្លួនឯង គ្រួសារ និងសេចក្តីសុខសាន្តរបស់សង្គមជាតិទាំងមូល៕