(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហ៊ុយ វណ្ណៈ ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា ថ្លែងសារជាសំបុត្រក្នុងឱកាសទិវាសេរីភាពសារព័ត៌មាន ៣ ឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ក្នុងឱកាសទិវាសេរីភាពសារព័ត៌មាន ៣ ឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។ក្នុងឱកាសនេះ ឯកឧត្តមសូមទាញការចាប់អារម្មណ៍ថា យើងទាំងអស់គ្នាបានខិតខំ ហើយយើងទាំងអស់គ្នាក៏ត្រូវតែខិតខំបន្ថែមទៀត ដើម្បីឱ្យលំហរសេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា កាន់តែទូលំទូលាយឡើង គុណភាពព័ត៌មានកាន់តែប្រសើរឡើង និងវិសាលភាពនៃការផ្សាយព័ត៌មានកាន់តែទៅបានឆ្ងាយឡើង។ ការត្រិះរិះពិចារណាមួយ! យើងមិនអាចនិយាយត្រឹមសេរីភាព ដោយមិននិយាយពីគុណភាពនោះទេ។យើងក៏មិនអាចនិយាយឱ្យឮ តែខ្វះតម្លៃ ខ្វះខ្លឹមសារជាយុទ្ធសាស្ត្រ និងគ្មានជំនឿនោះទេ។ ដូច្នេះកម្ពុជាត្រូវប្រឹងបើកចំហរខ្លួនយើងទៅកាន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិ ដើម្បីជាស្ពានភ្ជាប់ដំណើរកម្ពុជាជាមួយពិភពលោកខាងក្រៅ ហើយក៏ដើម្បីឱ្យគេស្គាល់កម្ពុជាកាន់តែច្រើនឡើង ជាប្រទេសមានសក្តានុពលនិងជាអារ្យប្រទេស។ ព័ត៌មានដែលរាយប៉ាយ គុណភាពសារនិងវិសាលភាពផ្សាយនៅមានកម្រិត គឺមិនជួយច្រើននោះទេ ហើយវាក៏មិនអាចជួយបង្កើតបានមធ្យោបាយទំនាក់ទំនងដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ក៏ដូចជាបង្កើនការចូលរួម បង្កើន ការជឿជាក់ និងបង្កើនការជឿទុកចិត្តនោះទេ។ បច្ចុប្បន្ន ព័ត៌មាន មិនមែនជាកិច្ចការរបស់អ្នកកាសែតផ្តាច់មុខទេ។ វាជាបន្ទុករួមរបស់អ្នកជួរមុខដែលពាក់ព័ន្ធវិស័យព៌ត៌មាន និងការដឹកនាំប្រទេសជាតិ។ ខណៈវិស័យសារព័ត៌មានទាំងមូលកំពុងប្រឈមបញ្ហាធំៗជាច្រើនរួមមាន៖ កត្តាបច្ចេកវិទ្យា កត្តាហិរញ្ញវត្ថុ កត្តាគុណភាពខ្លឹមសារ កត្តាគុណភាពវិជ្ជាជីវៈ និងវិស័យ ច្បាប់គាំទ្រ លើសពីនេះ អ្វីដែលយើងទាំងអស់គ្នាត្រូវបង្កើនការចាប់អារម្មណ៍ខ្ពស់ ហើយក៏ជាវិញ្ញាសារថ្មីបន្ថែមទៀតសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងបរិការណ៍ថ្មី និងការប្រឈមដ៏ស្រួចស្រាវជាសកល នោះគឺ«ការប្រឹងប្រែង ប្រែក្លាយព័ត៌មានឱ្យទៅជាមធ្យោបាយទំនាក់ទំនងដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីជម្រះមន្ទិល បង្កើនការចូលរួម និងពង្រឹងជំនឿទុកចិត្តកាន់តែរឹងមាំចំពោះដំណើរជាតិរបស់យើង»៕ 

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសិក្សាទីផ្សារ និងផ្សព្វផ្សាយទេសចរណ៍កម្ពុជា (ក.ផ.ផ) អញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងកិច្ចប្រជុំបូកសរុបលទ្ធផលការងារត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ និងលើកទិសដៅការងារបន្តត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៦ របស់ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសិក្សាទីផ្សារ និងផ្សព្វផ្សាយទេសចរណ៍កម្ពុជា និងដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពី ឯកឧត្តម អ្នកឧកញ៉ា ឧកញ៉ា លោក លោកស្រី តំណាងរដ្ឋ និង វិស័យឯកជន ដែលជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាល ឯកឧត្តមនាយកប្រតិបត្តិ និងអង្គភាពប្រតិបត្តិនៃក.ផ.ផ ក្នុងគោលបំណងពិនិត្យលើវឌ្ឍនភាពការងារសម្រេចបាន, វិភាគ និងវាយតម្លៃលើស្ថិតិទេសចរណ៍ ស្ថានភាពទេសចរណ៍ ក្នុងប្រទេស តំបន់ និងពិភពលោក ព្រមទាំងកំណត់នូវកត្តាហានិភ័យនានា ក៏ដូចជាកាលានុវត្តភាព ដើម្បីដាក់ចេញនូវយុទ្ធសាស្ត្រគន្លឹះ និងផែនការសកម្មភាពឱ្យចំគោលដៅ ទាន់ពេលវេលា មានភាពបត់បែន និងឆ្លើយតបបានទៅនឹងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន និង រយៈពេលមធ្យម ដែលជាទិសដៅការងារបន្ត។ ក្នុងឱកាសនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធាន ក.ផ.ផ បានធ្វើការកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះលទ្ធផលសម្រេចបានក្នុងត្រីមាសទី១ ដែលចាត់ទុកថានេះជាតម្លៃបន្ថែមក្នុងការជំរុញការផ្សព្វផ្សាយអំពីសក្ដានុពលទេសចរណ៍កម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ និងគាំទ្រលើទិសដៅការងារបន្ត ក្នុងនោះត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើការងារមួយចំនួន រួមមាន៖ (១)ការចូលរួមជំរុញការផ្សព្វផ្សាយអំពីយុទ្ធនាការទស្សនាកម្ពុជានៅរដូវកាលបៃតង (Visit Cambodia in Green Season Campaign) (ចាប់ពីខែឧសភា ដល់តុលា) ដោយផ្សារភ្ជាប់គំនិតផ្តួចផ្តើម “The Green Wonder” របស់ (ក.ផ.ផ), (២)ការរៀបចំផែនការគាំទ្រដល់ការលើកលែងទិដ្ឋាការសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋចិន កាន់លិខិតឆ្លងដែន PRC ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦, (៣) ការធ្វើពិពិធកម្មទីផ្សារទេសចរណ៍ ប្រកបដោយភាពបត់បែន, (៤) ជំរុញយុទ្ធនាការចាក់ទឹកថ្លាក្នុងទឹកល្អក់ ដើម្បីលើកកម្ពស់កិត្តិនាមកម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិ，និង(៥) រៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការចូលរួមផ្សព្វផ្សាយអំពីការរៀបចំកិច្ចប្រជុំ កំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនី លើកទី២០ ឆ្នាំ២០២៦ ដែលកម្ពុជានឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលជាប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ទៅកាន់ទីផ្សារគោលដៅ ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរ និងវិនិយោគិនបរទេសមកកម្ពុជាឱ្យបានកាន់តែច្រើន៕

(ភ្នំពេញ)៖ តបការអញ្ជើញរបស់ស្ថានទូតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតបង់ក្លាដែសប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីប្រគល់លិខិតតែងតាំងជូន កុងស៊ុលកិត្តិយសថ្មីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតបង់ក្លាដែសប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពីឯកអគ្គរដ្ឋទូតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតបង់ក្លាដែសប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត អ៊ុន ឃាង រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា ឧកញ៉ា តាន់ មុនីវណ្ណ តំណាងសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា និងលោកជំទាវឧកញ៉ា ស្រ៊ៀត មុំសុភា ជាកុងស៊ុលកិត្តិយសសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតបង់ក្លាដែសប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ថ្នាក់ដឹកនាំ និងតំណាងក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ តំណាងអង្គទូតនានា លោក-លោកស្រីពីសមាគមធុរកិច្ច និងសហគមន៍កម្ពុជា–បង់ក្លាដែស ក្រុមហ៊ុនឯកជនជាតិ និងអន្តរជាតិ សរុបជាង២០០នាក់ នៅសណ្ឋាគារ Novotel ភ្នំពេញ។ក្នុងឱកាសនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានថ្លែងអបអរសាទរជូនចំពោះលោកជំទាវឧកញ៉ា ស្រ៊ៀត មុំសុភា ដែលត្រូវបានតែងតាំងជាកុងស៊ុលកិត្តិយសថ្មី និងបានបញ្ជាក់ថា ការតែងតាំងនេះ មិនត្រឹមតែជាកិត្តិយសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាកាតព្វកិច្ចដ៏សំខាន់ក្នុងការចូលរួមពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យសំខាន់ៗ រួមទាំងទេសចរណ៍ ពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ និងការតភ្ជាប់រវាងប្រជាជនទៅប្រជាជន​ ដោយនេះជាសញ្ញាបង្ហាញពីការជឿទុកចិត្ត និងការទទួលស្គាល់រវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលនឹងជួយបង្កើនការតភ្ជាប់ និងបង្កើតឱកាសសហប្រតិបត្តិការថ្មីៗ បន្ថែមទៀត។ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានគូសបញ្ជាក់ពីឆន្ទៈរួមរបស់កម្ពុជា និងបង់ក្លាដែស ក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែម តាមរយៈការលើកកម្ពស់ការតភ្ជាប់ប្រជាជនទៅប្រជាជន ទេសចរណ៍ ការបង្កើតឱកាសវិនិយោគថ្មីៗ ដើម្បីផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍រួមដល់ប្រទេសទាំងពីរ ព្រមទាំងបានបញ្ជាក់ពីការត្រៀមខ្លួនរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ ក្នុងការបន្តសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយស្ថានទូតបង់ក្លាដែស កុងស៊ុលកិត្តិយស និងភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដើម្បីជំរុញ និងលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា–បង់ក្លាដែស ឱ្យកាន់តែរីកចម្រើនបន្ថែមទៀត។ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះដែរ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានជម្រាបជូនអង្គពិធីអំពីការដាក់ឱ្យដំណើរការយុទ្ធនាការ “ទស្សនាកម្ពុជា ក្នុងរដូវកាលបៃតង” ចាប់ពីខែឧសភា ដល់ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ និងបានអញ្ជើញយ៉ាងកក់ក្តៅដល់ប្រជាជនបង់ក្លាដែស ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិមកទស្សនាកម្ពុជាក្នុងអំឡុងពេលនោះ ដើម្បីទទួលបានបទពិសោធន៍ថ្មីៗ សម្រស់ធម្មជាតិខៀវស្រងាត់ បរិយាកាសស្ងប់ស្ងាត់ដែលផ្តល់បទពិសោធន៍ដ៏ប្លែកសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ និងអត្ថប្រយោជន៍ពិសេសលើការចុះតម្លៃសេវាកម្មស្នាក់នៅ ការដឹកជញ្ជូន និងម្ហូបអាហារ។​គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កម្ពុជា និងបង់ក្លាដែស បានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតជាផ្លូវការ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣ មក ដោយគិតមកដល់ឆ្នាំ២០២៦ នេះ មានរយៈពេលប្រមាណ ៣៣ ឆ្នាំ ដែលបានអភិវឌ្ឍទៅជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងជិតស្និទ្ធលើវិស័យជាច្រើន រួមទាំងវិស័យទេសចរណ៍ផងដែរ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ស្លឹកម្រុំដែលប្រជានកម្ពុជា និយមយកមកស្លកកូរ ត្រូវបានសារព័ត៌មានដ៏ធំរបស់អាមេរិក ហៅឈ្មោះថាជា "ដើមឈើអព្ភូតហេតុ" គឺជារុក្ខជាតិមួយក្នុងចំណោមរុក្ខជាតិដែល មានសារធាតុចិញ្ចឹមច្រើន បំផុត នៅលើភពផែនដី ។យោងតាមការស្រាវជ្រាវថ្មី វាក៏មានអត្ថប្រយោជន៍ដ៏ធំមួយទៀតផងដែរ វាល្អឥតខ្ចោះក្នុងការយក មីក្រូ ប្លាស្ទិកចេញពីទឹក។ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមួយក្រុមមកពីប្រទេសប្រេស៊ីល និងចក្រភពអង់គ្លេស បានរក ឃើញថា សារធាតុចម្រាញ់ចេញពីគ្រាប់ពូជពីដើមឈើដែលលូតលាស់​លឿនទាំងនេះមានប្រសិទ្ធភាព ដូចគ្នាក្នុងការយកមីក្រូប្លាស្ទិកចេញពីទឹកផឹកដូចសារធាតុគីមីដែលប្រើជាទូទៅដែរ។លោក Adriano Gonçalves dos Reis អ្នកនិពន្ធការសិក្សា និងជាសាស្ត្រាចារ្យនៅវិទ្យាស្ថានវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យានៃសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ São Paulo បាននិយាយថា ដើមម្រុំត្រូវបានគេប្រើដើម្បីបន្សុទ្ធ ទឹកអស់រាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ ដោយមានភស្តុតាងនៃការប្រើប្រាស់របស់វាដោយជនជាតិក្រិក រ៉ូម និងអេហ្ស៊ីបបុរាណ។ លោក និងសហការីរបស់គាត់បានសិក្សាពីគ្រាប់ពូជដើមឈើអស់ រយៈពេលមួយ ទសវត្សរ៍មកហើយ ជាពិសេសតួនាទីដែលវាអាចដើរតួជា "សារធាតុ coagulant" ដែលជាសារធាតុ ដែលបណ្តាលឱ្យភាគល្អិតតូចៗនៅក្នុងទឹកជាប់គ្នា ដើម្បីឱ្យវាអាចត្រូវបានច្រោះចេញ។ ដោយសារក្តីបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើងអំពីមីក្រូផ្លាស្ទិចនៅក្នុងទឹកផឹក ពួកគេបានសម្រេចចិត្តពិនិត្យមើល សក្តានុពលរបស់ម្រុំក្នុងការយកមីក្រូប្លាស្ទិកចេញ។មីក្រូផ្លាស្ទិចគឺជាបំណែកតូចៗ ដែលអាចមានទំហំតូចដល់ទៅ 1/25,000 នៃអ៊ីញ (1 មីក្រូម៉ែត្រ) ហើយជា ផ្នែកមួយដ៏គ្រោះថ្នាក់នៃវិបត្តិបំពុលប្លាស្ទិក។ ពួកវាត្រូវបានគេរកឃើញនៅគ្រប់ទីកន្លែង ចាប់ពីមហាសមុទ្រ ជ្រៅរហូតដល់ភ្នំខ្ពស់ៗ។ ពួកវាបំពុលអាហារ និងទឹករបស់យើង  ការរសិក្សាមួយក្នុងឆ្នាំ 2024 បានរកឃើញ មីក្រូផ្លាស្ទិចនៅក្នុងទឹកម៉ាស៊ីន 83% ដែលត្រូវបានធ្វើតេស្តនៅជុំវិញពិភពលោក ហើយបានចូល ទៅក្នុងខ្លួនរបស់យើង រួមទាំងខួរក្បាល សរីរាង្គបន្តពូជ និងប្រព័ន្ធសរសៃឈាមបេះដូងរបស់យើង។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅតែព្យាយាមស្រាយបំភ្លឺផលប៉ះពាល់របស់វាទៅលើសុខភាពមនុស្ស ប៉ុន្តែការ ស្រាវជ្រាវលើសត្វបានភ្ជាប់ពួកវាទៅនឹងបញ្ហាបន្តពូជ និងការរំខានដល់អរម៉ូន៕

(អន្តរជាតិ)៖ ក្រុមហ៊ុន Microsoft កំពុងផ្តល់ជូនប្រហែល 7% នៃកម្លាំងពលកម្មអាមេរិករបស់ខ្លួន នូវជម្រើស ក្នុងការចូលនិវត្តន៍មុនអាយុ ដែលជាការប៉ុនប៉ងចុងក្រោយបំផុតរបស់ក្រុមហ៊ុន បច្ចេកវិទ្យាធំមួយ ដើម្បីកាត់ បន្ថយទំហំបុគ្គលិក ខណៈពេលដែលបង្កើនការវិនិយោគលើបញ្ញាសិប្បនិម្មិត។ក្រុមហ៊ុន Microsoft បាននិយាយថា កម្មវិធីចូលនិវត្តន៍ម្តងនេះ ដែលជាក្រុមហ៊ុនដំបូងគេ នឹងមាន សម្រា ប់បុគ្គលិកដែលមានអាយុ និងឆ្នាំបំពេញការងារ70 ឆ្នាំ ឬខ្ពស់ជាងនេះ។ក្រុមហ៊ុន CNBC និង Bloomberg បានរាយការណ៍ជាលើកដំបូងអំពីការទិញយកដោយស្ម័គ្រចិត្ត ដែល ក្រុមហ៊ុនបានបញ្ជាក់ទៅកាន់ CNN។ អ្នកដែលមានកម្រិតនាយកជាន់ខ្ពស់ និងក្រោមនេះនឹង អាច ចូលរួម បាន ហើយក្រុមហ៊ុន Microsoft មានគម្រោងជូនដំណឹងដល់បុគ្គលិកដែលមានសិទ្ធិនៅថ្ងៃទី 7 ខែឧសភា។ភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុន Microsoft (MSFT) បានធ្លាក់ចុះជិត 4% នៅថ្ងៃដែលក្រុមហ៊ុនបាន ជូនដំណឹងដល់ បុគ្គលិកអំពីកម្មវិធីនេះ។ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្សបានកាត់បន្ថយបុគ្គលិកយ៉ាងច្រើន ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ កន្លងមកនេះ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងផលប៉ះពាល់នៃ AI លើកម្លាំងពលកម្ម និងឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យា ទូលំទូលាយ។ ក្រុមហ៊ុន Meta បាននិយាយថា ខ្លួននឹងកាត់បន្ថយបុគ្គលិក 10% ឬប្រហែល 8,000 ការងារ ដើម្បីដំណើរការប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងទូទាត់ការវិនិយោគផ្សេងទៀត។ ក្រុមហ៊ុន Amazon បានលុបបំបាត់ការងារចំនួន 30,000 ការងារ នៅទូទាំងការបញ្ឈប់ការងារពីរជុំនៅក្នុងខែមករា និងខែតុលា។ ហើយក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ Block បានកាត់បន្ថយបុគ្គលិករបស់ខ្លួនចំនួន ៤០% ដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល នៅដើមឆ្នាំនេះ ដោយសារតែ "ក្រុមតូចមួយគួរឱ្យកត់សម្គាល់" អាច "ធ្វើបានច្រើន និងធ្វើវាបានកាន់ តែប្រសើរ" ជាមួយឧបករណ៍ AI។ក្រុមហ៊ុន Microsoft ដូចជាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាដទៃទៀតដែរ បានវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងឧបករណ៍ AI។ វាបានចំណាយប្រាក់ចំនួន ៣៧,៥ ពាន់លានដុល្លារលើការចំណាយទាក់ទង នឹងមជ្ឈ មណ្ឌលទិន្នន័យ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងត្រីមាសដែលបានបញ្ចប់នៅក្នុងខែធ្នូ។Microsoft គឺជាក្រុមហ៊ុនមួយក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនជាច្រើនដែលផ្តល់ ជូនអ្នកអភិវឌ្ឍន៍នូវភ្នាក់ងារសរសេរ កូដដែលអាចធ្វើការក្នុងនាមពួកគេ៕

(អ​​ន្តរជាតិ)៖ ធនាគារពិភពលោកនិយាយថា តម្លៃថាមពលត្រូវបានគេព្យាករថានឹងកើនឡើងប្រហែល 24 ភាគរយនៅឆ្នាំ 2026នេះ ដោយសារជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបានបង្កឱ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើល យ៉ាងខ្លាំងដល់ ទីផ្សារទំនិញសកល។នៅក្នុងទស្សនវិស័យទីផ្សារទំនិញចុងក្រោយបំផុតរបស់ខ្លួនដែលចេញផ្សាយ ធនាគារនេះនិយាយថាតម្លៃ ថាមពលត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងខ្ពស់បំផុត ចាប់តាំងពីការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ 2022 ដែលការកើនឡើងនេះនឹងបន្តពេញមួយឆ្នាំ។របាយការណ៍នេះនិយាយថាការព្យាករណ៍សន្មតថាការរំខានដ៏អាក្រក់បំផុតនឹងបញ្ចប់នៅខែឧសភា ហើយការដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ត្រឡប់ទៅកម្រិត "មុនសង្គ្រាម" បន្តិចម្តងៗនៅខែតុលា។របាយការណ៍នេះបង្ហាញថា ផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាននៃជម្លោះអ៊ីរ៉ង់នឹងត្រូវបានទទួលអារម្មណ៍ យ៉ាងទូលំ ទូលាយ រួមទាំងនៅក្នុងវិស័យជី លោហធាតុ និងសម្ភារៈផ្សេងទៀត។ របាយការណ៍ព្យាករថា តម្លៃជីនឹង កើនឡើងប្រហែល 31 ភាគរយពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។លោក Indermit Gill ប្រធានសេដ្ឋវិទូនៃធនាគារពិភពលោកបាននិយាយថា "សង្គ្រាមកំពុងវាយប្រហារសេដ្ឋ កិច្ចពិភពលោកក្នុងរលកប្រមូលផ្តុំ ដំបូងតាមរយៈតម្លៃថាមពលខ្ពស់ បន្ទាប់មកតម្លៃអាហារខ្ពស់ និង ចុងក្រោយអតិផរណាខ្ពស់"។ លោកបានព្រមានថាសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងរីកចម្រើន និងកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នឹងរង ផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុតជាមួយនឹងអតិផរណាកើនឡើង និងកំណើនយឺត៕

(សុខភាព)៖ ប្រសិនបើអ្នកទទួលទានសាច់កែច្នៃប្រហែល ៥០ក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ ដែលស្មើនឹងសាច់ក្រកតូចៗពីរ ហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកពោះវៀនធំអាចកើនឡើងប្រហែល ១៨%។ ជំងឺមហារីកពោះវៀនធំ មិនវិវត្តន៍ភ្លាមៗនោះទេ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Liao Ji-ding អ្នកឯកទេសផ្នែកឈាមវិទ្យា និងជំងឺមហារីកតៃវ៉ាន់-ចិន ថ្មីៗនេះ បានចែករំលែកករណីរបស់វិស្វករប្រុសវ័យក្មេងម្នាក់ ដែលតាមរយៈការឆ្លុះក្រពះ ត្រូវបានគេរកឃើញថា មានដុំសាច់គ្រោះថ្នាក់ជាច្រើននៅក្នុងពោះវៀនធំរបស់គាត់។ មូលហេតុត្រូវបានកំណត់ថា បណ្តាលមកពីទម្លាប់នៃការញ៉ាំអាហារ "ងាយស្រួល fastfood" របស់គាត់ រួមទាំងនំសាំងវិចប្រចាំថ្ងៃ និងអាហារប្រអប់សម្រាប់អាហារថ្ងៃត្រង់។ដោយចែករំលែកនៅលើឆានែល YouTube ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Lieu Ke Dinh បាននិយាយថា អ្នកជំងឺរូបនេះគឺជាវិស្វករដែលធ្វើការក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា។ ដោយសារតែការងាររបស់គាត់មានភាពលំបាក គាត់បានរក្សារបបអាហារជាប្រចាំដូចជា៖ សាំងវិចសាច់ក្រកក្តៅសម្រាប់អាហារពេលព្រឹក អាហារកញ្ចប់ ឬប្រអប់សម្រាប់អាហារថ្ងៃត្រង់ និងមីសម្រាប់អាហារពេលល្ងាច បន្ទាប់ពីធ្វើការលើសម៉ោង។ នៅពេលដែលគាត់បានទៅពិនិត្យសុខភាព គ្រូពេទ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងនៅពេលដឹងថា ពោះវៀនធំរបស់គាត់ពោរពេញដោយដុំសាច់ - ដំបៅមុនមហារីកដ៏គួរឱ្យព្រួយបារម្ភបំផុត។តាមពិតទៅ សាច់កែច្នៃដូចជាសាច់ក្រក និងសាច់ហេម ប្រហិត ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ដោយអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ថាជាសារធាតុបង្កមហារីកក្រុមទី 1។ ការសិក្សាបង្ហាញថា ការទទួលទានសាច់កែច្នៃប្រហែល 50 ក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ ដែលស្មើនឹងសាច់ក្រកតូចៗពីរ អាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកពោះវៀនធំប្រហែល 18%។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សាច់ក្រហមដូចជាសាច់ជ្រូក និងសាច់គោ ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាក្រុមទី 2A (ដែលអាចបង្កមហារីក ) ។គ្រោះថ្នាក់នៃបាក់តេរីពោះវៀន និងជាតិពុល។ ដើម្បីពន្យល់បន្ថែមអំពីយន្តការនៃជំងឺនេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Lieu បានលើកឡើងពីវត្តមាននៃបាក់តេរីមួយប្រភេទដែលមានឈ្មោះថា PKS+ E. coli នៅក្នុងភ្នាសរំអិលពោះវៀនធំ។ បាក់តេរីនេះមានសមត្ថភាពបញ្ចេញជាតិពុលដែលបំផ្លាញដោយផ្ទាល់ទៅលើ DNA នៃហ្សែនទប់ស្កាត់ដុំសាច់ "APC"។នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ដែលជាប្រទេសមួយដែលមានវប្បធម៌ធ្វើម្ហូបស្រដៀងគ្នាទៅនឹងប្រទេសអាស៊ីដទៃទៀត ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា អ្នកជំងឺមហារីកពោះវៀនធំប្រហែល 50% ត្រូវបានគេរកឃើញថាមានដាននៃ DNA ដែលខូចខាតដោយជាតិពុលនេះ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Lieu បានសង្កត់ធ្ងន់ថា "ទោះបីជាមិនទាន់មានតួលេខជាក់លាក់ណាមួយនៅឡើយទេ ដោយសារទម្លាប់នៃការញ៉ាំស្រដៀងគ្នានេះ យើងត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសចំពោះការធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពនៃមីក្រូជីវសាស្រ្តពោះវៀន"។ការទទួលទានអាហារកែច្នៃច្រើនពេក ដែលមានផ្ទុកសារធាតុបន្ថែម និងសារធាតុ emulsifiers ធ្វើឱ្យស្រទាប់ការពារពោះវៀនចុះខ្សោយ បង្កើតលក្ខខណ្ឌសម្រាប់បាក់តេរីដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ឈ្លានពាន និងបង្កជំងឺ។យោងតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត Liao Jiding ការទទួលទានសាច់ក្រហមដែលសម្បូរទៅដោយខ្លាញ់សត្វ ក្នុងបរិមាណច្រើនជំរុញឱ្យរាងកាយបញ្ចេញអាស៊ីតទឹកប្រមាត់បន្ថែមទៀត។ នៅពេលដែលអាស៊ីត ទឹកប្រមាត់ទាំងនេះទៅដល់ពោះវៀនធំ បាក់តេរីនឹងរំលាយវាទៅជាអាស៊ីតទឹកប្រមាត់បន្ទាប់បន្សំ ដែលបណ្តាលឱ្យខូចខាតដល់ភ្នាសរំអិល និងរលាករ៉ាំរ៉ៃ ដែលនាំឱ្យមានការរីកសាយនៃបាក់តេរីដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់។ ដើម្បីការពារសុខភាពរបស់អ្នក អ្នកជំនាញផ្តល់ដំបូន្មានថា កុំកាត់បន្ថយវាទាំងស្រុង ប៉ុន្តែការញ៉ាំក្នុងកម្រិតមធ្យមគឺជារឿងសំខាន់ សាច់ក្រហមមិនគួរត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងអាហារនីមួយៗទេ។ បរិមាណសាច់ក្រហមឆ្អិនដែលបានណែនាំគួរតែត្រូវបានកំណត់ត្រឹម 500 ក្រាមក្នុងមួយសប្តាហ៍។ ផ្តល់អាទិភាពដល់ប្រូតេអ៊ីនពីត្រី សាច់ស (សាច់បក្សី) ឬសណ្តែក។ ញ៉ាំបន្លែបៃតង និងអាហារដែលមានជាតិ fermented ច្រើន (ដូចជាទឹកដោះគោជូរ គីមឈី ជាដើម) ដើម្បីរក្សាបរិស្ថានពោះវៀនឱ្យមានសុខភាពល្អ។ ការផ្លាស់ប្តូរតិចតួចចំពោះរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នក គឺជាគន្លឹះក្នុងការការពារកុំឱ្យដុំសាច់ស្ងាត់ទាំងនោះវិវត្តទៅជាជំងឺមហារីកសាហាវ។

(អន្តរជាតិ)៖ ផែនដីនឹងឡើងកំដៅលើសពីកម្រិតសុវត្ថិភាព ១,៥ អង្សាសេ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងកម្រិតមុន ឧស្សាហកម្មនៅឆ្នាំ ២០២៩ ហើយត្រូវបានគេព្យាករថានឹងឈានដល់កម្រិតក្ដៅ «មិនអាចរស់នៅបាន» នៅចុងសតវត្សរ៍នេះ។ យោងតាមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ប្រទេសនានាត្រូវបញ្ចេញឧស្ម័ន CO2 តិចជាង 170 ពាន់លានតោនក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខ ដើម្បីកំណត់ការឡើងកំដៅផែនដីឱ្យនៅត្រឹម 1.5 អង្សាសេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងអត្រានៃការបំពុលបច្ចុប្បន្ន ពួកគេជឿថាកម្រិតនេះ នឹងឈានដល់ក្នុងរយៈ ពេល៣ឆ្នាំខាងមុខ នោះគឺការឡើងកំដៅផែនដីនឹងលើសពីកម្រិតសុវត្ថិភាពនៅឆ្នាំ 2029។ ការកំណត់ការឡើងកំដៅផែនដីឱ្យនៅត្រឹម 1.5 អង្សាសេលើសពីកម្រិតមុនឧស្សាហកម្ម គឺជាគោលដៅដែលបានកំណត់នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ដែលមានគោលបំណងទប់ស្កាត់វិបត្តិអាកាសធាតុ។ យោងតាមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ការរក្សាសីតុណ្ហភាពឱ្យលើសពីកម្រិតនេះក្នុងរយៈពេលយូរនាំឱ្យមាន ព្រឹត្តិការណ៍អាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរ អត្រាមរណភាពកើនឡើង និងប៉ះពាល់ដល់ជីវចម្រុះ នៅពេលដែលកម្រិតទឹកសមុទ្រកើនឡើង។ នេះបើតាម Global Carbon Budget និង CNN ដកស្រង់ចេញពីក្នុងរបាយការណ៍ថវិកាកាបូនសកលរបស់ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចំនួន ១៣០ នៅថ្ងៃទី ១៣ ខែវិច្ឆិកា កាលពីឆ្នាំ២០២៥។ដោយសារការបំភាយឧស្ម័ន CO2 នៅតែបន្តកើនឡើង សាស្ត្រាចារ្យ Pierre Friedlingstein មកពីវិទ្យាស្ថាន Exeter សម្រាប់ប្រព័ន្ធសកល ដែលដឹកនាំការសិក្សានេះ និយាយថា ការកំណត់ការឡើងកំដៅផែនដីឱ្យនៅក្រោម 1.5 អង្សាសេ លែងអាចធ្វើទៅបានទៀតហើយ។ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA) បានទទួលស្គាល់ថា គោលដៅខាងលើគឺ «ហួសពីលទ្ធភាព» ដោយសារពិភពលោកកំពុងស្រេកឃ្លានថាមពល ហើយបន្តពឹងផ្អែកលើឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល។ នៅក្នុងរបាយការណ៍ "គម្លាតនៃការបំភាយឧស្ម័ន" របស់ខ្លួន អង្គការសហប្រជាជាតិព្យាករណ៍ថា សីតុណ្ហភាពពិភពលោកនឹងកើនឡើងពី 2.3-2.5 អង្សាសេនៅសតវត្សរ៍នេះ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលនានាបំពេញតាមការប្តេជ្ញាចិត្តចុងក្រោយរបស់ពួកគេ។ ប្រសិនបើប្រទេសនានា ងាកចេញពីគោលដៅនេះ សីតុណ្ហភាពពិភពលោកអាចកើនឡើងប្រហែល 2.8 អង្សាសេ ឬលើសពី 3 អង្សាសេ។លោកស្រី Joeri Rogelj នាយិកាស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថាន Grantham (Imperial College London) បានលើកឡើងថា នេះជាឆ្នាំដំបូងដែលពួកគេមិនទាន់បានរកឃើញវិធីដែលអាចអនុវត្តបានតាមបច្ចេកទេសណាមួយ ដើម្បីរក្សាការឡើងកំដៅផែនដីឱ្យស្ថិតក្នុងដែនកំណត់សុវត្ថិភាព ដោយសារបទពិសោធន៍ ១៥ ឆ្នាំរបស់គាត់ក្នុងការធ្វើការលើរបាយការណ៍ "គម្លាតនៃការបំភាយឧស្ម័ន"។ ទាក់ទងនឹងផលវិបាកនៃការកើនឡើង សីតុណ្ហភាពពិភពលោក ២-៣ អង្សាសេ លោក Rogelj បានថ្លែងថា ស្ថានភាពនេះគឺ «មានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង» សម្រាប់ប្រទេសទាំងអស់ ជាពិសេសប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ពួកគេនឹងទទួលរងផលប៉ះពាល់អាក្រក់ បំផុតនៃវិបត្តិអាកាសធាតុ ខណៈពេលដែលមានធនធានតិចតួចបំផុតដើម្បីសម្របខ្លួន។លោកបានចង្អុលបង្ហាញពីបាតុភូតអាកាសធាតុ និងអាកាសធាតុដ៏អាក្រក់ដែលបានកើតឡើង ហើយប្រទេសនានាមិនទាន់បានសម្របខ្លួនទៅនឹងភ្លើងឆេះព្រៃដ៏សាហាវដូចនៅសហរដ្ឋអាមេរិក កាណាដា និងអឺរ៉ុប រលកកំដៅដ៏បំផ្លិចបំផ្លាញនៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន រហូតដល់ទឹកជំនន់នៅប្រទេសវៀតណាម។ បាតុភូតទាំងនេះកំពុងកើតឡើងប្រឆាំងនឹងផ្ទៃខាងក្រោយនៃការកើនឡើង 1.4°C នៃសីតុណ្ហភាពជាមធ្យមសកលលោកបើប្រៀបធៀបទៅនឹងកម្រិតមុនឧស្សាហកម្ម។លោក Daniel Swain អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាកាសធាតុនៅសាកលវិទ្យាល័យកសិកម្ម និងធនធានធម្មជាតិកាលីហ្វ័រញ៉ា បានពិពណ៌នាអំពីការកើនឡើងសីតុណ្ហភាព ២-៣ អង្សាសេថាជា «គ្រោះមហន្តរាយ» ការឡើងកំដៅផែនដី ៣ អង្សាសេនឹងឃើញកម្រិតទឹកសមុទ្រកើនឡើងខ្ពស់ជាងពេលបច្ចុប្បន្នច្រើនហ្វីត ហើយលទ្ធភាពរស់រានមានជីវិត របស់ទីក្រុងធំៗនឹងត្រូវគំរាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ផ្ទាំងទឹកកកនៅហ្គ្រីនឡែន និងអង់តាក់ទិកខាងលិច នឹងក្លាយជាមិនស្ថិតស្ថេរយ៉ាងខ្លាំង ហើយពិភពលោកនឹងឃើញការកើតឡើងញឹកញាប់ និងរីករាលដាលនៃទឹកជំនន់ និងគ្រោះរាំងស្ងួតដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។

(ភ្នំពេញ)៖ ករណីលោក កឹម សុខា ត្រូវសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ សម្រេចតម្កល់សាលក្រមតុលាការជាន់ទាប នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយផ្តន្ទាទោសអតីតមេបក្សប្រឆាំង លោក កឹម សុខា ដាក់ពន្ធនាគារចំនួន២៧ឆ្នាំ ពីបទសន្និដ្ឋិភាព ជាមួយបរទេស។ សាលាឧទ្ធរណ៍ ក៏បានបន្ថែមទោសលើលោក កឹម សុខា ដោយហាមឃាត់មិនឱ្យចេញទៅក្រៅប្រទេសក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ។កាតសម្រេចខាងលើនេះ បណ្តាស្ថានទូតអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជា មានដូចជា សហភាពអឺរ៉ុប អូស្ត្រាលី ចក្រភពអង់គ្លេស កាណាដា បារាំង និង អាល្លឺម៉ង់ បានសម្តែងការខកចិត្តចំពោះការសម្រេចនេះ និងលើកឡើងថា ការប្រើយន្តការច្បាប់ប្រឆាំងគណបក្សនយោបាយ នឹងជះឥទ្ធិពលកាន់តែអវិជ្ជមាន ដល់លំហស៊ីវិល និងសេរីភាពនយោបាយនៅកម្ពុជា។ស្ថានទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា បានបង្ហោះសារមួយថា៖ «ស្ថានប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុប និងបណ្តារដ្ឋសមាជិកដែលមានវត្តមាននៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា កត់សម្គាល់ដោយក្ដីកង្វល់ចំពោះលទ្ធផល នៃសវនាការ បណ្ដឹងឧទ្ធរណ៍របស់លោក កឹម សុខា» នយោបាយពហុបក្ស គឺជាកត្តាដ៏ចាំបាច់សម្រួលដល់ ការបើកលំហនយោបាយ និងលំហសេរីភាពស៊ីវិលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយគោរពតាមការប្តេជ្ញាចិត្ត លើប្រជាធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន»។ ស្ថានប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុប និងបណ្តារដ្ឋសមាជិកប្រចាំកម្ពុជា តែងតែគាំទ្រជាប្រចាំដល់នីតិរដ្ឋនៅកម្ពុជា ហើយសង្ឃឹមថានឹងមានដំណើរឆ្ពោះទៅមុខប្រកបដោយភាពស្ថាបនា រួមទាំងវិធានការវិជ្ជមានផ្សេងៗ ចំពោះអ្នកដែលកំពុងជាប់ឃុំនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ស្ថានទូតអង់គ្លេសប្រចាំកម្ពុជា បានបង្ហោះសារមួយថា យើងចង់ឃើញលោក កឹម សុខា ត្រូវបានដោះលែង ហើយសេរីភាពនយោបាយរបស់លោកត្រូវបានស្តារឡើងវិញ។ យើងជឿជាក់ថា រឿងនេះនឹងជួយពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។ ស្ថានទូតអង់គ្លេសមានការខកចិត្តចំពោះលទ្ធផល នៃសវនាការលើបណ្តឹងឧទ្ធរណ៍នៅថ្ងៃនេះ។អូស្ត្រាលី បានជំរុញឱ្យកម្ពុជាចាត់វិធានការពិតប្រាកដ ដើម្បីពង្រីកលំហស៊ីវិល និងសេរីភាពនយោបាយ ព្រមទាំងបង្កើតលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ការបោះឆ្នោតពិតប្រាកដ និងមានការប្រកួតប្រជែង៕ 

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ឧត្តមអគ្គានុរក្សថ្នាក់លេខ១ ឈន សាណាត អគ្គនាយក នៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានអញ្ជើញជាអធិបតីដឹកនាំកិច្ចប្រជុំពិនិត្យលទ្ធផលការងារប្រចាំខែមេសា និងកំណត់ទិសដៅសម្រាប់ខែបន្ទាប់ របស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ដោយមានការចូលរួមពី ឯកឧត្តម លោកជំទាវ អគ្គនាយករង ប្រធាននាយកដ្ឋានជំនាញទាំងប្រាំ ប្រធានមណ្ឌលអប់រំកែប្រែ និងប្រធានពន្ធនាគាររាជធានី-ខេត្ត (តាមកម្មវិធី Zoom meeting)។ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តម អគ្គនាយក បានផ្តល់អនុសាសន៍សំខាន់ៗ ដើម្បីអនុវត្តន៍ ១. ត្រូវបន្តរៀបចំកិច្ចប្រជុំពង្រឹងការគ្រប់គ្រងនិងវិន័យ ដល់មន្ត្រីក្រោមឱវាទទាំងអស់ ឱ្យបានជ្រួតជ្រាបគ្រប់ៗគ្នា ដើម្បីធានាថា មន្ត្រីមានការយល់ដឹងច្បាស់ និងអនុវត្តតួនាទីភារកិច្ចឲ្យ​បាន ត្រឹមត្រូវស្របតាមនីតិវិធីដែលបានកំណត់ ក្នុងរយៈពេល១សប្តាហ៍បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំនេះ រួចធ្វើរបាយការណ៍ ស្តីពីលទ្ធផលនៃការផ្សព្វផ្សាយអនុវត្ត បញ្ជូនមកអគ្គនាយកដ្ឋាន តាមរយៈ នាយកដ្ឋានរដ្ឋបាល សរុប ដើម្បីបូកសរុបរបាយការណ៍ជូនក្រសួងមហាផ្ទៃ២. ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ត្រួតពិនិត្យវត្តមានមន្ត្រីក្រោមឱវាទទាំងអស់ ក្នុងករណីមានមន្ត្រីណាម្នាក់ ឈប់លើសគោលការណ៍កំណត់ ត្រូវរៀបចំបែបបទស្នើសុំ ដើម្បីអនុវត្តទណ្ឌកម្មវិន័យឱ្យបាន ម៉ឺងម៉ាត់បំផុត ទន្ទឹមនេះ ត្រូវបញ្ជូនរបាយការណ៍ស្តីពីវត្តមានមន្ត្រីមកបំពេញការងារប្រចាំថ្ងៃ ប្រចាំខែឱ្យបានទៀងទាត់ មកអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ តាមរយៈនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាល សរុប ដើម្បីបូកសរុបជូនក្រសួងមហាផ្ទៃ៣. ត្រូវបន្តអនុវត្តទណ្ឌកម្មខាងវិន័យចំពោះមន្ត្រីណា ដែលបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសទាក់ទងនឹង គ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ ការកាន់កាប់ប្រើប្រាស់អាវុធខុសច្បាប់ គឺត្រូវទទួលទណ្ឌកម្ម ឬត្រូវបណ្តេញចេញពីក្របខ័ណ្ឌដោយគ្មានការលើកលែង។ បន្ថែមពីលើនេះ ត្រូវបន្តយកចិត្តទុក ដាក់ធ្វើការផ្សព្វផ្សាយដល់មន្ត្រីក្រោមឱវាទទាំងអស់ ត្រូវមានកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ NoDrug App គ្រប់ៗគ្នា (តាមការណែនាំរបស់ក្រសួង)៤. ត្រូវពង្រឹងការអនុវត្តទណ្ឌកម្មខាងវិន័យឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ ស្របតាមច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋាន គតិយុត្ត ព្រមទាំងផ្អែកលើអង្គហេតុរបស់សាមីខ្លួនដែលបានប្រព្រឹត្តល្មើស និងអំពើឆ្គាំឆ្គង ក្នុងវិជ្ជាជីវៈរបស់មន្ត្រីរាជការ៥. ថ្នាក់ដឹកនាំ និងមន្ត្រីទាំងអស់ ត្រូវចេះប្រើប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលតាមតម្រូវការចាំបាច់ បម្រើ ការងារប្រចាំថ្ងៃ ដើម្បីឱ្យស្របតាមការវិវឌ្ឍរីកចម្រើនរបស់ប្រទេសជាតិ នាពេលបច្ចុប្បន្ន៦. ត្រូវបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការត្រួតពិនិត្យ និងតាមដានការអនុវត្តភារកិច្ចរបស់មន្ត្រីក្រោមឱវាទ តាមរយៈការៀបចំប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង និងវាយតម្លៃលទ្ធផលការងារឱ្យបានច្បាស់លាស់ ដើម្បីធានាថាមន្ត្រីក្រោមឱវាទបំពេញភារកិច្ចដោយមានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ និងចៀសវាងការចាត់តាំងមន្ត្រីបំពេញភារកិច្ចខុសសមត្ថកិច្ចដែលបានកំណត់៧. នាយកដ្ឋានរដ្ឋបាល សរុប ត្រូវសហការជាមួយអង្គភាព ចំណុះអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ ក្នុងការពង្រឹងការគ្រប់គ្រងវត្តមានមន្ត្រី ដោយជំរុញឱ្យអនុវត្តការប្រើប្រាស់កម្មវិធីគ្រប់គ្រង វត្តមានរបស់អគ្គនាយកដ្ឋាន ក៏ដូចជាក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពការងារ ដែលក្រសួងមហាផ្ទៃបានដាក់ឱ្យដំណើរការ៨. គ្រប់អង្គភាពទាំងអស់ចំណុះអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ ត្រូវបន្តយកចិត្តទុកដាក់ជំរុញ ត្រួត ពិនិត្យការស្លៀកពាក់ឯកសណ្ឋាន សញ្ញាសម្គាល់ និងការគោរពគំនាប់ជាប្រចាំនៅតាមអង្គភាពរបស់ខ្លួន៩. គ្រប់អង្គភាពទាំងអស់ចំណុះអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ ត្រូវបន្តយកចិត្តទុកដាក់អនុវត្តតួនាទី ភារកិច្ចស្របតាមច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តកំណត់ ដើម្បីលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាព ការងារ និងពង្រឹងសាមគ្គីភាពរវាងអង្គភាព និងអង្គភាព១០. នៅពេលខាងមុខនេះ អង្គភាពទាំងអស់ត្រូវដាក់ម៉ាស៊ីនស្កេនវត្តមានមន្ត្រីឱ្យបានគ្រប់អង្គភាព ដើម្បីពង្រឹងការអនុវត្តវិន័យ និងលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពការងាររបស់អង្គភាព។ព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នៅសាលប្រជុំ៤២០ នៃទីស្តីការក្រសួងមហាផ្ទៃ។

(ភ្នំពេញ)៖ នាថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ គណៈប្រតិភូក្រុមប្រឹក្សាធនាភិបាលសន្តិសុខសង្គមនៃ ប.ស.ស. ដឹកនាំដោយឯកឧត្តម ហ៊ីវ រស្មី អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាធនាភិបាលសន្ដិសុខសង្គម នៃ ប.ស.ស. បានអញ្ជើញចុះទស្សនកិច្ចសិក្សានៅធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា និងនិយ័តករមូលបត្រកម្ពុជា ដើម្បីស្វែងយល់ពីបទពិសោធនៃការគ្រប់គ្រងការវិនិយោគ និងកាលានុវត្តភាពសម្រាប់ការវិនិយោគមូលនិធិសន្ដិសុខសង្គម។​ឯកឧត្តម ហ៊ីវ រស្មី បានថ្លែងបញ្ជាក់ថា បទពិសោធ និងបច្ចេកទេសដែលទទួលបានពីស្ថាប័នកំពូលទាំងពីរនេះ នឹងក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំសម្រាប់ក្រុមប្រឹក្សាធនាភិបាល ក្នុងការរៀបចំគោលការណ៍គ្រប់គ្រងមូលនិធិ និងសម្រេចចិត្តលើផែនការវិនិយោគឱ្យកាន់តែមានសុវត្ថិភាព តម្លាភាព និងទទួលបានផលចំណេញខ្ពស់ ដើម្បីជាឧត្តមប្រយោជន៍ដល់បងប្អូនកម្មករ និយោជិត និងមន្ត្រីសាធារណៈដែលជាសមាជិក ប.ស.ស. ទាំងអស់។ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា គណៈប្រតិភូទទួលបានការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្ដៅពី ​ឯកឧត្តម គឹមទី កោមលី​ អគ្គនាយកប្រតិបត្តិការ ដោយបានពិភាក្សាយ៉ាងស៊ីជម្រៅលើបញ្ហាបច្ចេកទេស រួមមានយន្តការគ្រប់គ្រងទុនបម្រុងវិនិយោគ ការបែងចែកទ្រព្យសកម្មជាយុទ្ធសាស្ត្រ ការវាយតម្លៃលើទ្រព្យសកម្មវិនិយោគសកល និងការគ្រប់គ្រងហានិភ័យឱ្យបានច្បាស់លាស់។ដោយឡែក ក្នុងជំនួបជាមួយ ​ឯកឧត្តម ស៊ូ សុជាតិ​ ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកនិយ័តករមូលបត្រកម្ពុជា នាវេលារសៀលថ្ងៃដដែល អ្នកជំនាញបានបង្ហាញអំពីវឌ្ឍនភាពនៃទីផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា កាលានុវត្តភាពវិនិយោគ ការបោះផ្សាយសញ្ញាបណ្ណ និងឱកាសវិនិយោគនានាសម្រាប់មូលនិធិសន្តិសុខសង្គម៕

(ភ្នំពេញ)៖ កម្មករ និងសហជីពនៅកម្ពុជា បានលើកឡើងថា មានសន្តិភាពទើបមានការដំឡើងប្រាក់ខែ មានលក្ខខណ្ឌការងារល្អប្រសើរ មានការពង្រីករោងចក្រ សហគ្រាសថ្មីៗ បន្ថែមធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមិនខ្វះការងារធ្វើ ជីវភាពធូរធារជាងមុនពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ដែលជាចំណុចសំខាន់បំផុត នៃស្មារតីទិវាពលកម្មអន្តរជាតិ។លោក ហង្ស រ៉ាវី ប្រធានសហភាពសហជីពរក្សាសិទ្ធិកម្មករកម្ពុជា (CWPUC) បានថ្លែងថា «សន្តិភាពមានសារៈសំខាន់ណាស់ មានសន្តិភាព ទើបមានរោងចក្រ សហគ្រាសកើនឡើងជាបន្ដបន្ទាប់។ ដោយសារកម្ពុជាមានសន្តិភាពពេញលេញ ទើបអាចទាក់ទាញវិនិយោគិនទាំងក្នុង និងក្រៅស្រុក ឱ្យមកបង្កើតរោងចក្រ សហគ្រាស និងសិប្បកម្មយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដែលជាកម្លាំងចលករធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចជាតិរីកចម្រើនយ៉ាងរហ័សលើគ្រប់វិស័យ»។ លោកបានបន្ថែមថា « លក្ខខណ្ឌការងារទៀតសោត ក៏អនុវត្តកាន់តែល្អប្រសើរ ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ដោយសារតែមានការគិតគូរពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដឹកនាំដោយសម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងមានសេនាធិការផ្ទាល់ដោយឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ក្នុងការជំរុញវិស័យការងារទៅមុខយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយសារតែប្រទេសកម្ពុជាមានសុខសន្តិភាពពេញលេញផងដែរ»។អ្នកស្រី នាក់ ស្រីនិច កម្មកររោងចក្រនៅក្នុងរោងចក្រណាយស៍ ភែកឃីជីង បាននិយាយថា « សម្រាប់ខ្ញុំជាកម្មករម្នាក់ ខ្ញុំឃើញថាសន្តិភាពមានតម្លៃខ្លាំងណាស់ ព្រោះធ្វើឱ្យខ្ញុំមានការងារធ្វើដោយមានសុវត្ថិភាព មានការដំឡើងប្រាក់ខែ ដែលធ្វើជីវភាពគ្រួសារកាន់តែប្រសើរ និងឱកាសការងារកាន់តែច្រើនជាងមុន»។ អ្នកស្រី ហង្ស កថា កម្មកររោងចក្រ ស៊ូវៃ ហ្គាម៉ិន (ខេមបូឌា) ឯ.ក ប្រាប់ថា « ក្នុងនាមខ្ញុំជាកម្មករម្នាក់ ខ្ញុំមើលឃើញថាសន្ដិភាពនាំមកនូវឱកាសការងារកាន់តែច្រើន ចំពោះកម្មករ និងប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស។ សន្តិភាពក៏ធ្វើឱ្យមានរោងចក្រកើនឡើង និងមានការងារធ្វើច្រើន ដូច្នេះខ្ញុំមានឱកាសធ្វើការងារល្អ និងមានជីវភាពប្រសើរឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ ហើយសន្ដិភាពក៏ធ្វើឲ្យមានសុខដុមនីយកម្មនៅក្នុងវិស័យការងារ កម្មករ កម្មការីនីធ្វើការដោយសប្បាយចិត្ដ»។ទន្ទឹមគ្នានេះ កម្មករ និយោជិត និងសហជីព បានអរគុណដល់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលបាននាំមកនូវសន្តិភាពជូនជាតិមាតុភូមិ នាំមកនូវការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យ ព្រោះបើគ្មានសន្តិភាព គ្មានអ្វីៗ គ្រប់យ៉ាង នឹងមិនអាចកើតឡើងបាននោះទេ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ទស្សនាវដ្តី Forbes បានប៉ាន់ប្រមាណថា សហស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Microsoft លោក Bill Gates នឹងមានទ្រព្យសម្បត្តិប្រហែល 464 ពាន់លានដុល្លារ និងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាអ្នកមានបំផុត ទីពីររបស់ ពិភពលោក ប្រសិនបើគាត់មិនបានបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់ច្រើននោះទេ។យោងតាមទស្សនាវដ្តី Forbes ទ្រព្យសម្បត្តិសុទ្ធរបស់លោក Gates មានចំនួន 103.9 ពាន់លានដុល្លារ គិតត្រឹមថ្ងៃទី 22 ខែមេសា។នៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ "ទ្រព្យសម្បត្តិសុទ្ធពិតប្រាកដ" ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃចន្ទ Forbes បានគណនាឡើងវិញនូវទ្រព្យសម្បត្តិមហាសេដ្ឋីដោយ បូកបញ្ចូលទ្រព្យសម្បត្តិដែល បានបរិច្ចាគឡើងវិញ ដោយរកឃើញថាលោក Gates នឹងមានទ្រព្យសម្បត្តិប្រហែល 356 ពាន់លានដុល្លារ ច្រើនជាង ទ្រព្យសម្បត្តិបច្ចុប្បន្នរបស់គាត់។ភាគហ៊ុន Microsoft ចំនួន 731 លានហ៊ុនដែលគាត់បានបរិច្ចាគឥឡូវនេះនឹងមានតម្លៃប្រហែល 287 ពាន់ លានដុល្លារ រួមជាមួយនឹងការបរិច្ចាគជាសាច់ប្រាក់របស់គាត់។ ការចូលរួមវិភាគទានទាំងនេះរួមគ្នាលើសពី ទ្រព្យសម្បត្តិសរុបដែលប្រមូលបានដោយមហាសេដ្ឋីណាម្នាក់ក្រៅពី Elon Musk។ចាប់តាំងពីបង្កើតមូលនិធិ Gates ក្នុងឆ្នាំ 2000 ជាមួយអតីតភរិយា Melinda French Gates អ្នកទាំងពីរ បានបរិច្ចាគប្រហែល 60 ពាន់លានដុល្លារ។ លោក Gates ក៏បានបរិច្ចាគប្រាក់ចំនួន ១២,៥ ពាន់លានដុល្លារ ដល់គំនិតផ្តួចផ្តើមផ្តល់អំណាចដល់ស្ត្រីដែលបង្កើតឡើងដោយ Melinda បន្ទាប់ពីនាងបានចាកចេញ ពីមូលនិធិនៅឆ្នាំ ២០២៤។នៅក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៥ លោកបាននិយាយថា មូលនិធិនេះមានគម្រោងចំណាយប្រាក់ចំនួន ២០០ ពាន់លានដុល្លារមុនពេលបិទទ្វារនៅឆ្នាំ ២០៤៥។ លោក Gates និង Melinda រួមជាមួយ Warren Buffett បានដាក់ឱ្យដំណើរការ Giving Pledge ក្នុងឆ្នាំ ២០១០ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តមហាសេដ្ឋី ឱ្យលះបង់ទ្រព្យ សម្បត្តិភាគច្រើនរបស់ពួកគេទៅឱ្យសប្បុរសធម៌។ក្រោមរង្វាស់ "ទ្រព្យសម្បត្តិសុទ្ធពិត" ដូចគ្នា លោក Musk នៅតែជាអ្នកមានបំផុតនៅលើពិភពលោក ដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិប្រមាណ ៨៣៩ ពាន់លានដុល្លារ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ការស្រាវជ្រាវថ្មីៗបង្ហាញថា ការប្រើប្រាស់ថ្នាំលាបសក់ជាប្រចាំ និងសារធាតុគីមីអ៊ុតសក់ត្រង់ សក់ញឹកញាប់អាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកសុដន់។ ការសិក្សាមួយលើស្ត្រីជិត 50000 នាក់បាន បង្ហាញពីហានិភ័យខ្ពស់ជាង 9% សម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំលាបសក់អចិន្ត្រៃយ៍ ជាមួយនឹងហានិភ័យ កាន់តែ ច្បាស់សម្រាប់ស្ត្រីស្បែកខ្មៅ។ ការរកឃើញនេះបានបង្ហាញថា សារធាតុគីមីនៅក្នុងផលិតផលទាំងនេះ ជាពិសេសផលិតផលដែលប្រើ សម្រាប់សក់ត្រង់ អាចជាកត្តារួមចំណែកមួយ។ផលិតផលសក់ដូចជាថ្នាំលាបសក់ មានផ្ទុកសារធាតុគីមីជា ច្រើន ដែលខ្លះអាចមានសក្តានុពលក្នុងការបង្កើន ហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកសុដន់ចំពោះអ្នកដែល ប្រើវា ញឹកញាប់។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានសិក្សា ពីទំនាក់ទំនងនេះ អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ។ រហូតមកដល់ពេលនេះ ពួកគេមិនទាន់ឈានដល់ការសន្និដ្ឋានច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ។មនុស្សត្រូវបានប៉ះពាល់នឹងសារធាតុគីមីនៅក្នុងផលិតផលសក់តាមរយៈស្បែក តាមរយៈឫសសក់ និង ដោយការស្រូបផ្សែង។សារធាតុគីមីភាគច្រើននៅក្នុងផលិតផលសក់ ដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភធ្លាក់ចូល ទៅក្នុងប្រភេទធំៗពីរ៖ សារធាតុបង្កមហារីកគឺជាសារធាតុគីមីដែលត្រូវបានគេដឹង ឬគិតថាបង្កើនហានិភ័យ នៃជំងឺមហារីក។ ឧទាហរណ៍មួយចំនួនគឺ formaldehyde, lead acetate និង para-phenylenediamine។សារធាតុរំខានដល់អរម៉ូន (ឬអង់ដូគ្រីន) អាចប៉ះពាល់ដល់របៀបដែលអរម៉ូនអ៊ឹស្ត្រូសែន និងអរម៉ូនដទៃទៀត ធ្វើសកម្មភាពនៅក្នុងរាងកាយ ដោយការរារាំងពួកវា ឬធ្វើត្រាប់តាមរបៀបដែលពួកវាប្រព្រឹត្ត។ នេះអាចបំផ្លាញតុល្យភាពអ័រម៉ូនធម្មជាតិរបស់រាងកាយ។ សារធាតុ Phthalates, parabens, bisphenol A (BPA) និង formaldehyde គឺជាសារធាតុគីមីរំខានដល់អរម៉ូនមួយចំនួន ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងផលិតផលសក់។សារធាតុគីមីមួយចំនួននេះត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យប្រើប្រាស់ក្នុងផលិតផលសក់ដែលលក់នៅសហភាពអឺរ៉ុប និងនៅប្រទេសដទៃទៀត ដោយសារតែការព្រួយបារម្ភអំពីសុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែភាគច្រើនមិនត្រូវបាន ហាមឃាត់ នៅប្រទេសជាច្រើនទៀតនោះទេ។ជារួម លទ្ធផលនៃការសិក្សាដែលបានពិនិត្យមើល ទំនាក់ទំនងដែលអាចកើតមានរវាងថ្នាំជ្រលក់សក់ និងថ្នាំត្រង់សក់ និងហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកសុដន់ គឺមានភាពចម្រុះ វាអាចមានទំនាក់ទំនង រវាងការប៉ះពាល់នឹងផលិតផលសក់មួយចំនួន និងការវិវត្តនៃជំងឺមហារីកសុដន់៕ 

(អន្តរជាតិ)៖ ការផឹកទឹកក្រូចឆ្មាមួយពែងនៅពេលព្រឹកត្រូវបានគេមើលឃើញថា ជាវិធីសាមញ្ញមួយដើម្បី បន្សាបជាតិពុលក្នុងរាងកាយ ឬសម្រកទម្ងន់។ តាមពិតទៅ អត្ថប្រយោជន៍របស់វាគឺតិចតួចណាស់ ហើយប្រសិនបើប្រើច្រើនពេក វាអាចមានផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់ធ្មេញ និងប្រព័ន្ធរំលាយ អាហារទៀតផង។ក្រូចឆ្មាផ្តល់វីតាមីន C និងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម។ យោងតាម ​​USDA FoodData Central ក្រូចឆ្មា 100 ក្រាមមានផ្ទុកវីតាមីន C ប្រហែល 53 មីលីក្រាម ដែលជួយដល់ការរំលាយអាហារ និងការពារកោសិកាពី ភាពតានតឹងអុកស៊ីតកម្ម។ លក្ខណៈសម្បត្តិទាំងនេះបាននាំឱ្យ មនុស្សជាច្រើនភ្ជាប់ទឹកក្រូចឆ្មាជាមួយនឹង ការបន្សាបជាតិពុល ការសម្រកទម្ងន់ និងស្បែកស្អាតជាងមុន។ ប៉ុន្តែភស្តុតាងគឺមិនគួរឱ្យជឿជាក់ទេ។លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត Bui Thi Duyen អនុប្រធាននាយកដ្ឋានអាហា រូបត្ថម្ភនៅមន្ទីរពេទ្យយោធា 175 បានបដិសេធវាថាជាវិធីសាស្រ្តសម្រាប់ការបន្សាបជាតិពុល ឬការសម្រក ទម្ងន់ ដោយនិយាយថា អត្ថប្រយោជន៍ចម្បងនៃការផឹកទឹកក្រូចឆ្មានៅពេលព្រឹកគឺការបំពេញជាតិទឹក ឡើងវិញបន្ទាប់ពីគេងមួយយប់ និងការបង្កើនវីតាមីន C បន្តិចបន្តួច។លោកស្រីនិយាយថា បច្ចុប្បន្ននេះ មិនមាន ភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រ ណាមួយ ដែលបង្ហាញថាទឹកក្រូចឆ្មា ដុតបំផ្លាញកាឡូរីដោយផ្ទាល់ ឬនាំឱ្យសម្រកទម្ងន់នោះទេ ហើយអត្ថ ប្រយោជន៍ដែលអាចកើតមាន ណាមួយបាន មកពីការជំនួស ភេសជ្ជៈដែលមានជាតិស្ករខ្ពស់ដូចជាតែគុជ។ ខណៈពេលដែលអ្នកខ្លះជឿថា ភេសជ្ជៈដែលមានជាតិ អាស៊ីតជំរុញការរំលាយអាហារ ឥទ្ធិពលនេះ មិនដូចគ្នា សម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នាទេ។ យោងតាមសមាគមទន្ត សាស្ត្រអាមេរិក ការទទួលទានភេសជ្ជៈដែលមានជាតិអាស៊ីតដូចជា ទឹកក្រូច ឆ្មារញឹកញាប់អាចធ្វើឱ្យ ស្រទាប់ធ្មេញរហែក ប្រសិនបើមិនត្រូវបានប្រើ ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ឬអមដោយ ការថែទាំមាត់ធ្មេញល្អ។ លើសពីនេះ សម្រាប់អ្នកដែលមានជំងឺដូចជារលាកក្រពះ ឬច្រាលអាស៊ីត ការផឹកទឹកក្រូចឆ្មារពេល ពោះទទេ អាចធ្វើឱ្យរលាកស្រទាប់ក្រពះ និងបណ្តាលឱ្យមិនស្រួល។ ជាចុងក្រោយ ទម្លាប់ដូចជាការផឹកទឹ កក្រូចឆ្មារនៅពេលព្រឹក ឬការញ៉ាំអាហារយឺតពេលយប់ គឺគ្រាន់តែជា ផ្នែកតូចៗនៃ របបអាហារទូទៅ ប៉ុណ្ណោះ។ គ្មានអាហារ ឬទម្លាប់តែមួយកំណត់សុខភាពនោះទេ។ អ្វីដែលសំខាន់បំផុតគឺ ការរក្សារបប អាហារមានតុល្យភាព ការញ៉ាំអាហារនៅពេលវេលាសមស្រប និង របៀបរស់នៅដែលមាន សុខភាពល្អ។ ជាជាងការស្វែងរកដំណោះស្រាយរហ័ស សូមញ៉ាំអាហារឱ្យបានទៀង ទាត់​ផ្តោតលើបន្លែ និងប្រូតេអ៊ីន ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ ខណៈពេលដែលកំណត់ជាតិស្ករ និងអាហារកែច្នៃ ទើបអាចជួយ សម្រកគីឡូបាន៕