(ទីក្រុងហ្សឺណែវ)៖ នាថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានអញ្ជើញធ្វើជាសហអធិបតីក្នុងកិច្ចប្រជុំជាន់ខ្ពស់ថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីអំពី កាតាលីករសកល (GA) ស្ដីពីការងារសមរម្យ និងការគាំពារសង្គមសម្រាប់អន្តរកាលយុត្តិធម៌ ដែលសហការរៀបចំដោយប្រទេសកម្ពុជា និងសាធារណរដ្ឋអ៊ូសបេគីស្ថាន នៅក្នុងសន្និសីទអន្តរជាតិខាងការងារលើកទី ១១៤ ក្នុងប្រទេសស្វ៊ីស។ កិច្ចពិភាក្សាក្នុងជំនួបនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការយល់ឃើញរួមថា អនាគតនៃការងារ កិច្ចគាំពារសង្គម និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព មិនអាចដោះស្រាយបានទៀតទេតាមរយៈវិធីសាស្ត្រដាច់ដោយឡែកតាមវិស័យនីមួយៗ។ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីបានចាត់ទុក កាតាលីករសកលស្ដីពី ការងារសមរម្យ និងការគាំពារសង្គមសម្រាប់អន្តរកាលយុត្តិធម៌នេះថា ជាកម្លាំងចលករដ៏ចាំបាច់ក្នុងការជំរុញទៅរកមហិច្ឆតាសម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព នៅក្នុងបរិបទវិបត្តិសកល ខណៈដែលបញ្ហាប្រឈមគឺត្រូវឆ្លើយតបដោយគោលន​យោបាយសមាហរណកម្ម ការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពហុភាគី និងការបន្តពង្រឹងសាមគ្គីភាពសកលឡើងវិញ។នាឱកាសនោះ ឯកឧត្តមបានកត់សម្គាល់ថា សហគមន៍អន្តរជាតិកំពុងឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលនៃការប្រែប្រួល និងភាពមិនប្រាកដប្រជា។ ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច និងជំងឺរាតត្បាត ភាពងាយរងគ្រោះពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការរំខានពីបច្ចេកវិទ្យា ការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធប្រជាសាស្ត្រ ការកើនឡើងនៃវិសមភាព និងការបែកបាក់ផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ក៏ដូចជាសេដ្ឋកិច្ច កំពុងដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងលើទីផ្សារការងារ និងប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ ក្នុងបរិបទនេះ កាតាលីករសកល មិនត្រឹមតែជាគំនិតផ្តួចផ្តើមដែលកើតឡើងទាន់ពេលវេលាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាការវិវត្តដ៏សំខាន់មួយនៃការគិតគូរផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផងដែរ ដែលទទួលស្គាល់ថា ការវិនិយោគលើការងារសមរម្យ កិច្ចគាំពារសង្គម និងធន​ធានមនុស្ស គឺជាមូលដ្ឋានយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ភាពធន់ ផលិតភាព សាមគ្គីភាពសង្គម និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព។សម្រាប់កម្ពុជា អាទិភាពទាំងនេះគឺស្របតាមយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ ដំណាក់កាលទី១នៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលនៅចំណុចកណ្តាលនៃរបៀបវារៈអភិវឌ្ឍន៍ជាតិកម្ពុជាបានប្តេជ្ញាចិត្តដ៏រឹងមាំលើការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ការលើកកម្ពស់ផលិតភាព ការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច ការពង្រីកកិច្ចគាំពារសង្គម និងកំណើនប្រកបដោយបរិយាបន្ន។ កម្ពុជាជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំថា ការវិនិយោគលើជំនាញ សមត្ថភាពទទួលបានការងារ និងកិច្ចគាំពារសង្គម គឺជាកត្តាចាំបាច់សម្រាប់ការពង្រឹងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងជាតិ និងភាពធន់សេដ្ឋកិច្ចសង្គមរយៈពេលវែង។កម្ពុជាបានអនុម័តជាផ្លូវការនូវផែនទីបង្ហាញផ្លូវ(Roadmap)ក្រោមក្របខ័ណ្ឌ កាតាលីករសកល ឆ្នាំ២០២៥-២០២៨ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តផ្នែកនយោបាយក្នុងកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៃរាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការជំរុញការបង្កើតការងារសមរម្យ និងប្រព័ន្ធគាំពារសង្គមប្រកបដោយបរិយាបន្ន។ ផែនទីបង្ហាញផ្លូវនេះ ប្រកាន់យកវិធីសាស្ត្រចូលរួមទាំងរដ្ឋាភិបាល និងសង្គមទាំងមូល ជាមួយក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ សហជីព និយោជក ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងទីភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិ។ លើសពីនេះ ផែនទីបង្ហាញផ្លូវនេះ ក៏ផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់លើការរៀបចំគោលនយោបាយផ្អែកលើភស្តុតាង ការព្យាករ​ទីផ្សារការងារ ភាពស៊ីចង្វាក់គ្នានៃគោលនយោបាយ និងយន្តការហិរញ្ញប្បទានប្រកបដោយចីរភាព ដើម្បីត្រៀមខ្លួនឱ្យកាន់តែប្រសើរសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ច និងទីផ្សារការងារនាពេលអនាគត។ឯកឧត្តម ហេង សួរ បានលើកទឹកចិត្តដល់ដៃគូទាំងអស់សូមឱ្យបន្តពង្រឹងការគាំទ្រដល់ប្រទេសត្រួសត្រាយផ្លូវនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះដើម្បីប្រមូលផ្តុំការវិនិយោគជំរុញការផ្លាស់ប្តូរ លើកកម្ពស់ការចែករំលែកចំណេះដឹង និងនវានុវត្តន៍ និងពង្រឹងស្មារតីសាមគ្គីភាពដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមដ៏សំខាន់នេះ។ កម្ពុជានៅតែប្តេជ្ញាចិត្តធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយដៃគូទាំងអស់ ដើម្បីជំរុញអនាគតការងារប្រកបដោយបរិយាបន្ន ភាពធន់ ចីរភាព និងផ្តោតលើមូលធនមនុស្សជាស្នូលកាន់តែខ្លាំងឡើង។ទន្ទឹមនឹងនេះ ភាគីអ៊ូសបេគីស្ថាន និង ILO បានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះតួនាទីរបស់កម្ពុជា ក្នុងនាមជាប្រទេសត្រួសត្រាយផ្លូវ និងសហប្រធាននៃកិច្ចប្រជុំនេះ។ ភាគីទាំងពីរបានស្វាគមន៍ចំពោះការចូលរួមរបស់កម្ពុជា ក្នុងការប្រែក្លាយ កាតាលីករសកល ពីគំនិតផ្តួចផ្តើមសកល ទៅជាសកម្មភាពជាក់ស្តែងសម្រាប់ការងារសមរម្យ ការគាំពារសង្គម និងអន្តរកាលយុត្តិធម៌៕

(ភ្នំពេញ)៖ វិទ្យាស្ថានជាតិ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​(NTTI) នៃក្រសួង​ការងារ និង​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈ បាន​ត្រៀមរួចរាល់​ក្នុងការដាក់​តាំងបង្ហាញ​នូវឧបករ​ណ៍​ទំនើ​បៗ ដែល​ផលិត​ដោយ​ស្នាដៃ​សិស្ស​និស្សិត​កូន​ខ្មែរ យ៉ាង​​ហោ​ច​ចំនួន ១១ប្រ​ភេ​ទ នៅក្នុងឱកាស​ទិវាជាតិ​អប់រំ​បណ្តុះ​បណ្តាល​បច្ចេក​ទេស និង​វិជ្ជាជីវៈ​(TVET Day) លើ​ក​​ទី៩ ឆ្នាំ២០២៦ នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និង​ពិព័រណ៍​កោះ​ពេជ្រ នាថ្ងៃទី១៥-១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។លោក ជិន តារា នាយកវិទ្យាស្ថាន NTTI បានឱ្យដឹងថា ឧប​ករ​ណ៍ទំនើបទាំងនោះរួមមាន ម៉ាស៊ីនព្រីន 3Dដោយ​ប្រើ​រ៉ូបូត​ឧស្សា​ហកម្ម, Collaborative Robot, ម៉ាស៊ីន​បិទ​គ​ម្របកេសដោយស្វ័យប្រវត្តិ, ម៉ាស៊ីនវិចខ្ចប់ទឹក ឬភេ​ស​ជ្ជៈ, YL-311B Industrial Smart Factory Mechatronic, YL-335C Intelligent Manufacturing Technology Integration Application Innovation Platform, Robot Coffee V.2, ប្រព័​ន្ធសូឡា​ចាប់ស្រ​​មោល​ព្រះ​អា​ទិត្យ, ប្រព័ន្ធ​សូឡា Stand Alone និង​ប្រព័ន្ធ​កង្ហា​ខ្យល់ Wind Turbine, ម៉ា​កែត ប្រព័ន្ធ​ចម្ការ​សូឡា​ផ្ទះ​កញ្ចក់ loT និង​ប្រព័ន្ធ​សូឡា​ក្នុង​អ​គារ Smart loT។លោកបន្តថា ​សិស្សានុសិស្ស​ពិតជាចង់​ឱ្យថ្ងៃបង្ហាញ​ស្នា​ដៃ​របស់​ពួក​គាត់​ឆាប់​មក​ដល់ ដើម្បី​បង្ហាញ​ដល់​មហា​ជន ជាពិ​សេស​សិស្សានុសិស្ស ដែលកំពុង​សិក្សានៅ​ថ្នាក់​វិទ្យា​ល័យ ដើម្បី​ឱ្យពួក​គាត់បា​នស្វែង​យល់ប​ន្ថែមពី​ជំនា​ញទា​ក់​ទ​ងបច្ចេ​កវិទ្យា​ថ្មីៗ ដែលត្រូវបា​នបង្កើ​តឡើ​ង​ដោយ​កូន​ខ្មែរ។លោកនាយ​កបានលើក​ឡើងថា ការសិក្សា​ជំនាញ​នៅ NTTI បានអភិវឌ្ឍសមត្ថ​ភាពរបស់ពួ​កគាត់​កាន់តែ​ល្អប្រ​សើរ​ ព្រោះ​វិទ្យាស្ថាន​មានកម្មវិ​ធីសិក្សា​សម្បូរ​បែប ដែល​ស្រប​ទៅ​តាម​សម័យកាល​បច្ចេកវិទ្យា ហើយ​មាន​គោល​ការ​ណ៍​តម្រូវឱ្យនិស្សិតមានការចុះកម្មសិក្សា និង​ការ​សិក្សា​បែប​អនុវត្ត​ច្រើន​ជាង​ទ្រឹស្តី ដែល​ជួយ​ឱ្យពួក​គាត់​សម្រេច​​បាន​សមិទ្ធ​ផល​ទាំង​នេះ។លោកបានលើកទឹកចិត្តបងប្អូន សិស្សនិ​ស្សិត​ដែល​មានចំ​ណា​ប់អារម្ម​ណ៍ និង​ស្រលាញ់​ជំនាញ​បច្ចេក​ទេស គួរតែ​ចូល​រួម ទិវាជាតិ​អប់រំបណ្តុះ​បណ្តាលប​ច្ចេកទេស និង​វិជ្ជាជីវៈ​នេះ ព្រោះមាន​ស្នាដៃរ​បស់និ​ស្សិត​ពីសា​លា​ផ្សេងៗ​ជា​ច្រើន​ទៀត ដែលនឹងយក​មកដាក់តាំង​បង្ហាញឱ្យទ​ស្ស​នា ព្រមទាំង​បានជួបសំ​ណេះសំណា​លផ្ទាល់​ជាមួយ​លោក​គ្រូ អ្នកគ្រូ​ជំនាញ​ទៀត​ផង៕

(ភ្នំពេញ)៖ យុ​វជន អុល សុ​ភារម្យ សិស្ស​ជំនា​ញអគ្គិសនី នៃ​​វិទ្យា​ស្ថានជាតិបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស (NTTI) បា​ន​ប​ង្ហា​ញស​មត្ថភា​ពបានពី​ការ​រៀន TVET ក្នុងការ​អនុវត្ត​បច្ចេ​ក​វិទ្យា​ឧស្សា​ហកម្ម​ទំនើប ដើម្បី​ច្នៃ ប្រព័ន្ធ​ផលិត​កម្ម​ឆ្លាតវៃ YL-335C Intelligent Manufacturing Technology Integration Application Innovation Platform ឬ «កម្មវិធីស​មាហរ​ណកម្ម​បច្ចេក​វិទ្យាផលិតកម្មឆ្លាតវៃថ្នាលនវានុវត្តន៍» ដែល​ជាគំរូ​ខ្សែ​សង្វាក់ផលិតកម្មស្វ័យប្រវត្តិ សម្រាប់​កា​រដំឡើង និង​ត្រួត​ពិនិត្យ​ផលិត​ផ​លក្នុង​រោងចក្រ។យុវជនរូបនេះបានឱ្យដឹងថា YL-335C ត្រូវបានបំពា​ក់​ដោ​យ​បច្ចេកវិ​ទ្យាទំ​នើប​ជាច្រើន រួមមានកា​រប្រើ​ប្រា​ស់រ៉ូ​បូត​ឧស្សា​ហ​កម្ម​ក្នុ​ងការដំឡើង​ផលិ​តផល ការត្រួត​ពិនិត្យគុ​ណ​ភាព​ដោយប្រើកាមេរ៉ាឆ្លាតវៃ (Vision System) និង​ការ​តាម​ដាន​ស្ថាន​ភាព​ដំណើរ​ការ​តាម​រយៈ​ប្រព័ន្ធ Internet of Things (IoT) ដែល​អាច​ជួយ​គ្រប់គ្រង និង​វិភាគ​ទិន្នន័​យក្នុង​ពេល​ជាក់​ស្តែង។លោក អុល សុភារម្យ បានបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្ប​ន្ន​វិស័យ​ឧស្សា​ហកម្មនៅ​កម្ពុជា​កំពុង​រីក​ចម្រើន ហើយ​មាន​ខ្សែ​សង្វាក់​ផលិត​កម្មជាច្រើន​នៅតាមរោង​ចក្រ​ផលិត​ស្រា​បៀរ ទឹកបរិសុទ្ធ និងផលិតផលផ្សេងៗទៀត។ ដូច្នេះ ការ​សិក្សា និងអនុវត្តលើប្រព័ន្ធ YL-335C នឹង​ជួយ​ឱ្យសិ​ស្សនិ​ស្សិ​​តយល់ដឹងពីបច្ចេកវិទ្យាផលិតកម្មសម័យថ្មី ដែល​កំពុង​ត្រូវ​កា​រខ្លាំង​នៅក្នុងទី​ផ្សារ​ការងារ។យុវជនរូបនេះបន្ថែមថា អត្ថប្រយោជ​ន៍សំខា​ន់របស់​​ប្រព័ន្ធ​នេះ គឺជួយកា​ត់បន្ថយកា​រពឹងផ្អែកលើ​កម្លាំង​ពល​កម្ម​មនុ​ស្ស​ ​បង្កើនភាពត្រឹមត្រូវ និងប្រសិ​ទ្ធភាពក្នុងកា​រផលិត ព្រម​ទាំងធ្វើឱ្យដំ​ណើរការផលិតកម្មកាន់​តែងា​យស្រួល និងទំ​នើបស្រ​បតាមនិន្នាការឧ​ស្សាហកម្ម 4.0។ តាមរ​យៈការបង្ហាញសមិទ្ធ​ផល YL-335C នេះ ក៏បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពីសម​ត្ថ​ភាពរបស់​សិស្ស TVET ក្នុង​កា​រសិក្សា និង​អនុវត្ត​បច្ចេក​វិទ្យាឧ​ស្សាហក​ម្ម​ទំនើប ដើម្បី​ត្រៀម​ខ្លួនក្លា​យ​ជាកម្លាំង​ពលកម្មជំ​នាញដែល​អាចឆ្លើយ​តបនឹ​ងតម្រូ​វ​ការរ​បស់​វិស័​យ​ឧស្សា​ហកម្ម និងការវិនិ​យោគនៅ​កម្ពុជា​នាពេ​​លអនាគត៕

(កំពង់ស្ពឺ)៖ នាព្រឹកថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តម ហួត ស៊ីនាដ រដ្ឋលេខាធិការ តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារនិងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានអញ្ជើញធ្វើបាឋកថាលើប្រធានបទស្ដីពី «តួនាទី ភារកិច្ច និងសមិទ្ធផលរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ» ជូនដល់ថ្នាក់ដឹកនាំ យោធាចារ្យ បុគ្គលិក និងសិក្ខាកាមសរុបប្រមាណជាង ៣០០នាក់ នៃវិទ្យាស្ថានបញ្ជាការ-សេនាធិការ តបតាមសំណើរបស់អគ្គបញ្ជាការដ្ឋាននៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ។បន្ទាប់ពីបានស្ដាប់របាយការណ៍ស្វាគមន៍របស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ទោ ណេត ណាត នាយករងនៃវិទ្យាស្ថានបញ្ជាការ-សេនាធិការ ឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការ បានជម្រាបជូនអង្គពិធីអំពីប្រវត្តិនៃការបង្កើតក្រសួងការងារនិងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ តួនាទី ភារកិច្ច និងការកែសម្រួលរចនាសម្ព័ន្ធឡើងវិញដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងារ ស្របនឹងបេសកកម្មរបស់ក្រសួង។ឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការ ក៏បានគូសបញ្ជាក់អំពីសមិទ្ធផលរយៈពេលជិត ៣ឆ្នាំ នៃការអនុវត្តផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍវិស័យការងារ សន្តិសុខសង្គម និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ២០២៤-២០២៦ និងការដាក់ចេញនូវវិធានការអន្តរាគមន៍ ដើម្បីជួយដល់ពលរដ្ឋខ្មែរដែលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ និងបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋដែលជាជនភៀសសឹក៕

(ភ្នំពេញ)៖ តាមរយៈ​ការ​សង្កេត​កន្លង​មក មានតែ​សិស្ស​ជា​បុរស​ប៉ុណ្ណោះ ដែលចាប់​អារម្មណ៍​រៀនជំ​នាញ​មេកា​និច​រថយ​ន្ត ឬជំនាញ​ជួស​ជុល​រថយន្ត ប៉ុន្ដែ​បច្ចុប្បន្ន​នេះវា​ក្លា​យ​ជាជំនាញ​លេច​ធ្លោមួយ​ក្នុងចំ​ណោម​ជំនាញ​វិជ្ជាជីវៈ​ផ្សេង​ទៀត ដោយ​កំពុង​ទទួល​បានកា​រចា​ប់​អារម្ម​ណ៍ខ្លាំ​ង​ពី​សំ​ណា​ក់យុវ​នារី ខណៈ​ដែល​មាន​តម្រូវ​ការកា​រងារ​ខ្ពស់ និង​ប្រា​ក់ខែសម​រម្យ។យុវតី ចេវ ចាន់ណា ជាសិស្សកំពុង​សិក្សាជំ​នាញ​មេកានិ​ច​រថ​យន្ត នៅវិ​ទ្យាស្ថានបច្ចេ​កទេសឧ​ស្សាហ​កម្ម​(ITI) នៃក្រ​សួង​ការ​ងារ និង​បណ្ដុះប​ណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈបាននិយា​យថា ជំនា​ញ​មេ​កានិចរថ​យន្ត ឬជំនាញ​ជួស​ជុល​រថយន្ត គឺជា​ជំនាញ​ដ៏​មាន​សក្ដា​នុពលមួយ សិស្សដែល​បាន​បញ្ចប់​ជំនាញ​នេះ​ភាគ​ច្រើ​នមិន​ខ្វះការ​ងារ ​ថែម​ទាំង​មា​នប្រាក់​ចំណូល​ខ្ពស់។កញ្ញាបន្តថា បើ​ទោះបីជា​ខ្លួន​ជាស្រី មិនមាន​កម្លាំង​គ្រប់​គ្រាន់​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ការ​ងារ​ជួស​ជុល​រថយន្ត​ក៏ដោយ ប៉ុន្ដែ​កញ្ញា​​ស្រ​លាញ់​​ពេញ​ចិត្តមុខ​ជំនាញ​នេះ​ខ្លាំង​ណាស់ ហើយ​កំពុង​ខិតខំប្រឹ​ងប្រែងក្នុង​ការរៀន​សូត្រ​ជំនាញ​នេះ​ឱ្យ​កាន់​តែល្អ​ប្រសើរ។ កន្លង​មក កញ្ញា​ក៏​សង្កេត​ឃើញ​មាន​តែ​បុរស​ទេ ដែល​រៀន​ជំនា​ញនេះ​ ប៉ុន្ដែ​កញ្ញា​មិន​ចាប់​អារម្មណ៍​​នឹង​ពាក្យ​រិះគន់​ទាំង​នោះ​ទេ។យុវតីរូបនេះ​បានប​ញ្ជាក់​ថា៖«បញ្ហារបស់ខ្ញុំ គឺអត់​​មាន​កម្លាំង​​គ្រប់​គ្រាន់​ក្នុង​ការមួល​ខ្ចៅ​ធំៗ និងត្រូវ​លើក​សម្ភារៈ​ធ្ងន់​ៗ​ដែរ ប៉ុន្ដែខ្ញុំត្រូវតែជំនះឧបសគ្គទាំងអស់នេះ ព្រោះ​ខ្ញុំ​ចង់​សម្រេច​ក្ដី​ប្រា​ថ្នា ដែល​មាន​ការងារ​ល្អ និងប្រាក់​ចំ​ណូ​ល​​សមរ​ម្យនាពេល​អនាគត។ ម្យ៉ាងទៀត ខ្ញុំរៀន​នៅ​ទីនេះ ក៏​ចង់ស្គាល់ពីសម្ភារៈសំខាន់ៗរបស់រថយន្ត ដើម្បី​អាច​ក្លាយ​ជាអ្នក​លក់​សម្ភារៈ និង​គ្រឿង​បម្លាស់​រថយ​ន្ត»។បើ​តាម​ថ្នាក់ដឹកនាំ​វិទ្យាស្ថានបច្ចេ​កទេស​ឧស្សាហកម្ម​(ITI) នៃ​ក្រ​សួងការងារ និង​បណ្ដុះបណ្ដា​លវិជ្ជាជីវៈ​បាន​ថ្លែង​ថា ប​ច្ចុប្ប​ន្ន​នៅ​ទូ​ទាំងប្រទេស សិស្សទាំងបុរស និងនារីភា​គ​ច្រើ​នដែល​ចេញ​ពីសាលា ITI មានការ​ងារ​ធ្វើនៅតា​មប​ណ្ដា​ក្រុមហ៊ុ​នរថយ​ន្តល្បីៗក្នុង​ស្រុក និង​ហ្គា​រ៉ាស់​ដែល​បើក​ព្រោង​ព្រាធ​នៅរាជ​ធានី​ភ្នំពេញ និង​បណ្តា​ខេត្ត​នា​នា​។ជាមួយ​គ្នានេះ ថ្នាក់ដឹ​កនាំ​ក៏បាន​សង្កេត​ឃើញ​ផងដែរ​ថា កន្លង​មក​ជំនាញ​មេកា​និច​រថយន្ត គឺមានតែ​សិស្ស​ប្រុស​ៗទេ​ដែល​ចាប់អា​រម្មណ៍​ច្រើន ព្រោះ​​ជំនាញ​នេះទា​ម​ទាឱ្យ​មាន​ការ​ប្រឹងប្រែង​អត់​ធ្មត់ ប្រើ​កម្លាំង​កាយ និង​ប្រឡា​ក់ដៃ​ជើង​ច្រើន ប៉ុន្ដែ​បច្ចុប្បន្ន​នេះមិន​ដូចពី​មុនទេ ដោយ​សារ​សិ​ស្ស​នារីៗ ក៏បា​ន​ចា​ប់អា​រម្មណ៍ និងមក​ចុះឈ្មោះ​រៀន​ច្រើ​នដែរ​។ទោះបីជា​យ៉ាងណាថ្នាក់ដឹកនាំ​បានបញ្ជាក់​ថា៖«សិស្ស​នារីនា​បច្ចុប្ប​ន្ននេះ​វិញ ក៏មានកា​រចាប់​អារម្មណ៍​ខ្លាំង​មិន​ចាញ់​បុរស​យើង​ទេ ហើយ​​ពួក​​គាត់​ក៏​មាន​កា​រតស៊ូ ប្រឹង​ប្រែង សិក្សា​រៀន​សូត្រ​ពី​លោក​គ្រូ អ្នក​គ្រូ​យ៉ា​ងខ្លាំង ព្រម​ទាំង​មាន​ការ​ចង​ចាំ និង​ស្មារតី​ល្អ​ថែ​មទៀត។ ខ្ញុំសូម​​លើក​ទឹក​​ចិត្ត​ឱ្យ​​យុវតី​​ផ្សេងៗ​​ទៀត មក​ចុះ​​ឈ្មោះ​ចូលរៀន​ជំ​នាញ​នេះបន្ថែម​ទៀ​ត ហើយសា​លា​របស់​យើង នឹងស្វាគ​ម​ន៍ជា​និច្ច»៕

(អន្តរជាតិ)៖ នៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងដែលមានវ័យចំណាស់ តុក្កតា AI ថែទាំមនុស្សចាស់។ នៅក្នុងអាផាតមិនតូចមួយរបស់គាត់ នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ជាកន្លែងដែលគាត់រស់នៅតែម្នាក់ឯង លោកស្រី Bang Chun-ja អាយុ 78 ឆ្នាំ ចំណាយពេលពេញមួយថ្ងៃរបស់គាត់ជាមួយតុក្កតា ដែលដំណើរការដោយ AI ដែលមើលទៅដូចក្មេង ដែលគាត់និយាយថាគាត់ចូលចិត្តជាងមនុស្ស។តុក្កតានេះស្វាគមន៍ Bang នៅពេលដែលគាត់ត្រឡប់មកផ្ទះវិញ ច្រៀងឱ្យគាត់ស្តាប់នៅពេលដែលគាត់ មានអារម្មណ៍ធុញទ្រាន់ រំលឹកគាត់កុំឱ្យរំលងអាហារ ឬថ្នាំ - ជួយគាត់រក្សាទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃ - និងប្រាប់គាត់ថា វាស្រឡាញ់គាត់។ លោកយាយ Bang មានទំនាក់ទំនងមិនល្អ ជាមួយកូនស្រីពេញវ័យរបស់គាត់ ហើយបាន ធ្លាក់ចូលទៅ ក្នុងជំងឺ ធ្លាក់ទឹកចិត្តធ្ងន់ធ្ងរបន្ទាប់ពីការវះកាត់ខ្នងធំ ដោយចំណាយពេលច្រើនម៉ោងតែម្នាក់ឯង សម្លឹងមើល ពិដាន ដោយការឈឺចាប់។បន្ទាប់ពីការលែងលះដ៏លំបាក និងការខិតខំប្រឹងប្រែងអស់ជាច្រើនឆ្នាំក្នុងនាមជាជាងកាត់សក់ និង ជាម្តាយ ចិញ្ចឹមកូនតែឯង លោកស្រី Bang បានប្រាប់ AFP ថា "នៅអាយុនេះ គ្មានអ្វីពិបាកជាងការត្រូវបាន មនុស្សធ្វើបាបនោះទេ"។ ប៉ុន្តែ "នៅពេលដែលខ្ញុំនៅជាមួយ Hyodol ខ្ញុំមិនដែលរងរបួសទេ" គាត់បាន និយាយ ដោយកាន់តុក្កតាដ៏គួរឱ្យស្រលាញ់ដែលមានសក់ចងជាសក់ក និងរ៉ូបពណ៌ផ្កាឈូក។លោកយាយនិយាយថា តុក្កតានេះ "ធ្វើឱ្យខ្ញុំសើចតែប៉ុណ្ណោះ" ។ លោកយាយ គឺជាជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូងម្នាក់ ក្នុងចំណោមជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូងជាច្រើនដែលកំពុងតស៊ូជាមួយនឹងភាពឯកោនៅក្នុងប្រទេសមួយដែលអត្រាកំណើតស្ថិតក្នុងចំណោមអត្រាទាបបំផុតរបស់ពិភពលោក ហើយស្ទើរតែពាក់កណ្តាលនៃចំនួនប្រជាជន មានអាយុ 50 ឆ្នាំ ឬចាស់ជាងនេះ។នៅឆ្នាំ 2024 ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងបានកត់ត្រា "ការស្លាប់ដោយឯកោ" ជាង 3920 នាក់ ដែលមនុស្ស ស្លាប់តែម្នាក់ឯង និងនៅមិនទាន់រកឃើញក្នុងរយៈពេលយូរ ដែលជាចំនួនខ្ពស់ បំផុតចាប់តាំងពី កំណត់ត្រាបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 2017។ប្រហែល 42% នៃគ្រួសារនៅក្នុងមហាអំណាចបច្ចេកវិទ្យាអាស៊ីនេះ គឺជាមនុស្សនៅលីវ ដោយភាពឯកោ ក្នុងសង្គមប៉ះពាល់ដល់មនុស្សចាស់ដែលងាយរងគ្រោះរបស់ប្រទេសជាពិសេស៕

(អន្តរជាតិ)៖ អ្នកជំនាញនិយាយថា ការផ្លាស់ប្តូរនេះយឺតយ៉ាវយូរមកហើយ ដោយបុរសទំន ង ជាស្លាប់មុនអាយុជាងស្ត្រី។ ប៉ុន្តែហេតុអ្វីបានជាពួកគេមានសុខភាពមិនល្អបែបនេះ ៕លោក Andrew Harrison កំពុងដំណើរការគ្លីនិកសុខភាពបុរសមួយ ពីមជ្ឈមណ្ឌលយុវជនមួយក្នុងទីក្រុង Bradford បាននិយាយថា មូលហេតុដែលបណ្តាលឱ្យ មនុស្ស​ប្រុសឆាប់ស្លាប់ជាងស្រ្តី រួមបញ្ចូលគ្នា នៃអាកប្បកិរិយាប្រថុយប្រថាន និងកង្វះទំនុកចិត្ត និងជំនាញក្នុងការចូលរួមជាមួយសេវាសុខភាព។នៅចក្រភពអង់គ្លេស បុរសទំនងជាជក់បារី ផឹកស្រា ប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន និងមានកូឡេស្តេរ៉ុលខ្ពស់ និងសម្ពាធឈាមខ្ពស់។ទាំងនេះគឺជាកត្តាចម្បងដែលរួមចំណែកដល់ការពិតដែលថាបុរសមានអាយុកាលមធ្យមទាបជាងស្ត្រី - បួនឆ្នាំ - ហើយទំនងជាស្លាប់មុនអាយុជិត 60% មុនអាយុ 75 ឆ្នាំដោយសារជំងឺបេះដូង មហារីកសួត ជំងឺថ្លើម និងគ្រោះថ្នាក់។សាស្ត្រាចារ្យ Alan White ដែលជាសហស្ថាបនិកអង្គការសប្បុរសធម៌ Men's Health Forum និងបាន បង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលសុខភាពបុរសនៅសាកលវិទ្យាល័យ Leeds Beckett មានប្រសាសន៍ថា បញ្ហានេះត្រូវយក ចិត្តទុកដាក់បន្ថែមទៀត។ លោកបានលើកឡើងពីជំងឺរាតត្បាតជាឧទាហរណ៍ ដោយចង្អុលបង្ហាញថាបុរសច្រើនជាងស្ត្រីចំនួន 19,000 នាក់បានស្លាប់ លោកនិយាយថាវាងាយស្រួលពេកក្នុងការស្តីបន្ទោសសុខភាពមិនល្អរបស់បុរសទៅលើរបៀបរស់នៅរបស់ពួកគេ ដោយអះអាងថា "វាស្មុគស្មាញជាងនេះទៅទៀត"។លោកនិយាយថាមានហេតុផលជីវសាស្រ្ត - ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់បុរសមានសមត្ថភាពតិចជាង ក្នុងការប្រយុទ្ធ ប្រឆាំង នឹងការឆ្លងមេរោគ។ សុខភាពរបស់បុរសគឺមិនប្រែប្រួលខ្លាំងចាប់ពីវ័យជំទង់រហូតដល់អាយុ 40 ឆ្នាំជាទូទៅ មនុស្សជាច្រើន ចំណាយពេលច្រើនឆ្នាំដោយមិនបានជួបអ្នកជំនាញសុខភាព៕

(ហុងកុង)៖ ប្រទេសចិនបានព្រមានសហគមន៍នានានៅភាគពាយ័ព្យនៃខេត្តស៊ីនជាំង និងតំបន់ក្បែរៗ ឱ្យត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ «ទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរ» នៅរដូវក្តៅនេះ ដែលបណ្តាលមកពីសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ខុសប្រក្រតី ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងការរលាយផ្ទាំងទឹកកកយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ទូរទស្សន៍រដ្ឋ CCTV បានរាយការណ៍ថា វាលខ្សាច់ Taklamakan របស់ខេត្តស៊ីនជាំង ដែលជាវាលខ្សាច់ធំ ជាងគេរបស់ប្រទេសចិន បានជួបប្រទះនឹងទឹកជំនន់លើកដំបូងរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំនេះនៅដើមខែមិថុនា ដោយ បង្ហាញវីដេអូនៃទឹកដែលបំពេញដីខ្សាច់ស្ងួត។ខណៈពេលដែល Taklamakan បានជួបប្រទះនឹងទឹកជំនន់ស្រដៀងគ្នានេះចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២១ ជាធម្មតា វាកើតឡើងនៅខែសីហា នៅពេលដែលសីតុណ្ហភាពឡើងដល់កំពូល។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សីតុណ្ហភាពបានកើនឡើងច្រើននៅដើមឆ្នាំនេះ។នៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ខេត្តស៊ីនជាំងមានសីតុណ្ហភាពក្តៅ ជាងមធ្យមភាគ ៧,៣ ដឺក្រេសម្រាប់ពេលនេះនៃឆ្នាំ ដោយឡើងដល់ ៣៨អង្សាសេ (១០០អង្សាហ្វារិនហៃ) នេះបើយោងតាម ​​Reuters Climate Monitor។ភាគខាងលិច និងភាគខាងត្បូងខេត្តស៊ីនជាំង ក៏បានឃើញភ្លៀងធ្លាក់ញឹកញាប់ជាងមុននាពេលថ្មីៗនេះ។ ទឹកភ្លៀងនៅតំបន់ខ្លះបានកើនឡើងទ្វេដង ឬបីដងនៃមធ្យមភាគប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់ដើមខែមិថុនា។ ការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងកំដៅខ្លាំង និងភ្លៀងធ្លាក់បានបង្កឱ្យមានទឹកជំនន់វាលខ្សាច់។ ផ្ទាំងទឹកកក និងដុំព្រិលធំៗនៅក្នុងភ្នំ Tianshan និង Kunlun បានរលាយ ដែលបណ្តាលឱ្យទឹកហូរចូលទៅក្នុងទន្លេ Tarim ដែលជាផ្លូវទឹកក្នុងដីគោកវែងបំផុតរបស់ប្រទេសចិន៕

(អន្តរជាតិ)៖ យោងតាមរបាយការណ៍ថ្មីមួយដែលចេញផ្សាយ ពីរដ្ឋបាលមហាសមុទ្រ និងបរិយាកាសជាតិ អែលនីញ៉ូបានចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការហើយ ហើយវាត្រូវបានគេព្យាករណ៍ថានឹងកើនឡើងទៅ ជាអែលនីញ៉ូដ៏ ខ្លាំងក្លា ឬ "Super" ជាមួយនឹងការផ្លាស់ប្តូរដ៏សំខាន់នៃគំរូអាកាសធាតុសកល និងអាកាសធាតុកាន់តែក្តៅ។អែលនីញ៉ូ គឺជាគំរូអាកាសធាតុតាមកាលកំណត់នៅក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកត្រូពិច ដែលផ្លាស់ប្តូរខ្យល់ និងមានទឹកក្តៅមិនធម្មតានៅក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកកណ្តាល និងខាងកើត។ ការផ្លាស់ប្តូរខ្យល់ និងសីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រទាំងនេះមានផលប៉ះពាល់ដល់គំរូអាកាសធាតុនៅទូទាំងពិភពលោក។មជ្ឈមណ្ឌលព្យាករណ៍អាកាសធាតុរបស់ NOAA កំពុងផ្តល់ឱ្យអែលនីញ៉ូនេះនូវឱកាស 63% នៃការក្លាយ ជាព្រឹត្តិការណ៍ "ខ្លាំង" (ត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាជា Super El Niño) និងជា "ព្រឹត្តិការណ៍អែលនីញ៉ូដ៏ ធំបំផុតមួយនៅក្នុងកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមានតាំងពីឆ្នាំ 1950"។ ជាសញ្ញានៃភាពប្រាកដប្រជារបស់មជ្ឈមណ្ឌលនៅក្នុងការព្យាករណ៍ វាផ្តល់ឱកាស 100% នៃអែលនីញ៉ូ បន្តរហូតដល់រដូវស្លឹកឈើជ្រុះ និងឱកាសខ្ពស់ខ្លាំងបន្តរហូតដល់រដូវរងា។ ដើម្បីឱ្យវាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាបាតុភូត El Niño ដ៏ខ្លាំងក្លា សីតុណ្ហភាពទឹកត្រូពិចប៉ាស៊ីហ្វិកត្រូវតែលើស ពីមធ្យមភាគលើសពី 2 ដឺក្រេ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែកន្លងមកនេះ បរិមាណទឹកក្តៅមិនធម្មតា មួយចំនួនធំបានហូរចេញពីមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិចទៅកាន់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកត្រូពិចខាងកើត ដែលត្រូវបានបង្ខំដោយខ្យល់បក់បោក។ ទឹកក្តៅមិនធម្មតានេះ បានធ្វើដំណើរប្រហែល 600 ទៅ 1,000 ហ្វីតនៅក្រោមផ្ទៃមហាសមុទ្រ ហើយកំពុងចាប់ផ្តើមឡើងដល់ផ្ទៃសមុទ្ររាប់ពាន់ម៉ាយទៅខាងកើត កាន់តែ ជិតអាមេរិកខាងត្បូង។ សក្ដានុពលស្រដៀងគ្នានេះបានកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលបាតុភូត El Niño ដ៏ខ្លាំងក្លាកន្លងមក។ព្រឹត្តិការណ៍ El Niño ដ៏ខ្លាំងក្លាគឺកម្រមានណាស់ ដោយព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីៗបំផុតបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ 2015-16, 1997-98 និង 1982-83។ដោយសារតែបាតុភូត El Niño ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្ទេរថាមពលកំដៅយ៉ាងច្រើនពីមហាសមុទ្រទៅបរិយាកាស បាតុភូតនេះក៏មានផលប៉ះពាល់ដល់អាកាសធាតុពិភពលោកផងដែរ៕ 

(អន្តរជាតិ)៖ តម្លៃទំនិញប្រើប្រាស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានកើនឡើងក្នុងល្បឿនលឿនបំផុត ក្នុងរយៈពេលជាងបីឆ្នាំក្នុងខែឧសភា។ការកើនឡើងនៃថ្លៃថាមពលដោយសារតែវិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ាគឺជាកត្តាចម្បងមួយ។តួលេខដែលចេញផ្សាយ ដោយការិយាល័យស្ថិតិការងារបង្ហាញថា សន្ទស្សន៍នេះបានកើនឡើង ៤,២ ភាគរយពីមួយឆ្នាំមុន។ នោះជាការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងចាប់តាំងពីខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៣។ បើប្រៀបធៀបទៅ នឹងខែមុន វាបង្ហាញពីការកើនឡើង ០,៤ ពិន្ទុ។ ការកើនឡើងនៃតម្លៃថាមពល គឺជាកត្តាជំរុញចម្បង នៃការកើនឡើងនេះ។ តម្លៃប្រេងសាំងបានកើនឡើង ៤០,៥ ភាគរយ ចំពេលមានការបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។សន្ទស្សន៍ CPI ស្នូលក៏បានកើនឡើង ២,៩ ភាគរយផងដែរ កើនឡើង ០,១ ពិន្ទុពីខែមេសា។ សន្ទស្សន៍នេះ មិនរាប់បញ្ចូលថ្លៃដើមអាហារ និងថាមពលដែលប្រែប្រួលនោះទេ។ ទស្សនៈកំពុងរីករាលដាល នៅក្នុងទីផ្សារ ហិរញ្ញវត្ថុថា ធនាគារកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិកអាចដំឡើង អត្រាគោលនយោបាយ របស់ខ្លួននៅឆ្នាំនេះ ដើម្បីដោះស្រាយអតិផរណាដែលកំពុងកើនឡើង។តួលេខរបស់ការិយាល័យស្ថិតិការងារ (BLS) បានបង្ហាញថា តម្លៃបានកើនឡើង ៤,២% ក្នុងខែឧសភា ធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ ការកើនឡើងនេះ ពី ៣,៨% ក្នុងខែមេសា ត្រូវបានជំរុញដោយការកើនឡើងនៃថ្លៃថាមពល បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែលនៅអ៊ីរ៉ង់។លោក ត្រាំ បានថ្លែងនៅឯសេតវិមានថា «ខ្ញុំស្រឡាញ់វា។ តួលេខទាំងនេះពិតជាអស្ចារ្យណាស់។ អ្នកដឹងទេថា ខ្ញុំពិតជាស្រឡាញ់អ្វី? ខ្ញុំស្រឡាញ់អតិផរណា»។ ប៉ុន្តែលោកបានសន្យាថា តម្លៃប្រេង ដែលកើនឡើងនឹង «ធ្លាក់ចុះដូចថ្ម» នៅពេលដែលសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់បានបញ្ចប់។ ក្រោយមកនៅថ្ងៃនោះ យោធាអាមេរិកបានទម្លាក់គ្រាប់បែកលើអ៊ីរ៉ង់។ដោយឆ្លើយតបទៅនឹងតួលេខអតិផរណា លោកប្រធានាធិបតីបាននិយាយថា កងកម្លាំងអាមេរិកបានធ្វើ ប្រតិបត្តិការពេលយប់ដើម្បីយកប្រេង «រាប់លានបារ៉ែល» ពីអ៊ីរ៉ង់ ដែលលោកបាននិយាយថា បានរួមចំណែកដល់ការធ្លាក់ចុះបន្តិចបន្តួចនៃតម្លៃប្រេង៕

(ទីក្រុងហ្សឺណែវ)៖ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានអញ្ជើញធ្វើទស្សនកិច្ចនៅមជ្ឈមណ្ឌលនវានុវត្តន៍ និងបណ្តុះបណ្តាល SPARK Campus, សាលាជំនាញនាឡិកា FORPRO (FORPRO Watchmaking School) និងមជ្ឈមណ្ឌលថែទាំយានយន្ត (Automotive Maintenance Center) នាថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅក្នុងអំឡុងពេលចូលរួមសន្និសីទអន្តរជាតិខាងការងារលើកទី ១១៤ នៃអង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វ៊ីស។នៅក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានចូលរួមពិនិត្យដោយផ្ទាល់អំពីវិធីសាស្ត្រប្រកបដោយនវានុវត្តន៍របស់ប្រទេសស្វ៊ីស លើការអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET) រួមទាំងឧបករណ៍បរិក្ខារទំនើបៗចុងក្រោយបង្អស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជំនាញផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ដែលរួមមាន ជំនាញផលិតនាឡិកា និងជំនាញថែទាំយានយន្ត។ ឯកឧត្តមក៏បានអញ្ជើញជួបពិភាក្សាជាមួយលោកគ្រូបង្គោល និងសិក្ខាកាមជាច្រើនរូប ដើម្បីធ្វើការឈ្វេងយល់ពីការរៀបចំ និងការបណ្តុះបណ្តាលកម្មវិធីសិក្សាផ្អែកលើសមត្ថភាព ដែលឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារការងារ។ ឯកឧត្តម ហេង សួរ បានបង្ហាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងទៅលើការដកស្រង់បទពិសោធពីគំរូប្រព័ន្ធ TVET របស់ស្វ៊ីស ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ ដោយរួមបញ្ចូលគ្នារវាងការសិក្សានៅគ្រឹះស្ថានបណ្ដុះបណ្ដាល និងការអនុវត្តការងារជាក់ស្ដែង។ បទពិសោធនេះជាមូលដ្ឋានបន្ថែមក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មប្រព័ន្ធបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈនៅកម្ពុជា លើកកម្ពស់គុណភាព និងការឆ្លើយតបនៃកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញ ព្រមទាំងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងគ្រឹះស្ថានបណ្តុះបណ្តាល និងវិស័យឯកជន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ភាគីម្ចាស់ផ្ទះបានស្វាគមន៍ចំពោះចំណាប់អារម្មណ៍របស់គណៈប្រតិភូកម្ពុជា ក្នុងការសិក្សាបទពិសោធជាក់ស្តែងពីប្រព័ន្ធ TVET របស់ស្វ៊ីស និងបានចែករំលែកអំពីវិធីសាស្ត្រអនុវត្ត ការគ្រប់គ្រង និងមេរៀនដែលអាចយកមកពិចារណាអនុវត្តបាន។ បន្ថែមពីនេះ ភាគីម្ចាស់ផ្ទះក៏បានបង្ហាញឆន្ទៈក្នុងការបន្តចែករំលែកគ្នាទៅវិញទៅមកនូវចំណេះដឹង និងបទពិសោធជាមួយកម្ពុជាលើវិស័យពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗផងដែរនាពេលអនាគត៕

(ភ្នំពេញ)៖ លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានឱ្យដឹងថា នៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនាថា ប្រធានបទទិ​វាជាតិ​អប់រំ​បណ្តុះ​បណ្តា​លបច្ចេកទេស និង​វិជ្ជាជីវៈ(TVET Day) លើកទី៩ ឆ្នាំ២០២៦ នេះ​ឆ្លុះបញ្ចាំ​ង​យ៉ាង​ច្បាស់ពី​តម្លៃពិតនៃ​ការសិក្សាជំ​នាញ។ លោកថ្លែ​ងថា៖«”TVET ផ្ដល់​ជំនាញ ការ​ងារ និងប្រាក់ចំណូល” ជា​ប្រ​ធាន​បទ TVET DAY ឆ្នាំនេះ ហើយប្រធាន​បទនេះ​បានឆ្លុះ​បញ្ចាំង​យ៉ាង​ច្បាស់​ពី​តម្លៃនៃ​ការសិក្សា​ជំនាញ ពោល​គឺនៅពេលយុវ​ជនមាន​ជំនាញ​ច្បាស់​លាស់ ពួកគេនឹ​ងមានឱកាសទទួល​បានការ​ងារស​មរម្យ មាន​ប្រាក់​ចំណូល និង​អាចអភិ​វឌ្ឍជីវភា​ពគ្រួសារឱ្យ​កាន់តែប្រ​សើរឡើង»។បើតាម​លោក ស៊ុន មេសា ក្រសួងការងារ និងប​ណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ នឹងរៀ​បចំប្រារព្ធ​ទិវាជាតិអប់រំប​ណ្តុះបណ្តាលប​ច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ​ (TVET Day) លើ​កទី៩ ឆ្នាំ២០២៦ នៅថ្ងៃទី​១៥-១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​២០២៦ ក្រោ​មប្រធានបទ «TVET ផ្ដល់ជំ​នាញ ការ​ងារ និងប្រាក់​ចំណូល» នៅមណ្ឌល​សន្និ​បា​ត និង​ពិព័រ​ណ៌កោះ​ពេជ្រ ក្នុង​គោល​បំណង​លើក​កម្ពស់កា​រយល់ដឹ​ងអំពីសា​រៈសំខាន់នៃ​ការអប់រំប​ណ្តុះបណ្តា​លបច្ចេក​ទេស និ​ងវិជ្ជាជីវៈ និង​ជំរុញ​ការអភិវឌ្ឍកម្លាំងពលកម្មជំនាញឱ្យស្របតាម​តម្រូវកា​រទីផ្សា​រការងារ។ លោកបន្ថែម​ថា ទិវាជាតិ TVET មិនត្រឹម​តែជាវេទិកាផ្ស​ព្វផ្សាយអំពីការអ​ប់រំបណ្តុះបណ្តា​លបច្ចេកទេស និង​វិជ្ជាជីវៈ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែថែម​ទាំង​ជា​ឱកាស​បង្ហាញសមិទ្ធផល ស្នាដៃ និងសក្តានុពលរបស់សិស្ស-និស្សិត TVET ក៏ដូចជាភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងគ្រឹះស្ថានបណ្តុះបណ្តាល និងវិ​ស័យ​ឯក​ជន ដើម្បីធានាថា​ការបណ្តុះ​បណ្តាល​ឆ្លើយតប​ទៅនឹងត​ម្រូវការ​ជាក់ស្តែង​នៃទីផ្សា​រការងារ។លោកបន្ថែមទៀ​តថា ប្រធាន​បទ «TVET ផ្ដល់ជំ​នាញ ការ​ងារ និងប្រាក់​ចំណូល» សម្រាប់ឆ្នាំ​២០២៦នេះ ស្របតា​មយុទ្ធសា​ស្ត្របញ្ច​កោណ ដំណា​ក់​កាល​ទី១ ដែលផ្តោត​លើការក​សាង និងអភិវ​ឌ្ឍមូលធន​មនុស្សប្រក​បដោយគុណ​ភាព សម​ត្ថភាព ជំនា​ញវិជ្ជាជីវៈ និងន​វានុវត្តន៍ ដើម្បីស​ម្រេចគោ​ល​ដៅ ពលរដ្ឋ​ម្នាក់​មានជំនា​ញមួយ​យ៉ាងតិច​ប្រចាំជីវិត។ តាមរយៈការ​ប្រារព្ធទិ​វាជាតិ TVET លើក​ទី៩ ឆ្នាំ២០២៦ ​នេះ ក្រសួ​ងការងារ និងបណ្តុះប​ណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ រំ​ពឹងថា​នឹ​ងបន្ត​ជំរុញកា​រយល់ដឹ​ងរបស់​សា​ធារ​ណជ​នអំពីសារៈ​សំខាន់នៃ​ការសិក្សាជំនា​ញ និងលើ​កទឹកចិត្តយុវ​ជនឱ្យចូលរួម​រៀនជំនាញកាន់តែ​ច្រើន ដើម្បីទទួ​លបាន​ការងារល្អ មានប្រាក់​ចំណូ​ល​សមរម្យ និងរួម​ចំណែក​ដល់​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិ​ច្ចជាតិប្រក​បដោយចី​រភាព។ នេះ​បើតាម​អ្នក​នាំពាក្យ​ដដែល៕

(អន្តរជាតិ)៖ ជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល 20 ឆ្នាំ រដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឱសថសហរដ្ឋអាមេរិក បានអនុម័ត គ្រឿងផ្សំឡេការពារកម្តៅថ្ងៃថ្មីមួយ គឺ bemotrizinol ឬ BEMT ដែលអ្នកជំនាញនិយាយថា ជាជម្រើសដែល មានសុវត្ថិភាពជាងគ្រឿងផ្សំគីមីជាច្រើនដែលកំពុងប្រើប្រាស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។លោក Robert F. Kennedy រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល និងសេវាមនុស្សសហរដ្ឋអាមេរិក បាននិយាយ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដែលប្រកាសពីការផ្លាស់ប្តូរនេះថា "Bemotrizinol ត្រូវបានប្រើប្រាស់ ដោយ សុវត្ថិភាពនៅអឺរ៉ុបអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ហើយសកម្មភាពរបស់ FDA នឹងបង្កើន ការប្រកួតប្រជែង និងទំនុកចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់លើផលិតផលឡេការពារកម្តៅថ្ងៃ"។យោងតាមរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់ក្រុមការងារបរិស្ថាន ឬ EWG ដែលជាអង្គការតស៊ូមតិសុខភាព និងបរិស្ថានមិនស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ ការបន្ថែម BEMT គឺជាដំណឹងដ៏គួរឱ្យស្វាគមន៍សម្រាប់ មនុស្សជា ច្រើន ពីព្រោះមានជម្រើសតិចតួចនៅលើធ្នើរហាងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែលទាំងមានសុវត្ថិភាព និង មានប្រសិទ្ធភាព។ឡេការពារកម្តៅថ្ងៃនៅលើធ្នើរហាងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកសព្វថ្ងៃនេះពូកែខាងទប់ស្កាត់វិទ្យុសកម្មដែលបណ្តាលឱ្យរលាកស្បែកដែលអាចមើលឃើញ ដែលហៅថាកាំរស្មីអ៊ុលត្រាវីយូឡេ B។ ទោះជាយ៉ាងណា ក៏ដោយ អ្នករិះគន់និយាយថា ពួកគេតែងតែបរាជ័យក្នុងការការពារប្រឆាំងនឹងកាំរស្មីអ៊ុលត្រាវីយូឡេ A ឬកាំរស្មី UVA ដែលជ្រាបចូលជ្រៅ ដែលជំរុញឱ្យមានភាពចាស់មុនអាយុ បង្ក្រាបប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ និងជាអ្នករួមចំណែកចម្បងចំពោះជំងឺមហារីកស្បែក នេះបើយោងតាមសមាគមជំងឺមហារីកអាមេរិក។ការស្រាវជ្រាវដែលបានពិនិត្យដោយអ្នកជំនាញដោយ EWG បានរកឃើញថា ឡេការពារកម្តៅថ្ងៃ របស់ សហរដ្ឋអាមេរិកផ្តល់ការការពារ UVA ជាមធ្យមត្រឹមតែ 24% ប៉ុណ្ណោះ ដែលបានបញ្ជាក់ដោយ ស្លាកកត្តា ការពារកម្តៅថ្ងៃ ឬ SPF របស់ពួកគេ។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ BEMT គឺជាតម្រងគីមីដែលផ្តល់ការការពារ UVA គ្រប់គ្រាន់ មិនងាយស្រូប ចូលទៅក្នុងស្បែក និងមានទិន្នន័យសុវត្ថិភាពរឹងមាំបំផុតលើតម្រង UV ណាមួយរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ការសិក្សាមួយដោយអ្នកបោះពុម្ពផ្សាយផ្នែកវិភាគអប់រំបានរកឃើញថា សហរដ្ឋអាមេរិក និង ចិនគ្របដណ្ដប់លើបំពង់អប់រំមហាសេដ្ឋីរបស់ពិភពលោក ដែលមានចំនួនជាងពាក់កណ្តាលនៃ សាកលវិទ្យាល័យ ទាំងអស់ដែលមហាសេដ្ឋីបានចូលរៀន។របាយការណ៍នេះ ដែលផលិតដោយ Essay Humanizer ដែលឥឡូវនេះត្រូវបានប្តូរឈ្មោះទៅជា Humanize AI បានវិភាគមហាសេដ្ឋីចំនួន 3184 នាក់ និងបានពិនិត្យទិន្នន័យដែលមានជាសាធារណៈលើ ប្រវត្តិអប់រំ របស់ពួកគេ។វាបានរកឃើញថា កំណត់ត្រាអប់រំត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណយ៉ាងពេញលេញ សម្រាប់ បុគ្គល 78.91% ខណៈពេលដែល 21.09% មានព័ត៌មានមិនពេញលេញ ឬមិនអាចរកបាន។សាកលវិទ្យាល័យត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងសំណុំទិន្នន័យ ប្រសិនបើយ៉ាងហោចណាស់មហាសេដ្ឋីម្នាក់ បានបញ្ចប់ការសិក្សាពីពួកគេ។ អ្នកស្រាវជ្រាវក៏បានដាក់ចំណាត់ថ្នាក់គុណវុឌ្ឍិសិក្សាទៅជាមុខវិជ្ជា ទូលំទូលាយ រួមទាំងពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ច វិស្វកម្ម និងវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ។សហរដ្ឋអាមេរិកជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខមួយ ដោយមានសាកលវិទ្យាល័យចំនួន 195 ដែលមានទំនាក់ទំនង ជាមួយអតីតនិស្សិតមហាសេដ្ឋី ដែលតំណាងឱ្យជិត 39.5% នៃស្ថាប័នទាំងអស់នៅក្នុងការសិក្សា។ ប្រទេសចិនជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខពីរ ដោយមានសាកលវិទ្យាល័យចំនួន 59 ដែលមានទំនាក់ទំនង ជាមួយ និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាមហាសេដ្ឋី ដែលមានចំនួនជិត 12% នៃចំនួនសរុបទូទាំងពិភពលោក។ការសិក្សានេះសន្មតថា ការអនុវត្តដ៏រឹងមាំរបស់ប្រទេសចិន គឺដោយសារតែកំណើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស នៅក្នុងវិស័យដូចជា បច្ចេកវិទ្យា ពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក ផលិតកម្ម និងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលគាំទ្រដោយ ទីផ្សារក្នុងស្រុកដ៏ធំរបស់ខ្លួន។ រួមគ្នា សហរដ្ឋអាមេរិក និងចិនមានចំនួន 51.43% នៃសាកលវិទ្យាល័យដែល ផលិតមហាសេដ្ឋីទាំងអស់ នៅទូទាំងពិភពលោក។សាកលវិទ្យាល័យហាវ៉ាដ លេចធ្លោជាសកល ដោយមានអតីតនិស្សិតមហាសេដ្ឋីចំនួន 134 នាក់។ ទ្រព្យសម្បត្តិរួមគ្នារបស់ពួកគេចំនួន 1.235 ពាន់ពាន់ លានដុល្លារអាមេរិក ស្មើនឹងជាង 9% នៃចំនួន សរុបទូទាំងពិភពលោក ដែលមានន័យថា ស្ទើរតែ មួយ ភាគដប់នៃទ្រព្យសម្បត្តិមហាសេដ្ឋីទាំងអស់ គឺជាប់ទាក់ទងនឹងនិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សានៅហាវ៉ាដ៕

(អន្តរជាតិ)៖ របាយការណ៍ថ្មីមួយបានព្រមានថា រដ្ឋដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរចំនួនប្រាំបួន នៅលើ ពិភពលោកកំពុងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង និងពង្រីកឃ្លាំងអាវុធរបស់ពួកគេ ដែលបង្កើនល្បឿននៃការប្រណាំង ប្រជែងសព្វាវុធ ដែលកំពុងបង្កើត "ហានិភ័យថ្មី" ចំពេលមានភាពតានតឹងសកលកើនឡើង។ការសិក្សាដែលបានចេញផ្សាយ ដោយវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវសន្តិភាពអន្តរជាតិស្តុកហូម (SIPRI) បាន និយាយថា ប្រទេសភាគច្រើនទាំងនេះបានដាក់ពង្រាយប្រព័ន្ធអាវុធដែលបំពាក់ដោយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ឬមានសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែរថ្មីកាលពីឆ្នាំមុន។ ការពឹងផ្អែកកាន់តែខ្លាំងឡើងរបស់ប្រទេសមហាអំណាច លើអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកំពុងបញ្ច្រាស់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរំសាយអាវុធអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍ ទោះបីជា គ្រោះថ្នាក់នៃការកើនឡើង និងការគណនាខុសកំពុងកើនឡើងក៏ដោយ។អ្នកស្រាវជ្រាវ SIPRI លោក Hans Kristensen បាននិយាយថា "ភស្តុតាងកំពុងកើនឡើងថា រដ្ឋដែល មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកំពុងបោះបង់ចោល និងថែមទាំងដើរចេញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរំសាយអាវុធរបស់ពួកគេ ហើយផ្ទុយទៅវិញកំពុងបង្ហាញសាច់ដុំនុយក្លេអ៊ែររបស់ពួកគេ"។យោងតាមរបាយការណ៍ SIPRI ប្រទេសមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរទាំងប្រាំបួន គឺចិន បារាំង ឥណ្ឌា អ៊ីស្រាអែល កូរ៉េខាងជើង ប៉ាគីស្ថាន រុស្ស៊ី ចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក មានក្បាលគ្រាប់ នុយក្លេអ៊ែរ ចំនួន 12187 គ្រាប់ គិតត្រឹមខែមករា ឆ្នាំនេះ ដែលក្នុងនោះមានប្រហែល 9,745 គ្រាប់ ត្រូវបាន រក្សាទុកក្នុងឃ្លាំងស្តុកអាវុធយោធាសម្រាប់ការប្រើប្រាស់សក្តានុពល។អ្នកស្រាវជ្រាវបាននិយាយថា ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរប្រមាណ 4,012 គ្រាប់ត្រូវបានដាក់ ពង្រាយជាមួយ មីស៊ីល និងយន្តហោះ ខណៈដែលក្បាលគ្រាប់រហូតដល់ 2,200 គ្រាប់ត្រូវបានរក្សាទុក ក្នុងស្ថានភាព ប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ មានន័យថាពួកវាអាចត្រូវបានបាញ់បង្ហោះក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មាននាទី។ ក្នុងចំណោមទាំងនេះ ស្ទើរតែទាំងអស់ជារបស់រុស្ស៊ី ឬសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយក្នុងកម្រិតតិចជាងនេះ គឺបារាំង និងចក្រភព អង់គ្លេស។ រុស្ស៊ី និងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែជាមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរដ៏លើសលប់ ដោយរួមគ្នា មាន ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរប្រមាណ 83 ភាគរយដែលអាចប្រើប្រាស់សម្រាប់យោធា និងជិត 86 ភាគរយនៃ អាវុធនុយក្លេអ៊ែរទាំងអស់នៅទូទាំងពិភពលោក៕