ភ្នំពេញ៖ អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ (អ.ប.ព.) និងសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា (ស.ព.ក.) នៅព្រឹកថ្ងៃទី ២០ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ បានរួមគ្នារៀបចំកិច្ចពិភាក្សាលើសេចក្តីព្រាងអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ សំដៅលើកកម្ពស់បរិយាកាសធុរកិច្ចស្អាតស្អំ តម្លាភាព និងពង្រឹងទំនុកចិត្តវិនិយោគនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។កិច្ចប្រជុំពិភាក្សាដ៏សំខាន់នេះ ត្រូវបានប្រព្រឹត្តទៅក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ ឯកឧត្តម កិត្តិនីតិកោសលបណ្ឌិត ទេសរដ្ឋមន្ត្រី ឱម យិនទៀង ប្រធានអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងអ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា, ប្រធានគណៈកម្មការសម្របសម្រួលក្រុមការងារផ្នែកឯកជន សម្រាប់យន្តការវេទិការាជរដ្ឋាភិបាល-ផ្នែកឯកជន (គ.ស.ឯ.រ.ជ), និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាស៊ានសម្រាប់កម្ពុជា (ASEAN BAC Cambodia) ដោយមានការចូលរួមពីថ្នាក់ដឹកនាំ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ អ.ប.ព. និងតំណាងផ្នែកឯកជនជាច្រើនរូប ដែលបានប្រព្រឹត្តទៅនៅអគារវីង ថោវើ (Wing Tower)។សេចក្តីព្រាងអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នានេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងបង្កើតយន្តការសហប្រតិបត្តិការផ្លូវការ រវាងផ្នែកឯកជន និងស្ថាប័នអនុវត្តច្បាប់ ដើម្បីទទប់ស្កាត់ បង្ការ និងរារាំងអំពើពុករលួយ ព្រមទាំងលុបបំបាត់ការចំណាយក្រៅផ្លូវការ និងភាពរាំងស្ទះនានាក្នុងសកម្មភាពធុរកិច្ច។ តាមរយៈកិច្ចពិភាក្សានេះ ភាគីទាំងពីរ គ្រោងនឹងចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការនៅសប្តាហ៍ក្រោយនេះ។អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង បានមានប្រសាសន៍ថា គោលបំណងដែលសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា ចង់ចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ គឺដោយសារតែមានការស្នើសុំពីអាជីវករ ពាណិជ្ជករ វិនិយោគិនជាតិ និងអន្តរជាតិជាច្រើន។អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង បានបញ្ជាក់ថា ពេលនេះ គឺជាពេលវេលាដ៏ល្អ និងសក្តិសមក្នុងការឈានទៅចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ដើម្បីរួមចំណែកធ្វើឱ្យវិស័យធុរកិច្ចនៅកម្ពុជាកាន់តែមានភាពរឹងមាំ រីកចម្រើន និងអាចទាក់ទាញការវិនិយោគថ្មីៗបានកាន់តែច្រើន។អ្នកឧកញ៉ា បានបន្តថា តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក៏ជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការចូលរួមសម្រេចគោលដៅរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី៧ នៃរដ្ឋសភា ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី គឺការពង្រឹងអភិបាលកិច្ចល្អ និងបន្តអនុវត្តស្មារតី «ជួយគិត ជួយគូ ជួយធ្វើ ជួយកែ និងជួយជំរុញ» ដើម្បីគាំទ្រ និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរបស់វិស័យឯកជន។អ្នកឧកញ៉ា បានមានប្រសាសន៍ទៀតថា ប្រសិនបើការវិនិយោគ និងការធ្វើធុរកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសជួបការលំបាក ឬរអាក់រអួល វាអាចធ្វើឱ្យវិនិយោគិនមានការព្រួយបារម្ភ និងស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការសម្រេចចិត្តបណ្តាក់ទុន។ ប៉ុន្តែបើកម្ពុជាមានបរិយាកាសវិនិយោគល្អ និងមានយន្តការរឹងមាំក្នុងការទប់ស្កាត់ និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ វិនិយោគិនបរទេសនឹងមានទំនុកចិត្តកាន់តែខ្ពស់ ហើយអាចផ្សព្វផ្សាយពីឱកាសវិនិយោគនៅកម្ពុជា ទៅកាន់ដៃគូ និងវិនិយោគិនដទៃទៀត។អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង បានលើកឡើងថា៖ «ដូចពាក្យស្លោកបុរាណពោលថា "ដៃពីរទះរួមគ្នា ទើបឮសូរ" ការលុបបំបាត់អំពើពុករលួយ និងការបង្កើតបរិយាកាសធុរកិច្ចស្អាតស្អំ មិនអាចសម្រេចបានដោយស្ថាប័នណាមួយតែម្នាក់ឯងនោះឡើយ។ ធុរកិច្ចស្អាតស្អំ តម្លាភាព និងសុចរិតភាព គឺជាគ្រឹះដ៏រឹងមាំនៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងជាកាតាលីករទាក់ទាញការវិនិយោគប្រកបដោយចីរភាព។ សភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា ប្តេជ្ញាធ្វើជាស្ថាប័នគំរូ ក្នុងការលើកកម្ពស់អភិបាលកិច្ចល្អ និងបង្កើនទំនុកចិត្តជូនដល់ធុរជន និងវិនិយោគិនទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។»ជាមួយគ្នានេះ អ្នកឧកញ៉ា ក៏បានកោតសរសើរចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ឯកឧត្តមកិត្តិនីតិកោសលបណ្ឌិត ឱម យ៉ិនទៀង ក្នុងការដឹកនាំអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងការចូលរួមពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ ទប់ស្កាត់ និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ដែលជាការងារដ៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ពង្រឹងទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិន និងលើកកម្ពស់អភិបាលកិច្ចល្អ។ក្នុងឱកាសនោះដែរ ឯកឧត្តមកិត្តិនីតិកោសលបណ្ឌិត ឱម យ៉ិនទៀង បានបង្ហាញមោទនភាពចំពោះការចាប់ដៃគ្នាជាចំហររវាងអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា ដែលជាស្ថាប័នតែមួយតំណាងឲ្យវិស័យឯកជននៅកម្ពុជា ក្នុងការរួមគ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងបង្កើនទំនុកចិត្តដល់វិនិយោគិនជាតិ និងអន្តរជាតិ ក្នុងការធ្វើធុរកិច្ចនៅកម្ពុជា។ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងរបបសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី វិស័យឯកជនដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច បង្កើតការងារ និងចូលរួមកសាង និងអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ។ ដូច្នេះ កង្វល់ និងបញ្ហាប្រឈមរបស់វិស័យឯកជន ក៏ជាកង្វល់ដែលរាជរដ្ឋាភិបាលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ និងរួមគ្នាស្វែងរកដំណោះស្រាយផងដែរ។ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រីបានបន្តថា ចាប់តាំងពីរាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិកន្លងមក ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន រហូតមកដល់រាជរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី៧ នៃរដ្ឋសភា ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចមហាបវរធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រី រាជរដ្ឋាភិបាលតែងតែផ្តល់សារៈសំខាន់ និងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ចំពោះការអភិវឌ្ឍវិស័យឯកជន ដោយចាត់ទុកវិស័យនេះជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់សម្រាប់កំណើន និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។សូមជម្រាបថា ទិសដៅសំខាន់ៗនៃសេចក្តីព្រាងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ៖• នាទីជាច្រកចេញចូលតែមួយ: សភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា បន្តដើរតួនាទីជាតំណាងសម្លេងរួមនៃផ្នែកឯកជន និងជាច្រក សម្របសម្រួលក្នុងការទទួល និងបញ្ជូនសំណើ ឬបញ្ហាប្រឈមរបស់ធុរជន និងវិនិយោគិនទៅកាន់ អ.ប.ព. ដើម្បី ដោះស្រាយបានទាន់ពេលវេលា។• ការអនុវត្តតាមច្បាប់ និងក្រមសីលធម៌៖ ភាគីទាំងពីររួមគ្នារក្សានូវវប្បធម៌ស្អាតស្អំ តម្លាភាព និងសុចរិតភាព ដោយលើកកម្ពស់ការប្រកួតប្រជែងប្រកបដោយស្មោះត្រង់ និងមិនចូលរួមក្នុងសកម្មភាពពុករលួយ ឬសូកប៉ាន់ឡើយ។• ការធានាការរក្សាការសម្ងាត់ និងសុវត្ថិភាព: អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ នឹងទទួលយកភស្តុតាង និងបណ្តឹងតវ៉ា នានា តាមរយៈច្រក ស.ព.ក. ដោយធានានូវការរក្សាការសម្ងាត់ដាច់ខាត និងការពារសុវត្ថិភាពជូនដល់ភាគី ឬបុគ្គល ដែលបានផ្តល់ព័ត៌មាន។• ការបង្កើតមន្ត្រីសម្របសម្រួល៖ ភាគីទាំងពីរនឹងចាត់តាំងសមាសភាពប្រចាំការ/មន្ត្រីសម្របសម្រួលច្បាស់លាស់ ដើម្បីធ្វើទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ និងទាន់ហេតុការណ៍រវាងស្ថាប័នទាំងពីរ។• ការគាំទ្រយុទ្ធសាស្ត្ររាជរដ្ឋាភិបាល៖ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ ជាការឆ្លើយតបយ៉ាងសកម្មទៅនឹង «យុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ-ដំណាក់កាលទី១» របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ របស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលបានចាត់ទុក «អភិបាលកិច្ចល្អ និងការកែទម្រង់ស្ថាប័ន» ជាបេះដូងនៃយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ដោយនៅជ្រៅក្នុងតំបន់ Mogok របស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា មានគ្រីស្តាល់ពណ៌ទឹកក្រូចក្រហមតូចមួយដែលមើលមិនឃើញ។ ចំពោះភ្នែកដែលមិនបានហ្វឹកហាត់ វាមើលទៅដូចជាថ្មជាច្រើនទៀត - ដែលត្រូវបានប៉ូលាដោយទឹក ដែលត្រូវបានមើលរំលងដោយអ្នករុករករ៉ែដែលកំពុងស្វែងរកត្បូងកណ្តៀង។ ប៉ុន្តែត្បូងដ៏សាមញ្ញនេះ ដែលក្រោយមកមានឈ្មោះថា kyawthuite គឺមិនដូចអ្វីផ្សេងទៀតនៅលើផែនដីទេ។វាជាសារធាតុរ៉ែដ៏កម្របំផុតដែលវិទ្យាសាស្ត្រស្គាល់ ដោយមានគំរូធម្មជាតិតែមួយគត់ដែលត្រូវបានកត់ត្រាជាឯកសារវិទ្យាសាស្ត្រ។គំរូតែមួយគត់ដែលត្រូវបានរកឃើញរហូតមកដល់ពេលនេះ ដែលមានទម្ងន់ត្រឹមតែ 1.61 ការ៉ាត់ (ប្រហែល 0.32 ក្រាម) បានបង្កឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងក្នុងចំណោមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងអ្នកប្រមូលរ៉ែ ដូចគ្នា។ ឥឡូវនេះវាត្រូវបានកាន់កាប់ដោយសារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រធម្មជាតិនៃខោនធី Los Angeles ជាគំរូប្រភេទសម្រាប់ប្រភេទរ៉ែ។គ្រីស្តាល់ kyawthuite ត្រូវបានរកឃើញនៅឆ្នាំ 2010 នៅក្នុងដីល្បាប់នៅក្នុងជ្រលងភ្នំ Chaung Gyi ជិត Mogok ដោយលោកវេជ្ជបណ្ឌិត Kyaw Thu។ Thu គឺជាអ្នករុករករ៉ែ និងជាអ្នកជំនាញខាងត្បូងជនជាតិភូមា ហើយរ៉ែនេះត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមគាត់។ បន្ទាប់ពីការវិភាគយ៉ាងទូលំទូលាយ សមាគមរ៉ែអន្តរជាតិ (IMA) បានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការថា kyawthuite ជារ៉ែថ្មីមួយនៅឆ្នាំ ២០១៥។ សព្វថ្ងៃនេះ គំរូតែមួយគត់នេះស្ថិតនៅក្នុងការប្រមូលផ្ដុំនៃសារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រធម្មជាតិនៃខោនធី Los Angeles ជាកន្លែងដែលវាត្រូវបានថែរក្សាជាកំណប់ទ្រព្យភូគព្ភសាស្ត្រ។អ្វីដែលមិនធម្មតាគឺការរៀបចំធម្មជាតិរបស់រ៉ែ នៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធរ៉ែជាក់លាក់នេះ។ កាលៈទេសៈពិតប្រាកដដែលបានបង្កើតគ្រីស្តាល់តែមួយគត់ដែលគេស្គាល់នៅតែមិនច្បាស់លាស់។រចនាសម្ព័ន្ធខាងក្នុងរបស់ Kyawthuite គឺមិនធម្មតាខ្លាំង។ វាមានបន្ទះអង់ទីម៉ូនី និងអុកស៊ីសែនដូចក្តារអុក ដែលស្ថិតនៅជាប់នឹងអាតូមប៊ីស្មុត។ ដង់ស៊ីតេរបស់វាគឺធ្ងន់ជាងទឹកប្រាំបីដង៕ 

(អន្តរជាតិ)៖ អ្នកស្រឡាញ់ការធ្វើក្រចកអាចមានការភ័យស្លន់ស្លោថា អ្វីដែលពួកគេចូលចិត្តនឹងបាត់ពីហាងកែសម្ផស្សនៅចក្រភពអង់គ្លេស ក្រោមការហាមឃាត់ក្រចកជែលថ្មី។គ្រឿងផ្សំសំខាន់មួយដែលប្រើសម្រាប់ផលិតថ្នាំលាបក្រចកជែលជាច្រើនម៉ាកត្រូវបានហាមឃាត់នៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស វែល និងស្កុតឡែន។ប៉ុន្តែបទប្បញ្ញត្តិថ្មីទាំងនេះមិនមានន័យថា ជនជាតិអង់គ្លេសនឹងមិនអាចធ្វើក្រចកដៃបានទេ។ទោះបីជាត្រូវបានគេហៅថា "ការហាមឃាត់ក្រចកជែល" ក៏ដោយ បទប្បញ្ញត្តិនេះពិតជាហាមឃាត់តែការប្រើប្រាស់គ្រឿងផ្សំមួយមុខគត់គឺ Trimethylbenzoyl diphenylphosphine oxide ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា TPO។គ្រឿងផ្សំនេះគឺជា "សារធាតុ photoinitiator" ដែលអនុញ្ញាតឱ្យថ្នាំលាបជែលស្ងួតក្រោមពន្លឺអ៊ុលត្រាវីយូឡេ (UV) ដើម្បីធ្វើឱ្យវ៉ារនីសកាន់តែប្រើប្រាស់បានយូរ និងរក្សាពណ៌របស់វាបានយូរ។TPO ត្រូវបានហាមឃាត់រួចហើយនៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុបចាប់តាំងពីថ្ងៃទី 1 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2025 ដោយបញ្ឈប់ជាងក្រចកឱ្យប្រើប្រាស់ផលិតផលនេះ។ប៉ុន្តែនៅចក្រភពអង់គ្លេស ការហាមឃាត់គ្រឿងផ្សំនេះចូលជាធរមាននៅថ្ងៃ១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ប៉ុណ្ណោះ ដែលរារាំងក្រុមហ៊ុនផលិតពីការលក់ផលិតផលថ្មីណាមួយដែលមានផ្ទុក TPO។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការហាមឃាត់នេះកំពុងចូលមកបន្តិចម្តងៗ ហើយថ្ងៃផុតកំណត់សម្រាប់ហាងកែសម្ផស្សដើម្បីបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់ផលិតផលនេះ គឺទិវានៃក្តីស្រឡាញ់ ឆ្នាំ២០២៧។នោះមានន័យថា ហាងកែសម្ផស្សនឹងអាចផ្តល់ជូនសេវាកម្មធ្វើក្រចកជែលដោយប្រើ TPO មុនខែកុម្ភៈ ឆ្នាំក្រោយរហូតដល់ស្តុកអស់ ជាងធ្វើក្រចកនឹងមិនអាចទិញស្តុកថ្មីចាប់ពីពេលនេះតទៅដែលមានផ្ទុក TPO បានទេ។ផលិតផលនេះនៅតែអាចប្រើប្រាស់បាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក អូស្ត្រាលី និងអាស៊ី។ការសិក្សាលើសត្វជាច្រើនបានភ្ជាប់សារធាតុគីមី TPO ទៅនឹងការខូចខាតដល់ការមានកូនរយៈពេលវែង និងបញ្ហាបន្តពូជ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ស្ត្រីថៃម្នាក់ដែលធ្វើការជាគ្រូបង្វឹកមួយថៃត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិកៅសៀង តៃវ៉ាន់ បន្ទាប់ពីត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាបានលេបថ្នាំហេរ៉ូអ៊ីនចំនួន ៧២ គ្រាប់ក្នុងការប៉ុនប៉ងរត់ពន្ធគ្រឿងញៀនចូលទៅក្នុងប្រទេសនេះ នេះបើយោងតាមរដ្ឋបាលឆ្មាំសមុទ្រតៃវ៉ាន់។ក្រុមស៊ើបអង្កេតព្រហ្មទណ្ឌកៅសៀងបានទទួលព័ត៌មានថា ជនបរទេសកំពុងព្យាយាមនាំគ្រឿងញៀនចូលទៅក្នុងតៃវ៉ាន់ដោយលាក់វានៅក្នុងវ៉ាលីស ឬនៅក្នុងខ្លួនរបស់ពួកគេ។ មន្ត្រីបានស្ទាក់ចាប់ស្ត្រីរូបនេះនៅថ្ងៃទី ៦ ខែមេសា ហើយបានចាប់ខ្លួននាងដោយសង្ស័យថាបានជួញដូរហេរ៉ូអ៊ីន ដែលជាសារធាតុគ្រប់គ្រងប្រភេទទី ១ ក្រោមច្បាប់តៃវ៉ាន់។អ្នកស៊ើបអង្កេតបាននិយាយថា គ្រាប់ថ្នាំទាំងនោះមានផ្ទុកហេរ៉ូអ៊ីនសរុបចំនួន ២៨៩.១ ក្រាម ដែលមានតម្លៃប្រហែល ៣,៦ លានដុល្លារតៃវ៉ាន់ (ប្រហែល ៣,៧២ លានបាត)។ គ្រាប់ថ្នាំនីមួយៗត្រូវបានរុំយ៉ាងតឹងនៅក្នុងផ្លាស្ទិច។ អាជ្ញាធរបានព្រមានថា ប្រសិនបើការរុំបានរលាយក្នុងអាស៊ីតក្រពះ ហេរ៉ូអ៊ីនដែលលេចធ្លាយអាចបណ្តាលឱ្យស្លាប់ ដោយពណ៌នាអំពីវិធីសាស្ត្រនេះថាមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង។ស្ត្រីរូបនេះត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ និងបានផ្តល់ថ្នាំ ដើម្បីជួយឲ្យគ្រាប់ថ្នាំបញ្ចេញដោយធម្មជាតិ។ ដំណើរការនេះចំណាយពេល ១០ ថ្ងៃ ក្នុងអំឡុងពេលនោះ នាងត្រូវការការត្រួតពិនិត្យពេញម៉ោង ដោយសារតែការងាររបស់នាងជាគ្រូបង្វឹកមួយថៃ នេះបើយោងតាមវិទ្យុតៃវ៉ាន់។នាងត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាត់ទោសក្រោមច្បាប់បង្ការគ្រឿងញៀនរបស់តៃវ៉ាន់។ ការិយាល័យព្រះរាជអាជ្ញាស្រុកកៅសៀងកំពុងរៀបចំដាក់សំណុំរឿងនេះទៅតុលាការ ហើយនាងត្រូវបានបញ្ជាឲ្យឃុំខ្លួនរង់ចាំនីតិវិធីបន្ថែមទៀត៕

​(ព្រះវិហារ)៖ គ្រឿងញៀនសរុបប្រមាណ ១,៣០៥ គីឡូក្រាម ដែលជាវត្ថុតាងចាប់យកបាននាពេលកន្លងមកក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តព្រះវិហារ ត្រូវបានអគ្គលេខាធិការដ្ឋាន នៃអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន សហការជាមួយរដ្ឋបាលខេត្តព្រះវិហារ សម្រេចដុតបំផ្លាញចោល នៅព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ក្នុងបរិវេណស្នាក់ការសមាគមអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជនកម្ពុជាខេត្ត ស្ថិតនៅភូមិភារកិច្ច សង្កាត់ប៉ាលហាល ក្រុងព្រះវិហារ ខេត្តព្រះវិហារ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ប្រទេសចិនកំពុងស្វែងយល់ពីការបង្កើតយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរមួយដែលអាចផ្ទុកមនុស្សបានជាង 800 នាក់ ដែលអាចបង្កើតយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរដ៏ធំបំផុតដែលមិនធ្លាប់មាន។យន្តហោះនេះ បោះបង់ចោលប្លង់បំពង់ និងស្លាបដែលធ្លាប់ប្រើដោយក្រុមហ៊ុន Boeing និង Airbus។ ផ្ទុយទៅវិញ រចនាសម្ព័ន្ធស្ទើរតែទាំងមូលបង្កើតជាស្លាបហោះធំទូលាយដែលបង្កើតការលើក។អ្នកស្រាវជ្រាវនៅមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍អាកាសឌីណាមិកចិន ឬ CARDC បានចាប់ផ្តើមសាកល្បងគំរូមាត្រដ្ឋានរួចហើយ។ ការងាររបស់ពួកគេពិនិត្យមើលឥរិយាបថឌីណាមិកនៃការកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធស្លាបហោះដ៏ធំសម្បើម។ដោយមានទទឹង 85 ម៉ែត្រ យន្តហោះដែលបានស្នើឡើងនឹងមានស្លាបធំជាង B-2 Spirit ប្រហែល 1.6 ដង។ យន្តហោះនេះនឹងមានទំហំ 43 ម៉ែត្រពីខាងមុខទៅខាងក្រោយ។ទំហំនោះដាក់គំនិតនេះនៅក្នុងប្រភេទផ្សេងពីយន្តហោះពាណិជ្ជកម្មសព្វថ្ងៃនេះ។ ការកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធ Airbus A380 ជាធម្មតាអាចផ្ទុកអ្នកដំណើរបានប្រហែល 555 នាក់ ដែលទាបជាងសមត្ថភាពដែលបានស្នើឡើងរបស់ការរចនារបស់ចិន។ អ្នកស្រាវជ្រាវមិនទាន់បានប្រកាសពីផែនការសម្រាប់គំរូដើមពេញលេញនៅឡើយទេ។ សម្រាប់ពេលនេះ គម្រោងនេះបម្រើជាវេទិកាស្រាវជ្រាវសម្រាប់សិក្សាយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរធំៗនាពេលអនាគត។យន្តហោះស្លាបហោះរួមបញ្ចូលគ្នានូវតួយន្តហោះ និងស្លាបទៅជារចនាសម្ព័ន្ធលើកតែមួយ។ វិធីសាស្រ្តនោះអាចកាត់បន្ថយការអូសទាញតាមអាកាស និងបង្កើនបរិមាណនៃការលើកដែលបង្កើតនៅទូទាំងយន្តហោះ។លោក Li Yonghong និងក្រុមស្រាវជ្រាវរបស់គាត់ជឿថាការកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធនេះផ្តល់នូវគុណសម្បត្តិឌីណាមិកខ្យល់សំខាន់ៗ។ យន្តហោះដែលបានស្នើឡើងនេះមានផ្ទៃស្លាបយោងប្រហែល 1,395 ម៉ែត្រការ៉េ។ គែមខាងមុខរបស់វាបោសថយក្រោយ 37 ដឺក្រេ ជាមួយនឹងការបោស 28 ដឺក្រេតាមបណ្តោយគែមខាងក្រោយ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ជារឿយៗត្រូវបានគេពិពណ៌នាថាជាសារមន្ទីរបើកចំហរដ៏អស្ចារ្យបំផុតរបស់ពិភពលោក ទីក្រុង Luxor នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសអេហ្ស៊ីប បានរីករាយនឹងពន្លឺនៃដ៏អស្ចារ្យ ប្រាសាទ និងវិមានរបស់វាអស់រយៈពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងរយៈពេលតិចជាងមួយឆ្នាំ ទីក្រុងនៃព្រះអាទិត្យនឹងត្រូវលិចចូលទៅក្នុងភាពងងឹតនៅពេលថ្ងៃ។នៅថ្ងៃទី 2 ខែសីហា ឆ្នាំ 2027 សូរ្យគ្រាសសរុបនឹងបិទបាំងព្រះអាទិត្យលើផ្នែកខ្លះនៃអាហ្វ្រិកខាងជើង អឺរ៉ុប និងមជ្ឈិមបូព៌ា ប៉ុន្តែរយៈពេលវែងបំផុតនៃភាពពេញលេញនឹងអាចសង្កេតឃើញនៅជិតទីក្រុង Luxor ដែលមានរយៈពេលប្រាំមួយនាទី និង 23 វិនាទី៖ វែងបំផុតនៅគ្រប់ទីកន្លែងនៅលើភពផែនដីរហូតដល់ឆ្នាំ 2114 នេះបើយោងតាមអង្គការ NASA។រដូវក្តៅក្រោយនឹងឃើញសូរ្យគ្រាសសរុបវែងបំផុតទីពីរនៃសតវត្សរ៍ទី 21 នៅពីក្រោយសូរ្យគ្រាសខែកក្កដា ឆ្នាំ 2009 -ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំនោះ ចំណុចនៃភាពពេញលេញអតិបរមាបានកើតឡើងនៅលើមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ចម្ងាយរាប់រយម៉ាយភាគអាគ្នេយ៍ពីឆ្នេរសមុទ្រជប៉ុន។ នៅឆ្នាំ 2027 បន្ទាប់ពីបត់ចូលពីមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ផ្លូវនៃភាពពេញលេញនឹងកាត់តាមមូលដ្ឋាននៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ ហ្គីប្រាលតា និងផ្នែកខាងលើនៃប្រទេសម៉ារ៉ុក មុនពេលបត់ឆ្លងកាត់ផ្នែកខ្លះនៃប្រទេសអាល់ហ្សេរី ទុយនីស៊ី លីប៊ី អេហ្ស៊ីប អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត យេម៉ែន និងសូម៉ាលី ដើម្បីបញ្ចប់នៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។នៅក្នុងទីតាំងដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់អ្វីដែលគេហៅថា "សូរ្យគ្រាសនៃសតវត្សរ៍" ដោយទទួលយកអ្វីដែលអាចជានាទីដ៏អស្ចារ្យបំផុតនៃអាជីពដែលបានចំណាយលើការសម្លឹងមើលទៅក្នុងលំហអាកាស នឹងក្លាយជាសាស្ត្រាចារ្យផ្នែកតារាសាស្ត្រនៃសាកលវិទ្យាល័យ Oxford លោក Roger Davies៕

(សុខភាព)៖ ការបន្ថែមពណ៌ក្រចក ឬការលាបជែលគឺជារឿងដែលពិនិយមសម្រាប់ស្ត្រីគ្រប់រូប ក្នុងប្រទេសជាច្រើនលើពិភពលោក ការលាបពណ៌បែបនេះជួយលើកសោភ័ណភាពក្រចករបស់នារីៗ ឱ្យកាន់តែមានភាពទាក់ទាញមួយកម្រិតទៀត។ យ៉ាងណាមិញ ការលាបជែលជាប្រចាំក៏អាចមានផលប៉ះពាល់អវិជ្ជ មានដល់សុខភាពក្រចកដែរ ប្រសិនបើវាមិនត្រូវបានអនុវត្ត ឬថែទាំឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ បើតាមកាសែត Time Of India ខាងក្រោមនេះជាការពិចារណាមួយចំនួនដែលស្ត្រីៗគ្រប់រូបត្រូវដឹង៖ ការខូចខាតអំឡុងពេលធ្វើ ប្រសិនបើការលាបជែលក្រចកមិនត្រូវបានអនុវត្តឱ្យបានត្រឹមត្រូវទេ វាអាចធ្វើឱ្យខូចក្រចកធម្មជាតិ ការរៀបលាបមិនត្រឹមត្រូវ ឬការប្រើកាវរឹងអាចធ្វើឱ្យក្រចកធម្មជាតិ ចុះខ្សោយ ឬថែមទាំងបាក់ទៀតផង។ ការលាបជែលជាប្រចាំបង្កហានិភ័យនៃការឆ្លងមេរោគកើនឡើង ការបន្ថែមក្រចកបង្កើតផ្ទៃដែលលាតសន្ធឹង ដែលអាចចាប់សំណើម និងបង្កើតជាកន្លែងបង្កាត់ពូជសម្រាប់បាក់តេរី ឬផ្សិត។ប្រសិនបើមិនអនុវត្តតាមការអនុវត្ត អនាម័យត្រឹមត្រូវទេ វាអាចនាំឱ្យមានការឆ្លងមេរោគក្រចក។ អាចប្រតិកម្មអាលែហ្សី មនុស្សមួយចំនួនអាចវិវត្តទៅជាប្រតិកម្មអាលែហ្សីចំពោះវត្ថុធាតុដើមដែលប្រើក្នុងបន្ថែមក្រចក ដូចជាសារធាតុស្អិត ឬផលិតផលអាគ្រីលីក ឬជែល។នេះអាចបណ្តាលឱ្យរលាកស្បែក ឡើងក្រហម ហើម ឬសូម្បីតែរលាកស្បែក។ការស្តើងក្រចកធម្មជាតិ ការបន្ថែមក្រចកត្រូវការការថែទាំជាប្រចាំ ដែលជារឿយៗពាក់ព័ន្ធនឹងការតោង ឬដុសក្រចកដើម្បីរក្សារូបរាងរបស់វា។ យូរៗទៅ នេះអាចបណ្តាលឱ្យក្រចកធម្មជាតិស្តើង ដែលធ្វើឱ្យពួកវាងាយនឹងបាក់។ការបាត់បង់សំណើម ការបន្ថែមក្រចកអាចរារាំងតុល្យភាពសំណើមធម្មជាតិរបស់ក្រចក។ សារធាតុស្អិតដែលប្រើដើម្បីភ្ជាប់បន្ថែមក្រចកអាចការពារក្រចកពីការ "ដកដង្ហើម" និងរក្សាសំណើម ដែលនាំឱ្យស្ងួត និងផុយស្រួយ។ ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យដែលអាចកើតមាន វាជាការសំខាន់ណាស់ក្នុងការអនុវត្តតាម ការអនុវត្តការថែទាំក្រចកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ នេះរួមបញ្ចូលទាំងការទៅជួបជាងជួសជុលក្រចកល្បីឈ្មោះ ដែលមានជំនាញក្នុងការដាក់ និងថែទាំក្រចកបន្ថែម ធានាអនាម័យត្រឹមត្រូវ និងការសម្រាកក្រចករបស់អ្នកជា ប្រចាំពីក្រចកបន្ថែម ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យពួកវាជាសះស្បើយ។ លើសពីនេះ ការរក្សាក្រចករបស់អ្នក និងស្បែកជុំវិញឱ្យមានសំណើមអាចជួយរក្សាសុខភាពរបស់វា។

(វិទ្យាសាស្ត្រ)៖ យើងទាំងអស់គ្នាធំឡើងដោយរៀនថាផែនដីគឺជាថ្មម៉ាបពណ៌ខៀវរលោងមូលអណ្តែតក្នុងលំហ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកប្រហែលជាបានចាប់អារម្មណ៍លើគំរូ3Dរបស់អង្គការ NASA ដែលបានបង្កើតឡើងចេញពីទិន្នន័យទំនាញផែនដីដោយបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពីភាពមិនប្រក្រតី និងភាពមិនស្មើគ្នានៅលើផ្ទៃផែនដីចុងក្រោយបំផុត ដែលបានបង្ហាញនៃភពផែនដីពណ៌ខៀវ វាមើលទៅដូចជាដំឡូងបារាំង! ស្តាប់ទៅហាក់ដូចជាចម្លែក ប៉ុន្តែរូបភាពនេះមិនមែនជាកំហុសទេ ហើយវាមិនបង្ហាញ អ្នកពីរូបរាងផែនដីពិតប្រាកដដែរ។ វាគឺជា geoid ដែលជាគំរូនៃរបៀបដែលទំនាញផែនដី នឹងបង្កើតមហាសមុទ្រ សកលប្រសិនបើគ្មានជំនោរ ខ្យល់ ឬចរន្តទឹករារាំងនោះទេ។ យោងតាម NASA ដោយសារតែទំនាញមិនទាញ ដោយកម្លាំងដូចគ្នានៅគ្រប់ទីកន្លែង នៅលើភពផែនដី ផ្ទៃមហាសមុទ្រដែលស្រមើស្រមៃនោះនឹងកើនឡើងនៅកន្លែងខ្លះ ហើយធ្លាក់ចុះនៅកន្លែងផ្សេងទៀត។ NASA បានបំផ្លើសភាពខុសគ្នាទាំងនោះចំនួន 10,000 ដងដើម្បីធ្វើឱ្យពួកវាអាចមើលឃើញ ហើយលទ្ធផលគឺរូបរាងចម្លែក និងរដិបរដុបដែលកំពុងរីករាលដាលពាសពេញពិភពលោក។តើជីអូអ៊ីដជាអ្វី? ជីអូអ៊ីដគឺជាគំរូគណិតវិទ្យានៃដែនទំនាញរបស់ផែនដី មិនមែនជារូបភាពនៃផ្ទៃពិតរបស់ភពផែនដីទេ។ វាតំណាងឲ្យកម្រិតទឹកសមុទ្រនឹងមានសភាពយ៉ាងណានៅទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងនៅក្រោមទ្វីបផង ប្រសិនបើមហាសមុទ្រត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយទំនាញ និងការបង្វិលរបស់ផែនដីសុទ្ធសាធ ដោយគ្មានរលក ខ្យល់ ឬចរន្តទឹកពាក់ព័ន្ធឡើយ។ វាគ្រាន់តែជាឧបករណ៍យោងដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រប្រើដើម្បីវាស់ស្ទង់កម្លាំងទំនាញមិនស្មើគ្នា ជាជាងរូបថតពិតប្រាកដនៃរូបរាងផែនដីពីលំហ។ហេតុអ្វីបានជាទំនាញផែនដីមិនដំណើរការដូចគ្នានៅគ្រប់ទីកន្លែងទំនាញផែនដីអាចមានអារម្មណ៍ថាថេរ ប៉ុន្តែវាមិនមែនទេ។ ម៉ាស់ត្រូវបានរីករាលដាលមិនស្មើគ្នានៅទូទាំង និងនៅក្នុងផែនដី ដូច្នេះកម្លាំងទាញទំនាញរបស់វាក៏ប្រែប្រួលពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយដែរ។ ភ្នំ លេណដ្ឋានមហាសមុទ្រ និងភាពខុសគ្នានៃដង់ស៊ីតេថ្មនៅក្រោមផ្ទៃ ទាំងអស់ជំរុញទំនាញឡើងលើ ឬចុះក្រោម។កន្លែងណាដែលមានម៉ាស់បន្ថែម ទឹកត្រូវបានទាញបន្តិចឆ្ពោះទៅរកវា ដែលបង្កើតការកើនឡើងនៃ geoid; កន្លែងណាដែលមានម៉ាស់តិច កម្រិតទឹកសមុទ្រទ្រឹស្តីធ្លាក់ចុះជំនួសវិញ។ កន្លែងដែលទំនាញផែនដីខ្លាំងបំផុត និងខ្សោយបំផុត ហើយចំណុចខ្លាំងនៃ geoid ស្ថិតនៅចុងម្ខាងៗនៃពិភពលោក។ នៅជុំវិញអ៊ីស្លង់ វាឡើងប្រហែល 85 ម៉ែត្រពីលើកម្រិតយោង ដែលជាគំរូរលូន និងស្តង់ដារនៃផែនដីដែលប្រើជាមូលដ្ឋាន។នៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសឥណ្ឌា ភូមិសាស្ត្រនេះធ្លាក់ចុះប្រហែល 106 ម៉ែត្រក្រោមកម្រិតយោងដូចគ្នា ដែលសម្គាល់ចំណុចទាបបំផុតនៅ ក្នុងដែនទំនាញទាំងមូលរបស់ផែនដី។ការមើលឃើញនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយការវាស់វែងជាងមួយពាន់លានដែលប្រមូលបានដោយផ្កាយរណបចំនួន 19 ក្នុងរយៈពេល 15 ឆ្នាំ រួមទាំងបេសកកម្ម GRACE របស់ NASA និងផ្កាយរណប GOCE របស់ទីភ្នាក់ងារអវកាសអឺរ៉ុប។ ទិន្នន័យនោះបញ្ចូលទៅក្នុងគំរូដែនទំនាញ GOCO06s ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវប្រើដើម្បីតាមដានពីរបៀបដែលទំនាញផែនដី ផ្លាស់ប្តូរនៅពេលដែលទឹកកក ទឹក និងម៉ាស់ផ្សេងទៀតផ្លាស់ទីជុំវិញភពផែនដី។ វាក៏មានតម្លៃសម្រាប់ការគូសផែនទី ការស្ទង់មតិ និងការរុករកផងដែរ។

(វៀតណាម)៖ រដ្ឋាភិបាលស្នើឱ្យរក្សាទោសប្រហារជីវិតសម្រាប់បទល្មើសតែបួនប៉ុណ្ណោះ ជំនួសឱ្យដប់ករណីបច្ចុប្បន្ន ដើម្បីបង្រួមវិសាល ភាពនៃការអនុវត្តទោសខ្ពស់បំផុត ស្របតាមនិន្នាការនីតិបញ្ញត្តិដែលរីកចម្រើន។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី ២០ ខែសីហា ក្នុងនាមនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក លឿង តាមក្វាង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈ បានបង្ហាញសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីការធ្វើវិសោធនកម្មក្រមព្រហ្មទណ្ឌដល់រដ្ឋសភាដោយរដ្ឋាភិបាលបានស្នើឱ្យរដ្ឋសភាផ្តល់មតិយោបល់លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះនៅក្នុងសម័យប្រជុំវិសាមញ្ញក្នុងខែសីហា និងពិចារណាលើការអនុម័តនៅក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី ២ ក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៦។វិសោធនកម្មមួយក្នុងចំណោមវិសោធនកម្មដែលបានស្នើឡើង គឺរក្សាទោសប្រហារជីវិតសម្រាប់ តែបទឧក្រិដ្ឋចំនួនបួនប៉ុណ្ណោះ៖ ក្បត់ជាតិ ឃាតកម្ម ភេរវកម្ម និងការផលិតគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ ។ ច្បាប់បច្ចុប្បន្នចែងអំពីការផ្តន្ទាទោសខ្ពស់ បំផុតសម្រាប់បទល្មើសចំនួន ១០ រួមមាន អំពើក្បត់ជាតិ កុបកម្ម ភេរវកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលប្រជាជន ឃាតកម្ម ការរំលោភលើអនីតិជនអាយុក្រោម ១៦ ឆ្នាំ ការផលិតគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ ការជួញដូរគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ ភេរវកម្ម ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ និងឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម។ រដ្ឋាភិបាលជឿជាក់ថា ការកាត់បន្ថយវិសាលភាពនៃ ការអនុវត្តទោសប្រហារជីវិតបន្តិចម្តងៗ គឺស្របនឹងគោលនយោបាយរបស់បក្ស និងនិន្នាការនីតិបញ្ញត្តិជឿនលឿន ខណៈពេលដែលក៏កំពុងលើកកម្ពស់ ជំហររបស់វៀតណាមក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌ ការធ្វើបត្យាប័ន និងជំនួយផ្នែកច្បាប់ទៅវិញទៅមក។គណៈកម្មាធិការច្បាប់ និងយុត្តិធម៌បានគាំទ្រគោលនយោបាយនេះ ប៉ុន្តែមតិជាច្រើនបានណែនាំឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ននៅ ពេលលុបចោលទោសប្រហារជីវិតចំពោះឧក្រិដ្ឋកម្មដូចជា ការជួញដូរគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ ការរំលោភសេពសន្ថវៈ លើអនីតិជនអាយុក្រោម 16 ឆ្នាំ ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ និងឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម។ យោងតាមប្រតិភូ ការលុបចោលទោសអតិបរមាអាចប៉ះពាល់ដល់ប្រសិទ្ធភាពនៃការទប់ស្កាត់ ការបង្ការ និងការដោះស្រាយបទឧក្រិដ្ឋ។ ករណីនីមួយៗត្រូវការវាយតម្លៃទាក់ទងនឹងលក្ខណៈ និងភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃទង្វើ និងប្រសិទ្ធភាពរួមនៃវិធានការ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងបទឧក្រិដ្ឋធ្ងន់ធ្ងរជាពិសេស។គណៈកម្មាធិការច្បាប់ និងយុត្តិធម៌បានកត់សម្គាល់ថា គោលនយោបាយជាច្រើននៅក្នុងសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ត្រូវបានកែសម្រួលក្នុងទិសដៅដ៏តឹងរ៉ឹងជាងមុន ដូចជាការធ្វើឱ្យអំពើកាន់តែច្រើនក្លាយជាបទឧក្រិដ្ឋ ការពង្រីកវិសាលភាពនៃការទទួលខុសត្រូវ និងការបង្កើនទោសជាប់ពន្ធនាគារ និងពិន័យជាប្រាក់។ ការផ្លាស់ប្តូរទាំងនេះអាចមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងសំខាន់ទៅលើបរិយាកាសវិនិយោគ និងធុរកិច្ច ការអភិវឌ្ឍវិស័យឯកជន វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍។ ស្ថាប័នពិនិត្យឡើងវិញបានណែនាំថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែបន្តសិក្សា និងវាយតម្លៃបញ្ហានេះដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។

(អន្តរជាតិ)៖ មនុស្សម្នាក់បានស្លាប់ និងមនុស្សជាង ២០០ នាក់បានធ្លាក់ខ្លួនឈឺដោយសារការផ្ទុះឡើងនៃមេរោគ Salmonella នៅទូទាំងចក្រភពអង់គ្លេស ដោយមន្ត្រីសុខាភិបាលកំពុងស៊ើបអង្កេតពីទំនាក់ទំនង ដែលអាចកើតមានទៅនឹងស៊ុតនាំចូល។ ទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខសុខភាពចក្រភពអង់គ្លេស (UKHSA) បាននិយាយថា ករណីចំនួន ១៩៩ ត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស ប្រាំមួយករណីនៅស្កុតឡែន មួយករណីនៅវែល និងមួយករណីនៅអៀរឡង់ខាងជើង ចន្លោះថ្ងៃទី ១១ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៥ ដល់ថ្ងៃទី ១ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦។ករណីភាគច្រើនត្រូវបានរាយការណ៍នៅឆ្នាំនេះ។ ប្រហែល 38% នៃមនុស្សដែលមានព័ត៌មានមន្ទីរពេទ្យ ដែលអាចរកបានត្រូវបានបញ្ជូនទៅព្យាបាល ហើយអ្នកជំងឺពីរនាក់បានឆ្លងមេរោគក្នុងចរន្តឈាម។អ្នកដែលរងផលប៉ះពាល់មានចាប់ពីទារករហូតដល់មនុស្សដែលមានអាយុ 90 ឆ្នាំ។ UKHSA បាននិយាយថា ការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺនេះពាក់ព័ន្ធនឹងបាក់តេរី Salmonella Enteritidis តែមួយប្រភេទ ដែលមានភស្តុតាងហ្សែន បង្ហាញពីប្រភពនៃការឆ្លងមេរោគទូទៅ ខណៈស៊ុតនាំចូលកំពុងស្ថិតក្រោមកា រស៊ើបអង្កេត។ មន្ត្រីសុខាភិបាលកំពុងធ្វើការជាមួយទីភ្នាក់ងារស្តង់ដារអាហារ (FSA) ស្ថាប័នសុខភាពសាធារណៈ និងទីភ្នាក់ងារសុខភាពសត្វ និងរុក្ខជាតិ ដើម្បីកំណត់ពីរបៀបដែលមនុស្សឆ្លងមេរោគ។ UKHSA បាននិយាយថា ភស្តុតាងដែលប្រមូលបានរហូតមកដល់ពេលនេះ គឺជាចំណុចខ្លាំងបំផុតទាក់ទងនឹងការទទួលទានស៊ុត។ អាជីវកម្មម្ហូបអាហារដែលទាក់ទងនឹងករណីចំនួន 24 ត្រូវបានពិនិត្យ ដោយខ្លះប្រើប្រាស់ស៊ុតនាំចូល។ នេះបើយោងតាមកាសែត Time Of India និង The Gaudian ។លោកស្រី Hannah Charles អ្នកជំនាញខាងរោគរាតត្បាតសម្រាប់ការឆ្លងមេរោគក្រពះពោះវៀននៅ UKHSA បានមានប្រសាសន៍ថា "យើងកំពុងធ្វើការជាមួយទីភ្នាក់ងារស្តង់ដារចំណីអាហារ និងទីភ្នាក់ងារសុខភាពសាធា រណៈផ្សេងទៀត ដើម្បីស៊ើបអង្កេតការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺសាល់ម៉ូណេឡា ដែលអាចជាប់ទាក់ទងនឹងស៊ុតដែលនាំចូល ពីខាងក្រៅចក្រភពអង់គ្លេស"។ ទីភ្នាក់ងារនេះនិយាយថា បច្ចុប្បន្នមិនទាន់មានតំណភ្ជាប់ដែល កំណត់អត្តសញ្ញាណទៅនឹងស៊ុត ឬបសុបក្សីដែលផលិតនៅចក្រភពអង់គ្លេសនៅឡើយទេ។ ការស៊ើបអង្កេតកំពុងបន្ត នៅទូទាំងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់អាហារ។ UKHSA បាននិយាយថា ការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺនេះក៏មានទំនាក់ទំនង ហ្សែនទៅនឹងការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺ Salmonella ក្នុងឆ្នាំ 2025 ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងស៊ុតនាំចូល។ការឆ្លងមេរោគ Salmonella អាចបណ្តាលឱ្យរាគ ឈឺពោះ ក្អួត និងគ្រុនក្តៅ ដែលរោគសញ្ញាជាទូទៅវិវត្តបន្ទាប់ ពីការប៉ះពាល់នឹងអាហារដែលមានមេរោគ។ការឆ្លងមេរោគភាគច្រើនបណ្តាលឱ្យមានជំងឺក្រពះពោះវៀនដែលជាសះស្បើយដោយមិនចាំបាច់មានការព្យាបាលជាក់លាក់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កុមារតូចៗ មនុស្សចាស់ និងអ្នកដែលមានប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយអាចវិវត្តទៅជាផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ រួមទាំងការឆ្លងមេរោគក្នុងឈាម ការឆ្លងមេរោគក្នុងឈាម និងការខ្សោយសរីរាង្គ។ដើម្បីការពារការរីករាលដាលនៃបាក់តេរី Salmonella លាងដៃរបស់អ្នកឱ្យបានស្អាតបន្ទាប់ពីប្រើបន្ទប់ទឹក និងមុនពេលរៀបចំ និងប៉ះពាល់អាហារ ចម្អិនអាហារឱ្យបានស្អាត។

(ភ្នំពេញ)៖ ក្នុងរ​យៈពេល​ ៣៤ខែ ​ចា​ប់ពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ ដល់​ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នៃ​អាណត្តិរប​ស់សម្ដេចម​ហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយ​ករដ្ឋ​មន្ត្រីនៃ​កម្ពុជា យុវជន និងប្រជាពលរដ្ឋ​ជិត ៥០ម៉ឺននា​ក់ ទទួល​បានការ​បណ្ដុះប​ណ្ដាលជំនាញប​ច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ ដែលជាគន្លឹះ​ដ៏សំខាន់​សម្រាប់​ទទួល​បានការ​ងារ​សមរម្យ ប្រាក់​ចំណូល​ប្រសើរ និង​​អនាគតកាន់តែច្បាស់លាស់។ សមិទ្ធផលនេះ​ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្ដេ​ជ្ញាចិត្តរបស់រាជ​រដ្ឋាភិបាល នីតិកា​លទី៧ ក្នុងការប្រែក្លា​យអាទិភាព «មនុស្ស» នៃយុទ្ធ​សាស្ត្រ​បញ្ចកោណ-ដំណាក់​កាលទី១ ទៅ​ជាលទ្ធផ​លជាក់ស្តែងស​ម្រាប់ប្រជាព​លរដ្ឋ ជាពិសេស​យុវជនមក​ពីគ្រួសារក្រីក្រ និងគ្រួសារ​ងាយរងហា​និភ័យ។លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យក្រសួ​ងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដា​លវិជ្ជាជីវៈ បានឱ្យ​ដឹងថា ក្នុងចំ​ណោមអ្ន​កទទួលការបណ្ដុះប​ណ្ដាល​សរុបប្រមាណ ៤៩ម៉ឺន​នាក់ មាន​ប្រមាណ ៤១ម៉ឺន ៥ពាន់នាក់ ទទួលកា​របណ្ដុះប​ណ្ដាលក្រោ​មក្រសួងការងារ និង​ប្រមាណ ៧,៧ម៉ឺននាក់ ទទួលការប​ណ្ដុះបណ្ដា​ល​តា​មរយៈគម្រោងមូលនិធិអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញ (SDF)។ក្នុងនោះ យុវជនជាង ២៧,៦​ម៉ឺន​នាក់ មក​ពីគ្រួសា​រក្រីក្រ និង​គ្រួសារ​ងាយ​រង​ហានិភ័យ បានទទួល​ការបណ្ដុះ​បណ្ដាល​ក្រោម​កម្មវិធី​ជាតិ​បណ្ដុះ​បណ្ដា​ល​ជំនាញ​វិជ្ជា​ជីវៈ និង​បច្ចេក​ទេសស​ម្រាប់យុវជ​នគោល​ដៅចំ​នួន ១,៥លាននាក់។លោក ស៊ុន មេសា បាន​បញ្ជាក់​ថា៖«លទ្ធផល​នេះមិនមែន​គ្រាន់តែ​ជាតួលេខនៃ​អ្នកចូលរៀន​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ជា​ការ​ផ្តល់​ជំនាញ​ពិតប្រាកដ ផ្តល់​ឱកាស​ការងារ បង្កើន​ប្រាក់​ចំណូល និង​កសាង​អនាគតថ្មី​ជូន​យុវជន និង​ប្រជា​ពលរដ្ឋ ជាពិសេ​សអ្នកមកពី​គ្រួសារក្រីក្រ និងគ្រួសារ​ងាយ​រង​ហានិ​ភ័យ»។អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបន្តថា ជំនាញជាក់លាក់មួយប្រៀបដូចជាទ្រព្យសម្បត្តិជាប់ខ្លួន ដែលអាចជួយឱ្យយុវជនមានសមត្ថភាពចូលទីផ្សារការងារ ទទួលបានការងារសមរម្យ ឬអាចបង្កើតមុខរបរដោយខ្លួនឯង ដោយមិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកតែលើសញ្ញាបត្រទូទៅ។តាមរយៈការបណ្ដុះ​បណ្ដាល TVET សិស្ស និងយុវជនមិ​នត្រឹមតែរៀនទ្រឹ​ស្តីក្នុង​ថ្នាក់ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែថែម​ទាំង​ទទួល​បានការអ​នុវត្តជា​ក់ស្តែង​នៅ​តា​មរោងជាង មន្ទីរពិសោធន៍ មជ្ឈមណ្ឌល​បណ្ដុះបណ្ដាល ស​ហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន និង​រោងចក្រ។ ការផ្សារ​ភ្ជាប់រវាង​ការសិក្សា និងតម្រូវ​ការជាក់​ស្តែង​របស់​និយោជក ជួយ​ឱ្យអ្នក​សិក្សាមាន​ជំនាញ​ដែលអាច​យកទៅ​ប្រើ​ប្រាស់​បានភ្លាមៗ។ដើម្បីធានាគុ​ណភាព និង​ភាពឆ្លើយត​បនឹ​ងទីផ្សារ​ការងារ ក្រសួង​បានរៀប​ចំស្តង់ដា​បណ្ដុះបណ្ដាល​ចំនួន ២៥៦​គុណវុឌ្ឍិ គ្រប​ដណ្ដប់​លើ ១១៦​មុខ​ជំនាញ ព្រម​​ទាំងកញ្ចប់សិក្សា​ផ្អែកលើស​មត្ថភាព​ចំនួន ៣៩៩​ម៉ូឌុល ស្មើ​នឹង ២ ៦២០មេរៀន។ទន្ទឹមនឹងនេះ គ្រឹះស្ថានអ​ប់រំបណ្ដុះបណ្ដាលប​ច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈសាធារ​ណៈ និង​ឯកជន បានកើន​ដល់ចំនួន ២៦៣គ្រឹះ​ស្ថាន ខណៈ​គ្រូបច្ចេ​ក​ទេ​​ស​ជាង ៣ ៦០០នាក់ បាន​ទទួលការបណ្ដុះ​បណ្ដាលបន្ថែម ដើម្បីលើកក​ម្ពស់គុណភាពនៃការបង្រៀ​ន និងការ​អនុវត្ត។ភាពជាដៃគូជាមួ​យវិស័យឯកជនក៏ត្រូវបានពង្រីក ដើម្បីឱ្យការ​បណ្ដុះបណ្ដាលស្រប​តាមជំនាញដែល​សហគ្រាស​កំពុងត្រូ​វការ។ ក្នុងរយៈ​ពេល​៣​៤ខែ កិច្ចស​ហប្រតិ​បត្តិការក្នុង​វិស័យ TVET ត្រូវបានពង្រឹ​ងតាមរយៈអនុ​ស្សរណៈនៃកា​រយោគ​យល់​គ្នា​សរុប ១ ២៦០ និង​ដៃគូទំ​នាក់​ទំនង​សហ​ការ​ចំនួន ៦ ២១៨។លោក ស៊ុន មេសា បាន​ថ្លែង​ថា៖ «រាជរដ្ឋាភិ​បាលច​ង់ឱ្យយុវជន​គ្រ​ប់រូប ជាពិសេ​ស​យុវ​ជនក្រីក្រ អាចឈានចេ​ញពីស្ថាន​ភា​ពងា​យរ​ងហា​និភ័យតា​ម​រយៈ​ជំនាញ ការងារ និង​ប្រាក់​ចំណូល។ ពេលយុ​វជនម្នាក់​មាន​ជំនាញ គាត់​មិនត្រឹម​តែអា​ចផ្លាស់ប្តូ​រជីវិតខ្លួ​នឯង​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​អាចជួ​យគ្រួសារ និង​រួម​ចំណែក​អភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​ជាតិ​ទាំង​មូល»។លោកក៏បានអំពាវនាវ​ដល់យុវជន​ឱ្យចាប់យ​កឱ​កាស​សិក្សាជំ​នាញ TVET និង​ស្នើដល់​មាតា​បិតា អាណា​ព្យាបាល ឱ្យលើកទឹក​ចិត្តកូន​ចៅជ្រើស​រើស​ជំនាញ​ដែលស្រប​នឹង​ចំណង់​ចំណូល​ចិត្ត សមត្ថ​ភាព និង​តម្រូវ​ការ​ទីផ្សារ​ការងារ។ ការជ្រើស​រើសរៀ​នជំនាញ គឺជា​ការជ្រើស​រើស​អនាគត។ ជំនាញ​ជាក់​លាក់​មួយអាចនាំទៅរក​ការងារ​សមរម្យ ប្រាក់ចំ​ណូល​មានស្ថិ​រភាព និង​ជីវភាពកាន់​តែប្រ​​សើរ ព្រមទាំង​រួមចំណែកកសា​ងកម្លាំងព​លកម្ម​ប្រកបដោយ​ជំនាញ ផលិត​ភាព និង​ភាពប្រកួតប្រ​ជែងសម្រា​ប់សេដ្ឋ​កិច្ច​កម្ពុជា៕

ទីស្តីការក្រសួងមហាផ្ទៃ៖ ប្រកាស ចំនួន ៣ ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ប៉ុន្តែដែលមានកម្មវត្ថុដូចគ្នាគឺដើម្បីពង្រឹងអភិបាលកិច្ច និងអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ ក្រោមអធិបតីភាពឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ នារសៀលថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីស្តីការក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ពិធីនេះមានការចូលរួម ពីថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងមហាផ្ទៃ និងថ្នាក់ដឹកនាំមកពីតាមបណ្តាអគ្គនាយកដ្ឋាន ចំណុះក្រសួងមហាផ្ទៃ អង្គភាពពាក់ព័ន្ធ ស្នងការដ្ឋានតាមបណ្តារាជធានី-ខេត្ត សរុបប្រមាណ ១ ៨២៥រូប ដោយផ្ទាល់ និងតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។ ប្រកាសទាំង៣នោះរួមមាន៖ ទី១. ប្រកាសស្តីពីការកំណត់ចំនួនមុខតំណែងរងក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធអង្គភាពនគរបាលជាតិ និងពន្ធនាគារក្រសួងមហាផ្ទៃ ទី២. ប្រកាសស្តីពីការកំណត់ចំនួនមុខតំណែងស្នងការរង នាយរងការិយាល័យ អធិការរង មេបញ្ជាការរង នាយរងផ្នែក និងនាយរងប៉ុស្តិ៍នគរបាល ចំណុះស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានី-ខេត្ត និងទី៣.ប្រកាសស្តីពីការកំណត់លក្ខខណ្ឌ នីតិវិធីជ្រើសរើស និងការចាត់បញ្ជូនមន្ត្រីរាជការនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ និងសិស្ស-និស្សិតនគរបាលបន្តវេន ឱ្យចូលសិក្សាវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនានាក្នុង និងក្រៅប្រទេស។ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត បានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ការដាក់ចេញប្រកាសទាំង៣នេះ គឺជាជំហានយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មានសារសំខាន់បំផុតរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្នុងការលើកកម្ពស់អភិបាលកិច្ចល្អ ពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពការងារស្ថាប័ន ក៏ដូចជាការធ្វើកំណែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងធនធានមនុស្ស ឱ្យឆ្លើយតបយ៉ាងស៊ីជម្រៅទៅនឹងផែនការយុទ្ធសាស្រ្តស្តីពីការគ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស រយៈពេល៥ឆ្នាំ (២០២៦-២០៣០)។ កិច្ចការកំណែទម្រង់ធនធានមនុស្សនេះ ក៏បានស្តែងចេញយ៉ាងប្រាកដនិយម ស្របតាមទស្សនវិស័យដឹកនាំដ៏ឈ្លាសវៃរបស់ សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលបានកំណត់យកមនុស្ស ជាអាទិភាពទី១ ក្នុងចំណោមអាទិភាពគន្លឹះនានា នៃយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ។បើតាមឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ការកសាងនិងពង្រឹងសមត្ថភាពវិជ្ជាជីវៈ រួមទាំងការរៀបចំមន្ត្រីបន្តវេន ឱ្យមានប្រព័ន្ធច្បាស់លាស់ គឺជាកត្តាគន្លឹះដ៏មានប្រជាប្រិយភាព និងជាគ្រឹះយ៉ាងរឹងមាំក្នុងការលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពបំពេញភារកិច្ចស្នូល នៅតាមគ្រប់រចនាសម្ព័ន្ធអង្គភាពចំណុះក្រសួងមហាផ្ទៃ ហើយថា ការធ្វើបែបនេះ គឺដើម្បីធានាឱ្យបានដាច់ខាតនូវការថែរក្សាសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងសុវត្ថិភាពសង្គម ជូនប្រជាពលរដ្ឋ នៅទូទាំងប្រទេស ប្រកបដោយចីរភាពនិងនិរន្តរភាព។ជាការកត់សម្គាល់ ប្រមុខក្រសួងមហាផ្ទៃ បានផ្តល់អនុសាសន៍ណែនាំយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់បំផុតដល់គ្រប់អង្គភាពពាក់ព័ន្ធ និងមន្ត្រីទាំងអស់ ត្រូវរួមគ្នាអនុវត្តតាមស្មារតីនៃប្រកាសថ្មីទាំង៣នេះ ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ រហូតដល់ឆ្នាំ២០៣០ ដោយមិនត្រូវមានការកែប្រែចំណុចណាមួយជាដាច់ខាត ពោលគឺរក្សាគោលការណ៍ដើម និងអនុវត្តឱ្យបានតឹងរ៉ឹង ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្លៃ គុណភាព និងប្រសិទ្ធភាពពិតប្រាកដនៃការខិតខំប្រឹងប្រែងតាក់តែងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តទាំងនេះ ឱ្យលេចចេញជាលទ្ធផលជាក់ស្តែងនៅលើទីលានការងារ។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រកាសទាំងនេះ បានកំណត់នូវចំនួនមុខតំណែងយ៉ាងច្បាស់ ក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធនីមួយៗ រួមមាន៖ ប្រកាសទី១. ត្រូវបានកំណត់ចំនួនមុខតំណែងរង ក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធអង្គភាពនគរបាលជាតិ ត្រូវមានអគ្គលេខាធិការរងចំនួនចន្លោះពី៤ទៅ ៦រូប អគ្គស្នងការរង ចំនួនពី១៤ទៅ ១៦រូប អគ្គនាយករងធនធានមនុស្ស ចំនួនពី៤ទៅ ៦រូប អគ្គនាយករងភស្តុភារនិងហិរញ្ញវត្ថុ ចំនួនពី ៧ទៅ ៩រូប អគ្គាធិការរង ចំនួនពី៥ ទៅ ៧រូប អគ្គនាយករងអន្តោប្រវេសន៍ ចំនួនពី៧ ទៅ ៩រូប អគ្គនាយករងអត្តសញ្ញាណកម្ម ចំនួនពី៧ ទៅ ៩រូប អនុប្រធានបណ្ឌិត្យសភានគរបាលកម្ពុជា ចំនួនពី៨ ទៅ ១០រូប អគ្គនាយករងសវនកម្មផ្ទៃក្នុង ចំនួនពី៣ ទៅ ៥រូប អនុប្រធានក្រុមប្រឹក្សានីតិកម្ម ចំនួនពី៥ ទៅ ៧រូប អគ្គនាយករងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលនិងផ្សព្វផ្សាយអប់រំ ចំនួនពី៦ ទៅ ៨រូប។ចំពោះមុខតំណែងអនុប្រធានសេនាធិការដ្ឋាន អនុប្រធាននាយកដ្ឋានកណ្តាល ត្រូវមាន ចំនួនពី៣ ទៅ ៥រូប អនុប្រធាននាយកដ្ឋាន ចំនួនពី ៤ ទៅ ៦រូប នាយរងការិយាល័យ ចំនួន ៤រូប នាយរងផ្នែក ចំនួន ២រូប។ ចំពោះចំនួនមុខតំណែងរង ក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធអង្គភាពពន្ធនាគារ រួមមាន អគ្គនាយករង ចំនួនពី៥ ទៅ ៧រូប អនុប្រធាននាយកដ្ឋាន ចំនួនពី៤ ទៅ ៦រូប អនុប្រធានមណ្ឌលអប់រំកែប្រែ អនុប្រធានពន្ធនាគាររាជធានី ខេត្ត ចំនួនពី៤ ទៅ ៦រូប អនុប្រធានការិយាល័យ ចំនួន៤រូប អនុប្រធានផ្នែក ចំនួន ២រូប។ ប្រកាសទី២. ត្រូវបានកំណត់មុខតំណែង ស្នងការរងនៃស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានី-ខេត្ត រួមមាន៖ ស្នងការរងនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវមានចំនួនពី១៤ ទៅ១៦រូប ស្នងការរងនគរបាលខេត្តជាប់ព្រំដែន មានចំនួនពី១២ ទៅ ១៤រូប ស្នងការរងនគរបាលខេត្តមិនជាប់ព្រំដែន និងខេត្តព្រះវិហារ មានចំនួនពី១១ ទៅ ១៣រូប ស្នងការរងនគរបាលខេត្តកែប និងខេត្តប៉ៃលិន មានចំនួនពី៧ ទៅ ៩រូប។ ចំពោះស្នងការរងទទួលផែនការងារប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្ស និងការពារអនីតិជន និងការងារយេនឌ័រ ត្រូវមាន១រូប ជានារី។ចំពោះមុខតំណែងនាយរងការិយាល័យ ត្រូវមានចំនួន ៤រូប អធិការរងនគរបាលខណ្ឌ មានចំនួន ៨រូប អធិការរងនគរបាលក្រុងសៀមរាប និងក្រុងព្រះសីហនុ មានចំនួន ៨រូប អធិការរងនគរបាលក្រុង ស្រុក មានចំនួន ៦រូប មេបញ្ជាការរងវរសេនាតូចនគរបាលការពារព្រំដែនគោក មានចំនួន ៤រូប។ចំពោះ នាយរងការិយាល័យ អធិការរងនគរបាល និងមេបញ្ជាការរង ត្រូវមាន១រូប ជានារី។ រីឯមុខតំណែងនាយរងផ្នែក ចំណុះការិយាល័យ ត្រូវមានចំនួន ២រូប នាយរងផ្នែកចំណុះអធិការដ្ឋាននគរបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ មានចំនួន ២រូប នាយរងផ្នែកចំណុះវរសេនាតូចនគរបាលការពារព្រំដែនគោក មានចំនួន២រូប នាយរងប៉ុស្តិ៍នគរបាលរដ្ឋបាលសង្កាត់ នៃអធិការដ្ឋាននគរបាលខណ្ឌ មានចំនួន ៤រូប នាយរងប៉ុស្តិ៍នគរបាលរដ្ឋបាលឃុំ សង្កាត់ មានចំនួន ៣រូប និងនាយរងប៉ុស្តិ៍នគរបាលការពារព្រំដែនគោក មានចំនួន ២រូប។ដោយឡែកចំពោះប្រកាសទី៣ ស្តីពីការកំណត់លក្ខខណ្ឌ នីតិវិធីជ្រើសរើស និងការចាត់បញ្ជូនមន្ត្រីរាជការនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ និងសិស្ស-និស្សិតនគរបាលបន្តវេន ឱ្យចូលសិក្សាវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនានាក្នុង និងក្រៅប្រទេស គឺសម្រេចពីការជ្រើសរើស និងការចាត់បញ្ជូនមន្ត្រីរាជការ និង សិស្ស និស្សិតនគរបាលបន្តវេន ឱ្យចូលសិក្សា វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនានា មានគោលបំណង ផ្តល់ចំណេះដឹងនិងជំនាញវិជ្ជាជីវៈ បង្កើនគុណវុឌ្ឍិ សមត្ថភាព វិជ្ជាជីវៈ និងចំណេះដឹងថ្មីៗ ដកស្រង់បទពិសោធ លក្ខណៈជាតិ និងអន្តរជាតិ លើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពការងារដឹកនាំ គ្រប់គ្រង និងការអនុវត្តការងារតាមជំនាញនីមួយៗ លើកកម្ពស់ស្មារតី ឆន្ទៈមនសិការ ការទទួលខុសត្រូវ ការពង្រឹងវិន័យ និងក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ ការចាត់បញ្ជូនទៅបណ្តុះបណ្តាលនានា ស្របតាមលក្ខខណ្ឌនិងតម្រូវការចាំបាច់។ ប្រកាសនេះមានវិសាលភាពអនុវត្តចំពោះ ក្របខណ្ឌមន្ត្រីនគរបាលជាតិកម្ពុជា ក្របខណ្ឌមន្ត្រី ពន្ធនាគារ ក្របខណ្ឌមន្ត្រីរាជការស៊ីវិលក្រសួងមហាផ្ទៃ និង សិស្ស និស្សិតនគរបាលបន្តវេន៕

ទីស្ដីការក្រសួងមហាផ្ទៃ៖ "ខ្ញុំសូមអបអរសាទរយ៉ាងក្រៃលែងជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចំពោះការសម្រេចបានលទ្ធផលដ៏លេចធ្លោ និងប្រកបដោយភាពជាក់ស្ដែង ក្នុងប្រតិបត្តិការបង្ក្រាប និងបោសសម្អាតបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ជាពិសេសនារយៈពេលមួយឆ្នាំចុងក្រោយនេះ"។ នេះជាអំណរសាទរថ្លែងផ្ទាល់មាត់ ដោយលោកជំទាវ វីបាន ឡូស សានម៉ាតាំង ឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រេសុីល ប្រចាំកម្ពុជា ក្នុងឱកាសចូលជួបសម្ដែងគួរសម និងពិភាក្សាការងារជាមួយឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ នៅទីស្ដីការក្រសួងមហាផ្ទៃ នារសៀលថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។លោកជំទាវ វីបាន ឡូស សានម៉ាតាំង គឺជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រេសុីល ដំបូងគេហើយ បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលប្រទេសល្បីខាងវិស័យបាល់ទាត់មួយនេះ សម្រេចបង្កើតស្ថានបេសកកម្មអចិន្ត្រៃយ៍នៅកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០២៦។ វិស័យបាល់ទាត់ ក៏ជាប្រធានមួយនៃជំនួបនេះដែរ។ បន្តទៅប្រធានបទបង្ក្រាបបទល្មើសស្កេមអនឡាញ ភាគីទាំងពីរ បានពិភាក្សានិងផ្លាស់ប្ដូរយោបល់គ្នាប្រកបដោយភាពស្និទ្ធស្នាល ក្រោមស្មារតីរួមមួយថា "ទោះបីប្រទេសយើងទាំងពីរនៅឆ្ងាយពីគ្នា តែយើងនៅតែអាចធ្វើការជាមួយគ្នាបានយ៉ាងជិតស្និទ្ធ"។ក្នុយន័យនេះ លោកជំទាវ វីបាន ឡូស សានម៉ាតាំង បានបង្ហាញមោទនភាពដែលក្លាយជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រសុីលដំបូងគេនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក៏ក្នុងពេលដែលកាលៈទេសៈបានតម្រូវឱ្យប្រេសុីល និងកម្ពុជា បង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន រួមទាំងអំពើឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា។ ថ្វីដ្បិតទើបចូលកាន់តំណែងនៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែ លោកជំទាវ បានជម្រាប ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ថាប្រេសុីល បានតាមដាន និងក៏មានកិច្ចសហការយ៉ាងល្អ ជាបន្តបន្ទាប់ជាមួយក្រសួងមហាផ្ទៃ រួមទាំងអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ លើការងារបង្ក្រាបអនឡាញស្កេម និងអំពើជួញដូរមនុស្ស។លោកជំទាវបន្តថា បច្ចុប្បន្ន អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិកម្ពុជា និងអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលប្រេសុីល កំពុងពិភាក្សានិងផ្លាស់ប្ដូរយោបល់គ្នាជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីឈានទៅសម្រេចអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់ (MOU) និងក៏បានកំពុងធ្វើការជាមួយគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ពាក់ព័ន្ធនឹងការបោសសម្អាតបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ការសម្របសម្រួលបញ្ជូនជនជាតិប្រេសុីលទៅប្រទេសកំណើត និងលើករណីជនជាតិប្រសុីលឃុំខ្លួននៅកម្ពុជា។លោកជំទាវ ក៏បានថ្លែងអំណរគុណក្រសួងមហាផ្ទៃកម្ពុជា ដែលបានបើកចំហទទួលយកមតិយោបល់ពីគ្រប់ភាគី ជាពិសេសការឈានទៅដាក់ឱ្យអនុវត្តបែបបទថ្មីមួយពាក់ព័ន្ធនឹងការកំណត់អត្តសញ្ញាណជនរងគ្រោះ។ លោកជំទាវ បានដាក់ក្ដីរំពឹងប្រកបដោយសុទិដ្ឋិនិយមថា តាមរយៈតួនាទីជាឯកអគ្គរដ្ឋទូត និងដោយឡែកតាមរយៈ MOU ដែលលេចចេញជារូបរាងឆាប់ៗខាងមុខ ភាគីទាំងពីរ នឹងអាចសម្រេចបានលទ្ធផលកិច្ចសហប្រតិបត្តិការថ្មីៗជាច្រើនទៀត ជាពិសេសលើការងារសន្តិសុខ និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន។ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានមានប្រសាសន៍ថ្លែងអំណរគុណលោកជំទាវឯកអគ្គរដ្ឋទូត ចំពោះប្រសាសន៍វាយតម្លៃប្រកបដោយការលើកទឹកចិត្តមកលើការខិតខំប្រែងរបស់កម្ពុជាក្នុងការបោសសម្អាតបទល្មើសអនឡាញស្កេម។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រមុខក្រសួងមហាផ្ទៃ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជាមិនទាន់ដល់ពេលបន្ធូរដៃនៅឡើយទេ ពីព្រោះពួកឧក្រិដ្ឋជនកាន់តែមានល្បិចថ្មីៗ ដែលទាមទារឱ្យធនធានមន្រ្តីអនុវត្តច្បាប់ត្រូវទទួលបានការបណ្ដុះបណ្ដាល និងបំប៉នជំនាញឱ្យទាន់សភាពការណ៍។ ត្រង់ចំណុចនេះ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត បានថ្លែងអំណរគុណប្រេស៊ីលដែលបានប្រកាសត្រៀមជួយកម្ពុជាតាមរយៈយន្តការMOU។ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ក៏បានគូសបញ្ជាក់ឡើងវិញថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់ សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានតាំងចិត្តខ្ពស់បោសសម្អាតបទល្មើសអនឡាញស្កេមឱ្យដល់ឬសគល់ដោយគ្មានការដកដៃ ពោលគឺទោះបីជាជនជាតិខ្មែរ ឬជាតិសាសន៍ណាក៏ដោយ សមត្ថកិច្ចត្រូវតែបង្ក្រាបឱ្យខាងតែបាន និងដោយគ្មានការលើកលែង។ ជាក់ស្ដែង មកដល់ខែសីហានេះ ទីតាំងធំៗជាច្រើនកន្លែងត្រូវបានបិទទ្វារជាស្ថាពរ មេក្លោងតូចធំត្រូវបានចាប់ខ្លួន ខ្លះជាប់ឃុំនៅកម្ពជា ខ្លះបញ្ជូនទៅប្រទេសកំណើត ខណៈជនបរទេសជិត៤០ម៉ឺននាក់ត្រូវបណ្ដេញចេញ និងចាកចេញដោយស្ម័គ្រចិត្ត គិតចាប់ពីដើមនីតិកាលថ្មីមក។ក្នុងឱកាសនោះដែរ ភាគីទាំងពីរ ក៏បានផ្លាស់ប្ដូរយោបល់គ្នា អំពីការត្រៀមរៀបចំសន្និសីទអន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធនឹងការបង្ក្រាបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៅខែកញ្ញាខាងមុខ និងប្រធានបទពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្លាស់ប្ដូររវាងប្រជាជន និងប្រជាជន ដូចជាក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ និងវិស័យកីឡាជាដើម។ ក្នុងវិស័យកីឡា ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត បានរំលេចអំពីវត្តមានកាន់តែច្រើននៃកីឡាករបាល់ទាត់ប្រេសុីលនៅកម្ពុជា ក្នុងនោះក៏មានកីឡាករបានចូលសញ្ជាតិខ្មែរ និងក្លាយជាសមាជិកក្រុមជម្រើសជាតិ ខណៈលោកជំទាវឯកអគ្គរដ្ឋទូត ក៏បានអបអរសាទរចំពោះកីឡាករប្រដាល់សញ្ជាតិប្រេស៊ីលចូលសញ្ជាតិខ្មែរ ដែលអ្នកស្នេហាវិស័យកីឡាប្រដាល់នៅកម្ពុជាបានចាប់អារម្មណ៍៕

ក្រសួងទេសចរណ៍ រួមជាមួយក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ និងវិស័យឯកជន កំពុងរួមគ្នាពិភាក្សា និងស្វែងរកវិធានការគន្លឹះលើការលើកលែងទិដ្ឋាការសម្រាប់ទីផ្សារទេសចរណ៍សក្តានុពល ការសម្រួលការធ្វើដំណើរ និងការពង្រឹងការតភ្ជាប់ជើងហោះហើរ ដែលជាកាតាលីករដ៏សំខាន់សម្រាប់បង្កើនលំហូរភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ និងជំរុញកំណើនវិស័យទេសចរណ៍ និងអាកាសចរណ៍ ដើម្បីរៀបចំជាសំណើគោរពជូនប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលពិនិត្យ និងសម្រេច។ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងជាប្រធានក្រុមការងារផ្នែកទេសចរណ៍ (ក្រុម «ខ») បានអញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាជាមួយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ​ទាំងអស់ ដោយមានការចូលរួមពី ឧកញ៉ា លូ ម៉េង សហប្រធានក្រុមការងារផ្នែកទេសចរណ៍ (ក្រុម «ខ»), ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងទេសចរណ៍, តំណាងរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល, គណៈកម្មាធិការគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ, ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ, អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍នៃក្រសួងមហាផ្ទៃ, ព្រមទាំង ផ្នែកឯកជន រួមមាន តំណាងក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ, តំណាងសភាពាណិជ្ជកម្មប្រចាំនៅកម្ពុជា, AmCham, CanCham, EuroCham, ក្រុមហ៊ុន ខេមបូឌា អ៊ែរផតអ៊ិនវេសមិន, តំណាងក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងអាកាសយានដ្ឋាន, និងសមាគមឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ សរុបអ្នកចូលរួមចំនួន ៧៧ នាក់។ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ជូនថា កិច្ចប្រជុំនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងបន្តពីលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំក្រុមការងារផ្នែកទេសចរណ៍ (ក្រុម «ខ») កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលវិស័យឯកជនបានលើកសំណូមពរចំនួន២ និងក៏ជាកម្មវត្ថុនៃកិច្ចប្រជុំនៅក្នុងថ្ងៃនេះដែរ រួមមាន៖ (១) ការពិចារណាលើគោលនយោបាយលើកលែងទិដ្ឋាការសម្រាប់ទីផ្សារសក្តានុពលមួយចំនួន និងការពន្យារពេលការអនុវត្តសាកល្បងការលើកលែងទិដ្ឋាការចិនរហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ, និង (២) សំណើសុំបង្កើតយន្តការពិសេសថ្នាក់ជាតិ សម្រាប់ជំរុញការស្តារវិស័យទេសចរណ៍ និងអាកាសចរណ៍ ដើម្បីសម្របសម្រួលគោលនយោបាយពាក់ព័ន្ធឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពរវាងរដ្ឋ និងឯកជន។ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំនេះ គឺជាការជជែកពិភាក្សាដោយត្រង់ទៅត្រង់មក ដើម្បីស្តាប់បញ្ហាប្រឈម និងស្វែងរកដំណោះស្រាយរួមគ្នា សំដៅបង្កើនភាពប្រកួតប្រជែងរបស់វិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា និងពង្រឹងការតភ្ជាប់ជើងហោះហើរ ដោយសារវិស័យទាំងពីរនេះមានទំនាក់ទំនងយុទ្ធសាស្ត្រយ៉ាងជិតស្និទ្ធ និងប្រទាក់ក្រឡាគ្នាដែលមិនអាចកាត់ផ្តាច់ចេញពីគ្នាបាន ។ក្នុងន័យនេះ ដើម្បីរួមចំណែកបង្កើនលំហូរភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ និងជំរុញការស្តារវិស័យទេសចរណ៍ ដ៏ដូចជាជំរុញដំណើរការរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ឱ្យកាន់តែមានសន្ទុះ, ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់បន្ថែមថា ទេសចរណ៍ និងអាកាសចរណ៍ត្រូវការការចូលរួមជាសហថាមពលពីរាជរដ្ឋាភិបាល វិស័យឯកជន ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ អាកាសយានដ្ឋាន និងគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ។កិច្ចប្រជុំនេះ បានបង្ហាញពីស្មារតី និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងវិស័យឯកជន ក្នុងការរួមគ្នាស្វែងរកដំណោះស្រាយជាក់ស្តែងលើបញ្ហាប្រឈមនានា និងដាក់ចេញទិសដៅយុទ្ធសាស្ត្រគន្លឹះ ដើម្បីពង្រីកទីផ្សារទេសចរណ៍, បង្កើនការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិមកកម្ពុជាឱ្យកាន់តែច្រើនឡើង និង ពង្រឹងការតភ្ជាប់អាកាសចរណ៍។ថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ម៉ៅ ហាវណ្ណាល់ រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុករដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល ដែលបានផ្តល់កិច្ចសហការ និងសម្របសម្រួលអញ្ជើញក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ចូលរួមកិច្ចប្រជុំ ព្រមទាំងអ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា ដែលបានសម្របសម្រួលការចូលរួមពីសមាគមឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ និងសភាពាណិជ្ជកម្មពាក់ព័ន្ធ ។ ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តម ក៏បានថ្លែងអំណរគុណដល់ ឧកញ៉ា លូ ម៉េង សហប្រធានក្រុម «ខ» និងលេខាធិការដ្ឋាន ដែលបានខិតខំសម្របសម្រួលឱ្យកិច្ចប្រជុំនេះប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន។ទីស្តីការក្រសួងទេសចរណ៍, ថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦