(អន្តរជាតិ)៖ លោក James Dacombe ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនបន្ទះឈីប AI Olix បានចូលរួមជាមួយក្រុមមហាសេដ្ឋីរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មនេះទទួលបានតម្លៃ 2.5 ពាន់លានផោន (3.3 ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក) ក្នុងជុំផ្តល់មូលនិធិដែលបង្កើនតម្លៃរបស់វាបីដងក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយខែ។យោងតាមកាសែតអង់គ្លេស The Times បានឱ្យដឹងថា Olix បានរៃអង្គាសប្រាក់ចំនួន 232 លានផោនក្នុងជុំផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដែលដឹកនាំដោយ Fundomo ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងញូវយ៉ក ដោយមានការគាំទ្រពីអ្នករចនាបន្ទះឈីបអង់គ្លេស Arm លោក Reed Hastings សហស្ថាបនិក Netflix និង Sovereign AI ដែលជាយានជំនិះវិនិយោគបញ្ញាសិប្បនិម្មិតរបស់រដ្ឋាភិបាលចក្រភពអង់គ្លេស។មុនពេលការរៃអង្គាសប្រាក់ លោក Dacombe មានភាគហ៊ុន 38.6% នៅក្នុង Olix តាមរយៈក្រុមហ៊ុនកាន់កាប់របស់គាត់គឺ Bletchley Industries។ដោយផ្អែកលើការវាយតម្លៃថ្មីរបស់ Olix ភាគហ៊ុននោះនឹងមានតម្លៃប្រហែល 946 លានផោន (1.27 ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក)។ កម្មសិទ្ធិពិតប្រាកដរបស់គាត់បន្ទាប់ពីជុំផ្តល់មូលនិធិមិនទាន់ត្រូវបានបង្ហាញជាសាធារណៈនៅឡើយទេ។បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 2024 Olix បានអភិវឌ្ឍបន្ទះឈីបសន្និដ្ឋាន AI ដែលជាឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកឯកទេសដែលត្រូវបានរចនាឡើង ដើម្បីដំណើរការគំរូបញ្ញាសិប្បនិម្មិតដែលបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាលប្រកប ដោយប្រសិទ្ធភាពជាងបន្ទះឈីបធម្មតា នេះបើយោងតាមកាសែត The Sun។ក្រុមហ៊ុននេះមានគម្រោងបញ្ចប់ការរចនាបន្ទះឈីប DX-1 របស់ខ្លួននៅឆ្នាំនេះ មុនពេលបង្កើនការផលិតនៅចុងឆ្នាំ 2027។Dacombe ធំធាត់នៅ Harrogate ភាគខាងជើងប្រទេសអង់គ្លេស ហើយបានរៀនសរសេរកម្មវិធីកុំព្យូទ័រដោយខ្លួនឯងនៅអាយុ 13 ឆ្នាំ ដោយបង្កើតគេហទំព័រ និងកម្មវិធី។ បន្ទាប់ពីចាកចេញពីមហាវិទ្យាល័យ Ashville គាត់បានចុះឈ្មោះចូលរៀននៅមហាវិទ្យាល័យថ្នាក់ទីប្រាំមួយ St Aidan's និង St John Fisher ក្នុងឆ្នាំ 2017 ប៉ុន្តែបានឈប់រៀន បន្ទាប់ពីរៀនបានត្រឹមតែពីរថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។នៅឆ្នាំបន្ទាប់ គាត់បានបង្កើត CoMind ដែលជាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាវេជ្ជសាស្ត្រដែលបង្កើតឧបករណ៍ត្រួតពិនិត្យខួរក្បាលដែលមិនរាតត្បាត ដែលមានគោលបំណងជួយវេជ្ជបណ្ឌិតតាមដានសកម្មភាពខួរក្បាលដោយមិនចាំបាច់វះកាត់។នៅឆ្នាំ 2022 Dacombe បានចូលរួមជាមួយ Thiel Fellowship ដែលជាកម្មវិធីមួយដែលបង្កើតឡើងដោយមហាសេដ្ឋី PayPal លោក Peter Thiel ដែលផ្តល់មូលនិធិចំនួន 100,000 ដុល្លារ ក្រោយមកបានកើនឡើងដល់ 250,000 ដុល្លារសម្រាប់អ្នកចូលរួមថ្មី រួមជាមួយនឹងការណែនាំសម្រាប់សហគ្រិនវ័យក្មេងដែលកំពុងស្វែងរកអាជីវកម្មជំនួសឱ្យការសិក្សាកម្រិតខ្ពស់។ លោកបានបង្កើត Olix ពីរឆ្នាំក្រោយមក ដំបូងឡើយក្រោមឈ្មោះ Flux តាមរយៈក្រុមហ៊ុន Bletchley Industries របស់លោក ដែលក៏ជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន CoMind ផងដែរ។Olix គឺជាក្រុមហ៊ុនមួយក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្តើមអាជីវកម្ម semiconductor ដែលកំពុងរីកចម្រើន ដែលកំពុងស្វែងរកការប្រកួតប្រជែងជាមួយ Nvidia ដែលអង្គភាពដំណើរការក្រាហ្វិករបស់ខ្លួនគ្របដណ្តប់ទីផ្សារសម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាល និងការដំណើរការម៉ូដែល AI កម្រិតខ្ពស់។ ក្រុមហ៊ុននេះនិយាយថា បន្ទះឈីបរបស់ខ្លួនមិនពឹងផ្អែកលើសមាសធាតុអង្គចងចាំមួយចំនួនដែលនៅតែខ្វះខាតនោះទេ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រព័ន្ធ AI ដំណើរការក្នុងតម្លៃទាប ខណៈពេលដែលកំពុងកែលម្អដំណើរការ៕

(អន្តរជាតិ)៖ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិនបានបង្កើតសមាសធាតុពេជ្ររឹងដូចពេជ្រធម្មជាតិ ប៉ុន្តែរឹងមាំជាងរហូតដល់ប្រាំមួយដង ដែលធ្វើឱ្យវាធន់នឹងការប៉ះទង្គិចដែលនឹងបំបែកពេជ្រធម្មតា។សម្ភារៈនេះ ដែលបង្កើតឡើងដោយអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីវិទ្យាស្ថានរូបវិទ្យានៃបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រចិន និងសាកលវិទ្យាល័យ Beihang ដោះស្រាយចំណុចខ្សោយដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ពេជ្រ៖ ភាពផុយស្រួយរបស់វា។ពេជ្រគឺជាវត្ថុធាតុដើមដែលកើតឡើងដោយធម្មជាតិដែលរឹងបំផុត ហើយត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងការកាត់ ខួង និងប៉ូលាឧបករណ៍។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដូចជាកញ្ចក់ដែរ វាអាចបាក់បែកក្រោមការប៉ះទង្គិចខ្លាំង។ ការប៉ុនប៉ងធ្វើឱ្យពេជ្រកាន់តែរឹងមាំជាធម្មតាបានកាត់បន្ថយភាពរឹងរបស់វា។ក្រុមចិនបានរកឃើញវិធីមួយដើម្បីជៀសវាងការសម្របសម្រួលនោះដោយពង្រឹងពេជ្រជាមួយនឹងបំពង់ណាណូកាបូនពហុជញ្ជាំង នេះបើយោងតាមការសិក្សាមួយដែលបានចេញផ្សាយនៅក្នុងទិនានុប្បវត្តិ Nature Synthesis ដែលបានពិនិត្យដោយអ្នកជំនាញនៅថ្ងៃទី 9 ខែកក្កដា នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ South China Morning Post។បំពង់ណាណូទាំងនេះដើរតួជារបារដែកពង្រឹងបេតុង។ ពួកវាបង្កើតជាបណ្តាញគាំទ្រខាងក្នុងដែលស្រូបយកកម្លាំង និងការពារការប្រេះពីការរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលធ្វើឱ្យពេជ្រពិបាកបំបែកដោយមិនកាត់បន្ថយភាពរឹងរបស់វា។ការធ្វើតេស្តមន្ទីរពិសោធន៍បានបង្ហាញថា ពេជ្រថ្មីនេះមានភាពរឹងមាំជាងពេជ្រធម្មតាប្រាំទៅប្រាំមួយដង ខណៈពេលដែលរក្សាភាពរឹងដូចគ្នា។ ភាពរឹងមាំរបស់វាក៏លើសពីយ៉ាន់ស្ព័រទុងស្ទីនធម្មតាដែលប្រើក្នុងគ្រាប់រំសេវសម្រាប់ចាក់ពាសដែកផងដែរ។សម្ភារៈនេះនៅទីបំផុតអាចត្រូវបានប្រើនៅក្នុងឧបករណ៍កាត់ដ៏រឹងមាំ ប៊ីតខួងភូគព្ភសាស្ត្រ និងគ្រឿងបន្លាស់អវកាសដែលត្រូវការទប់ទល់នឹងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង និងការពាក់ខ្លាំង។របកគំហើញនេះកើតឡើងនៅពេលដែលពេជ្រសំយោគរកឃើញការប្រើប្រាស់ថ្មីលើសពីគ្រឿងអលង្ការ និងកម្មវិធីឧស្សាហកម្មប្រពៃណី ជាពិសេសនៅក្នុងឧស្សាហកម្មបញ្ញាសិប្បនិម្មិតដែលកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ក្រុមហ៊ុនផលិតពេជ្រដែលដាំដុះក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍របស់ប្រទេសចិនកំពុងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីតម្រូវការកើនឡើងក្នុងការផលិតបន្ទះឈីបទំនើប ជាកន្លែងដែលពេជ្រកំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់កាន់តែខ្លាំងឡើងដើម្បីបញ្ចេញកំដៅពីឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក AI ដ៏មានអានុភាព នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Bloomberg ក្នុងខែមិថុនា៕

(ភ្នំពេញ)៖ កម្ពុជាបានបណ្តេញជនសង្ស័យឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិតបរទេសជិត ១៨.០០០ នាក់នៅឆ្នាំនេះ ចំពេលមានការបង្ក្រាបជាបន្តបន្ទាប់លើឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត។ឧត្តមសេនីយ៍ឯក សុខ វាសនា អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ បានមានប្រសាសន៍ថា ប្រតិបត្តិការប្រឆាំងការឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិតបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ ២០២៦។ចាប់ពីថ្ងៃទី ១ ខែមករា ដល់ថ្ងៃទី ៩ ខែសីហា កម្ពុជាបានបណ្តេញជនបរទេសជាង ៥០០០០ នាក់ រួមទាំងជនសង្ស័យឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិតជាង ១៧៧០០ នាក់"។អ្នកដែលត្រូវបាននិរទេសដែលនៅសល់រួមមានបុគ្គលដែលកាន់ឯកសារមិនត្រឹមត្រូវ ដូចជាលិខិតឆ្លងដែនផុតកំណត់ ទិដ្ឋាការផុតកំណត់ ឬលិខិតអនុញ្ញាតការងារដែលបាត់ និងជនបរទេសរត់គេចខ្លួនជាដើម។ កម្ពុជា បានចាប់ផ្តើមការបង្ក្រាបទូទាំងប្រទេសដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមកលើបណ្តាញឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិត ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពសាធារណៈ និងស្តារមុខមាត់លើឆាកអន្តរជាតិ។ ​ប្រតិបត្តិការបណ្ដេញចេញជនជាតិបរទេសខុសច្បាប់នេះ គឺជាការអនុវត្តតាមបទបញ្ជា និងវិធានការច្បាប់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់បំផុតរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា ដែលកន្លងមក សម្តេចធិបតី ធ្លាប់បានបញ្ជាក់ជំហរយ៉ាងច្បាស់ៗថា៖ «កម្ពុជាមិនអនុញ្ញាតឱ្យឧក្រិដ្ឋជន ឬជនខុសច្បាប់ប្រើប្រាស់ទឹកដីកម្ពុជា ជាទីតាំងធ្វើសកម្មភាពឆបោក ឬប្រព្រឹត្តបទល្មើសបង្កអសន្តិសុខដល់តំបន់ និងពិភពលោកឡើយ។ អាជ្ញាធរត្រូវតែបន្តបោសសំអាត បង្ក្រាប និងបណ្ដេញចេញដោយគ្មានការលើកលែង ដើម្បីការពារកិត្តិយស និងសន្តិសុខជាតិ»៕  

(អន្តរជាតិ)៖ ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកបាននិយាយថា ខ្លួនបានលុបចោលទិដ្ឋាការជាង ១៧៥០០០ ពីជនបរទេសក្រោមរដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump ខណៈដែលខ្លួនបន្តការបង្ក្រាបអន្តោប្រវេសន៍យ៉ាងទូលំទូលាយ ដែលបានដកហូតសិទ្ធិធ្វើដំណើរ និងអន្តោប្រវេសន៍ពីមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ទៀត។ក្រសួងបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា ការលុបចោលនេះផ្តោតលើជនបរទេសដែល "រំលោភលើលក្ខខណ្ឌនៃទិដ្ឋាការរបស់ពួកគេ ប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ អំពាវនាវឱ្យមានអំពើហិង្សាប្រឆាំងនឹងពលរដ្ឋអាមេរិក បោកប្រាស់ជនជាតិអាមេរិក រំលោភបំពានប្រព័ន្ធអន្តោប្រវេសន៍របស់យើង ឬធ្វើឱ្យសន្តិសុខជាតិគ្រោះថ្នាក់"។ក្រសួងបាននិយាយថា ទិដ្ឋាការភាគច្រើនត្រូវបានលុបចោលបន្ទាប់ពី "ការជួបប្រទះនឹងការអនុវត្តច្បាប់" ដោយការវាយប្រហារ ការបើកបរក្រោមឥទ្ធិពលគ្រឿងស្រវឹង ចោរកម្ម និងឧក្រិដ្ឋកម្មគ្រឿងញៀនជាមូលហេតុចម្បង។ករណីជាក់លាក់ដែលក្រសួងបានលើកឡើងរួមមាន មនុស្សម្នាក់ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទរំលោភសេពសន្ថវៈ និងការរំលោភបំពានផ្លូវភេទ ម្នាក់ទៀតត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទចាប់ជំរិត និងការជួញដូរមនុស្ស និងមនុស្សម្នាក់ដែលប្រឈមមុខនឹងការចោទប្រកាន់ជាងដប់ពីបទកាន់កាប់សម្ភារៈរំលោភបំពានផ្លូវភេទលើកុមារ។ ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកនៅអាហ្វ្រិកខាងជើងបានលុបចោលទិដ្ឋាការជាង 100 ពីឪពុកម្តាយ "អ្នកទេសចរកំណើត" ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាបានមកសហរដ្ឋអាមេរិកជាចម្បងដើម្បីសម្រាលកូនដើម្បីឱ្យកូនៗរបស់ពួកគេទទួលបានសញ្ជាតិអាមេរិក នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន។កាលពីខែមករា ក្រសួងបាននិយាយថា ខ្លួនបានលុបចោលទិដ្ឋាការជាង 100000 ដែលជាកំណត់ត្រានៅពេលនោះ។វិសាលភាពនៃការលុបចោលនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការបង្ក្រាបអន្តោប្រវេសន៍យ៉ាងទូលំទូលាយដែលបានចាប់ផ្តើមនៅពេលដែលលោក Trump បានវិលត្រឡប់ទៅសេតវិមានវិញកាលពីឆ្នាំមុន ដោយបាននិរទេសជនអន្តោប្រវេសន៍មួយចំនួនដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក រួមទាំងអ្នកដែលមានទិដ្ឋាការត្រឹមត្រូវ។ រដ្ឋបាលក៏បានអនុម័តគោលនយោបាយដ៏តឹងរ៉ឹងជាងមុនលើការផ្តល់ទិដ្ឋាការ ជាមួយនឹងការត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមកាន់តែតឹងរ៉ឹង និងការត្រួតពិនិត្យពង្រីក។អ្នកតស៊ូមតិសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្សបានថ្កោលទោសកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមរបស់រដ្ឋបាល Trump ដែលពួកគេនិយាយថាគំរាមកំហែងដល់សេរីភាពនៃការនិយាយ និងស្រដៀងនឹងការឃ្លាំមើល និងការជ្រើសរើសជនអន្តោប្រវេសន៍៕

(សិល្បៈ)៖ កាសែតវៀតណាម VN EXPRESS បានចុះផ្សាយនាដើមខែសីហានេះដោយដាក់ចំណងជើងថា « ព្រះនាង នរោត្តម ចេណ្ណា ម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ដ៏មានទេពកោសល្យច្រើនយ៉ាងនៃប្រទេសកម្ពុជា»។ ព្រះនាង នរោត្តម ចេណ្ណា ព្រះជន្ម ១៤ ព្រះវស្សា ត្រូវបានប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើនស្រឡាញ់ពេញចិត្ត ដោយសារតែទេពកោសល្យ និងអាកប្បកិរិយាសិល្បៈ របស់ព្រះនាង។ព្រះនាងបានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ពីទស្សនិកជន នៅពេលដែលបាន ច្រៀងនៅក្នុងពិធីបើកការ ប្រកួតពាន រង្វាន់អាស៊ានឆ្នាំ២០២៦ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ (ភ្នំពេញ) កាលពីចុងខែកក្កដា។ បន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍នេះ វីដេអូនៃការសម្តែងរបស់នាងបានរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័ស នៅលើបណ្តាញសង្គម ដោយទាក់ទាញអ្នកចូលមើលរាប់លានដង។ ទស្សនិកជនបានសរសើរសំឡេងច្រៀង និងអាកប្បកិរិយាប្រកបដោយទំនុកចិត្តរបស់ព្រះនាង។ព្រះនាងនរោត្តម ចេណ្ណា ត្រូវបានគេស្គាល់មិនត្រឹមតែជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាឥស្សរជនវ័យក្មេងម្នាក់ដែលចូលរួមចំណែកក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ វប្បធម៌ប្រទេសផងដែរ។ ព្រះនាងតែងតែស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីយ៉ាងទន់ភ្លន់ បង្ហាញខ្លួននៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ និងទទួលបានប្រជាប្រិយភាពតាមរយៈសមត្ថភាពច្រៀង រាំ និងសម្តែងរបស់ព្រះនាង។ រូបភាពរបស់ព្រះនាង ចេណ្ណា គឺជាការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងសម្រស់ប្រពៃណីរាជវង្ស និងស្មារតីខ្មែរសម័យទំនើបដែលបោះជំហានទៅមុខដោយទំនុកចិត្តទៅកាន់ពិភពលោក។ព្រះនាង នរោត្តម ចេនណ្ណា កើតនៅឆ្នាំ ២០១២ នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង គឺជាបុត្រីរបស់ព្រះនាង នរោត្តម បុប្ផារី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងជាអ្នកជំនួញជនជាតិបារាំងម្នាក់ ដែលមានជាចៅទួតរបស់អតីតព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបរមរតនកោដ នរោត្តម សីហនុ។ ព្រះនាងបានប្រលូកសិល្បៈតាំងពីក្មេង ដោយបានសិក្សាច្រៀងអូប៉េរ៉ានៅ សាលាតន្ត្រីក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ កាសែត SCMP បានកត់សម្គាល់ ថា នាងគឺជាទេពកោសល្យម្នាក់ក្នុងចំណោម ទេពកោសល្យដែលមានប្រជាប្រិយភាពបំផុត និងជាការបំផុសគំនិតដល់យុវជន។ នៅដើមខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ ព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជាព្រះបាទសម្ដេច នរោត្តម សីហមុនី ត្រាស់បង្គាប់ដំឡើងព្រះឋានៈព្រះនាងជា ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ នរោត្តម ចេណ្ណា ។ នៅឆ្នាំ ២០២៤ ព្រះនាងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង នៅពេលដែលនាងបានឈ្នះពានរង្វាន់តារាសម្តែងស្រីថ្មីឆ្នើមនៅមហោស្រពភាពយន្តកម្ពុជា-អាស៊ីលើកទី ២។ នៅឆ្នាំ ២០២៣ ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីបានច្រៀងចម្រៀងចិនជាច្រើនបទនៅលើ CCTV ( ប្រទេសចិន) ភាពទាក់ទាញរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម ចេណ្ណា ក៏ត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់នៅលើបណ្តាញសង្គមផងដែរ។ ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍មានអ្នកតាមដានជាងប្រាំពីរលាននាក់នៅលើវេទិកាផ្សេងៗគ្នា ដែលធ្វើឱ្យព្រះនាងក្លាយជាសមាជិក វ័យក្មេងដ៏ពេញនិយមនៃគ្រួសាររាជវង្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

(តៃវ៉ាន់)៖ ការរំលងអាហារពេលព្រឹកជាញឹកញាប់ ឬការជំនួសវាដោយតែគុជដើម្បីសម្រកទម្ងន់មិនត្រឹម តែជាផលវិបាកផ្ទុយពីនេះទេ ថែមទាំងធ្វើឱ្យយុវវ័យមានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការវិវត្តទៅជាជំងឺទឹកនោមផ្អែមរហូតដល់ 30% ផងដែរ នេះបើយោងតាមការព្រមានពីអ្នកជំនាញសុខភាព។ ការកើនឡើងនៃ ការតមអាហារមិនទៀងទាត់ នាពេលថ្មីៗនេះ និងវិធីសាស្ត្រ 16/8 កំពុងនាំឱ្យមនុស្សជាច្រើនស៊ាំនឹងការរំលងអាហារពេលព្រឹក ឬពឹងផ្អែកតែលើកាហ្វេមួយពែងដើម្បីរក្សាថាមពលពេញមួយព្រឹក។ ខណៈដែលទម្លាប់នេះអាចមើលទៅល្អសម្រាប់សុខភាព និងចំណាយតិច វាមានហានិភ័យសុខភាពគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ នេះបើយោងតាម FTV News។ អ្នកជំនាញអាហារូបត្ថម្ភ Hsiao Wei-Lin បានព្រមានថា អ្នកដែលរំលងអាហារពេលព្រឹកជាប្រចាំមានហានិភ័យខ្ពស់ ក្នុងការវិវត្តទៅជាជំងឺទឹកនោមផ្អែម 30%។ យោងតាមស្ថិតិពីទីភ្នាក់ងារសុខភាព និងសុខុមាលភាពតៃវ៉ាន់ (ចិន) មនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមបីនាក់ដែលត្រូវបានព្យាបាលសម្រាប់ជំងឺទឹកនោមផ្អែមមានអាយុក្រោម 60 ឆ្នាំ ដែលបង្ហាញថាជំងឺនេះលែងកើតមានចំពោះមនុស្សចាស់ទៀតហើយ។អ្នកជំនាញនិយាយថា ការរំលងអាហារពេលព្រឹកជាប្រចាំបង្កើនហានិភ័យនៃការវិវត្តទៅជាជំងឺទឹកនោមផ្អែមដល់ទៅ 30% ហើយសូម្បីតែបន្ទាប់ពីដកចេញទម្ងន់ក៏ដោយ ហានិភ័យនៅតែមាន 22%។ ហានិភ័យខ្ពស់បំផុតចំពោះ អ្នកដែលរំលងអាហារពេលព្រឹក 4 ទៅ 5 ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍។តាមពិតទៅ អ្នកដែលរំលងអាហារពេលព្រឹក ច្រើនតែញ៉ាំច្រើនពេកនៅពេលថ្ងៃត្រង់ និងអាហារពេលល្ងាច ដែលនាំឱ្យធាត់ និងធន់នឹងអាំងស៊ុយលីននៅទីបំផុត។ មនុស្សមួយចំនួនជ្រើសរើសផឹកភេសជ្ជៈដោយគិតថាកាឡូរី និងស្ករនៅក្នុងតែគុជអាចជួយពួកគេឱ្យឆ្លងកាត់ពេលព្រឹកបាន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ តែគុជមានផ្ទុកជាតិស្ករចម្រាញ់ខ្ពស់ (fructose, sucrose) ខ្លាញ់ឆ្អែត និងទឹកដោះគោខាប់។ នៅពេលដែលនរណាម្នាក់រំលងអាហារពេលព្រឹក ហើយជំនួសវាដោយតែគុជមួយកែវ រាងកាយរបស់ពួកគេមិនត្រឹមតែជៀសវាងស្ថានភាព "តមអាហារ" ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួបប្រទះនឹងការកើនឡើងជាតិស្ករក្នុងឈាមភ្លាមៗ ដែលជំរុញឱ្យលំពែងបញ្ចេញអាំងស៊ុយលីនយ៉ាងច្រើន។ប្រសិនបើអ្នកចង់ញ៉ាំអាហារពេលព្រឹក មនុស្សម្នាក់ៗគួរតែជ្រើសរើសអាហារដែលសម្បូរប្រូតេអ៊ីន ប្រសិនបើអ្នកមិនទាន់មានអារម្មណ៍ឃ្លានទេ អ្នកអាចញ៉ាំយឺតបន្តិច ប៉ុន្តែរឿងសំខាន់គឺ "កុំញ៉ាំច្រើនពេកនៅពេលថ្ងៃត្រង់"។ អ្នកជំនាញនិយាយថា បញ្ហាមិនមែននិយាយអំពីការរំលងអាហារដែលបណ្តាលឱ្យមានជំងឺភ្លាមៗនោះទេ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ ទម្លាប់ "សន្សំសំចៃថាមពល" នេះជារឿយៗមិនផ្តល់លទ្ធផលដូចការរំពឹងទុកនោះទេ៕

(វិទ្យាសាស្ត្រ)៖ ក្រុមស្រមោលអាថ៌កំបាំងនេះច្រើនតែកើតឡើងមុន និងក្រោយពេលព្រះច័ន្ទបិទបាំងព្រះអាទិត្យក្នុង អំឡុងពេលសូរ្យគ្រាស ហើយវាពិបាកក្នុងការថតរូប ប៉ុន្តែអ្នកស្រាវជ្រាវមិនទាន់បានរកឃើញ មូលហេតុរបស់វានៅឡើយទេ។ យោងតាម CNN សូរ្យគ្រាសសរុបដែលកើតឡើងនៅយប់ថ្ងៃទី១២ ខែសីហា និងព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា (ម៉ោងនៅទីក្រុងភ្នំពញ) នឹងផ្តល់ឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនូវឱកាសដ៏កម្រមួយដើម្បីសិក្សា ពីបាតុភូតអាថ៌កំបាំងដែលគេស្គាល់ថាជាក្រុមស្រមោល។ទាំងនេះគឺជារលកពណ៌ប្រផេះចម្លែកៗដែលបោកបក់លើផ្ទៃផែនដីរយៈពេលពីរបីនាទីមុន និងក្រោយសូរ្យគ្រាសសរុប នៅពេលដែលព្រះច័ន្ទបិទបាំងព្រះអាទិត្យទាំងស្រុង ដែលធ្វើឱ្យមេឃធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភាពងងឹត។ធម្មជាតិ ពិពណ៌នាថា ដំបូងឡើយ ខ្សែស្រមោលមើលទៅហាក់ដូចជាស្រអាប់ និងមានសណ្តាប់ធ្នាប់ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលដំណាក់កាលសរុបខិតជិតមកដល់ ពួកវាកាន់តែមានសណ្តាប់ធ្នាប់ និងច្បាស់លាស់ ដោយចម្ងាយរវាងខ្សែស្រមោលថយចុះមកត្រឹម 2.5-5 សង់ទីម៉ែត្រ។ បន្ទាប់ពីដំណាក់កាលសរុបបញ្ចប់ លំនាំនេះនឹងបញ្ច្រាស់វិញ៖ ខ្សែស្រមោលលេចឡើងវិញ រសាត់បន្តិចម្តងៗ ហើយក្លាយទៅជាគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់ រហូតដល់វាបាត់ទៅវិញទាំងស្រុង។ ក្នុងអំឡុងពេលមានសូរ្យគ្រាស អ្នកសង្កេតការណ៍នៅទីតាំងផ្សេងៗគ្នា តាមបណ្តោយផ្លូវ នៃសូរ្យគ្រាសនឹងឃើញឥទ្ធិពលស្រមោលផ្សេងៗគ្នា។ អ្នកខ្លះនឹងឃើញថាវាស្ទើរតែមើលមិនឃើញ ខណៈពេលដែលអ្នកផ្សេងទៀតនឹងឃើញវាយ៉ាងច្បាស់។យោងតាម Space ការផ្ទុះពន្លឺថ្ងៃពិបាកថតរូបណាស់ ព្រោះវាជាធម្មតាកើតឡើងនៅពេលដែលមានពន្លឺព្រះអាទិត្យត្រឹមតែ ប្រហែល 1% ប៉ុណ្ណោះដែលអាចមើលឃើញ ដែលបណ្តាលឱ្យមានភាពផ្ទុយគ្នាទាបបំផុត។ ល្បឿនធម្មតានៃការផ្ទុះពន្លឺ ថ្ងៃនៅលើដីគឺប្រហែល 3 ម៉ែត្រ/វិនាទី ហើយទទឹងរបស់វាមានត្រឹមតែប្រហែល 2.5-5 សង់ទីម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ដែលធ្វើឱ្យវាស្រអាប់ និងព្រិលៗនៅពេលថតរូប ឬថតវីដេអូ។ ហេតុផលមួយទៀតគឺថា ការផ្ទុះពន្លឺថ្ងៃអាចកត់សម្គាល់បានកាន់តែច្បាស់នៅពេលដែលវាកំពុងធ្វើចលនាជាងពេលដែលវានៅស្ងៀម។អស់រយៈពេល ១៧៥ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវបានព្យាយាមពន្យល់ពីបាតុភូតនៃចំណុចនៅលើព្រះអាទិត្យ។ សម្មតិកម្មមួយបានបង្ហាញថា ចំណុចទាំងនេះគឺជាគំរូជ្រៀតជ្រែកលំដាប់ខ្ពស់នៃប្រភេទឌីផ្រាក់ស្យុងរន្ធតូចចង្អៀត ដែលបង្កើតឡើងនៅពេលដែលរលកពន្លឺឆ្លងកាត់រន្ធតូចចង្អៀតនៅលើផ្ទៃរឹងមួយ ដោយបង្កើតជាក្រុមងងឹតមួយនៅ ចំកណ្តាល និងក្រុមភ្លឺជាងនៅសងខាង។ បន្ទាប់មក នៅឆ្នាំ ១៩២៤ តារាវិទូអ៊ីតាលី Guido Horn-D'Arturo បានលើកឡើងថា ចំណុចនៅលើព្រះអាទិត្យគឺជារន្ធតូចៗរបស់ព្រះអាទិត្យដែលដាក់លើគ្នា ដោយសារតែចន្លោះប្រហោងនៅក្នុងបរិយាកាសខាងលើរបស់ផែនដី។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការពន្យល់ដែលសមហេតុផលបំផុតសម្រាប់ក្រុមស្រមោលនេះ គឺជាឥទ្ធិពលឧតុនិយមពី កាំរស្មីចុងក្រោយនៃពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលត្រូវបានបង្ខូចទ្រង់ទ្រាយដោយបរិយាកាសច្របូកច្របល់របស់ផែនដី។ ក្នុងអំឡុងពេលមានសូរ្យគ្រាស ឌីសរបស់ព្រះអាទិត្យរួញទៅជា "ខ្សែពន្លឺ" តូចចង្អៀតមួយ ដែលចំណុចនីមួយៗតាមបណ្តោយខ្សែ ពន្លឺនេះភ្លឹបភ្លែតៗដូចផ្កាយ។ ដូច្នេះ ក្រុមស្រមោលអាចជាលទ្ធផលនៃពន្លឺរួមបញ្ចូលគ្នាពីចំណុចភ្លឹបភ្លែតៗនីមួយៗ។លោក David Turnshek សាស្ត្រាចារ្យរូបវិទ្យា និងតារាសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Pittsburgh សង្ឃឹមថានឹងរកឃើញ និងថតវីដេអូក្រុមពន្លឺនេះដោយប្រើឧបករណ៍ដែលមានមូលដ្ឋានលើដី។ លោក Joe Conti អ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យ និងជាអ្នករូបវិទ្យាដ៏ងប់ងល់ម្នាក់នៅរដ្ឋ Massachusetts កំពុងជំរុញឱ្យអ្នកសង្កេតមើលសូរ្យគ្រាសទូទាំងប្រទេសអ៊ីស្លង់ និងអេស្ប៉ាញ កត់ត្រាបាតុភូតអាថ៌កំបាំងនេះ ដោយសង្ឃឹមថាទិន្នន័យដែលប្រមូលបានអាចជួយសហគមន៍វិទ្យាសាស្ត្រ កំណត់មូលហេតុពិតប្រាកដនៃសូរ្យគ្រាស។

(វិទ្យាសាស្ត្រ)៖ សូរ្យគ្រាសដ៏កម្រមួយបានកើតឡើងនៅយប់ថ្ងៃទី១២ ខែសីហា និងព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា (ម៉ោងនៅទីក្រុងភ្នំពេញ) ហើយអាចសង្កេតឃើញនៅតំបន់ជាច្រើននៃទ្វីបអឺរ៉ុប អាហ្វ្រិកខាងជើង និងអាមេរិកខាងជើង។ មនុស្សបានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅអាកាសយានដ្ឋាន Tempelhof ចាស់ក្នុងទីក្រុងប៊ែរឡាំង ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ដើម្បីសង្កេតមើលសូរ្យគ្រាសដោយប្រើវ៉ែនតាការពារពិសេស។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងសូរ្យគ្រាស ដោយផ្នែកដែលមានរយៈ ពេលប្រហែលមួយម៉ោង។ ព្រះច័ន្ទត្រួតលើគែមព្រះអាទិត្យ ដោយបិទបាំងផ្ទៃរបស់វាបន្តិចម្តងៗ។ បន្ទាប់មកដោយសូរ្យគ្រាសសរុបរយៈពេលខ្លី បន្ទាប់មកព្រះអាទិត្យលេចចេញពីក្រោយព្រះច័ន្ទ។ ដំណាក់កាលនៃ សូរ្យគ្រាសមានរយៈពេលសរុបប្រហែលពីរម៉ោង។រូបភាពមួយសន្លឹកដែលថតចេញពីរដ្ឋ Maine សហរដ្ឋអាមេរិក បង្ហាញពីព្រះអាទិត្យត្រូវបានបិទបាំងដោយផ្នែកក្នុងអំឡុងពេលសូរ្យគ្រាស ដោយស្ថានីយ៍អវកាស អន្តរជាតិ (ISS) លេចចេញជាស្រមោលងងឹតមួយនៅពេលដែលវាហោះកាត់ក្នុងល្បឿនប្រហែល ៨ គីឡូម៉ែត្រ/វិនាទី។ ស្រទាប់ខាងក្រៅបំផុតនៃបរិយាកាសព្រះអាទិត្យ (Solar corona) បញ្ចេញពន្លឺយ៉ាងភ្លឺចែងចាំងអំឡុងពេលព្រះអាទិត្យពេញលេញ ដូចដែលបានសង្កេតឃើញពីឆ្នេរ Arenal នៅលើកោះ Mallorca ប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ យោងតាម Sky News តំបន់នានានៅក្នុងតំបន់សូរ្យគ្រាសសរុប ដែលមានទទឹងពី 100-200 គីឡូម៉ែត្រនៅលើផ្ទៃផែនដី នឹងត្រូវធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភាពងងឹត។ កន្លែងមួយចំនួននៅក្នុងតំបន់នេះរួមមាន ភាគខាងជើងនៃប្រទេសរុស្ស៊ី ហ្គ្រីនឡែន អ៊ីស្លង់ អេស្ប៉ាញ និងផ្នែកតូចមួយនៃប្រទេសព័រទុយហ្គាល់។ ប្រជាជននៅតំបន់ដូចជាអាមេរិកខាងជើង នឹងឃើញតែសូរ្យគ្រាសដោយផ្នែកប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចក្រភពអង់គ្លេស និងអៀរឡង់នឹងមានឱកាសឃើញសូរ្យគ្រាសដោយផ្នែកធំមួយ ដោយព្រះច័ន្ទបិទបាំងព្រះអាទិត្យ 90-96% ដែលបង្កើតឥទ្ធិពលថ្ងៃលិចជ្រៅជំនួសឱ្យភាពងងឹតទាំងស្រុង។រូបភាពផ្សំនេះបង្ហាញពីដំណាក់កាលនៃសូរ្យគ្រាសសរុប ដែលក្នុងអំឡុងពេលនោះព្រះច័ន្ទធ្វើដំណើរយឺតៗនៅពីមុខព្រះអាទិត្យ ដូចដែលបានសង្កេតឃើញពី Berlanga de Duero ភាគកណ្តាលប្រទេសអេស្ប៉ាញ។

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានទទួលជួបសំណេះសំណាល និងផ្តល់អនុសាសន៍ណែនាំដល់និស្សិតជ័យលាភីអាហារូបករណ៍ពីសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ឆ្នាំសិក្សា២០២៦-២០២៧ សរុបចំនួន ២៨នាក់ (ស្រី២០នាក់) នារសៀលថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នាទីស្តីការក្រសួង មុននឹងពួកគេចាកចេញទៅបន្តការសិក្សានៅសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ។នាឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីបានសម្តែងនូវការស្វាគមន៍ និងអបអរសាទរដល់និស្សិតទាំងអស់ដែលទទួលបានអាហារូបករណ៍ពីកម្មវិធីផ្សេងៗនៃប្រទេសកូរ៉េ ដែលជាមោទនភាព និងជាកិត្តិយសសម្រាប់ខ្លួនឯង គ្រួសារ និងសង្គមតាមរយៈកិច្ចខិតខំរៀនសូត្រផ្ទាល់ខ្លួន ការបើកឱកាសពីរាជរដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងទំនាក់ទំនងការទូតល្អរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ជំនួបនេះក៏ជាការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងដែលជារៀមច្បង និងនិស្សិតជ័យលាភីដែលជាទំពាំងស្នងឫស្សី និងជាអនាគតសសរទ្រូងដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជា។ ឯកឧត្តមមានប្រសាសន៍ថា មុខវិជ្ជាសិក្សាទាំងអស់របស់ក្មួយៗ គឺពិតជាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់តម្រូវការទីផ្សារ ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច-សង្គមកម្ពុជា ជាពិសេស ជំនាញផ្នែកបញ្ញាសប្បនិម្មិត (AI) វិទ្យាសាស្ត្រ និងវិស្វកម្មកុំព្យូទ័រជាដើម។ ឯកឧត្តមបានលើកទឹកចិត្តនិស្សិតជ័យលាភីទាំងអស់ប្រើប្រាស់ឱកាសដ៏មានតម្លៃនេះក្នុងការខិតខំសិក្សាក្រេបយកចំណេះដឹង បច្ចេកវិទ្យា កំណត់គោលដៅឱ្យបានច្បាស់លាស់ កសាងទំនាក់ទំនងជាមួយគ្រូ និងបង្កើតបណ្ដាញទំនាក់ទំនងជាមួយនិស្សិតបរទេស។ ក្រៅពីនេះ ក៏ត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់ឥរិយាបថល្អ ដែលបង្ហាញពីភាពស្មោះត្រង់ ឧស្សាហ៍ព្យាយាម ភាពទន់ភ្លន់ និងលើកស្ទួយវប្បធម៌ដ៏ល្អរបស់ខ្មែរបង្ហាញដល់និស្សិតបរទេស គោរពស្រឡាញ់គ្នា និងបង្កើនសាមគ្គីគ្នាដែលរួមទាំងសមាគមនិស្សិតខ្មែរ និងបងប្អូនពលករនៅកូរ៉េ ដោយត្រូវចងចាំថា ក្មួយៗ និងប្អូនៗគឺជាតំណាងឱ្យកម្ពុជាទាំងមូល។ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី សង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា និស្សិតជ័យលាភីទាំងអស់ពិតជាទទួលបានជោគជ័យក្នុងការសិក្សាដោយក្រេបយកចំណេះដឹង និងបទពិសោធថ្មីល្អៗពីប្រទេសជឿនលឿន ហើយវិលត្រឡប់មកបម្រើមាតុប្រទេសវិញ ក្នុងនាមជាធនធានមនុស្សប្រកបដោយសមត្ថភាព គុណភាព គុណវុឌ្ឍិ និងនវានុវត្តន៍ ដើម្បីរួមចំណែកជំរុញដល់ការអភិវឌ្ឍសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាឱ្យកាន់តែរីកចម្រើនថែមទៀត។ក្នុងឱកាស​នេះ និស្សិតទាំង ២៨នាក់ បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី ដែលបានណែនាំពីបទពិសោធ តម្រង់ទិស និងពង្រឹងស្មារតីក្នុងការត្រៀមលក្ខណៈសម្បត្តិឱ្យបានល្អ ក្នុងការសិក្សា និងស្នាក់នៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េ ដែលពួកគេពិតជាមានក្តីសោមនស្សរីករាយក្រៃលែង៕

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានទទួលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារជាមួយលោក ពីយូស ហ្វ្រិក (Pius Frick) អ្នកសម្របសម្រួលប្រចាំប្រទេសរបស់ភា្នក់ងារអភិវឌ្ឍន៍លិចតិនស្តាញ (LED) ព្រមទាំងបានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET) នារសៀលថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីស្តីការក្រសួង។ ការបង្កើតក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីនាពេលនេះ គឺក្នុងទិសដៅពង្រឹងប្រព័ន្ធ TVET សម្រាប់ពង្រឹងសមត្ថភាពកម្លាំងពលកម្ម ដើម្បីសម្រេចចក្ខុវិស័យរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ស្តីពីកំណើន មុខរបរនិងការងារ សមធម៌ ប្រសិទ្ធភាព និងចីរភាព។នាឱកាសនោះ ឯកឧត្ដមរដ្ឋមន្រ្តីបានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅចំពោះលោក ពីយូស ហ្វ្រិក ព្រមទាំងបានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះសមិទ្ធផលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងក្រសួង និងភ្នាក់ងារ LED ក្នុងវិស័យ TVET ជាពិសេសតាមរយៈគម្រោង "សម្ភារសិក្សាឌីជីថលសម្រាប់ការអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ" ទាំងពីរដំណាក់កាល។ ជាក់ស្តែងតាមរយៈការចុះហត្ថលេខាលើ MoU នេះ គឺជាជំហានថ្មីមួយទៀត ដែលពិតជាមានសារៈសំខាន់ ចំពេលវេលា និងស្របតាមយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ ដំណាក់កាលទី១ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គោលនយោបាយTVET និងគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពជាដើម។ ឯកឧត្ដមមានប្រសាសន៍ថា គម្រោងនេះជាឱកាសដ៏សំខាន់មួយក្នុងការលើកកម្ពស់គុណភាព និងមុខមាត់ TVET កម្ពុជាតាមរយៈការពង្រីកការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញថាមពលកកើតឡើងវិញ និងជំនាញបៃតងទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលថ្នាក់ខេត្ត ផ្តល់ការកសាងសមត្ថភាពដល់គ្រូបណ្តុះបណ្តាល TVET និងអ្នកអភិវឌ្ឍកម្មវិធីសិក្សា ជំរុញការរៀនសូត្រតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល ព្រមទាំងពង្រឹងភាពជាដៃគូជាមួយវិស័យឧស្សាហកម្ម និងបង្កើតឱកាសការសិក្សាផ្អែកលើការអនុវត្តការងារ។ លើសពីនេះ កម្ពុជាអាចពង្រឹងភាពជឿជាក់ និងគុណភាពនៃការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញ បង្កើនទំនុកចិត្តពីវិស័យឯកជន និងធានាថា និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាមានជំនាញដែលឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការ និងត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយវិស័យឧស្សាហកម្មទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស។ ឯកឧត្តមបានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយ LED ព្រមទាំងប្តេជ្ញាអនុវត្ត MoU នេះឱ្យទទួលបានជោគជ័យ។ជាការឆ្លើយតប លោក ពីយូស ហ្វ្រិក បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជៅចំពោះឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីដែលពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យនេះ ខណៈកម្ពុជាមានមហិច្ឆតាពង្រីកការប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញ និងជាឱកាសសម្រាប់ទីផ្សារការងារ ជាពិសេសក្នុងការផ្លាស់ប្តូរកម្លាំងពលកម្មទៅរកមុខរបរដែលមានជំនាញខ្ពស់ និងតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់។ លោកគូសបញ្ជាក់ថា LED មានគោលបំណងអភិវឌ្ឍកម្មវិធីសិក្សា និងសម្ភារសិក្សាស្តង់ដាសម្រាប់ជំនាញសូឡាឱ្យស្របនឹងបរិបទកម្ពុជា បណ្តុះបណ្តាលគ្រូ និងផ្តល់ឧបករណ៍បណ្តុះបណ្តាល ដើម្បីកសាងមជ្ឈមណ្ឌលជំនាញនៅកម្ពុជា ដែលអាចពង្រីកកម្មវិធីដោយខ្លួនឯង កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើអ្នកជំនាញអន្តរជាតិ និងត្រៀមខ្លួនពង្រីកទំហំបណ្តុះបណ្តាលទៅតាមតម្រូវការទីផ្សារការងារក្នុងរយៈពេលវែង៕

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ឧត្តមអគ្គានុរក្សថ្នាក់លេខ១ ឈន សាណាត អគ្គនាយក នៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានអញ្ជើញទទួលជួបពិភាក្សាការងារជាមួយ គណៈប្រតិភូ នៃគណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងទារុណកម្ម (គ.ជ.ប.ទ) ដឹកនាំដោយ ឯកឧត្តម ឧត្តមសេនីយ៍ឯក បណ្ឌិត ជា តារា ប្រធានលេខាធិការដ្ឋាន គ.ជ.ប.ទ ក្នុងគោលបំណងដើម្បីពង្រឹងការបង្ការ និងទប់ស្កាត់អំពើហិង្សាគ្រប់ទម្រង់ចំពោះជនជាប់ឃុំ។ក្នុងជំនួបនោះដែរ ក៏មានការអញ្ជើញចូលរួមពី អគ្គនាយករង ប្រធាននាយកដ្ឋាន និងមន្ដ្រីពាក់ព័ន្ធជាច្រើនរូបទៀត ក្រោមចំណុះអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នៅសាលប្រជុំលេខ៤២០ នៃទីស្តីការក្រសួងមហាផ្ទៃ។នាឱកាសនោះ ឯកឧត្តម ឧត្តមអគ្គានុរក្សថ្នាក់លេខ១ ឈន សាណាត បានមានប្រសាសន៍ថា នាពេលកន្លងមក ការអនុវត្តរបស់មន្ត្រីពន្ធនាគារ គឺផ្អែកលើតួនាទីភារកិច្ចបានកំណត់ អនុលោមតាមច្បាប់ស្តីពីពន្ធនាគារ និងច្បាប់ពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។ឯកឧត្តម អគ្គនាយក បន្ដថា ចំពោះការគ្រប់គ្រង ឬការអនុវត្តចំពោះជនជាប់ឃុំ គឺផ្អែកលើនីតិវិធី និងបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងពន្ធនាគារ ដូចជា ៖ ការធានាសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានរបស់ជនជាប់ឃុំ, ការដោះស្រាយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្តល់កន្លែងស្នាក់នៅឱ្យមានលក្ខខណ្ឌសមស្រប, កិច្ចការពារធានាសន្តិសុខសុវត្ថិភាព បង្ការទប់ស្កាត់អំពើហិង្សាគ្រប់ទម្រង់, រាល់ការធ្វើទារុណកម្ម ទង្វើអមនុស្សធម៌ ឬការរំលោភបំពានលើជនជាប់ឃុំ និងការ រើសអើងចំពោះជនជាប់ឃុំ ត្រូវបានហាមឃាត់ជាដាច់ខាត, ការផ្តល់របបអាហារហូបចុក និងការថែទាំសុខភាពស្របតាមស្តង់ដារសុខាភិបាល, កិច្ចសហការគាំទ្រផ្នែកច្បាប់ (ការទទួលជួបមេធាវី ជួបស្ថានទូត ឬស្ថានតំណាង សម្រាប់ជនជាប់ឃុំបរទេស), ការទទួលបានកិច្ចគាំពារចំពោះជនជាប់ឃុំជាអនីតិជន និងជនជាប់ឃុំជាស្ត្រី ព្រមទាំងកូនតាមម្តាយក្នុងពន្ធនាគារ, ផ្តល់កម្មវិធីអប់រំកែប្រែ បណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងស្តារនីតិសម្បទា, សិទ្ធិប្រតិបត្តិសាសនាតាមជំនឿផ្ទាល់ខ្លួន, សិទ្ធិការផ្តល់-ទទួលព័ត៌មាន ឬជួបសួរសុខទុក្ខពីក្រុមគ្រួសារ សាច់ញាតិជាដើម។ទន្ទឹមនឹងនេះ ឯកឧត្តម ឧត្តមសេនីយ៍ឯក បណ្ឌិត ជា តារា បានលើកឡើងថា ជំនួបពិភាក្សាការងារ នាពេលថ្ងៃនេះ ក្នុងគោលបំណង លើកកម្ពស់ការយល់ដឹងដល់ជនជាប់ឃុំ អំពីផលប៉ះពាល់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៃគ្រឿងញៀន។ ដូច្នេះ ការផ្សព្វផ្សាយអប់រំ និងការកែប្រែឥរិយាបថរបស់ជនជាប់ឃុំ គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការជួយឱ្យពួកគេយល់ដឹងពីគ្រោះថ្នាក់នៃគ្រឿងញៀន កែប្រែខ្លួន និងត្រៀមខ្លួនវិលត្រឡប់ទៅរស់នៅក្នុងសង្គមវិញប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ និងគ្មានការពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀន៕

(ភ្នំពេញ)៖ អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងអគ្គនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប នៅរសៀលថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ បានទទួលស្វាគមន៍គណៈប្រតិភូស្ថានទូតសហរដ្ឋអាម៉េរិកប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដឹកនាំដោយលោកស្រី Aleks Zittle ភារធារី ស្ថានទូតអាម៉េរិកប្រចាំកម្ពុជា នៅទីស្នាក់ការក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប ដើម្បីពិភាក្សាអំពីការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការធុរកិច្ច និងវិនិយោគរវាងកម្ពុជា និងសហរដ្ឋអាម៉េរិក។ក្នុងជំនួបនេះ ភាគីទាំងពីរបានផ្តោតសំខាន់លើឱកាសវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិកនៅកម្ពុជា ព្រមទាំងលទ្ធភាពក្នុងការចាប់ដៃគូជាមួយ ក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប ជាពិសេសក្នុងវិស័យថាមពល និងថាមពលកកើតឡើងវិញ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាវិស័យមានសក្តានុពលសម្រាប់ការវិនិយោគ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរយៈពេលវែង។លោកស្រី Aleks Zittle បានបង្ហាញពីការចាប់អារម្មណ៍របស់ក្រុមហ៊ុន និងវិនិយោគិនសហរដ្ឋអាម៉េរិក ចំពោះវិស័យថាមពលកកើតឡើងវិញនៅកម្ពុជា ជាពិសេសចំពោះគម្រោងវិនិយោគធំៗរបស់ រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប ដែលអាចបង្កើតឱកាសសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិកចូលរួមជាដៃគូ និងពង្រីកវត្តមានរបស់ខ្លួននៅក្នុងទីផ្សារកម្ពុជា។ជាការឆ្លើយតប អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង បានស្វាគមន៍ និងបង្ហាញការបើកចំហចំពោះក្រុមហ៊ុនសហរដ្ឋអាម៉េរិកដែលមានបំណងមកវិនិយោគនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងវិស័យថាមពលកកើតឡើងវិញ និងតាមរយៈកិច្ចសហការជាមួយក្រុមហ៊ុន បទុមសាគរ អេនើជី ឯ.ក (Botum Sakor Energy Company Limited) ដែលជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធ គ្រប់គ្រងទាំងស្រុងដោយ រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប។ទន្ទឹមនឹងនេះ អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង ក៏បានលើកឡើងពីសក្តានុពល និងភាពទាក់ទាញ នៃបរិយាកាសវិនិយោគនៅកម្ពុជា ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើស្ថិរភាពនយោបាយ ស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងការគាំទ្ររបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ចំពោះវិស័យឯកជន និងវិនិយោគិនបរទេស។ កត្តាទាំងនេះ ត្រូវបាន មើលឃើញថាជាមូលដ្ឋានសំខាន់សម្រាប់ការទាក់ទាញទុនវិនិយោគ និងជំរុញការចូលរួមរបស់ក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យថាមពលរបស់កម្ពុជា។សូមជម្រាបថា ក្នុងចំណោមគម្រោងវិនិយោគសំខាន់ៗរបស់ រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប ក្នុងវិស័យថាមពល គឺគម្រោងរោងចក្រផលិតអគ្គិសនីដើរដោយឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ LNG របស់ ក្រុមហ៊ុន បទុមសាគរ អេនើជី ដែលមានអានុភាពសរុប ៩០០មេហ្កាវ៉ាត់ និងទុនវិនិយោគប្រមាណ ១,៣៤ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកបទុមសាគរ ខេត្តកោះកុង ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាគម្រោងថាមពលដ៏ធំមួយ ដែលអាចចូលរួមពង្រឹងសមត្ថភាពផលិតអគ្គិសនី និងសន្តិសុខថាមពលរបស់កម្ពុជា។គម្រោងបានចាប់ផ្តើមសាងសង់ជាផ្លូវការកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ ហើយត្រូវបានបែងចែកជាពីរដំណាក់កាល។ ដំណាក់កាលទី១ មានអានុភាព ៤៥០មេហ្គាវ៉ាត់ គ្រោងនឹងដាក់ឱ្យដំណើរការនៅចុងឆ្នាំ២០២៦ ខណៈដំណាក់កាលទី២ ដែលមានអានុភាព ៤៥០មេហ្គាវ៉ាត់ បន្ថែមទៀត គ្រោងនឹងដាក់ឱ្យដំណើរការនៅឆ្នាំ២០២៧។ការអភិវឌ្ឍគម្រោងនេះ ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងជួយបង្កើនសមត្ថភាពផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីក្នុងប្រទេស កាត់បន្ថយសម្ពាធលើប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ថាមពល ជួយបង្កើនស្ថិរភាពបណ្តាញអគ្គិសនី និងគាំទ្រដល់ការរីកចម្រើននៃវិស័យឧស្សាហកម្ម និងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជា៕

(អន្តរជាតិ)៖ មហាសេដ្ឋី Crypto លោក Michael Saylor និយាយថា ChatGPT បានជួយក្រុមហ៊ុនរបស់គាត់បង្កើនប្រាក់បាន 15 ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកដោយការរចនាផលិតផលហិរញ្ញវត្ថុដែលគាំទ្រដោយ bitcoin ដែលផ្តល់មូលនិធិដល់យុទ្ធសាស្ត្រទិញរូបិយប័ណ្ណគ្រីបតូដ៏ខ្លាំងក្លារបស់ខ្លួន។ថ្លែងនៅលើផតខាស The Diary of a CEO នៅថ្ងៃទី 6 ខែសីហា លោក Saylor បាននិយាយថាគាត់បានងាកទៅរក chatbot AI បន្ទាប់ពី Strategy បានប្រើប្រាស់វិធីធម្មតាជាងនេះក្នុងការបង្កើនប្រាក់ដើម្បីទិញ bitcoin បន្ថែមទៀត។បុរសអាយុ 61 ឆ្នាំរូបនេះបានពន្យល់ថា តួលេខនេះសំដៅទៅលើចំនួនទឹកប្រាក់ដែល Strategy រកបាន តាមរយៈការផ្តល់ជូនភាគហ៊ុនអាទិភាពជាបន្តបន្ទាប់ជាជាងប្រាក់ចំណូលផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់។គាត់បាននិយាយថា ChatGPT បានជួយអភិវឌ្ឍរចនាសម្ព័ន្ធនៃមូលបត្របន្ទាប់ពីការពឹងផ្អែកពីមុនរបស់ក្រុមហ៊ុនលើបំណុលដែលអាចប្តូរបានឈានដល់ដែនកំណត់របស់ខ្លួន។ ផលិតផលទាំងនេះត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់ការទិញ bitcoin បន្ថែមខណៈពេលដែលទាក់ទាញវិនិយោគិនដែលផ្តោតលើប្រាក់ចំណូល នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ Fortune។លោកបាននិយាយថា "អ្នកមិនចង់រៀនពីរបៀបធ្វើអ្វីដែល AI អាចធ្វើបានទេ"។ "អ្វីដែលអ្នកចង់ធ្វើគឺរៀនពីរបៀបសុំឱ្យ AI ធ្វើអ្វីមួយដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ ប្រសិនបើអ្នកចង់បង្កើតរឿងជោគជ័យដ៏អស្ចារ្យទាំងនេះ អ្នកចង់ស្វែងរកឱកាសវេទមន្ត"។លោក Saylor ដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិសុទ្ធចំនួន ៤ ពាន់លានដុល្លារដោយ Forbes បានបង្កើតក្រុមហ៊ុនផ្នែកទន់ MicroStrategy ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៩។ ​​ក្រុមហ៊ុននេះ ដែលឥឡូវត្រូវបានគេស្គាល់ថា Strategy បានផ្លាស់ប្តូរខ្លួនវាទៅជាអាជីវកម្មដែលផ្តោតលើ bitcoin ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ហើយបានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនជួញដូរសាធារណៈដំបូងគេដែលធ្វើឱ្យរូបិយប័ណ្ណគ្រីបតូក្លាយជាទ្រព្យសកម្មរតនាគារស្នូល។ចាប់តាំងពីពេលនោះមក Strategy បានក្លាយជាម្ចាស់ bitcoin សាជីវកម្មធំជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក។ វាមាន bitcoin ជិត ៨៥០,០០០ ដែលមានតម្លៃជាង ៥០ ពាន់លានដុល្លារក្នុងតម្លៃទីផ្សារបច្ចុប្បន្ន។នេះមិនមែនជាលើកទីមួយទេដែលលោក Saylor បានសរសើរ AI សម្រាប់ការជួយបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រហិរញ្ញប្បទានរបស់ក្រុមហ៊ុន។ នៅក្នុងសន្និសីទអ្នកអភិវឌ្ឍន៍របស់ Strategy កាលពីឆ្នាំមុន លោកបាននិយាយថា លោកបានប្រើរបៀប Deep Research របស់ ChatGPT ដើម្បីជួយរចនាផលិតផលភាគហ៊ុនអាទិភាពដែលអាចប្តូរបានរបស់ខ្លួន នេះបើយោងតាម ​​Forbes។លោក Saylor បាននិយាយថា បទពិសោធន៍នេះបានពង្រឹងជំនឿរបស់លោកថា កម្មករ និងសហគ្រិនគួរតែផ្តោតលើការដឹកនាំ AI ជាជាងការប្រកួតប្រជែងជាមួយវា៕

(អន្តរជាតិ)៖ ការស្រាវជ្រាវ​បាន​រកឃើញថា ផ្លែទៀប មាន​ផ្ទុក​ប៉ូតាស្យូម ម៉ាញ៉េស្យូម ជាតិ​សរសៃ និង​សារធាតុ​ប្រឆាំង​អុកស៊ីតកម្ម​ដែល​ធ្វើការ​រួមគ្នា​ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់​សម្ពាធ​ឈាម​ដែល​មាន​សុខភាព​ល្អ។មាតិកា​ប៉ូតាស្យូម​ខ្ពស់​របស់​វា​ជួយ​បន្ធូរ​សរសៃឈាម ខណៈ​ពេល​ដែល​ជំរុញ​តម្រងនោម​ឲ្យ​បញ្ចេញ​សូដ្យូម​លើស​ចេញពី​រាងកាយ។ សូដ្យូម​តិច​មានន័យថា​ការ​រក្សា​ជាតិ​ទឹក​តិច​ជាង​មុន ដែល​កាត់បន្ថយ​សម្ពាធ​នៅក្នុង​សរសៃឈាម។ ការពិនិត្យឡើងវិញ​មួយ​ដែល​បាន​ចេញផ្សាយ​នៅក្នុង​ទិនានុប្បវត្តិ Foods បាន​រាយការណ៍​ថា តុល្យភាព​ប៉ូតាស្យូម​ទៅ​សូដ្យូម​អំណោយផល​របស់​ផ្លែឈើ​នេះ​ជួយ​គ្រប់គ្រង​សម្ពាធ​ឈាម និង​គាំទ្រ​ដល់​សុខភាព​បេះដូង​និង​សរសៃឈាម។ផ្លែទៀប ​ក៏​ផ្គត់ផ្គង់​ម៉ាញ៉េស្យូម​ផងដែរ ដែល​ជា​សារធាតុរ៉ែ​ដែល​ជួយ​បន្ធូរ​សាច់ដុំ​ជុំវិញ​សរសៃឈាម។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​កត់សម្គាល់ថា ម៉ាញ៉េស្យូម​ដើរតួ​ស្រដៀង​គ្នា​នឹង​សារធាតុ​ទប់ស្កាត់​ឆានែល​កាល់ស្យូម​ដោយ​កំណត់​ការចូល​កាល់ស្យូម​ទៅក្នុង​កោសិកា​សាច់ដុំ ដែល​អនុញ្ញាតឱ្យ​សរសៃឈាម​រីក​ធំ និង​ធ្វើឱ្យ​ឈាមរត់​ប្រសើរឡើង។ យន្តការ​នេះ​ក៏​ត្រូវបាន​គូសបញ្ជាក់​នៅក្នុង​ការពិនិត្យ​ឱសថសាស្ត្រ​នៃ​ផ្លែឈើ​ផងដែរ។គុណសម្បត្តិមួយទៀតបានមកពីសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មរបស់វា រួមទាំងវីតាមីន C និងប៉ូលីហ្វេណុល។ ការសិក្សាមន្ទីរពិសោធន៍បង្ហាញថា សមាសធាតុទាំងនេះការពារស្រទាប់សរសៃឈាមពីភាពតានតឹងអុកស៊ីតកម្ម ដែលអនុញ្ញាតឱ្យរាងកាយរក្សាការផលិតអុកស៊ីដអាសូត ដែលជាសារធាតុគីមីធម្មជាតិដែលរក្សាសរសៃឈាមឱ្យមានភាពបត់បែន និងជំរុញលំហូរឈាមឱ្យមានសុខភាពល្អ។ជាតិសរសៃ និងនីអាស៊ីន (វីតាមីន B3) របស់ផ្លែឈើក៏អាចជួយកាត់បន្ថយកូឡេស្តេរ៉ុល LDL ឬ "អាក្រក់" ដែលកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការប្រមូលផ្តុំបន្ទះដែលរួមចំណែកដល់ជំងឺលើសឈាម និងជំងឺបេះដូង។ក្រៅពីសម្ពាធឈាម អាទីសក៏ជាប្រភពដ៏ល្អនៃវីតាមីន C សម្រាប់ភាពស៊ាំ ជាតិសរសៃអាហារសម្រាប់ការរំលាយអាហារ វីតាមីន B6 សម្រាប់មុខងារខួរក្បាល និងជាតិដែកដែលគាំទ្រដល់ការផលិតកោសិកាឈាមក្រហមដែលមានសុខភាពល្អ។អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសង្កត់ធ្ងន់ថា ផ្លែទៀប មិនមែនជាការជំនួសសម្រាប់ថ្នាំថែទាំនោះទេ ហើយអ្នកដែលប្រើថ្នាំបញ្ចុះសម្ពាធឈាមរួចហើយគួរតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យរបស់ពួកគេ មុនពេលទទួលទានអាហារដែលសម្បូរប៉ូតាស្យូមយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះសម្ពាធឈាមអាចធ្លាក់ចុះទាបពេក៕

(អន្តរជាតិ)៖ យោងតាមអង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ នៅទូទាំងពិភពលោក ស្ត្រីចំណាយពេលច្រើនជាងបុរស 2.5 ដងលើការងារថែទាំផ្ទះ និងគ្រួសារ ដែលមិនទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ការថែទាំដែលគ្មានទីបញ្ចប់នេះធ្វើឱ្យសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់ស្ត្រីចុះខ្សោយឥតឈប់ឈរ ដែលបង្កប់នូវជំនឿដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ថាពួកគេមិនអាចអស់កម្លាំង ត្រូវតែដោះស្រាយអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងតែម្នាក់ឯង ហើយការឈប់ធ្វើការងារផ្ទុះ នឹងបណ្តាលឱ្យអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដួលរលំ។ប្រសិនបើមិនបានដោះស្រាយ អ្វីដែលចាប់ផ្តើមជាអស់កម្លាំងរាងកាយ គេងមិនលក់ និងឆាប់ខឹងអាចកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សទៅជាការផ្ទុកលើសទម្ងន់ផ្លូវចិត្តយូរអង្វែង។ នេះជារឿយៗនាំឱ្យមានភាពស្ពឹកស្រពន់ផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរ ការដកខ្លួនចេញពីសង្គម និងការបាត់បង់ខ្លួនឯងទាំងស្រុងលើសពីតួនាទីជាភរិយា និងម្តាយ។ការស្រាវជ្រាវពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក និងសមាគមចិត្តសាស្ត្រអាមេរិកបញ្ជាក់ថា ភាពតានតឹងរបស់អ្នកថែទាំរយៈពេលយូរមានផលវិបាករាងកាយ និងផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរលើសពីផលប៉ះពាល់ផ្លូវចិត្ត។ប្រសិនបើមិនបានគ្រប់គ្រង បញ្ហាទាំងនេះបង្ហាញថាជាអស់កម្លាំងរ៉ាំរ៉ៃ ការរំខានដំណេក ឈឺក្បាលតានតឹង ឈឺសាច់ដុំ បាត់បង់ការផ្តោតអារម្មណ៍ ជំងឺញ៉ាំ និងបញ្ហារំលាយអាហារដូចជាជំងឺរលាកពោះវៀនធំ។គ្រោះថ្នាក់កាន់តែខ្លាំងឡើងនៅពេលដែលសម្ពាធនៅកន្លែងធ្វើការបង្កើនតម្រូវការក្នុងស្រុក។ បន្ទុកទ្វេដងនេះជំរុញឱ្យស្ត្រីអស់កម្លាំងពេញលេញ បង្កឱ្យមានជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តគ្លីនិក ជំងឺថប់បារម្ភ និងការគេងមិនលក់ធ្ងន់ធ្ងរដែលត្រូវការអន្តរាគមន៍ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ។លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Bui Pham Minh Man មកពីមជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រសាកលវិទ្យាល័យទីក្រុងហូជីមិញ បានកំណត់និយមន័យនៃការអស់កម្លាំងថាជាការអស់កម្លាំងរាងកាយ និងអារម្មណ៍ធ្ងន់ធ្ងរដែលបណ្តាលមកពីភាពតានតឹងរ៉ាំរ៉ៃដែលមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន។ទាំងនេះជាវិធីដោះស្រាយបន្ទុកក្នុងគ្រួសារ៖ ជាដំបូង និងសំខាន់បំផុត វាជារឿងសំខាន់សម្រាប់ភរិយាក្នុងការទំនាក់ទំនងព័ត៌មានលម្អិតនៃកិច្ចការប្រចាំថ្ងៃ ដើម្បីឱ្យសមាជិកគ្រួសារយល់ពីផលប៉ះពាល់ពិតប្រាកដនៃការងារប្រចាំថ្ងៃ និងអោយពួកគេជួយ ការងារតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ ទីពីរ ការគ្រប់គ្រងគ្រួសារគួរតែត្រូវបានចែករំលែករវាងសមាជិកគ្រួសារ ដែលត្រូវតែទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុងចំពោះការងារដែលបានកំណត់របស់ពួកគេ។ ឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើស្វាមី ជួយបង្រៀនកូនៗនៅ ផ្ទះបន្ថែម តាមដានកាលវិភាគថ្នាក់រៀន បង់ថ្លៃសេវា ទំនាក់ទំនងជាមួយគ្រូបង្រៀន និងរៀបចំការទៅយកកូន ជំនួសឱ្យការពឹងផ្អែកលើការរំលឹករបស់ភរិយា។ ទីបី ស្ត្រីជាច្រើនត្រូវលះបង់ភាពល្អឥតខ្ចោះ ហើយទំនាក់ទំនងដោយបើកចំហអំពីតម្រូវការរបស់ពួកគេ អារម្មណ៍នៃការផ្ទុកលើសទម្ងន់ និងការបែងចែកការទទួលខុសត្រូវយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដោយប្រាប់សមាជិក គ្រួសារពីការលំបាកខ្លួន។ ការសុំការគាំទ្រគឺជាភាពចាំបាច់ មិនមែនជាភាពទន់ខ្សោយនោះទេ។ទីបួន វាក៏សំខាន់ផងដែរសម្រាប់ភរិយាជាច្រើនក្នុងការរៀនពីរបៀបថែរក្សាខ្លួនឯង។ ការចំណាយពេលសូម្បីតែ 30 នាទីក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់រឿងផ្ទាល់ខ្លួន មិនថាសម្រាក ហាត់ប្រាណ អាន ឬគ្រាន់តែនៅម្នាក់ឯង គឺជាការថែរក្សាអារម្មណ៍ដ៏សំខាន់ជាជាងការបណ្ដោយខ្លួន៕