(អន្តរជាតិ)៖ ចាប់ពីសប្តាហ៍ក្រោយតទៅ សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបញ្ចេញប្រេងជាង ១៧០ លានបារ៉ែលពីស្តុកប្រេង រយៈពេល ១២០ ថ្ងៃរបស់ខ្លួន ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយទីផ្សារ។ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Chris Wright បានប្រកាសថា ប្រទេសនេះកំពុងបញ្ចេញប្រេងចំនួន ១៧២ លានបារ៉ែលពីទុនបម្រុង យុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួន ដើម្បីទប់ស្កាត់ការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃតម្លៃប្រេង ដោយសារតែវិបត្តិផ្គត់ផ្គង់នៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ លោក Wright បាននិយាយថា ការបញ្ចេញនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃ ផែនការ បញ្ចេញប្រេងចំនួន ៤០០ លានបារ៉ែល ដែលបានប្រកាសមុននេះដោយទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA)។ ការបញ្ចេញប្រេងពីទុនបម្រុង នឹងចាប់ផ្តើមនៅសប្តាហ៍ក្រោយ និងមានរយៈពេល ១២០ ថ្ងៃ។ នេះបើយោងតាមកាសែតរ៉យទ័រ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលសហរដ្ឋអាមេរិកបានមានប្រសាសន៍ថា “សហរដ្ឋអាមេរិកមានគម្រោងបន្ថែមប្រេងប្រមាណ ២០០ លានបារ៉ែលទៅក្នុងទុនបម្រុងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួនក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំខាងមុខ”។ ច្រកសមុទ្រហ័រមូស ដែលជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រេង និងឧស្ម័ន ត្រូវបានជាប់គាំងចាប់តាំងពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បានចាប់ផ្តើមវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់នៅថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈ ខណៈអ៊ីរ៉ង់បានសងសឹក ដោយការវាយប្រហារទៅ លើមូលដ្ឋានទ័ពអ៊ីស្រាអែល និងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងប្រទេសឈូងសមុទ្រ។ ជម្លោះនេះបានអូសបន្លាយជិតពីរ សប្តាហ៍ហើយ ហើយមិនទាន់បង្ហាញសញ្ញានៃការបញ្ចប់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះទេ។កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ (IRGC) កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ បានអះអាងថា ខ្លួននឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យ «ប្រេងមួយលីត្រ» ចាកចេញពីមជ្ឈិមបូព៌ាទេ ប្រសិនបើសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបន្តការវាយប្រហាររបស់ពួកគេ។ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា យោធាអ៊ីរ៉ង់ថែមទាំងបានព្រមានថា «តម្លៃប្រេងនឹងឡើងដល់ ២០០ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល »។មិនយូរប៉ុន្មាន IEA បានប្រកាសថា ប្រទេសជាសមាជិកបានយល់ព្រមបញ្ចេញប្រេងចំនួន ៤០០ លានបារ៉ែលពី ទុនបម្រុងសង្គ្រោះបន្ទាន់របស់ពួកគេ។ នេះគឺជាអន្តរាគមន៍ដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់អង្គការ។យ៉ាងណាក៏ដោយ តម្លៃប្រេងឆៅសកលមិនទាន់ធ្លាក់ចុះនៅឡើយទេ។ នៅពេលបិទការជួញដូរនៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ទាំងប្រេងឆៅប្រភេទ Brent និង WTI បានកើនឡើងជិត ៥%។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែមីនា តម្លៃបានបន្តកើនឡើង ដោយបច្ចុប្បន្នឡើងដល់ ៩៣ ដុល្លារ និង ៩៨ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលរៀងៗខ្លួន។

(សុខភាព)៖ បញ្ហាសក់ជ្រុះ សក់ខ្សោយ មិនរឹងមាំ ត្រូវបានមនុស្សជាច្រើនកំពុងជួបប្រទះ ហើយប៉ះពាល់ដល់ផ្លូវចិត្តជាខ្លាំងផងដែរ ពីព្រោះសក់ស្អាត រលាស់ រលោង និងក្រាស់ល្អ ក៏ជាផ្នែកមួយលើកសម្រស់របស់មនុស្សប្រុស ស្រីគ្រប់រូបផងដែរ។ ទាំងនេះជាវិធី ៧ យ៉ាងដើម្បីជួយស្ត្រីកាត់បន្ថយការជ្រុះសក់ និងចិញ្ចឹមសក់របស់ពួកគេឱ្យរឹងមាំ និងមានសុខភាពល្អ។១/ការគ្រប់គ្រងអរម៉ូន៖ ការប្រែប្រួលអ័រម៉ូនគឺជាមូលហេតុចម្បងនៃការជ្រុះសក់ចំពោះស្ត្រី។ ការមានផ្ទៃពោះ ការអស់រដូវ និងជំងឺក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតអាចរំខានដល់វដ្តលូតលាស់សក់ធម្មជាតិ។ ឧទាហរណ៍ ការជ្រុះសក់ក្រោយសម្រាលកូន គឺជារឿងធម្មតាណាស់ ហើយការអស់រដូវបណ្តាលឱ្យសក់ ស្តើងដោយសារតែកម្រិតអរម៉ូនអ៊ឹស្ត្រូសែនថយចុះ។ ការកំណត់អត្តសញ្ញាណមូលហេតុនៃការជ្រុះសក់ជួយស្ត្រីជ្រើសរើសការព្យាបាលដែលមានប្រសិទ្ធភាព ដូចជាការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅដើម្បីធ្វើឱ្យអរម៉ូនមានតុល្យភាព។២/អាហារបំប៉ន៖ សក់ត្រូវការសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗដើម្បីលូតលាស់បានល្អ។ កង្វះជាតិដែក វីតាមីន D ស័ង្កសី ប៊ីយ៉ូទីន (វីតាមីន B7) ឬប្រូតេអ៊ីនធ្វើឱ្យឫសសក់ចុះខ្សោយ។ របបអាហារមានតុល្យភាពរួមផ្សំជាមួយនឹងការបំពេញបន្ថែមសារ ធាតុចិញ្ចឹមត្រឹមត្រូវគឺជាមធ្យោបាយសុវត្ថិភាពមួយដើម្បីកែលម្អសុខភាពសក់។ ស្ត្រីគួរតែញ៉ាំអាហារដែល សម្បូរសារធាតុចិញ្ចឹមដូចជាត្រី បន្លែស្លឹកបៃតង ស៊ុត សាច់គ្មានខ្លាញ់ និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ។៣/សម្រាកចិត្តរបស់អ្នក៖ ភាពតានតឹងប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់សក់ ដែលបណ្តាលឱ្យជ្រុះសក់។ ការគ្រប់គ្រងភាពតានតឹងគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ហើយវិធីសាស្រ្តដូចជា សមាធិ យូហ្គា ការសរសេរកំណត់ហេតុប្រចាំថ្ងៃ និងលំហាត់ដកដង្ហើម រួមចំណែកដល់ការកែលម្អសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្ត។៤/ការព្យាបាលដោយឡាស៊ែរ៖ ការព្យាបាលដោយឡាស៊ែរជំរុញសកម្មភាពឫសសក់ បង្កើនលំហូរឈាម ទៅកាន់ស្បែកក្បាល និងធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវអាហារូបត្ថម្ភនៃឫសសក់។ ជាលទ្ធផល សក់អាចដុះកាន់តែរឹងមាំ ក្រាស់ជាងមុន ហើយការជ្រុះសក់អាចត្រូវបានកាត់បន្ថយតាមពេលវេលា។៥/ការថែទាំស្បែកក្បាល៖ ការកក់សក់របស់អ្នកដោយថ្នមៗ ការជៀសវាងសារធាតុគីមីដ៏អាក្រក់ ការកំណត់ការធ្វើម៉ូតសក់ដោយប្រើកំដៅ និងការម៉ាស្សាស្បែកក្បាលរបស់អ្នកជាប្រចាំ ជួយរក្សាឫសសក់ ឱ្យមានសុខភាពល្អ។ ការម៉ាស្សាស្បែកក្បាលអាចបង្កើនចរន្តឈាម និងចិញ្ចឹមឫសសក់។ ជ្រើសរើសសាប៊ូកក់សក់ និងប្រទាល់បន្ទន់សក់ស្រាលៗដែលសមស្របសម្រាប់ប្រភេទសក់របស់អ្នក ដើម្បីការពារការខូចខាត និងការបែកចុង។៦/គេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់៖ សក់ដុះឡើងវិញពេលអ្នកគេង។ ការគេងពី ៧ ទៅ ៩ ម៉ោងជារៀងរាល់យប់ជួយគាំទ្រដល់វដ្តនៃការលូតលាស់សក់ និងកាត់បន្ថយការជ្រុះសក់។ ស្ត្រីគួរគេងឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ចូលគេងឲ្យទាន់ពេល និងកំណត់ពេលវេលាមើលអេក្រង់មុនពេលចូលគេង។៧/ប្រើប្រាស់អាហារបំប៉ន៖ វីតាមីន និងសារធាតុរ៉ែដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលូតលាស់សក់។ ជាតិដែក ស័ង្កសី វីតាមីន D និងវីតាមីន B7 (ប៊ីយ៉ូទីន) ជួយគាំទ្រដល់ការលូតលាស់សក់ និងកាត់បន្ថយការជ្រុះសក់។ នេះបើយោងតាមកាសែត Time of India ។ ស្ត្រីគួរតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីទទួលបាន ដំបូន្មានលើអាហារបំប៉នសមស្របតាមការណែនាំ ដោយជៀសវាងការប្រើថ្នាំដោយខ្លួនឯងក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ព្រោះវាអាចបណ្តាលឱ្យមានផលប៉ះពាល់។ ការជ្រុះសក់ ចំពោះស្ត្រីអាចទាក់ទងនឹងកត្តាហ្សែន។ ការដឹងពីប្រវត្តិគ្រួសាររបស់អ្នកជួយស្ត្រីឱ្យកំណត់ហានិភ័យដែលអាចកើតមានតាំងពីដំបូង និងចាត់វិធានការបង្ការជាមុនដូចជាការកែសម្រួលរបៀបរស់នៅរបស់ពួកគេ ឬការប្រើប្រាស់ផលិតផលថែរក្សាសក់សមស្រប។

(សុខភាព)៖ ការផឹកទឹកគឺជារឿងចាំបាច់សម្រាប់ជីវិតមនុស្សគ្រប់រូប ពិសេសការទទួលទានទឹករ៉ែ (Mineral Water) ធម្មជាតិ ដែលមានអត្ថប្រយោជន៍សុខភាពយ៉ាងច្រើន ដែលទឹកធម្មតាមិនអាចផ្ដល់ឱ្យបានពេញលេញ ពីព្រោះទឹករ៉ែមានសមាសធាតុដ៏សំខាន់មួយនៅ ក្នុងរាងកាយដែលជួយកម្ចាត់កាកសំណល់តាមទឹកនោម និងធ្វើឱ្យមុខងាររបស់រាងកាយ មានតុល្យភាព។ ផ្ទុកសារធាតុរ៉ែសំខាន់ៗដែលរាងកាយត្រូវការ ទឹករ៉ែផ្ទុកទៅដោយសារធាតុចិញ្ចឹមដែលរាងកាយ មិនអាចផលិតបានដោយខ្លួនឯង រួមមាន៖ កាល់ស្យូម (Calcium): ជួយពង្រឹងឆ្អឹង និងធ្មេញឱ្យរឹងមាំ និងជួយដល់ដំណើរការសាច់ដុំ។ ម៉ាញ៉េស្យូម (Magnesium): កាត់បន្ថយភាពតានតឹង (Stress) ជួយឱ្យគេងលក់ស្រួល និងពង្រឹងប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ។ ប៉ូតាស្យូម (Potassium): ជួយរក្សាតុល្យភាពសម្ពាធឈាម និងមុខងារបេះដូង។ហើយនេះជាទឹករ៉ែមួយប្រភេទដែលអ្នកមិនត្រូវរំលងគឺ ទឹករ៉ែធម្មជាតិ ប្លូស៊ី អង់ទីអុកស៊ីដង់ ដែលត្រូវបានសម្រិត សម្រាំងឡើងតាមបច្ចេកទេសស្តង់ដារកម្ពុជា CS 193:2011 របស់វិទ្យាស្ថានស្តង់ដារកម្ពុជា នៃក្រសួងឧស្សាហ៍កម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍។ ជាទឹករ៉ែធម្មជាតិ ដែលមានកម្រិត pH9 ទឹករ៉ែធម្មជាតិ ប្លូស៊ី អង់ទីអុកស៊ីដង់ ជាទឹកពិសាគុណភាពខ្ពស់ ជាជម្រើសល្អបំផុត សម្រាប់ក្រុម គ្រួសារ និងមនុស្សជាទីស្រឡាញ់របស់លោកអ្នក។ ការពិសារទឹករ៉ែធម្មជាតិ ប្លូស៊ី អង់ទីអុកស៊ីដង់ ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ដូចជា៖ -ជួយសម្រួលសសៃឈាមឱ្យដើរស្រួល-ជួយទប់ស្កាត់ជំងឺបេះដូង-ជួយបន្សាបជាតិពុល-ជួយបន្សាបជាតិអាស៊ីត-ជួយកាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់នៅរាងកាយ-ជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹង បង្កើនភាពចងចាំ-ជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ-ជួយឱ្យស្បែកមានសំណើមភ្លឺស្រស់ថ្លា។

(អន្តរជាតិ)៖ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាតិនូវែលសេឡង់បាននិយាយថា ខ្លួននឹងលុបចោលជើងហោះហើរចំនួន 1100ជើង ក្នុងរយៈពេលពីរខែខាងមុខ ដោយចង្អុលបង្ហាញពីផលប៉ះពាល់នៃសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។លោក Nikhil Ravishankar នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air New Zealand បាននិយាយថា ប្រហែលប្រាំភាគរយនៃជើងហោះហើររបស់ខ្លួននឹងត្រូវលុបចោល ដែលប៉ះពាល់ដល់អ្នកដំណើរចំនួន 44000 នាក់។លោកបាននិយាយថា ជើងហោះហើរដែលត្រូវបានលុបចោលភាគច្រើនស្ថិតនៅលើផ្លូវហោះហើរក្នុងស្រុកនៅក្នុងប្រទេសនូវែលសេឡង់ ប៉ុន្តែក៏នឹងរួមបញ្ចូលជើងហោះហើរអន្តរជាតិមួយចំនួនផងដែរ។លោក Ravishankar បានបន្ថែមថា ជើងហោះហើររវាងប្រទេសនូវែលសេឡង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងមិនរងផលប៉ះពាល់ដោយសារតែតម្រូវការកើនឡើងសម្រាប់ផ្លូវហោះហើរជំនួសទៅកាន់អឺរ៉ុបនោះទេ៕

(ភ្នំពេញ)៖ នាព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅសណ្ឋាគារ ណូវ៉ូតែល ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានអញ្ជើញចូលរួមជាគណៈអធិបតី និងថ្លែងសុន្ទរកថាក្នុងពិធីបើកសិក្ខាសាលាថ្នាក់ជាតិ ស្តីពីការលើកកម្ពស់ការគ្រប់គ្រងទារកដ្ឋាន ដែលប្រព្រឹត្តទៅក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ឯកឧត្ដមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ហង់ ជួនណារ៉ុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិគាំពារនិងអភិវឌ្ឍកុមារតូច។សិក្ខាសាលាថ្នាក់ជាតិនេះរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងស្វែងរកការគាំទ្រ និងជំរុញការវិនិយោគលើការបង្កើតទារកដ្ឋានប្រកបដោយស្តង់ដានៅតាមសហគមន៍ សហគ្រាស និងទារកដ្ឋានឯកជន ព្រមទាំងចែករំលែកចំណេះដឹងពីការពង្រឹងការគាំពារ និងអភិវឌ្ឍកុមារតូច។នៅក្នុងអង្គសិក្ខាសាលាដែលមានអ្នកចូលរួមជាង ២០០រូប មកពីថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួង-ស្ថាប័ន មានអាជ្ញាធរថ្នាក់ជាតិ ថ្នាក់ក្រោមជាតិ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ ឯកឧត្ដមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ហង់ ជួនណារ៉ុន បានមានប្រសាសន៍ថា ការយកចិត្តទុកដាក់លើការពង្រឹងយន្តការគ្រប់គ្រងទារកដ្ឋាន គឺជាសមិទ្ធផលថ្មីមួយទៀតដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការអនុវត្តតាមអនុសាសន៍ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងគោលដៅផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ផ្ទាល់ដល់កុមារតូច ដែលជាអ្នកបន្តវេនដ៏មានសក្តានុពល។ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ការផ្តល់សេវាទារកដ្ឋានក្នុងយុគសម័យទំនើប មិនមែនគ្រាន់តែជាការមើលថែទាំកុមារធម្មតាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាជាប្រព័ន្ធផ្តល់សេវាអប់រំក្នុងដំណាក់កាលដំបូងនៃជីវិត ដែលរួមបញ្ចូលនូវបំណិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ តាមរយៈការរៀនសូត្រដោយការលេង ការអប់រំសង្គមនិងអារម្មណ៍ ព្រមទាំងការផ្តល់សេវាប្រកបដោយសុវត្ថិភាព សុខភាព អាហារូបត្ថម្ភ និងអនាម័យ។នាឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ហេង សួរ បានគូសបញ្ជាក់ថា ការជំរុញការយល់ដឹងដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធ និយោជក និងអ្នករៀបចំដំណើរការទារកដ្ឋាន អំពីយន្តការគ្រប់គ្រងទារកដ្ឋានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព គឺពិតជាមានសារៈសំខាន់បំផុត។ ឯកឧត្តមបានលើកឡើងពីទស្សនវិស័យវែងឆ្ងាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចតេជោ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងសម្តេចធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រី ដែលជានិច្ចកាលតែងតែយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ចំពោះស្ត្រី ជាពិសេសបងប្អូនកម្មការិនី តាមរយៈការដាក់ចេញនូវវិធានការ និងគោលនយោបាយលើកកម្ពស់សុខភាព ជីវភាព និងការគាំពារកុមារតូច។ ជាក់ស្តែង ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បាននិងកំពុងអនុវត្តការផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលជូនកម្មការិនីមានផ្ទៃពោះ (សមាជិក ប.ស.ស.) ចំនួន៣ដំណាក់កាល ដើម្បីធានាថាម្តាយនិងទារកមានសុខភាពល្អ និងលូតលាស់បានពេញលេញ។ទន្ទឹមនឹងនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់លើការការពារសិទ្ធិស្ត្រីនៅកន្លែងធ្វើការ ឈរលើគោលការណ៍មិនរើសអើង ដូចជាការធានាការឈប់សម្រាកលំហែមាតុភាព ការអនុញ្ញាតឱ្យស្ត្រីមានផ្ទៃពោះចាប់ពី៣ខែឡើងទៅអាចចេញធ្វើការមុនម៉ោង ការរក្សាអតីតភាពការងារ និងការហាមឃាត់ដាច់ខាតនូវការបញ្ឈប់កម្មការិនីដោយសារការមានផ្ទៃពោះ។ ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានរំលេចពីវឌ្ឍនភាពនៃការរៀបចំទារកដ្ឋាននៅតាមរោងចក្រ ដូចជាករណីរោងចក្រ ម៉ាវ៉ល ហ្កាមិន (Marvel Garment) កាលពីឆ្នាំ២០២៥ និងបានបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រសួង ក្នុងការបន្តជំរុញ និងលើកទឹកចិត្តឱ្យរោងចក្រ សហគ្រាស រៀបចំ ឬគាំទ្រដល់ការផ្តល់សេវាទារកដ្ឋានសម្រាប់កូនកម្មករនិយោជិតបន្ថែមទៀត អាស្រ័យតាមជម្រើសនិងតម្រូវការជាក់ស្ដែង។ជាទីបញ្ចប់ ឯកឧត្ដមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ហង់ ជួនណារ៉ុន និងឯកឧត្តម ហេង សួរ បានអំពាវនាវដល់គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ឱ្យបន្តកិច្ចសហការ និងបង្កើនការវិនិយោគលើកុមារតូច តាមរយៈការរៀបចំទារកដ្ឋានប្រកបដោយស្តង់ដា ដើម្បីពង្រីកសេវាថែទាំ និងផ្តល់ឱកាសរៀនសូត្រក្នុងវ័យដំបូងដល់ទារកនិងកុមារតូច ប្រកបដោយសមធម៌ និងបរិយាបន្ន៕

(ភ្នំពេញ)៖ យោងតាមគណនីហ្វេសប៊ុកដែលមានឈ្មោះថា Channy San បានបង្ហាញពីហាងបាយមួយកន្លែង លក់ដាច់ មានភ្ញៀវចេញចូលច្រើន រសជាតិម្ហូបក៏ឆ្ងាញ់ តែចង្ក្រានគគ្រិចដូចសម្រុកកណ្តុរ។នេះជារឿងពិត ដែលបងស្រីម្នាក់បានទៅចូលរួម កម្មវិធីនៅខេត្តត្បូងឃ្មុំ គាត់បានចូលញ៉ាំ បបរស នៅហាងបាយមួយកន្លែង ហាងបាយនោះ លក់ដាច់ មានភ្ញៀវចេញចូលច្រើន រសជាតិម្ហូបក៏ឆ្ងាញ់ ! បន្ទាប់មកគាត់ បានសុំចូលបន្ទប់ទឹក ក៏បានដើរចូលទៅ ប្រទះឃើញ ដូចក្នុងរូប (ជាក់ស្ដែងលើសពីអ្វីគាត់ថតទៅទៀត ព្រោះនេះត្រឹមតែប៉ុន្មានផ្នែក) ជ្រុងមួយប៉ុណ្ណោះ! នេះជាកន្លែងធ្វើម្ហូប បន្លែ និងជាកន្លែងចំអិន ហើយក៏ជាកន្លែងដែលម្ចាស់ហាង រស់នៅផងដែរ! ចានឆ្នាំង រាយប៉ាយលើផ្លូវដើរ វាចតែមួយច្រកដើរ សភាពក្នុងផ្ទះគឺ ដើរខ្ញាំជើង ព្រោះវាអាចដូល តាមការមើលឃើញ បងស្រីថា អាច 5ឆ្នាំ មិនទាន់ជូតម្ដង!បងប្អូនអ្នកលក់អាហារទាំងឡាយអើយ ខ្ញុំជឿថា មិនមែនមានតែមួយនេះទេ មានច្រើនទៀត តែមកពីបងប្អូនជួបហើយ មិនហ៊ានបង្ហាញ សូមកែប្រែ ព្រោះនេះពាក់ព័ន្ធនឹងសុវត្ថិភាព ចំណីអាហារ ពាក់ព័ន្ធនឹងសុខភាពមនុស្ស អាហារជាប្រភពនៃថាមពល ហើយក៏ជាប្រភពនៃជម្ងឺ បើសិនជាយើង កង្វះអនាម័យ សុំចិត្ត កុំរកស៊ីចង់បានតែលុយ កុំស្មោគគ្រោគ អាងថា គេអ្នកញាំមិនបានឃើញ ឬអាងថាមិនមែនញ៉ាំចូលមាត់ខ្លួន។វីដេអូនេះ បានបង្ហាញថា ហាងម្ហូបមិនគួរផ្តោតតែលើរសជាតិទេ តែគួរតែផ្តោតលើអនាម័យជាចម្បង ព្រោះថា មនុស្សបច្ចប្បន្នស្រលាញ់សុខភាព ព្រោះថាបើសុខភាពល្អអ្វីៗក៏រលួនតាមនឹងដែរ៕

(អន្តរជាតិ)៖ តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈបានកើនឡើងនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក ដោយមានការកើនឡើងខ្លាំងបំផុតមួយចំនួនដែលត្រូវបានកត់ត្រានៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។តម្លៃប្រេងសាំងនៅទូទាំងអាស៊ីអាគ្នេយ៍មានភាពខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំង -នេះគឺជាតម្លៃជាមធ្យមក្នុងមួយលីត្រគិតជាដុល្លារអាមេរិក។សិង្ហបុរីឈរនៅលំដាប់កំពូលក្នុងបញ្ជីគឺ 1.80 ដុល្លារ ខណៈដែលប្រ៊ុយណេមានតម្លៃទាបបំផុតគឺត្រឹមតែ 0.40 ដុល្លារក្នុងមួយលីត្រ។ខាងក្រោមនេះជាតម្លៃសាំងនៅក្នុងប្រទេសអាស៊ានទាំង១០៖ សិង្ហបុរី៖ 1.80 ដុល្លារថៃ៖ 1.35 ដុល្លារឡាវ៖ 1.33 ដុល្លារកម្ពុជា៖ 1.28 ដុល្លារហ្វីលីពីន៖ 1.15 ដុល្លារវៀតណាម៖ 1.12 ដុល្លារមីយ៉ាន់ម៉ា៖ 1.05 ដុល្លារឥណ្ឌូនេស៊ី៖ 0.95 ដុល្លារម៉ាឡេស៊ី៖ 0.47 ដុល្លារប្រ៊ុយណេ៖ 0.40 ដុល្លារក្រៅពីអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រទេសដទៃទៀតក៏បានជួបប្រទះនឹងការកើនឡើងតម្លៃប្រេងសាំងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងអំឡុងពេលដូចគ្នា។ សាំងក៏បានឡើងថ្លៃនៅប្រទេស អូស្ត្រាលី និងសហរដ្ឋអាមេរិក អាល្លឺម៉ង់ សីស្ហែល ហ្គាតេម៉ាឡា លីបង់ និងនីហ្សេរីយ៉ា ផងដែរ។ ខណៈពេលដែលការប្រែប្រួលតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈគឺជាបញ្ហាសកល ការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅអាស៊ី បង្ហាញពីរបៀបដែលអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅតែងាយរងគ្រោះជាពិសេសចំពោះការផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងទីផ្សារថាមពលពិភពលោក៕

(ស៊ីដនី)៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក Anthony Albanese បាននិយាយថា អូស្ត្រាលីនឹងដាក់ពង្រាយយន្តហោះស៊ើបការណ៍យោធាទៅកាន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងបញ្ជូនមីស៊ីលទៅកាន់អារ៉ាប់រួម ប៉ុន្តែនឹងមិនដាក់កងទ័ពនៅលើដីនៅអ៊ីរ៉ង់ទេ។លោក Albanese បាននិយាយថា ការគាំទ្រផ្នែកយោធារបស់អូស្ត្រាលីនឹងជួយប្រទេសឈូងសមុទ្រការពារខ្លួនពីការវាយប្រហារដែលមិនបានញុះញង់ពីអ៊ីរ៉ង់ ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា អូស្ត្រាលីមិនមែនជាតួឯកទេ។លោក Albanese បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថា "ការចូលរួមរបស់យើងគឺការពារខ្លួនសុទ្ធសាធ"។ហើយវាគឺដើម្បីការពារប្រជាជនអូស្ត្រាលីដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ ក៏ដូចជាការពារមិត្តភក្តិរបស់យើងនៅអារ៉ាប់រួម"។លោក Albanese បាននិយាយថា អូស្ត្រាលីនឹងដាក់ពង្រាយយន្តហោះព្រមានជាមុន និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងតាមអាកាស E-7A Wedgetail ដែលផលិតដោយ Boeing សម្រាប់រយៈពេលបួនសប្តាហ៍ដំបូង ដើម្បីការពារដែនអាកាសខាងលើប្រទេសឈូងសមុទ្រ។លោកបានបន្ថែមថា មីស៊ីលអាកាសទៅអាកាសរយៈចម្ងាយមធ្យមកម្រិតខ្ពស់នឹងត្រូវបានផ្តល់ជូន UAE បន្ទាប់ពីការហៅទូរស័ព្ទជាមួយប្រធានាធិបតី លោក Mohammed bin Zayed Al Nahyan។សង្គ្រាមនេះបានបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាចំណុចស្ទះសម្រាប់ប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិរាវមួយភាគប្រាំរបស់ពិភពលោក ខណៈដែលជម្លោះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។ជនជាតិអូស្ត្រាលីប្រហែល 115000 នាក់បាននៅមជ្ឈិមបូព៌ានៅពេលដែលជម្លោះបានចាប់ផ្តើមកាលពី 11 ថ្ងៃមុន ហើយជនជាតិអូស្ត្រាលីចំនួន 2600 នាក់ឥឡូវនេះបានវិលត្រឡប់មកផ្ទះវិញដោយជើងហោះហើរពាណិជ្ជកម្ម ខណៈដែលទីក្រុងឈូងសមុទ្រជាច្រើនបានស្ថិតនៅក្រោមការទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់អ៊ីរ៉ង់៕

(សេអ៊ូល)៖ កូរ៉េខាងត្បូងបាននិយាយថា ខ្លួនអាចទប់ស្កាត់ការគំរាមកំហែងពីកូរ៉េខាងជើង ទោះបីជាសហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្លាស់ប្តូរទ្រព្យសម្បត្តិយោធាមួយចំនួនរបស់ខ្លួនទៅកាន់មជ្ឈិមបូព៌ាក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់ក៏ដោយ។ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តសន្តិសុខដ៏សំខាន់របស់ទីក្រុងសេអ៊ូល មានកងទ័ពប្រហែល ២៨៥០០នាក់ និងប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស និងមីស៊ីលជាច្រើននៅភាគខាងត្បូង ដើម្បីជួយទប់ស្កាត់ការឈ្លានពានពីកូរ៉េខាងជើងដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។កាសែត Washington Post បានរាយការណ៍នៅសប្តាហ៍នេះថា សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងផ្លាស់ប្តូរផ្នែកខ្លះនៃប្រព័ន្ធការពារតំបន់រយៈកម្ពស់ខ្ពស់ (THAAD) របស់ខ្លួនពីកូរ៉េខាងត្បូង ទៅកាន់មជ្ឈិមបូព៌ា ដោយដកស្រង់សម្តីមន្ត្រីដែលមិនបញ្ចេញឈ្មោះ។ក្រសួងការពារជាតិបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយទៅកាន់ AFP  ដោយសំដៅទៅលើបញ្ជា ការកងកម្លាំងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅកូរ៉េថា "ដោយមិនគិតពីថាតើទ្រព្យសម្បត្តិយោធាអាមេរិកមួយចំនួនត្រូវបានដាក់ពង្រាយនៅក្រៅប្រទេសឬអត់នោះទេ មិនមានបញ្ហាអ្វីទាំងអស់ជាមួយនឹងឥរិយាបថទប់ស្កាត់របស់យើងប្រឆាំងនឹងកូរ៉េខាងជើងនោះទេ ដោយសារតែកម្រិតនៃសមត្ថភាពយោធារបស់យើង។ប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីល THAAD ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលផ្លោងរយៈចម្ងាយខ្លី មធ្យម និងមធ្យមដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាវាយប្រហារដើម្បីសម្លាប់។វាត្រូវបានដំឡើងនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ដែលជាចលនាមួយដែលបង្កឱ្យមានការតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងពីប្រទេសចិន។លោកប្រធានាធិបតី Lee Jae Myung បាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកមិនពេញចិត្តនឹងការផ្លាស់ប្តូរទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានរាយការណ៍នោះទេ។លោកបាននិយាយថា "រដ្ឋាភិបាលកំពុងប្រឆាំងនឹងការដកអាវុធការពារដែនអាកាសមួយចំនួនរបស់អាមេរិក សម្រាប់តម្រូវការយោធារបស់ខ្លួន"។រូបថតមួយដែលថតដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Yonhap កាលពីសប្តាហ៍មុន និងចេញផ្សាយ ហាក់ដូចជាបង្ហាញពីផ្នែកខ្លះនៃប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីល THAAD ដែលត្រូវបានរុះរើនៅក្នុងស្រុក Seongju ចម្ងាយប្រហែល 220 គីឡូម៉ែត្រភាគខាងត្បូងនៃទីក្រុងសេអ៊ូល។មន្ត្រីប្រធានាធិបតីម្នាក់បានប្រាប់ AFP ថា វា "មិនសមរម្យ" ក្នុងការអត្ថាធិប្បាយលើសំណួរទាក់ទងនឹងការដាក់ពង្រាយទ្រព្យសម្បត្តិយោធាឡើងវិញ ហើយបានព្រមានប្រឆាំងនឹងការស្មានរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។លោកនិយាយថា របាយការណ៍ស្មានៗលើបញ្ហារសើបខាងយោធាគឺមិនគួរឱ្យចង់បានទេ ដោយសារតែផលប្រយោជន៍សន្តិសុខរបស់យើងនិងទំនាក់ទំនងរបស់យើងជាមួយប្រទេសសំខាន់ៗនៅមជ្ឈិមបូព៌ា៕

(អន្តរជាតិ)៖ ព្យុះខ្មៅដ៏អាក្រក់មួយកំពុងធ្លាក់មកលើវិស័យទេសចរណ៍លើប្រទេសនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា បន្ទាប់ពីជម្លោះអ៊ីរ៉ង់ ដែលធ្វើឱ្យតំបន់នេះប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃការខាតបង់ ៤៦ ពាន់លានដុល្លារ។ ចំពោះឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍នៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងតំបន់ឈូងសមុទ្រ ផលវិបាកនៃជម្លោះត្រូវបានគេព្យាករណ៍ថានឹង «ធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំងណាស់» ហើយគ្មាននរណាម្នាក់ដឹងច្បាស់ថាតើការធ្លាក់ចុះនេះនឹងជាបណ្តោះអាសន្ន ឬយូរអង្វែងនោះទេ។យោងតាមអង្គការទេសចរណ៍អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN Tourism) ភ្ញៀវទេសចរប្រមាណ ១០០ លាននាក់នឹងមកទស្សនាមជ្ឈិមបូព៌ានៅឆ្នាំ ២០២៥ ដែលស្មើនឹងជិត ៧% នៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ សរុបនៅទូទាំងពិភពលោក។ តួលេខនេះតំណាងឱ្យការកើនឡើង ៣% ពីឆ្នាំមុន និងការកើនឡើង ៣៩% បើប្រៀបធៀបទៅនឹងកម្រិតមុនពេលមានជំងឺរាតត្បាត។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយដោយ Oxford Economics នាដើមខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។នៅក្នុងរបាយការណ៍មួយដែលបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី 4 ខែមីនា នៅក្នុងទស្សនាវដ្តី សេដ្ឋកិច្ចទេសចរណ៍ អាមេរិក លោកស្រី Helen McDermott នាយិកាព្យាករណ៍សកល និងលោកស្រី Jessie Smith អ្នកសេដ្ឋកិច្ចជាន់ខ្ពស់ បានប៉ាន់ប្រមាណថា ចំនួនភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិមកកាន់មជ្ឈិមបូព៌ាអាចធ្លាក់ចុះពី 11-27% នៅឆ្នាំនេះ (បើប្រៀបធៀបទៅនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន) ដោយសារតែជម្លោះ ដែលស្មើនឹងការខាតបង់ភ្ញៀវទេសចរចំនួន 23-38 លាននាក់ ដែលបណ្តាលឱ្យខូចខាតចំនួន 29-56 ពាន់លានដុល្លារ។ នេះផ្ទុយពីកំណើនដែលរំពឹងទុក ១៣% នៅចុងឆ្នាំមុន។របាយការណ៍នេះបានបញ្ជាក់ថា «តួលេខសម្រាប់ការខាតបង់នេះក៏រួមបញ្ចូលទាំងផលប៉ះពាល់ផ្លូវចិត្តដែលនៅសេសសល់យូរបន្ទាប់ពីជម្លោះបញ្ចប់ផងដែរ» ។សេដ្ឋកិច្ចទេសចរណ៍ ក៏ព្យាករណ៍ផងដែរថា បណ្តាប្រទេស GCC (ក្រុមប្រឹក្សាសហប្រតិបត្តិការឈូងសមុទ្រ ដែលរួមមានអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អារ៉ាប់រួម កាតា គុយវ៉ែត បារ៉ែន និងអូម៉ង់) នឹងរងការខាតបង់ច្រើនបំផុតទាក់ទងនឹងចំនួនភ្ញៀវទេសចរ។ លោក McDermott និងលោក Smith បានកត់សម្គាល់ថា «ទាំងនេះគឺជាគោលដៅធំបំផុតនៅក្នុងតំបន់ ដែលពីមុនពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើ រូបភាពនៃសុវត្ថិភាព និងស្ថិរភាព »។ ប្រទេសអារ៉ាប់រួម និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ងាយរងគ្រោះជាពិសេស ដោយសារតែចំនួនអ្នកទេសចរអន្តរជាតិដ៏ច្រើន និងការពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំង លើការតភ្ជាប់ផ្លូវអាកាស។ យោងតាមរបាយការណ៍ ការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយការថប់បារម្ភរបស់អ្នកធ្វើដំណើរជាងការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវគោក។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រទេសកាតា និងបារ៉ែនមានសមាមាត្រនៃភ្ញៀវទេសចរដែលចូលមកកាន់ ប្រទេសនេះតាមផ្លូវគោកទាបជាង ដោយមានចំណែក 32% និង 74% រៀងគ្នានៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរសរុប ដូច្នេះផលប៉ះពាល់មិនសូវធ្ងន់ធ្ងរទេ។

(ចិន)៖ ក្មេងប្រុសម្នាក់នៅក្នុងខេត្តហឺណាន ត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យថាមានជំងឺមហារីកពោះវៀនធំដំ ណាក់កាលចុងក្រោយ ដែលប្រហែលជាដោយសារតែទម្លាប់យូរអង្វែងនៃការទទួលទានភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករ និងអាហារកែច្នៃច្រើនពេក។ កុមារារូបនេះត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យដោយការស្រកទម្ងន់យ៉ាងឆាប់រហ័ស និងឈឺពោះធ្ងន់ធ្ងរ។ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនៅមន្ទីរពេទ្យក្នុងតំបន់បានបង្ហាញថា ដុំសាច់បានរីករាលដាលដល់កន្លែងជា ច្រើននៅក្នុងប្រហោងពោះ អមដោយទឹកក្នុងក្រពះ (ascites)។ វេជ្ជបណ្ឌិតនៅមន្ទីរពេទ្យក្រុង Zhengzhou បានពិពណ៌នាអំពីស្ថានភាពរបស់អ្នកជំងឺថា "ធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំងណាស់"។ នេះបើយោងតាម កាសែត China Times ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយចិនបានរាយការណ៍ថា ក្មេងប្រុសនេះត្រូវបានចិញ្ចឹម និងមើលថែដោយជីដូនជីតារបស់គាត់តាំងពីក្មេង។ ដោយសារតែគាត់ត្រូវបានចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សាយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ របបអាហាររបស់គាត់ស្ទើរតែគ្មានការត្រួតពិនិត្យ ពីមនុស្សពេញវ័យទាល់តែសោះ។ គាត់បានផឹកសូដា និងតែគុជស្ទើរតែរាល់ថ្ងៃ ហើយថែមទាំងញ៉ាំអាហារឥតបានការ និងគ្មានជីវជាតិជំនួសបាយទៀតផង។ គ្រូពេទ្យបានកត់សម្គាល់ថា របបអាហារហួសហេតុនេះ ប្រសិនបើរក្សាបានយូរ នឹងរំខានដល់តុល្យភាពនៃមីក្រូជីវសាស្រ្តពោះវៀន បង្កើតបរិយាកាសនៃការរលាករ៉ាំរ៉ៃ និងបង្កើនហានិភ័យនៃការរីកសាយកោសិកាពោះវៀនមិនប្រក្រតី។មុនពេលចូលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ កុមាររូបនេះបានបង្ហាញរោគសញ្ញាដូចជារាគ និងបាត់បង់ចំណង់អាហារ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមគ្រួសារបានយល់ច្រឡំថាវាជាជំងឺរលាកក្រពះធម្មតា ហើយបានព្យាបាលកុមារដោយខ្លួនឯងនៅផ្ទះ។ លុះត្រាតែកុមារមានការហូរឈាមតាមរន្ធគូថ និងឈឺពោះស្រួចស្រាវ ទើបក្រុមគ្រួសារនាំគាត់ទៅបន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់។ អ្នកជំនាញផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រយល់ស្របថា ខណៈពេលដែលភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករ និងអាហារកែច្នៃខ្លាំងមិនមែនជាមូលហេតុផ្ទាល់តែមួយគត់នៃជំងឺមហារីកនោះទេ ការទទួលទានរយៈពេលវែង អាចនាំឱ្យមានកង្វះជាតិសរសៃធ្ងន់ធ្ងរ និងរំខានដល់មុខងារពោះវៀន។ រួមផ្សំជាមួយនឹងរបៀបរស់នៅមិនសូវសកម្ម និងយប់ជ្រៅ នេះបង្កើនហានិភ័យនៃការវិវត្តទៅជាជំងឺពោះវៀនយ៉ាងខ្លាំង។ អ្នកជំនាញមួយចំនួនក៏ណែនាំផងដែរថា អ្នកជំងឺវ័យក្មេង ដូចជាអ្នកជំងឺក្នុងករណីខាងលើ គួរតែឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យបន្ថែមទៀតសម្រាប់កត្តាហ្សែន ដែលអាចបង្កឡើងលឿនជាងមុនដោយរបបអាហារមិនល្អសម្រាប់សុខភាព។ជំងឺមហារីកពោះវៀនធំ និងរន្ធគូថកំពុងបង្ហាញពីនិន្នាការនៃការប៉ះពាល់ដល់មនុស្សវ័យក្មេងក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ។ ទិន្នន័យថ្មីៗបង្ហាញថា ភាគរយនៃអ្នកជំងឺដែលមានអាយុក្រោម 35 ឆ្នាំបានកើនឡើងដល់ 12.7% ដោយមានករណីកាន់តែច្រើនត្រូវបានកត់ត្រានៅអាយុក្មេងជាង។ គ្រូពេទ្យណែនាំមនុស្សឱ្យទៅពិនិត្យសុខភាពជាបន្ទាន់ ប្រសិនបើពួកគេមានរោគសញ្ញាដូចជាលាមកមានឈាម ការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់បត់ជើងធំភ្លាមៗ ឬការសម្រកទម្ងន់យ៉ាងឆាប់រហ័សដែលមិនអាចពន្យល់បាន។

(កម្សាន្ត)៖ កន្លងមកមនុស្សមួយចំនួនតែងប្រៀបធៀបតម្លៃនៃការធ្វើលិខិតឆ្លងដែនកម្ពុជាថា មានតម្លៃថ្លៃជាងប្រទេសជិតខាងតំបន់អាស៊ី ប៉ុន្តែតម្លៃលិខិតឆ្លងដែនប្រទេសនៅតំបន់អឺរ៉ុបមួយនេះ ថ្លៃជាងយើងគុណនឹង២ឯណោះ។ លិខិតឆ្លងដែនអូស្ត្រាលីត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាលិខិតឆ្លង ដែនថ្លៃបំផុតនៅលើពិភពលោកនៅឆ្នាំ 2026 ដោយពលរដ្ឋត្រូវចំណាយប្រាក់ជាង 300 ដុល្លារដើម្បីទទួលបាន អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណធ្វើដំណើរអន្តរជាតិប្រភេទនេះ។ អ្នកជំនាញនៅ Compare the Market ដែលជាគេហទំព័រប្រៀបធៀបតម្លៃធំជាងគេបំផុតទាំងបួននៅ ក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស បានប្រៀបធៀបតម្លៃ នៃការទទួលបានលិខិតឆ្លងដែនធម្មតានៅក្នុងប្រទេស និងដែនដីផ្សេងៗគ្នា ដើម្បីមើលថាតើពលរដ្ឋណាចំណាយច្រើនជាងគេលើឯកសារប្រភេទនេះ។ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យថ្លៃដើមឆ្នាំ ២០២៦ ដែលបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពពីរដ្ឋាភិបាលនៅចុងខែមករា ក្រុមស្រាវជ្រាវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណលិខិតឆ្លងដែនដែលមានតម្លៃថ្លៃ និងមានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់ពិភពលោក។ពលរដ្ឋអូស្ត្រាលីដែលមានគម្រោងធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសនៅឆ្នាំ ២០២៦ នឹងក្លាយជាអ្នកបង់ប្រាក់ខ្ពស់បំផុត ដោយសារថ្លៃដើមនៃការទទួលបានលិខិតឆ្លងដែននៅក្នុងប្រទេសនៅតែបន្តកើនឡើង។ កាលពីដើមឆ្នាំនេះ តម្លៃលិខិតឆ្លងដែនគឺ ៤២២ ដុល្លារអូស្ត្រាលី (ជាង ៣០០ ដុល្លារអាមេរិក) ដែលជាការកើនឡើង ១០ ដុល្លារអូស្ត្រាលី (ជាង ៧ ដុល្លារអាមេរិក) បើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ ២០២៥។នៅក្នុង កាសែត Canberra Times របស់ប្រទេសអូស្ត្រាលី អ្នកវិភាគ និងនិយតករបានចង្អុលបង្ហាញ ពីហេតុផលបីយ៉ាងដែលធ្វើឲ្យលិខិតឆ្លងដែននេះមានតម្លៃ «ថ្លៃ» ខ្លាំង។ យោងតាមក្រសួងការបរទេស និងពាណិជ្ជកម្មអូស្ត្រាលី ច្បាប់បានចែងថា ថ្លៃសេវាលិខិតឆ្លងដែនត្រូវបានកែតម្រូវដោយស្វ័យប្រវត្តិនៅថ្ងៃទី 1 ខែមករា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយផ្អែកលើសន្ទស្សន៍ថ្លៃទំនិញប្រើប្រាស់ (CPI)។ នេះមានន័យថា នៅពេលណាដែលថ្លៃដើម នៃការរស់នៅក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលីកើនឡើង តម្លៃនៃលិខិតឆ្លងដែនក៏កើនឡើងផងដែរ ។ លិខិតឆ្លងដែនអូស្ត្រាលីត្រូវបានចាត់ទុកថាជាលិខិតឆ្លងដែនដែលពិបាកក្លែងបន្លំបំផុតនៅក្នុងពិភពលោក។ រដ្ឋាភិបាលវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើលក្ខណៈពិសេសសុវត្ថិភាពដូចជារូបភាពហូឡូក្រាហ្វិកដ៏ទំនើប ទឹកថ្នាំដែលផ្លាស់ប្តូរពណ៌ និងបន្ទះឈីបអេឡិចត្រូនិចជំនាន់ក្រោយ។ ថ្លៃដើមនៃការស្រាវជ្រាវ ការផលិត និងការដំណើរការប្រព័ន្ធផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តសញ្ញាណនេះត្រូវបានគិតគូរដោយផ្ទាល់ទៅលើថ្លៃសេវាដែលពលរដ្ឋបង់។យោងតាម សន្ទស្សន៍អំណាចលិខិតឆ្លងដែន Henley (HPI) ដែលបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពនៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា លិខិតឆ្លងដែនអូស្ត្រាលីជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៧ នៅទូទាំងពិភពលោក ដោយផ្តល់សិទ្ធិចូលទៅកាន់គោលដៅចំនួន ១៨២ ដោយមិនចាំបាច់មានទិដ្ឋាការ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពលរដ្ឋប្រេស៊ីលស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកដែលចំណាយប្រាក់តិចបំផុតដើម្បីទទួលបានឯកសារ ធ្វើដំណើរសម្រាប់ការធ្វើដំណើរអន្តរជាតិ ដោយលិខិតឆ្លងដែនរយៈពេល 10 ឆ្នាំមានតម្លៃ 180 រៀល (ប្រហែល 35 ដុល្លារ)។ ប្រទេសផ្សេងទៀតដែលមានលិខិតឆ្លងដែនថោករួមមាន ឥណ្ឌា អារ៉ាប់រួម អេស្ប៉ាញ អាហ្វ្រិកខាងត្បូង ប៉ូឡូញ កូរ៉េខាងត្បូង ម៉ាឡេស៊ី និងស៊ុយអែត។ វៀតណាមក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានថ្លៃចេញលិខិតឆ្លងដែនទាប សម្រាប់រយៈពេលសុពលភាព 10 ឆ្នាំ - 200,000 ដុង (7.6 ដុល្លារអាមេរិក)។ ចំពោះការចេញលិខិតឆ្លងដែនឡើងវិញ ដោយសារតែការបាត់បង់ ឬខូចខាត ថ្លៃសេវាគឺ 400,000 ដុង (15 ដុល្លារអាមេរិក)។

តបតាមការអញ្ជើញរបស់អ្នករៀបចំកម្មវិធី ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអញ្ជើញជាគណៈអធិបតីក្នុងពិធីបេីកវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលគ្រូបង្គោលស្ដីពី​ “សេវាឧត្ដមភាពការអភិវឌ្ឍជំនាញ​ និងនវានុវត្តន៍ទេសចរណ៍សម្រាប់បណ្ដាប្រទេសមេគង្គ​ ឡាងឆាង” ដោយមានការចូលរួមពីសំណាក់ឯកឧត្តម ខៀវ​ រិទ្ធិភ័ណ្ឌ អភិបាលរងខេត្តកំពត និងភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិមកពីបណ្តាប្រទេសចិន ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា វៀតណាម និងកម្ពុជា ព្រមទាំងអ្នកជំនាញទេសចរណ៍ល្បីៗ សាស្រ្តាចារ្យ ​និងអ្នកប្រកបវិជ្ជាជីវៈសរុបច្រើនជាង២០០នាក់។ក្នុងឱកាសនៃវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ និងមានសារៈសំខាន់នេះ គណៈអធិបតី បានកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះពិធីវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលដែលមិនត្រឹមតែជាការចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ដែលជាវិស័យដ៏សំខាន់មួយក្នុងសេដ្ឋកិច្ច និងការរិះរកគំនិតផែនការបង្កើនសន្ទុះការងើបរើឡើងវិញរបស់វិស័យនេះតាមការចូលរួមរបស់យុវជនពីបណ្តាប្រទេសជាសមាជិក។ វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលអន្តរជាតិនេះ នឹងវេទិការឹតបន្តឹង និងពូនជ្រំទំនាក់ទំនងមិត្តភាព កិច្ចសហការ និងការផ្លាស់ប្តូរប្រជាជន និងប្រជាជនរវាងបណ្តាប្រទេសក្នុងអាងទន្លេមេគង្គ ដែលគម្រោងនេះត្រូវបានឧបត្តម្ភគាំទ្រទាំងស្រុងដោយភាគីមិត្តចិន។ ថ្លែងក្នុងឱកាសនេះដែរ ឯកឧត្តមអភិបាលរងបានជម្រាបជូនអង្គពិធីពីសក្តានុពលទេសចរណ៍ និងវិនិយោគរបស់ខេត្តកំពតជាច្រើន ជាពិសេសសមិទ្ធិផលដែលសម្រេចបានដោយរដ្ឋបាលខេត្ត គឺកំពតជាទីក្រុងជ័យលាភីផ្ការំដួល៣ទងថ្នាក់ជាតិជាបន្តបន្ទាប់ ជ័យលាភីទីក្រុងទេសចរណ៍ស្អាតអាស៊ាន២លើកជាបន្តបន្ទាប់ និងពានរង្វាន់ជ័យលាភីជាច្រើន សណ្ឋាគារបៃតង ផ្ទះស្នាក់សហគមន៍។ល។ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ កន្លងមកនេះ ខេត្តកំពត ទទួលបានទេសចរសរុបចំនួនជិត ២,៩លាននាក់ មានការកើនឡើងជិត៦% បើប្រៀបធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤ ចំពោះ ទេសចរបរទេសមានការកើនឡើងជិត២០%។ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី បានថ្លែងថាវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលប្រកបដោយគុណភាព នឹងបន្ថែមអត្ថន័យឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិរវាងប្រទេសក្នុងតំបន់អាងទន្លេមេគង្គ ព្រមទាំងចំណងមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន និងទំនាក់ទំនងការទូតដ៏យូរលង់អស់រយៈពេល៦៧ឆ្នាំ ស្របតាមស្មារតី «មិត្តដែកថែប និងសហគមន៍វាសនារួម កម្ពុជា-ចិនគ្រប់រដូវ ប្រកបដោយភាពស៊ីជម្រៅ និងភាពជាក់ស្ដែង ក្នុងយុគសម័យថ្មី» ក៏ដូចជាក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូងពេជ្ររវាងកម្ពុជា-ចិន។ និយាយដោយឡែក គឺការផ្តល់ឱកាសរួមគ្នាជាពិសេសយុវជនបន្តវេនពីប្រទេសសមាជិក ក្នុងការចូលរួមគ្នាគិត និងរួមគ្នាធ្វើ ដើម្បីអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ តាមរយៈការទាញយកពីបច្ចេកវិទ្យា និងគំនិតច្នៃប្រឌិតថ្មី ដើម្បីជម្រុញការងើបឡើងវិញនូវវិស័យទេសចរណ៍ បន្ទាប់ពីត្រូវជួបផលវិបាកយ៉ាងខ្លាំងពីវិបត្តិជម្ងឺកូវីដ១៩ កន្លងទៅ។ វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ នឹងផ្តល់ឱកាសដល់ប្រតិភូជាអ្នកប្រកបវិជ្ជាជីវៈ ឬ ក៏សហគ្រិនភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងគ្នា ធ្វើការរួមគ្នា សហការចាប់ឱកាសបង្កើតអាជីវកម្មទេសចរណ៍រួមគ្នាផងដែរ ដើម្បីជំរុញសន្ទុះងើបឡើងវិញនៃការវិនិយោគក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ និងកំណើនភ្ញៀវទេសចរជាតិ ចិន និងអន្តរជាតិមកលេងតំបន់អាងទន្លេមេគង្គនេះ។ខេត្តកំពត ថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦

(ក្រចេះ)៖ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងជាប្រធានគណៈកម្មការអន្តរក្រសួងរៀបចំបុណ្យទន្លេ លើកទី១០ ឆ្នាំ២០២៦ បានអញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំត្រួតពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងារត្រៀមរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេលើកទី១០ នៅខេត្តក្រចេះ ក្រោមប្រធានបទ៖ «ទន្លេបៃតង បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ និងធម្មជាតិមហាសាល» ចាប់ពីថ្ងៃទី២៧ ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។កិច្ចប្រជុំដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ មានការអញ្ជើញចូលរួមពីឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ ឯកឧត្តម លោកជំទាវជាថ្នាក់ដឹកនាំ និងមន្ត្រីរាជការនៃក្រសួងទេសចរណ៍សរុបចំនួន ៥០រូប។អង្គប្រជុំបានស្តាប់សេចក្តីរាយការណ៍ពីឯកឧត្តម លោកជំទាវប្រធានអនុគណៈកម្មការ និងលេខាធិការដ្ឋានអំពីការត្រៀមលក្ខណៈឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លនេះ ដោយផ្តោតលើចំណុចសំខាន់ៗមួយចំនួនដូចជា កម្មវិធី ទីតាំងកម្មវិធី ស្តង់ពិព័រណ៌ ទស្សនីយភាពសិល្បៈ កម្មវិធីវប្បធម៌ សាសនា កីឡា មនុស្សធម៌ សិក្ខាសាលា ការរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់ សន្តិសុខ និងការពង្រឹងគុណភាពសេវាកម្មទេសចរណ៍ ដើម្បីធានាឱ្យព្រឹត្តិការណ៍នេះប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូននិងជោគជ័យ ក្នុងស្មារតីសាមគ្គីភាព និង ទេសចរណ៍ផ្សារភ្ជាប់ទឹកដី៕

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអនុញ្ញាតជូនលោក Emmanuel MENANTEAU សមាជិកគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន VINCI Airport និងជានាយកទទួលបន្ទុកតំបន់សហរដ្ឋអាមេរិក អឺរ៉ុបខាងជើង និងខាងកើត និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃក្រុមហ៊ុន Société Concessionnaire de l’Aéroport (SCA) និងសហការី ចូលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារ នៅទីស្តីការក្រសួងទេសចរណ៍។ក្នុងជំនួបកិច្ចពិភាក្សានេះ លោកតំណាងក្រុមហ៊ុន បានជម្រាបអំពីសមាសភាពថ្នាក់ដឹកនាំថ្មីរបស់ក្រុមហ៊ុន និងការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពអំពីសកម្មភាពចុងក្រោយនៃអាកាសយានដ្ឋាននៅខេត្តព្រះសីហនុ និងវឌ្ឍនភាពនៃអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ ព្រមទាំងការផ្លាស់ប្តូរ និងពិភាក្សាអំពីទស្សនវិស័យវិស័យទេសចរណ៍ និងវិស័យសក្តានុពលសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយក្រសួងទេសចរណ៍ ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលទេសចរណ៍កម្ពុជា (CTB) និងក្រុមហ៊ុន ក្នុងការរៀបចំផែនការសកម្មភាពផ្សព្វផ្សាយសក្តានុពលទេសចរណ៍កម្ពុជា និងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិមកកាន់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបន្ថែមទៀត។ជាកិច្ចឆ្លើយតប ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានកោតសរសើរ វាយតម្លៃខ្ពស់ និងថ្លែងអំណរគុណចំពោះក្រុមហ៊ុនដែលបានចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យអាកាសចរណ៍ និងការគាំទ្រដល់ការរីកចម្រើននៃវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជារហូតមក។ទន្ទឹមនឹងនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់នៃការពង្រឹងកិច្ចសហការរវាងវិស័យអាកាសចរណ៍ និងវិស័យទេសចរណ៍ ក្នុងការលើកកម្ពស់ការតភ្ជាប់អន្តរជាតិ និងការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ឱ្យកាន់តែមានចីរភាព និងប្រកួតប្រជែងនៅក្នុងតំបន់ និងលើឆាកអន្តរជាតិផងដែរ។តាមរយៈកិច្ចជំនួបដ៏សំខាន់ និងប្រកបដោយផ្លែផ្កានេះ ភាគីទាំងពីរ បានឯកភាពបន្តសហការរៀបចំផែនការសកម្មភាពផ្សព្វផ្សាយសក្តានុពលទេសចរណ៍កម្ពុជា និងពង្រឹងការតភ្ជាប់ផ្លូវអាកាស ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិមកកាន់កម្ពុជាកាន់តែច្រើន៕