(អន្តរជាតិ)៖ ជម្លោះដែលកំពុងរីករាលដាលនៅមជ្ឈិមបូព៌ាត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងគ្របដណ្ដប់លើការពិភាក្សានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាននៅថ្ងៃសុក្រ (ថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា) ដោយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសក៏នឹងបើកកិច្ចប្រជុំតាមអ៊ីនធឺណិតនៅថ្ងៃដដែលដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរដែលបានធ្វើឱ្យទីផ្សារពិភពលោកមានការប្រែប្រួល។ប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលជាប្រធានអាស៊ាននៅឆ្នាំនេះ កំពុងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំនេះ ខណៈដែលមន្ត្រីនានាកំពុងថ្លឹងថ្លែងពីផលប៉ះពាល់ និងការឆ្លើយតបទៅនឹងការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេង ក៏ដូចជាការរំខានដល់ការដឹកជញ្ជូន ភស្តុភារ និងលំហូរពាណិជ្ជកម្មនៅទូទាំងសេដ្ឋកិច្ចដែលពឹងផ្អែកលើការនាំចេញរបស់តំបន់។លោក Allan Gepty អនុរដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មហ្វីលីពីនបានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថា "ការព្រួយបារម្ភគឺជារឿងជាក់លាក់មួយ" ដោយនិយាយថាតំបន់នេះមិនអាចព្រងើយកន្តើយចំពោះផលប៉ះពាល់នៃវិបត្តិលើអតិផរណា និងការងារបានទេ។ការវាយប្រហាររួមគ្នារវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ដែលបានចាប់ផ្តើមជិតពីរសប្តាហ៍មុន បានសម្លាប់មនុស្សប្រហែល ២០០០ នាក់រហូតមកដល់ពេលនេះ និងបានធ្វើឱ្យទីផ្សារថាមពល និងការដឹកជញ្ជូនសកលមានភាពវឹកវរ។ប្រទេសហ្វីលីពីនទទួលបានតម្រូវការប្រេងភាគច្រើនរបស់ខ្លួនពីមជ្ឈិមបូព៌ា ហើយការផ្អាកការផ្គត់ផ្គង់ឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ (LNG) របស់ប្រទេសកាតាក៏បានធ្វើឱ្យការផ្គត់ផ្គង់កាន់តែតឹងតែងផងដែរ៕

(អន្តរជាតិ)៖ គំនូរជីវចល "The Simpsons" មិនមែនគ្រាន់តែជាតុក្កតាធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាបាតុភូតវប្បធម៌ពិភពលោកដែលបានឈរជើងអស់រយៈពេលជាង ៣៥ ឆ្នាំមកហើយ។ តុក្កតា "The Simpsons" បានព្យាករណ៍ពីគ្រោះមហន្តរាយ និងព្រឹត្តិការណ៍ដែលនឹងកើតឡើងនាពេលអនាគត ធ្វើឱ្យមនុស្សសម័យថ្មីភ្ញាក់ផ្អើលបំផុត។ The Simpsons ហាក់ដូចជាមាន "កញ្ចក់ទិព្វ" ព្រោះវាបានបង្ហាញព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើនមុនពេលវាកើតឡើងពិតប្រាកដរាប់សិបឆ្នាំដូចជា៖-ការឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីរបស់លោក Donald Trump (បង្ហាញតាំងពីឆ្នាំ ២០០០) ។-ការបង្កើតបច្ចេកវិទ្យាដូចជា Smartwatches និង Video Calls។-ការទិញយកក្រុមហ៊ុន 21st Century Fox ដោយ Disney និងសូម្បីតែព្រឹត្តិការណ៍ជំងឺរាតត្បាត និងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួន។ជាក់ស្ដែង ការទស្សន៍ទាយរឿង Disney ទិញយក Fox (១៩៩៨) ក្នុងភាគ "When You Dish Upon a Star" (ឆ្នាំ ១៩៩៨) មានរូបភាពស្លាកសញ្ញាក្រុមហ៊ុន 21st Century Fox ដែលមានសរសេរពីក្រោមថា "A Division of Walt Disney Co"។ ២១ឆ្នាំក្រោយមក (ឆ្នាំ ២០១៩) ក្រុមហ៊ុន Disney ពិតជាបានទិញយក Fox ក្នុងតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារមែន។ ក្រោយមក ម៉ាស៊ីនបោះឆ្នោតខូច (២០០៨)ក្នុងភាគពិសេស Halloween ឆ្នាំ ២០០៨ តួអង្គ Homer បានព្យាយាមបោះឆ្នោតឱ្យលោក Barack Obama ប៉ុន្តែម៉ាស៊ីនបោះឆ្នោតបានប្តូរសម្លេងឆ្នោតនោះទៅឱ្យគូប្រជែងវិញ។ ៤ ឆ្នាំក្រោយមក (ឆ្នាំ ២០១២) មានសេចក្តីរាយការណ៍ថា ម៉ាស៊ីនបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ Pennsylvania ពិតជាមានបញ្ហាបែបនេះមែន ដោយវាបានប្តូរសម្លេងឆ្នោតពីលោក Obama ទៅឱ្យលោក Mitt Romney។ របកគំហើញភាគល្អិត "God Particle" (១៩៩៨) ក្នុងភាគ "The Wizard of Evergreen Terrace" តួអង្គ Homer បានសរសេរសមីការគណិតវិទ្យា មួយលើក្តារខៀន។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញថា សមីការនោះស្ទើរតែដូចគ្នាទាំងស្រុងទៅនឹងម៉ាស (Mass) នៃភាគល្អិត Higgs Boson ដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រទើបតែរកឃើញជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ២០១២ (ពោលគឺ ១៤ ឆ្នាំក្រោយរឿងតុក្កតា)។ ជំងឺឆ្លង Osaka Flu (១៩៩៣) ក្នុងភាគ "Marge in Chains" (ឆ្នាំ ១៩៩៣) មានការបង្ហាញពីជំងឺផ្ដាសាយមួយឈ្មោះ "Osaka Flu" ដែលឆ្លងរាលដាលពាសពេញទីក្រុង Springfield តាមរយៈកញ្ចប់បញ្ញើមកពីប្រទេសជប៉ុន។ មនុស្សជាច្រើនបានយកមកប្រៀបធៀបទៅនឹងការរីករាលដាលនៃជំងឺ COVID-19 កាលពីឆ្នាំ ២០២០។ ការបង្ហាញខ្លួនរបស់ Lady Gaga នៅ Super Bowl (២០១២)៥ ឆ្នាំមុនពេលវាបានកើតឡើងពិតប្រាកដ The Simpsons បានបង្ហាញតួអង្គ Lady Gaga ហោះចុះពីលើដំបូលពហុកីឡដ្ឋានដោយប្រើខ្សែកាប។ នៅឆ្នាំ ២០១៧ Lady Gaga ពិតជាបានធ្វើការសម្តែងបែបនេះយ៉ាងពិតប្រាកដក្នុងកម្មវិធី Super Bowl Halftime Show។ ឧប្បត្តិហេតុនាវាមុជទឹក (២០០៦) មានវីដេអូមួយដែលល្បីខ្លាំង (Viral) កាលពីឆ្នាំ ២០២៣ ទាក់ទងនឹងការបាត់នាវាមុជទឹក Titan។ ក្នុងភាគមួយកាលពីឆ្នាំ ២០០៦ Homer បានបើកនាវាមុជទឹកតូចមួយទៅបាតសមុទ្រដើម្បីរកកំណប់ ហើយបានជាប់គាំង និងដាច់អុកស៊ីហ្សែន។ ទោះបីជាសាច់រឿងមានការបញ្ចប់ខុសគ្នាបន្តិច ប៉ុន្តែភាពស្រដៀងគ្នានៃស្ថានភាពបានធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនព្រឺសម្បុរ។ យ៉ាងណាមិញ នេះជាសាច់រឿងដែលបានដកស្រង់ចេញពីរឿង The Simpsons ដែលមានជាង៧៥០ភាគ ហើយត្រូវបានគេយកមកវិភាគ និងចែកចាយនៅទូទាំងបណ្ដាញសង្គមជាតិ និងអន្តរជាតិ។ តុក្កតា «The Simpsons» ជាសាច់រឿងមួយដែលបានធ្វើការរិះគន់សង្គមតាមបែបកំប្លែងសើចចំអក រឿងនេះល្បីត្រង់ថា "ហ៊ាននិយាយពីគ្រប់យ៉ាង"។ មិនថាជារឿងនយោបាយ សាសនា ការអប់រំ ឬបញ្ហាគ្រួសារ ពួកគេយកមកធ្វើជាសាច់រឿងកំប្លែងបែបឌឺដង។ វាជាតុក្កតាសម្រាប់មនុស្សធំ ដែលមើលទៅហាក់ដូចជាល្ងង់ខ្លៅ ប៉ុន្តែបង្កប់ដោយអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ និងការឆ្លុះបញ្ចាំងពីតថភាពសង្គមអាមេរិក និងពិភពលោក។ តួអង្គគ្រួសារ Simpson នីមួយៗតំណាងឱ្យចរិតមនុស្សក្នុងសង្គម៖ Homer: តំណាងឱ្យភាពខ្ជិលច្រអូស និងភាពល្ងង់ខ្លៅដែលគួរឱ្យស្រឡាញ់។ Marge: តំណាងឱ្យភាពអត់ធ្មត់ និងជាអ្នកថែរក្សាគ្រួសារ។ Bart: ក្មេងខូចដែលតំណាងឱ្យការបះបោរ។ Lisa: តំណាងឱ្យបញ្ញវន្ត និងការចង់ដឹងចង់ឃើញ។ ដោយសារតួអង្គទាំងនេះមានភាពប្រាកដនិយម ទើបធ្វើឱ្យអ្នកទស្សនាមានអារម្មណ៍ជិតស្និទ្ធ។ និយាយដោយសង្ខេបខ្លី គំនូរជីវចល The Simpsons ល្បីដោយសារវាជា "កញ្ចក់ឆ្លុះសង្គម" ដែលហ៊ាននិយាយការពិតតាមបែបកំប្លែង និងមានសមត្ថភាពទស្សន៍ទាយអនាគត ដែលគ្មានរឿងណាផ្សេងធ្វើបាន។

(សុខភាព)៖ ប្រភេទជែលងូតទឹក និងសាប៊ូកក់សក់ ដែលត្រូវបានបំពេញឡើងវិញជាប្រចាំក្នុងដបសេរ៉ាមិច ឬកែវនៅក្នុងសណ្ឋាគារ អាចជាជម្រករបស់បាក់តេរីជាច្រើន។ ជំនួសឲ្យការផ្តល់ជូនឈុតសាប៊ូកក់សក់ និងសាប៊ូដុសខ្លួនលំដាប់ខ្ពស់មានដបតូចៗដើម្បីបង្កើនបទពិសោធន៍ល្អរបស់ភ្ញៀវដូចមុន សណ្ឋាគារជាច្រើនឥឡូវនេះបានប្តូរទៅប្រើដបសេរ៉ាមិច ឬដបកែវធំៗ ដើម្បីការពារបរិស្ថាន និងកាត់បន្ថយការចំណាយ។ ដបធំៗទាំងនេះត្រូវបានចាក់បំពេញឡើងវិញនៅពេលភ្ញៀវប្រើប្រាស់អស់ សំណួរសួរតើការប្រើដបប្រភេទនេះមានសុវត្ថិភាព ឬអនាម័យឬអត់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Charles Gerba សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកវីរុសវិទ្យានៅសាកលវិទ្យាល័យ Arizona (សហរដ្ឋអាមេរិក) ណែនាំឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងណែនាំអ្នកធ្វើដំណើរឱ្យយកដបដែលអាចប្រើឡើងវិញបានរបស់ពួកគេមកជា មួយនៅពេលធ្វើដំណើរ។ ដបធំៗដែលអាចបំពេញឡើងវិញបាននៅក្នុងបន្ទប់សណ្ឋាគារ ត្រូវបាន ប្រើប្រាស់រួមគ្នាជាមួយភ្ញៀវដទៃ ដែលនេះមិនធានាអនាម័យពិតប្រាកដនោះទេ។ នេះបើយោងតាមវេបសាយ Smartertravel។ លោក Charles Gerba បានព្រមានថា បាក់តេរី និងមេរោគលូតលាស់ល្អនៅក្នុងធុងជែលងូតទឹក និងសាប៊ូកក់សក់ដែលបានដាក់ក្នុងដបធំដែលអាចបំពេញឡើងវិញបាន ការធ្វើបែបនេះនិងជំរុញឱ្យមានការផ្ទុកមេរោគ និងបាតេរីយ៉ាងសំខាន់។ ដបសេរ៉ាមិច ជ័រ ឬដបថ្ម ដែលអាចបំពេញឡើងវិញបានទាំងនេះ ជារឿយៗមិនត្រូវបានសម្អាតឲ្យបានហ្មត់ចត់រវាងការប្រើប្រាស់នីមួយៗទេ។ បុគ្គលិកសម្អាតជូតតែផ្នែកខាងក្រៅនៅពេលសម្អាតបន្ទប់ទឹកប៉ុណ្ណោះ។ វាកម្រណាស់ដែលដបធំៗទាំងនេះត្រូវបានចាក់ចេញ និងសម្អាតជាប្រចាំ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Gerba បានពន្យល់បន្ថែមទៀតថា បាក់តេរីរាងដំបង (កូលីហ្វ័រ) ដែលបង្កឲ្យមានការឆ្លងមេរោគ រាគ និងជំងឺពោះវៀនអាចរស់រានមានជីវិតនៅក្នុងសាប៊ូ ហើយបន្តកើនឡើង។ អ្នកជំនាញសង្កេតឃើញថា នៅពេលដែលធុងត្រូវបានបំពេញដោយដំណោះស្រាយថ្មី ចំនួនបាក់តេរីបានថយចុះជាបណ្ដោះអាសន្ន ដោយសារតែវត្តមាននៃសមាសធាតុប្រឆាំងបាក់តេរីមួយចំនួន ប៉ុន្តែបន្ទាប់មកពួកវាបានកើនឡើងយ៉ា ងឆាប់រហ័សម្តងទៀត។ វិធីល្អបំផុតដើម្បីធានាបានទាំងនិរន្តរភាពបរិស្ថាន សុវត្ថិភាព និងអនាម័យផ្ទាល់ខ្លួន គឺត្រូវយកដបសាប៊ូ កក់សក់ និងដុះខ្លួនដែលអាចប្រើឡើងវិញបានមកជាមួយនៅពេលធ្វើដំណើរ។

(អន្តរជាតិ)៖ អ៊ុយក្រែន ជាប្រទេសដែលរងសង្គ្រាមឈ្លានពានពីរុស្សីអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ បានប្រែក្លាយខ្លួនពី «អ្នកទិញ» និង «អ្នកសុំជំនួយ» មកជា «មន្ទីរពិសោធន៍ដ្រូនពិភពលោក» និងជាអ្នកនាំចេញបច្ចេកវិទ្យានេះទៅវិញ ហើយនេះរឿងដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលបំផុតមួយនៃវិស័យបច្ចេកវិទ្យាយោធាសម័យទំនើប ដែលអ៊ុយក្រែនបានយក ការឈឺចាប់ពីការឈ្លានពានប្រែក្លាយខ្លួនឱ្យកាន់តែរឹងមាំ។ មុនសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែនមានក្រុមហ៊ុនដ្រូនតែមួយក្តាប់តូច ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នមានក្រុមហ៊ុនជាង ២០០ ទៅ ៣០០ ក្រុមហ៊ុន កំពុងផលិតដ្រូនគ្រប់ប្រភេទ ចាប់ពីដ្រូនអត្តឃាតតូចៗ (FPV) រហូតដល់ដ្រូនសមុទ្រ និងដ្រូនរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ។ ទោះបីជាអ៊ុយក្រែនមិនទាន់អាចនាំចេញដ្រូនក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ (ដោយសារត្រូវទុកប្រើប្រាស់ក្នុងសមរភូមិខ្លួនឯង) ប៉ុន្តែបច្ចេកវិទ្យា និង "រូបមន្ត" របស់ពួកគេត្រូវបានប្រទេសជាច្រើនយកទៅសិក្សា និងសហការផលិតរួចទៅហើយ ដោយមូលហេតុធំៗនេះ៖ អ៊ុយក្រែនមានបទពិសោធន៍សមរភូមិពិត (Battle-proven) ដ្រូនអ៊ុយក្រែនត្រូវបានសាកល្បងក្នុងសង្គ្រាមពិត ដែលមានប្រព័ន្ធការពាររលកសញ្ញា (Electronic Warfare) ខ្លាំងក្លាបំផុត។ នេះជាអ្វីដែលដ្រូនអាមេរិក ឬអឺរ៉ុបខ្លះធ្វើមិនបាន។ ដូនអ៊ុយក្រែនមានតម្លៃសមរម្យ ប៉ុន្តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់តម្លៃត្រឹម $៥០០ អាចកម្ទេចរថក្រោះតម្លៃរាប់លានដុល្លារបាន។ ប្រទេសមួយចំនួនដូចជា ឡាតវី (Latvia), លីទុយអានី (Lithuania), អង់គ្លេស, និងអាល្លឺម៉ង់ បានបង្កើត "សម្ព័ន្ធមិត្តដ្រូន" (Drone Coalition) ដើម្បីជួយផលិត និងរៀនសូត្រពីបច្ចេកវិទ្យាអ៊ុយក្រែន។ ប្រទេសទាំងនេះមិនត្រឹមតែទិញនោះទេ ប៉ុន្តែបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀង "ទិញ-សហការ" ដើម្បីយកបច្ចេកវិទ្យាអ៊ុយក្រែនទៅផលិត ឬអភិវឌ្ឍបន្តតែម្ដង។ នេះបើតាមក្រសួងផ្លាស់ប្តូរឌីជីថលអ៊ុយក្រែន (Ministry of Digital Transformation) ដែលដឹកនាំគម្រោង "Army of Drones"។ រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនបានចាប់ផ្តើមអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុកនាំចេញដ្រូនខ្លះៗ ដើម្បីរកចំណូលមកទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ច។ ប្រទេសមួយចំនួននៅ មជ្ឈិមបូព៌ា អឺរ៉ុបខាងកើត និងអាស៊ី កំពុងសម្លឹងមើលការទិញអាជ្ញាប័ណ្ណ ផលិតដ្រូនតាមគំរូអ៊ុយក្រែន។ អ្វីដែលធ្វើឱ្យពិភពលោកស្ញប់ស្ញែងគឺ "ល្បឿននៃការច្នៃប្រឌិត" អ៊ុយក្រែនអាចកែសម្រួលបច្ចេកវិទ្យាដ្រូនរបស់ខ្លួនរៀងរាល់ពីរបីសប្តាហ៍ម្តងដើម្បីយកឈ្នះលើបច្ចេកវិទ្យាទប់ស្កាត់របស់សត្រូវ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ អ៊ុយក្រែនថែមទាំងបានបង្កើត «កងកម្លាំងប្រព័ន្ធដ្រូន» (Unmanned Systems Forces) ជាប្រភេទទ័ពដាច់ដោយឡែកដំបូងគេលើលោកទៀតផង។វាជារឿងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ណាស់ដែលបច្ចេកវិទ្យាដែលបង្កើតឡើងសម្រាប់សង្គ្រាម បែរជាអាចយកមកបម្រើផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច និងសន្សំសំចៃថាមពលក្នុងវិស័យស៊ីវិលបានយ៉ាងអស្ចារ្យ។ តាមវិទ្យាស្ថានសិក្សាសង្គ្រាម (ISW - Institute for the Study of War) និងគេហទំព័រវិភាគអាវុធ Oryx ដែលតាមដានបច្ចេកវិទ្យាយោធាដែលអ៊ុយក្រែនប្រើប្រាស់ទាំងនេះគឺជាប្រភេទដ្រូនល្បីៗរបស់អ៊ុយក្រែន ដែលបច្ចេកវិទ្យានេះកំពុងផ្លាស់ប្តូរពិភពលោក៖ * ដ្រូន R18 (Octocopter): ជាដ្រូនមានស្លាប ៨ ដែលផលិតដោយក្រុមស្ម័គ្រចិត្ត Aerorozvidka។ វាល្បីត្រង់សមត្ថភាពយួរគ្រាប់បែកធ្ងន់ៗ និងមានកាមេរ៉ាកម្ដៅ (Thermal Camera) សម្រាប់វាយប្រហារពេលយប់។ * ដ្រូន Punisher: ជាដ្រូនដែលមានរូបរាងដូចយន្តហោះតូច។ វាមានតម្លៃទាបបំផុតបើធៀបនឹងប្រសិទ្ធភាព ដោយអាចហោះបានឆ្ងាយ និងទម្លាក់គ្រាប់ចំគោលដៅយ៉ាងសុក្រឹត។ * ដ្រូន Sea Baby (Naval Drone): នេះជាដ្រូនសមុទ្រដែលគ្មានមនុស្សបើក ដែលអ៊ុយក្រែនប្រើដើម្បីវាយប្រហារនាវាចម្បងៗ។ វាបានផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រចម្បាំងតាមទឹកជារៀងរហូត។ * ដ្រូន FPV Kamikaze Drones: ជាដ្រូនតូចៗដែលបញ្ជាដោយវ៉ែនតា VR។ វាមានល្បឿនលឿន និងអាចហោះចូលតាមបង្អួច ឬទ្វាររថក្រោះបានយ៉ាងងាយ។ ចុងក្រោយនេះ មានរបាយការណ៍ថាបណ្ដាប្រទេសនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងអាហ្វ្រិកមួយចំនួនកំពុង ចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងលើ ដ្រូនសមុទ្រ (Sea Baby) និង ដ្រូនអត្តឃាត (FPV) របស់អ៊ុយក្រែនដោយសារដ្រូនទាំងនេះមានតម្លៃថោក (រាប់រយដុល្លារ) ប៉ុន្តែអាចកម្ទេចនាវាចម្បាំង ឬរថក្រោះតម្លៃរាប់លានដុល្លារបាន វាគឺជាអាវុធដែលប្រទេសដែលមានថវិកាយោធាតិចតួចចង់បានបំផុត។សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនដែលបានអូសបន្លាយតាំងពីឆ្នាំ ២០២២ មក បានក្លាយជាមេរៀនដ៏សំខាន់ និងមានតម្លៃបំផុតសម្រាប់បណ្ដាប្រទេសតូចៗក្នុងពិភពលោកដោយបង្ហាញថា ការពឹងផ្អែកលើខ្លួនឯង និងស្មារតីជាតិនិយមជាមេរៀនធំបំផុតគឺ "កុំចាំតែជំនួយពីខាងក្រៅ"។ បើទោះបីជាសហគមន៍អន្តរជាតិផ្ដល់ជំនួយក៏ដោយ ក៏កម្លាំងតស៊ូដំបូងបំផុតត្រូវតែចេញពីក្នុងស្រុក។ ស្មារតីសាមគ្គីភាពរបស់ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនបានបង្ហាញថា ប្រទេសតូចអាចទប់ទល់នឹងមហាអំណាចបាន ប្រសិនបើមានឆន្ទៈការពារទឹកដីដ៏រឹងមាំ។

(អន្តរជាតិ)៖ សហរដ្ឋអាមេរិក បានចេញការលើកលែងរយៈពេល 30 ថ្ងៃ សម្រាប់ប្រទេសនានាទិញប្រេង និងផលិតផលប្រេងរបស់រុស្ស៊ីដែលត្រូវបានហាមឃាត់ ដែលបច្ចុប្បន្នជាប់គាំងនៅលើសមុទ្រ ដែលរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរតនាគារ Scott Bessent បាននិយាយថាជាជំហានមួយដើម្បីធ្វើឱ្យទីផ្សារថាមពលសកលមានស្ថេរភាព ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់។តម្លៃប្រេងបានធ្លាក់ចុះនៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រ (ថ្ងៃទី 13 ខែមីនា) នៅអាស៊ី បន្ទាប់ពីការប្រកាសលើកលែងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ចលនានេះគឺជាការប៉ុនប៉ងចុងក្រោយបំផុតរបស់រដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតី Donald Trump ដើម្បីទប់ស្កាត់តម្លៃថាមពល បន្ទាប់ពីការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលលើអ៊ីរ៉ង់ និងការឆ្លើយតបជាបន្តបន្ទាប់របស់ទីក្រុងតេអេរ៉ង់ បានពង្រីកភាពតានតឹងក្នុងតំបន់ និងធ្វើឱ្យការដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ជាប់គាំង ដែលរំខានដល់លំហូរប្រេង និងឧស្ម័នសំខាន់ៗនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងធ្វើឱ្យតម្លៃថាមពលកើនឡើង។ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានប្រកាសថា ខ្លួននឹងបញ្ចេញប្រេងចំនួន 172 លានបារ៉ែលពីទុនបម្រុងប្រេងកាតយុទ្ធសាស្ត្រ ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីទប់ស្កាត់តម្លៃប្រេងដែលកើនឡើងខ្ពស់បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់។ការបញ្ចេញនោះគឺជាផ្នែកមួយនៃការប្តេជ្ញាចិត្តកាន់តែទូលំទូលាយដោយទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិដែលមាន 32 ប្រទេស ដើម្បីបញ្ចេញប្រេងចំនួន 400 លានបារ៉ែល។ទីភ្នាក់ងារនេះបាននិយាយថា សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងបង្កើតការរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ៕

(ភ្នំពេញ)៖ នាព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ វិទ្យាស្ថានជាតិការងារ នៃក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ សហការជាមួយគម្រោង ILO-Japan នៃអង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ ដើម្បីបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាលគ្រូបង្គោលស្តីពី «ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាព និងសុខភាពការងារនៅកន្លែងធ្វើការ»។ កម្មវិធីនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងសម្រាប់អធិការការងារ អធិការពេទ្យការងារ និងមន្ត្រីជំនាញ ក្រោមអធិបតីភាព ឯកឧត្តម លឹម ស៊ុយហុង អនុរដ្ឋលេខាធិការ នៃក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ។ក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តម លឹម ស៊ុយហុង បានបញ្ជាក់ថា គោលបំណងចម្បងនៃវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ គឺដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ត្រីជំនាញឱ្យកាន់តែយល់ច្បាស់អំពីគោលនយោបាយសុវត្ថិភាព និងសុខភាពការងារតាមបណ្តាសហគ្រាស គ្រឹះស្ថាន និងរោងចក្រ ក្នុងគោលដៅបង្កើតបរិយាកាសការងារឱ្យមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់សម្រាប់បងប្អូនកម្មករនិយោជិត។ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តម បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងដល់មន្ត្រីអធិការកិច្ច គឺជាអាទិភាពគន្លឹះដែលមិនអាចខ្វះបាន ក្នុងការជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យការងារ និងសន្តិសុខសង្គម។ លើសពីនេះ ឯកឧត្តម បានឱ្យដឹងថា ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលពិភាក្សាប្រមូលធាតុចូលយ៉ាងសកម្ម ដើម្បីរៀបចំសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីសុវត្ថិភាព និងសុខភាពការងារឱ្យមានលក្ខណៈគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែង។វគ្គបណ្តុះបណ្តាលរយៈពេល ២ថ្ងៃនេះ ទទួលបានការណែនាំផ្ទាល់ពី លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត យូកា អ៊ូជីតា អ្នកជំនាញជាន់ខ្ពស់របស់អង្គការ ILO ប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ ខ្លឹមសារសំខាន់ៗដែលត្រូវបានលើកយកមកបង្ហាញ រួមមាន ការវាយតម្លៃហានិភ័យនៅកន្លែងធ្វើការ ការកំណត់ប្រភេទគ្រោះថ្នាក់ វិធីសាស្ត្រកត់ត្រា និងការជូនដំណឹងអំពីជំងឺវិជ្ជាជីវៈផ្សេងៗ។ គួរកត់សម្គល់ថាមន្ត្រីដែលចូលរួមនឹងក្លាយជាគ្រូបង្គោលដែលមានសមត្ថភាពពេញលេញ ក្នុងការផ្ទេរចំណេះដឹងបន្ត និងរៀបចំផែនការបណ្តុះបណ្តាលនៅតាមមូលដ្ឋាន ដើម្បីធានាឱ្យសហគ្រាស និងរោងចក្រក្លាយជាកន្លែងធ្វើការដែលមានសុខដុមរមនា និងសុវត្ថិភាពបំផុត៕

(ភ្នំពេញ)៖ នារសៀលថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ លោកជំទាវ សុវណ្ណ វណ្ណារតន៍ រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ នៃក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំពិគ្រោះយោបល់ជាមួយសមាជិកគណៈកម្មការប្រឹក្សាការងារតំណាងអង្គការវិជ្ជាជីវៈរបស់កម្មករនិយោជិត (សហជីព) និងតំណាងអង្គការវិជ្ជាជីវៈរបស់និយោជក (សមាគមនិយោជក) ដើម្បីពិនិត្យលើការរៀបចំកែសម្រួលលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធ ក្នុងការធានានូវប្រសិទ្ធភាពរបស់ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល ការដោះស្រាយវិវាទបុគ្គល និងវិវាទការងាររួមស្របតាមច្បាប់ស្តីពីការងារ។ជាលទ្ធផល តំណាងសហជីពនិងសមាគមនិយោជក បានឯកភាពលើខ្លឹមសារនៃសេចក្តីព្រាងប្រកាសពាក់ព័ន្ធនឹងការដោះស្រាយវិវាទការងារដោយក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល នឹងប្តេជ្ញាចូលរួមប្រើប្រាស់យន្តការដោះស្រាយវិវាទការងារក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ដូចមានចែងក្នុងច្បាប់ស្តីពីការងារ សំដៅធានានូវសុខដុមនីយកម្មនៃទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈនៅកម្ពុជា៕

(អន្តរជាតិ)៖ តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈបានកើនឡើងនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក ដោយមានការកើនឡើងខ្លាំងបំផុតមួយចំនួនដែលត្រូវបានកត់ត្រានៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ យោងតាមទិន្នន័យពី GlobalPetrolPrices.com ប្រទេសវៀតណាមបានកត់ត្រាការកើនឡើងខ្ពស់បំផុតនៃតម្លៃប្រេងសាំង ដោយលោតពី 0.75 ដុល្លារក្នុងមួយលីត្រនៅថ្ងៃទី 23 ខែកុម្ភៈ ដល់ 1.13 ដុល្លារនៅថ្ងៃទី 9 ខែមីនា ដែលជាការកើនឡើង 49.73%។ ប្រទេសឡាវជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខពីរជាមួយនឹងការកើនឡើង 32.94% ខណៈដែលប្រទេសកម្ពុជាជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខបី ជាមួយនឹងការកើនឡើង 19.03% ដែលបង្ហាញពីរបៀបដែលតំបន់នេះត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដោយការប្រែប្រួលតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈថ្មីៗនេះ។ផលប៉ះពាល់នៃការកើនឡើងទាំងនេះអាចមើលឃើញជាពិសេសនៅក្នុងទីក្រុងធំៗនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលតម្រូវការដឹកជញ្ជូនខ្ពស់។ នៅទីក្រុងហូជីមិញ និងហាណូយ ការកើនឡើងនៃថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈអាចជះឥទ្ធិពលដល់ការចំណាយលើការធ្វើដំណើរ និងភស្តុភារ។ ដូចគ្នានេះដែរ នៅទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ និងភ្នំពេញ តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈខ្ពស់អាចប៉ះពាល់ដល់ប្រតិបត្តិការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ សេវាដឹកជញ្ជូន និងការធ្វើដំណើរប្រចាំថ្ងៃសម្រាប់ប្រជាជន។ នៅពេលដែលមជ្ឈមណ្ឌលទីក្រុងទាំងនេះបន្តកើនឡើង ការប្រែប្រួលនៃតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈអាចមានផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចកាន់តែទូលំទូលាយសម្រាប់អាជីវកម្ម និងគ្រួសារ។ក្រៅពីអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រទេសដទៃទៀតក៏បានជួបប្រទះការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងអំឡុងពេលដូចគ្នា។ ប្រទេសអូស្ត្រាលី និងសហរដ្ឋអាមេរិក ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទីបួន និងទីប្រាំរៀងៗខ្លួន បន្ទាប់មកគឺប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ សីស្ហែល ហ្គាតេម៉ាឡា លីបង់ និងនីហ្សេរីយ៉ា។ ខណៈពេលដែលការប្រែប្រួលតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈគឺជាបញ្ហាសកល ការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ឡាវ និងកម្ពុជា បានបង្ហាញពីរបៀបដែលអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅតែងាយរងគ្រោះជាពិសេសចំពោះការផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងទីផ្សារថាមពលសកល។យោងតាមទិន្នន័យដែលបានវិភាគពី Global Petrol Prices ដែលជាវេទិកាទិន្នន័យដែលតាមដាន និងបោះពុម្ពផ្សាយតម្លៃថាមពលលក់រាយនៅទូទាំងប្រទេសប្រហែល 150 ប្រទេស យ៉ាងហោចណាស់មានប្រទេសចំនួន 85 បានរាយការណ៍ពីការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងសាំង បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារដំបូងលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលនៅថ្ងៃទី 28 ខែកុម្ភៈ។ ប្រទេសមួយចំនួនប្រកាសពីការផ្លាស់ប្តូរតម្លៃតែនៅចុងខែនីមួយៗ ដូច្នេះតម្លៃខ្ពស់ជាងនេះត្រូវបានគេរំពឹងទុកសម្រាប់ប្រទេសជាច្រើនទៀតនៅក្នុងខែមេសា។កាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុន សារព័ត៌មានអាល់ចាហ្សារ៉ា បានរាយការណ៍ថា ប្រទេសកម្ពុជាបានកត់ត្រាការកើនឡើងតម្លៃប្រេងសាំងខ្ពស់បំផុតជិត 68 ភាគរយ ដោយកើនឡើងពី 1.11 ដុល្លារក្នុងមួយលីត្រនៃ 95-octane នៅថ្ងៃទី 23 ខែកុម្ភៈ ដល់ 1.32 ដុល្លារនៅថ្ងៃទី 11 ខែមីនា៕

(អន្តរជាតិ)៖ ដោយសារតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈបន្តកើនឡើង គ្រួសារជាច្រើនកំពុងមានអារម្មណ៍ថាមានសម្ពាធលើការចំណាយប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ។ ថ្លៃដឹកជញ្ជូន អាហារ និងអគ្គិសនីច្រើនតែកើនឡើងនៅពេលដែលតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈកើនឡើង។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញនិយាយថាមានវិធីសាមញ្ញៗដែលមនុស្សអាចកាត់បន្ថយការចំណាយ និងជៀសវាងការខ្ជះខ្ជាយលុយក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។នៅពេលដែលតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈកើនឡើង ផលប៉ះពាល់នឹងរីករាលដាលពាសពេញសេដ្ឋកិច្ច។ ថ្លៃដឹកជញ្ជូនខ្ពស់អាចនាំឱ្យមានតម្លៃទំនិញ និងសេវាកម្មខ្ពស់។ សម្រាប់គ្រួសារជាច្រើន នេះមានន័យថាវាមានសារៈសំខាន់ជាងពេលណាៗទាំងអស់ ក្នុងការគ្រប់គ្រងការចំណាយប្រចាំថ្ងៃដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។វិធីងាយស្រួលបំផុតមួយដើម្បីសន្សំប្រាក់ គឺកាត់បន្ថយការធ្វើដំណើរដែលមិនចាំបាច់។ ជំនួសឱ្យការធ្វើដំណើរខ្លីៗច្រើនដង មនុស្សអាចរៀបចំផែនការកិច្ចការរបស់ពួកគេ និងបំពេញកិច្ចការជាច្រើន ក្នុងដំណើរតែមួយ។ គួរផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ជិះរថយន្ត ឬម៉ូតូ មួយគ្រឿងម្នាក់ឯង ប្តូរទៅជាការធ្វើដំណើរដោយរថយន្តរួមគ្នាជាមួយមិត្តរួមការងារ ឬមិត្តភក្តិគឺជាវិធីមួយផ្សេងទៀតដើម្បីចែករំលែកថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈ ឬធ្វើដំណើរតាមរថយន្តសាធារណៈ នឹងកាត់បន្ថយការចំណាយ។ការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពក៏សំខាន់ផងដែរ។ អ្នកបើកបរអាចសន្សំសំចៃប្រេងសាំងដោយរក្សាល្បឿនថេរ ជៀសវាងការបង្កើនល្បឿនភ្លាមៗ និងរក្សាយានយន្តរបស់ពួកគេឱ្យបានល្អក្នុងការថែទាំ។ សកម្មភាពសាមញ្ញៗដូចជាការត្រួតពិនិត្យសម្ពាធកង់រថយន្តជាប្រចាំអាចបង្កើនប្រសិទ្ធភាពប្រេងឥន្ធនៈ។មួយទៀត នៅផ្ទះ គ្រួសារអាចកាត់បន្ថយការចំណាយដោយសន្សំសំចៃអគ្គិសនី និងថាមពល។ ប្តូរទម្លាប់ ពីការបើកង្ហា បើកភ្លើងចោល ឬបោកខោអាវពីរឬបីកំប្លេ ដោយប្រើម៉ាស៊ីនបោកខោអាវ ទៅជា ការបិទភ្លើង កង្ហារ និងឧបករណ៍ប្រើប្រាស់នៅពេលដែលមិនប្រើប្រាស់ ឬរង់ចាំ មានខោអាវច្រើនកំប្លេចាំបោក សរុបដែលអាចបន្ថយលុយថ្លៃភ្លើងប្រចាំខែ។ ទម្លាប់មួយទៀតគួរផ្លាស់ប្តូរការចម្អិនអាហារនៅផ្ទះ ជំនួសឱ្យការញ៉ាំអាហារនៅខាងក្រៅជាញឹកញាប់ក៏អាចនាំឱ្យមានការសន្សំប្រាក់យ៉ាងច្រើនផងដែរ។យុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់មួយទៀតគឺការរៀបចំថវិកាដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ អ្នកប្រឹក្សាហិរញ្ញវត្ថុណែនាំឱ្យតាមដានការចំណាយប្រចាំថ្ងៃ និងបែងចែករវាងតម្រូវការ និងបំណងប្រាថ្នា។ ការជៀសវាងការទិញដោយមិនបានគិតទុកជាមុន និងការផ្តោតលើការចំណាយសំខាន់ៗអាចជួយគ្រួសារឱ្យស្ថិតនៅក្នុងថវិការបស់ពួកគេ។អ្នកជំនាញក៏ណែនាំឱ្យទិញទំនិញច្រើននៅពេលដែលអាចធ្វើទៅបាន ជ្រើសរើសការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ និងគាំទ្រទីផ្សារក្នុងស្រុកដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយទាក់ទងនឹងការដឹកជញ្ជូន។ខណៈពេលដែលការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈអាចដាក់សម្ពាធលើថវិកាគ្រួសារ ទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃតូចៗអាចធ្វើឱ្យមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំង។ តាមរយៈការកាត់បន្ថយកាកសំណល់ ការរៀបចំផែនការចំណាយដោយឈ្លាសវៃ និងការប្រើប្រាស់ថាមពលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព គ្រួសារអាចការពារហិរញ្ញវត្ថុរបស់ពួកគេសូម្បីតែក្នុងអំឡុងពេលមានភាពមិនប្រាកដប្រជាខាងសេដ្ឋកិច្ចក៏ដោយ។ការសន្សំប្រាក់មិនតែងតែតម្រូវឱ្យមានការលះបង់ធំៗនោះទេ។ ជារឿយៗ វាចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងជម្រើសសាមញ្ញៗដែលយើងធ្វើជារៀងរាល់ថ្ងៃ៕

(កម្ពុជា)៖ នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា មានស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មជាង៦.៣០០កន្លែង។ ប៉ុន្តែ គិតត្រឹមយប់ថ្ងៃទី១១ ខែ មីនា ឆ្នាំ២០២៦ មានស្ថានីយ៍ ដេប៉ូ និងអនុស្ថានីយ៍ប្រតិបត្តិការលក់រាយប្រេងឥន្ធនៈជិត ២.០០០កន្លែង បានបិទទ្វារបណ្ដោះអាសន្ន ក្រោមហេតុផលអស់ស្តុក។ក្នុងចំណោមស្ថានីយ៍ដែលបានបិទទ្វារនេះ ត្រូវបានសង្ស័យថា ម្ចាស់ស្ថានីយ៍រក្សាស្តុកទុក ដើម្បីលក់នៅពេលឡើងថ្លៃខ្លាំង។បើរកឃើញមានប្រេងឥន្ធនៈស្តុកទុក មិនបញ្ចេញលក់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ស្ថានីយ៍នោះនឹងរងការពិន័យ និងបិទអាជ្ញាប័ណ្ណអាជីវកម្មទាំងស្រុង។បន្ទាប់ពីមានស្ថានីយ៍ប្រតិបត្តិការលក់រាយប្រេងឥន្ធនៈ ជិត២.០០០ កន្លែង បានបិទទ្វារបណ្ដោះអាសន្ន ក្រោមហេតុផលអស់ស្តុក។ថ្លែងក្នុងបទអន្តរាគមន៍ក្នុងសិក្ខាសាលាស្តីពី«ការពង្រឹងភាពធន់ជាតិ និងកាលានុវត្តភាពនៃយុទ្ធសាស្ត្រ អភិបាលកិច្ច វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍ ឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា» ដែលរៀបចំឡើង ដោយរដ្ឋសភា នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ លោកជំទាវ ចម និម្មល បានឱ្យដឹងថា នៅទូទាំងប្រទេស កម្ពុជា មានស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មជាង៦.៣០០កន្លែង ប៉ុន្តែគិតត្រឹមយប់ថ្ងៃទី១១ ខែ មីនា ឆ្នាំ២០២៦ មានស្ថានីយ៍ ដេប៉ូ និងអនុស្ថានីយ៍ប្រតិបត្តិការលក់រាយប្រេងឥន្ធនៈជិត២.០០០កន្លែង បានបិទទ្វារបណ្ដោះអាសន្ន ក្រោមហេតុផលអស់ស្តុក។ ក្នុងចំណោមស្ថានីយ៍ដែលបានបិទទ្វារនេះ ត្រូវបានសង្ស័យថា ម្ចាស់ស្ថានីយ៍រក្សាស្តុកទុក ដើម្បីលក់នៅពេលឡើងថ្លៃខ្លាំង។លោកជំទាវ បានថ្លែងថា «យើងមានមន្ត្រីជំនាញចុះត្រួតពិនិត្យមើលស្ថានភាពជាក់ស្តែង។ ក្នុងករណីរក ឃើញមានប្រេងឥន្ធនៈស្តុកទុក មិនបញ្ចេញលក់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ នឹងរងការពិន័យ និងបិទអាជ្ញាប័ណ្ណ អាជីវកម្មទាំងស្រុង។ ប៉ុន្តែបើក្នុងករណីរកឃើញអស់ស្តុកមែន រដ្ឋនឹងអន្តរាគមន៍ជាមួយវិស័យឯកជន ដែលនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់លើប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម»។ បើតាមការបង្ហើបរបស់លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម, តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈក្នុងប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខទៀត នេះ នឹងមានការធ្លាក់ឡើងវិញ បន្ទាប់ពីមានសញ្ញាណល្អនៃតម្លៃលក់រាយនៅម៉ោងទៀបភ្លឺថ្ងៃទី១២ ខែមីនា នេះ។សូមបញ្ជាក់ថា ដើម្បីសម្រួលដល់ការលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលជាអ្នកប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈ, រដ្ឋបានចរចាជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនដែលនាំចូលប្រេង ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពតម្លៃឱ្យកុំហក់ឡើងខ្ពស់ពេក៕ 

ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងជាប្រធានគណៈកម្មការអន្តរក្រសួងរៀបចំបុណ្យទន្លេ លើកទី១០ ឆ្នាំ២០២៦ នៅខេត្តក្រចេះ រួមជាមួយឯកឧត្តម វ៉ា ថន អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តក្រចេះ បានអញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការអន្តរក្រសួង ដើម្បីត្រួតពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងារត្រៀមរៀបចំបុណ្យទន្លេ នៅខេត្តក្រចេះ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២៧-២៨-២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ឆាប់ៗខាងមុខ។កម្មវិធីនេះ ក៏មានការអញ្ជើញចូលរួមពីសំណាក់ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ជាអនុប្រធាន សមាជិក សមាជិកានៃគណៈកម្មការអន្តរក្រសួង ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ជាប្រធានអនុគណៈកម្មការ ព្រមទាំងលោកឧកញ៉ា ឧកញ៉ា ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី តំណាងអង្គការសង្គមស៊ីវិល, សមាគម, ស.ស.យ.ក. ក្រុមហ៊ុនឯកជន ក្នុងវិស័យឯកជន លោក លោកស្រី អភិបាលរងខេត្ត ប្រធានមន្ទីរអង្គភាពជុំវិញខេត្ត លោកស្នងការនគរបាលខេត្ត លោកមេបញ្ជាការកងរាជអាវុធហត្ថខេត្ត លោកមេបញ្ជាការតំបន់ប្រតិការសឹករងខេត្ត និងមន្រ្តីរាជការចំណុះរដ្ឋបាលខេត្តសរុប ១១៥រូប។នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានគូសរំលេចអំពីគោលបំណងសំខាន់ៗនៃការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេ៖ ១). ផ្សព្វផ្សាយអំពីសក្តានុពលទេសចរណ៍ខេត្តជាប់ដងទន្លេកម្ពុជា (ជាពិសេសខេត្តក្រចេះ)។២.) អភិរក្សនិងអភិវឌ្ឍធនធានទន្លេ ប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងចូលរួមការធ្វើពិពិធកម្មទេសចរណ៍ តាមរយៈការបង្កើតព្រឹត្តការណ៍ទេសចរណ៍ថ្មីៗ ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។៣.) បង្កើតជាឱកាសជំរុញការអភិវឌ្ឍនៅនឹងកន្លែងជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងសហគមន៍ទេសចរណ៍ ៤.) ពង្រឹងនិងលើកកម្ពស់គុណភាពសេវាកម្មនានាក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍នៅក្នុងខេត្តក្រចេះ។៥.) ពង្រឹងការអភិវឌ្ឍន៍នៅមូលដ្ឋាន មានជាអាទិ៍ ការរៀបចំកែលម្អនិងតុបតែងសោភណភាពក្រុងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធខេត្តម្ចាស់ផ្ទះ។ខេត្តក្រចេះ ថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦

(សង្គម)៖ ព័ត៌មាន​បឋម មានករណីអគ្គិភ័យបានឆាបឆេះលេបត្របាក់ឃ្លាំងស្តុកពូក របស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋមួយកន្លែង នាវេលាម៉ោង ៩៖៣០នាទីព្រឹក ដែលស្ថិតនៅក្រោយសណ្ឋាគារអង្គរអេរ៉ា ក្នុងក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប ថ្ងៃសុក្រ ទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ នេះបើយោងតាម នាយកដ្ឋាននគរបាលបង្ការពន្លត់អគ្គិភ័យនិងសង្គ្រោះ នៃអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ៕

(សង្គម)៖ តាមរយៈវីឌីអូខ្លីមួយបានបង្ហាញពី បុគ្គលម្នាក់ អាងអំណាច អាងតួនាទី ចូលផឹកស៊ី ប្រើប្រាស់អាវុធ គម្រាបបុគ្គលិកនៅក្នុងហាង។ នេះបើយោងតាម គណនីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ អ៊ឹង អ៊ាវថៃ បានបង្ហោះវីឌីអូ ភ្ជាប់ជាមួយខ្លឹមសាថា «អាងអំណាច អាងតួនាទី ប្រើប្រើអាវុធ គម្រាបបុគ្គលិកហាង 😄😄 សម័យនេះនៅមានបុគ្គលចឹងទៀត ! ឈ្មោះ Keo Bomey នៅក្រសួងការពារជាតិ លឺថា ខ្នងធំណាស់ ! គម្រាបបាញ់ …»។ចំពោះករណីនេះបានធ្វើឱ្យមហាជនអ្នកលេងបណ្ដាញ បានចែករំលែកបន្ត និងចូលបញ្ចេញមតិខឹងសម្បាមិនពេញចិត្តចំពោះបុគ្គរូបនេះដែល អាងអំណាច អាងតួនាទី អាងខ្នង ហើយប្រើប្រាស់អាវុធ គម្រាបបុគ្គលិកនៅក្នុងហាង នៅក្នុងកាលៈទេសៈដែលប្រទេសជាតិកំពុងជួបទុក្ខលំបាកជាច្រើន។ មហាជនសង្ឃឹមថា អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចនឹងធ្វើការលើករណីនេះ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ចាប់ពីសប្តាហ៍ក្រោយតទៅ សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបញ្ចេញប្រេងជាង ១៧០ លានបារ៉ែលពីស្តុកប្រេង រយៈពេល ១២០ ថ្ងៃរបស់ខ្លួន ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយទីផ្សារ។ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Chris Wright បានប្រកាសថា ប្រទេសនេះកំពុងបញ្ចេញប្រេងចំនួន ១៧២ លានបារ៉ែលពីទុនបម្រុង យុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួន ដើម្បីទប់ស្កាត់ការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃតម្លៃប្រេង ដោយសារតែវិបត្តិផ្គត់ផ្គង់នៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ លោក Wright បាននិយាយថា ការបញ្ចេញនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃ ផែនការ បញ្ចេញប្រេងចំនួន ៤០០ លានបារ៉ែល ដែលបានប្រកាសមុននេះដោយទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA)។ ការបញ្ចេញប្រេងពីទុនបម្រុង នឹងចាប់ផ្តើមនៅសប្តាហ៍ក្រោយ និងមានរយៈពេល ១២០ ថ្ងៃ។ នេះបើយោងតាមកាសែតរ៉យទ័រ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលសហរដ្ឋអាមេរិកបានមានប្រសាសន៍ថា “សហរដ្ឋអាមេរិកមានគម្រោងបន្ថែមប្រេងប្រមាណ ២០០ លានបារ៉ែលទៅក្នុងទុនបម្រុងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួនក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំខាងមុខ”។ ច្រកសមុទ្រហ័រមូស ដែលជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រេង និងឧស្ម័ន ត្រូវបានជាប់គាំងចាប់តាំងពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បានចាប់ផ្តើមវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់នៅថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈ ខណៈអ៊ីរ៉ង់បានសងសឹក ដោយការវាយប្រហារទៅ លើមូលដ្ឋានទ័ពអ៊ីស្រាអែល និងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងប្រទេសឈូងសមុទ្រ។ ជម្លោះនេះបានអូសបន្លាយជិតពីរ សប្តាហ៍ហើយ ហើយមិនទាន់បង្ហាញសញ្ញានៃការបញ្ចប់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះទេ។កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ (IRGC) កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ បានអះអាងថា ខ្លួននឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យ «ប្រេងមួយលីត្រ» ចាកចេញពីមជ្ឈិមបូព៌ាទេ ប្រសិនបើសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបន្តការវាយប្រហាររបស់ពួកគេ។ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា យោធាអ៊ីរ៉ង់ថែមទាំងបានព្រមានថា «តម្លៃប្រេងនឹងឡើងដល់ ២០០ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល »។មិនយូរប៉ុន្មាន IEA បានប្រកាសថា ប្រទេសជាសមាជិកបានយល់ព្រមបញ្ចេញប្រេងចំនួន ៤០០ លានបារ៉ែលពី ទុនបម្រុងសង្គ្រោះបន្ទាន់របស់ពួកគេ។ នេះគឺជាអន្តរាគមន៍ដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់អង្គការ។យ៉ាងណាក៏ដោយ តម្លៃប្រេងឆៅសកលមិនទាន់ធ្លាក់ចុះនៅឡើយទេ។ នៅពេលបិទការជួញដូរនៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ទាំងប្រេងឆៅប្រភេទ Brent និង WTI បានកើនឡើងជិត ៥%។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែមីនា តម្លៃបានបន្តកើនឡើង ដោយបច្ចុប្បន្នឡើងដល់ ៩៣ ដុល្លារ និង ៩៨ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលរៀងៗខ្លួន។

(សុខភាព)៖ បញ្ហាសក់ជ្រុះ សក់ខ្សោយ មិនរឹងមាំ ត្រូវបានមនុស្សជាច្រើនកំពុងជួបប្រទះ ហើយប៉ះពាល់ដល់ផ្លូវចិត្តជាខ្លាំងផងដែរ ពីព្រោះសក់ស្អាត រលាស់ រលោង និងក្រាស់ល្អ ក៏ជាផ្នែកមួយលើកសម្រស់របស់មនុស្សប្រុស ស្រីគ្រប់រូបផងដែរ។ ទាំងនេះជាវិធី ៧ យ៉ាងដើម្បីជួយស្ត្រីកាត់បន្ថយការជ្រុះសក់ និងចិញ្ចឹមសក់របស់ពួកគេឱ្យរឹងមាំ និងមានសុខភាពល្អ។១/ការគ្រប់គ្រងអរម៉ូន៖ ការប្រែប្រួលអ័រម៉ូនគឺជាមូលហេតុចម្បងនៃការជ្រុះសក់ចំពោះស្ត្រី។ ការមានផ្ទៃពោះ ការអស់រដូវ និងជំងឺក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតអាចរំខានដល់វដ្តលូតលាស់សក់ធម្មជាតិ។ ឧទាហរណ៍ ការជ្រុះសក់ក្រោយសម្រាលកូន គឺជារឿងធម្មតាណាស់ ហើយការអស់រដូវបណ្តាលឱ្យសក់ ស្តើងដោយសារតែកម្រិតអរម៉ូនអ៊ឹស្ត្រូសែនថយចុះ។ ការកំណត់អត្តសញ្ញាណមូលហេតុនៃការជ្រុះសក់ជួយស្ត្រីជ្រើសរើសការព្យាបាលដែលមានប្រសិទ្ធភាព ដូចជាការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅដើម្បីធ្វើឱ្យអរម៉ូនមានតុល្យភាព។២/អាហារបំប៉ន៖ សក់ត្រូវការសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗដើម្បីលូតលាស់បានល្អ។ កង្វះជាតិដែក វីតាមីន D ស័ង្កសី ប៊ីយ៉ូទីន (វីតាមីន B7) ឬប្រូតេអ៊ីនធ្វើឱ្យឫសសក់ចុះខ្សោយ។ របបអាហារមានតុល្យភាពរួមផ្សំជាមួយនឹងការបំពេញបន្ថែមសារ ធាតុចិញ្ចឹមត្រឹមត្រូវគឺជាមធ្យោបាយសុវត្ថិភាពមួយដើម្បីកែលម្អសុខភាពសក់។ ស្ត្រីគួរតែញ៉ាំអាហារដែល សម្បូរសារធាតុចិញ្ចឹមដូចជាត្រី បន្លែស្លឹកបៃតង ស៊ុត សាច់គ្មានខ្លាញ់ និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ។៣/សម្រាកចិត្តរបស់អ្នក៖ ភាពតានតឹងប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់សក់ ដែលបណ្តាលឱ្យជ្រុះសក់។ ការគ្រប់គ្រងភាពតានតឹងគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ហើយវិធីសាស្រ្តដូចជា សមាធិ យូហ្គា ការសរសេរកំណត់ហេតុប្រចាំថ្ងៃ និងលំហាត់ដកដង្ហើម រួមចំណែកដល់ការកែលម្អសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្ត។៤/ការព្យាបាលដោយឡាស៊ែរ៖ ការព្យាបាលដោយឡាស៊ែរជំរុញសកម្មភាពឫសសក់ បង្កើនលំហូរឈាម ទៅកាន់ស្បែកក្បាល និងធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវអាហារូបត្ថម្ភនៃឫសសក់។ ជាលទ្ធផល សក់អាចដុះកាន់តែរឹងមាំ ក្រាស់ជាងមុន ហើយការជ្រុះសក់អាចត្រូវបានកាត់បន្ថយតាមពេលវេលា។៥/ការថែទាំស្បែកក្បាល៖ ការកក់សក់របស់អ្នកដោយថ្នមៗ ការជៀសវាងសារធាតុគីមីដ៏អាក្រក់ ការកំណត់ការធ្វើម៉ូតសក់ដោយប្រើកំដៅ និងការម៉ាស្សាស្បែកក្បាលរបស់អ្នកជាប្រចាំ ជួយរក្សាឫសសក់ ឱ្យមានសុខភាពល្អ។ ការម៉ាស្សាស្បែកក្បាលអាចបង្កើនចរន្តឈាម និងចិញ្ចឹមឫសសក់។ ជ្រើសរើសសាប៊ូកក់សក់ និងប្រទាល់បន្ទន់សក់ស្រាលៗដែលសមស្របសម្រាប់ប្រភេទសក់របស់អ្នក ដើម្បីការពារការខូចខាត និងការបែកចុង។៦/គេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់៖ សក់ដុះឡើងវិញពេលអ្នកគេង។ ការគេងពី ៧ ទៅ ៩ ម៉ោងជារៀងរាល់យប់ជួយគាំទ្រដល់វដ្តនៃការលូតលាស់សក់ និងកាត់បន្ថយការជ្រុះសក់។ ស្ត្រីគួរគេងឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ចូលគេងឲ្យទាន់ពេល និងកំណត់ពេលវេលាមើលអេក្រង់មុនពេលចូលគេង។៧/ប្រើប្រាស់អាហារបំប៉ន៖ វីតាមីន និងសារធាតុរ៉ែដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលូតលាស់សក់។ ជាតិដែក ស័ង្កសី វីតាមីន D និងវីតាមីន B7 (ប៊ីយ៉ូទីន) ជួយគាំទ្រដល់ការលូតលាស់សក់ និងកាត់បន្ថយការជ្រុះសក់។ នេះបើយោងតាមកាសែត Time of India ។ ស្ត្រីគួរតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីទទួលបាន ដំបូន្មានលើអាហារបំប៉នសមស្របតាមការណែនាំ ដោយជៀសវាងការប្រើថ្នាំដោយខ្លួនឯងក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ព្រោះវាអាចបណ្តាលឱ្យមានផលប៉ះពាល់។ ការជ្រុះសក់ ចំពោះស្ត្រីអាចទាក់ទងនឹងកត្តាហ្សែន។ ការដឹងពីប្រវត្តិគ្រួសាររបស់អ្នកជួយស្ត្រីឱ្យកំណត់ហានិភ័យដែលអាចកើតមានតាំងពីដំបូង និងចាត់វិធានការបង្ការជាមុនដូចជាការកែសម្រួលរបៀបរស់នៅរបស់ពួកគេ ឬការប្រើប្រាស់ផលិតផលថែរក្សាសក់សមស្រប។