(ព័ត៌មានជាតិ)៖ ប្រសិនបើមានគេណែនាំ ឬទាក់ទងការងារឱ្យប្រាក់ខែខ្ពស់ៗខុសប្រក្រតី សូមប្រយ័ត្ន បច្ចុប្បន្ននេះពួកឧក្រិដ្ឋជនកំពុងប្រើវិធីសាស្ត្រឆបោកថ្មីមួយទៀតតាមរយៈការប្រកាសរើសបុគ្គលិកមក ធ្វើការងារដោយផ្ដល់ប្រាក់ខែខ្ពស់បំផុតដល់សាធារណៈជនពិសេសយុវជនយុវនារីខ្មែរមួយចំនួនដែលកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ ប្រយ័ត្នចាញ់ល្បិចកល់ក្លាយជាជនបម្រើការងារខុសច្បាប់ឱ្យពួកស្កេមអនឡាញ។ ថ្មីៗនាយកដ្ឋានប្រឆាំងបទល្មើស បច្ចេកវិទ្យា បានធ្វើការអំពាវនាវដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ ឱ្យបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះល្បិចកលអូសទាញ ធ្វើការងារទទួលបានប្រាក់ខែខ្ពស់របស់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញ (Online Scams) ។ ក្រុមជនល្មើសជារឿយៗតែងតែប្រើប្រាស់រូបភាពល្បួងលួងលោមផ្សេងៗ ដូចជា ការងារងាយស្រួល ចំណូលខ្ពស់ហួសពីការពិត ក្នុងបំណងបោកបញ្ឆោត ឬបង្ខាំងជនរងគ្រោះឱ្យធ្វើការខុសច្បាប់។ វិធីសាស្ត្រការពារខ្លួនពីការបោកប្រាស់៖ កុំជឿការផ្សព្វផ្សាយការងារអនឡាញណាដែលសន្យាផ្តល់ចំណូលខ្ពស់ហួសហេតុ តែគ្មានលក្ខខណ្ឌការងារច្បាស់លាស់។ កុំប្រញាប់ផ្តល់ព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន មិនត្រូវផ្ញើអត្តសញ្ញាណបណ្ណ លេខគណនី ឬទិន្នន័យសម្ងាត់ឱ្យទៅអ្នកដែលមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណឡើយ។ ត្រូវស្រាវជ្រាវប្រភព ពិនិត្យមើលច្បាប់អនុញ្ញាត និងអត្តសញ្ញាណក្រុមហ៊ុនពិតប្រាកដមុននឹងសម្រេចចិត្តចុះឈ្មោះ និងត្រូវដឹងសញ្ញាព្រមានប្រសិនបើ តម្រូវឱ្យបង់ប្រាក់កក់ ឬលុយសេវាផ្សេងៗមុនចូលធ្វើការនោះជា ល្បិចបោកប្រាស់ហើយ។សូមចងចាំថាគ្មានការងារស្រួលឯណាទទួលបានប្រាក់ខែខ្ពស់ខុសពីស្តង់ដារ ឬទីផ្សារការងារស្របច្បាប់នោះឡើយ ចង់បានការងារល្អ ប្រាក់ខែខ្ពស់ ត្រូវខិតខំសិក្សារៀនសូត្រ ឬរៀនចំណេះជំនាញ ទើបអាចរកបានការងារល្អ ស្របច្បាប់ និងទទួលបានប្រាក់ខែទៅតាមសមត្ថភាពរបស់មនុស្សរាងៗខ្លួន។ ទោះជាយ៉ាងណា សូមបងប្អូនជួយ Share ចែករំលែកគន្លឹះការពារខ្លួនទាំងនេះបន្តទៅកាន់សហគមន៍ ក្រុមគ្រួសារ និងសាច់ញាតិ ដើម្បីកុំឱ្យពួកគាត់ធ្លាក់ក្នុងអន្ទាក់អូសទាញរបស់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជន។

(វិទ្យាសាស្ត្រ)៖ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញភស្តុតាងបន្ថែមទៀតអំពីសក្តានុពលសម្រាប់ជីវឧស្ម័ននៅលើភពក្រៅភព K2-18b ដែលពង្រឹងលទ្ធភាពដែលវាអាចគាំទ្រដល់ជីវិតក្រៅភព។ នៅឆ្នាំ 2023 ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវដែលប្រើប្រាស់ តេឡេស្កុបអវកាស James Webb (JWST) របស់ NASA បានប្រកាសពីវត្តមានដែលអាចកើតមាននៃ ឌីមេទីលស៊ុលហ្វីត (DMS) នៅលើភព K2-18b ដែលជាភពមួយដែលមានទំហំធំជាងផែនដីជិតប្រាំបួនដង និងមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ដែលអាចរស់នៅបានរបស់ផ្កាយមួយដែលមានចម្ងាយប្រហែល 120 ឆ្នាំពន្លឺ។ នៅលើផែនដី DMS ត្រូវបានផលិតជាចម្បងដោយជីវិត ជាពិសេស phytoplankton និងអតិសុខុមប្រាណសមុទ្រ ដទៃទៀត ដូច្នេះការសិក្សាឆ្នាំ 2023 បានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការរកឃើញបឋមរបស់ JWST មិនអាចបញ្ជាក់ពីវត្តមានរបស់ DMS បានទេ ដូច្នេះក្រុមស្រាវជ្រាវបានធ្វើការសង្កេតបន្ថែមទៀតដោយប្រើវិធីសាស្រ្តផ្សេង នេះបើយោងតាម Space ។JWST អាចស៊ើបអង្កេតបរិយាកាសនៃភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ នៅពេលដែលពួកវា "ធ្វើចលនា" នៅពីមុខផ្កាយមេរបស់វាពីទស្សនៈរបស់កន្លែងសង្កេត។ តេឡេស្កុបនេះរកឃើញម៉ូលេគុលមួយចំនួននៅក្នុង បរិយាកាសដោយផ្អែកលើរលកពន្លឺផ្កាយដែលពួកវាស្រូបយក។ ដំបូងឡើយ ក្រុមស្រាវជ្រាវបានរកឃើញ DMS ដោយប្រើ NIRISS (កាមេរ៉ា និងស្ពិចត្រូម៉ែត្រគ្មានរន្ធជិតអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ) និង NIRSpec (ស្ពិចត្រូម៉ែត្រជិតអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ) របស់ JWST។ នៅក្នុងការសិក្សាថ្មីនេះ ពួកគេបានប្រើប្រាស់ MIRI (ឧបករណ៍អ៊ីនហ្វ្រារ៉េដកណ្តាល) ដែលមានតម្លៃ 10 ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីពិនិត្យមើលរលកពន្លឺផ្សេងៗគ្នា។យោងតាមការស្រាវជ្រាវថ្មីដែលបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី 17 ខែមេសា នៅក្នុង The Astrophysical Journal Letters បានឱ្យដឹងថា MIRI ក៏បានរកឃើញដាននៃ DMS និង/ឬ dimethyl disulfide (DMDS) ដែលជាសមាសធាតុគីមីដែលទាក់ទងគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ដែលក៏អាចជាជីវសញ្ញាណផងដែរ។ លោក Nikku Madhusudhan សាស្ត្រាចារ្យនៅវិទ្យាស្ថានតារាសាស្ត្រ Cambridge ដែលបានដឹកនាំការសិក្សាទាំងពីរលើ K2-18b បាននិយាយថា "នេះគឺជាភស្តុតាងឯករាជ្យ ដោយប្រើឧបករណ៍ខុសពីមុន និងជួររលកពន្លឺខុសគ្នា ដោយគ្មានការត្រួតស៊ីគ្នាជាមួយនឹងការសង្កេតពីមុន"។ "សញ្ញាគឺច្បាស់លាស់ និងខ្លាំងណាស់"។ដោយផ្អែកលើទំហំ និងលក្ខណៈផ្សេងទៀតរបស់វា តារាវិទូសង្ស័យថា K2-18b អាចជាពិភព "Hycean" ដែលជាថ្នាក់នៃភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យដែលត្រូវបានស្នើឡើងនៅឆ្នាំ 2021 ជាមួយនឹងមហាសមុទ្រដ៏ធំល្វឹ ងល្វើយនៃទឹករាវ និងបរិយាកាសសម្បូរអ៊ីដ្រូសែន។យោងតាមការស្រាវជ្រាវថ្មី បរិយាកាសរបស់ K2-18b ក៏សម្បូរទៅដោយ DMS និង/ឬ DMDS ផងដែរ។ ក្រុមស្រាវជ្រាវប៉ាន់ប្រមាណកំហាប់ច្រើនជាង 10 ផ្នែកក្នុងមួយលានតាមបរិមាណ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងតិចជាង មួយផ្នែកក្នុងមួយពាន់លាននៅលើផែនដី។ លោក Madhusudhan បានមានប្រសាសន៍ថា «ការងារទ្រឹស្តីពីមុនបានព្យាករណ៍ថា កំហាប់ខ្ពស់នៃឧស្ម័នដែលមានផ្ទុកស្ពាន់ធ័រដូចជា DMS និង DMDS អាចមាននៅលើពិភពលោក Hycean»។ «ឥឡូវនេះ យើងបានសង្កេតឃើញរឿងនោះ ស្របតាមអ្វីដែលបានព្យាករណ៍។ ជាមួយនឹងអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលយើងដឹងអំពីភពផែនដី ពិភពលោក Hycean ដែលមានមហាសមុទ្រច្រើនគឺ ជាសេណារីយ៉ូសមស្របបំផុតដោយផ្អែកលើទិន្នន័យដែលយើងមាន»។អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រផ្សេងទៀតក៏មានការប្រុងប្រយ័ត្នផងដែរ ដោយអ្នកខ្លះថែមទាំងមានការសង្ស័យកាន់តែ ខ្លាំងនៅក្នុងការជជែកវែកញែកអំពីភព K2-18b និងសក្តានុពលរបស់វាក្នុងការផ្តល់ជម្រកដល់ជីវិត។ ការរកឃើញសញ្ញានៃជីវិតក្រៅភពគឺពិបាក ហើយការបញ្ជាក់វាកាន់តែពិបាកជាងនេះទៅទៀត ជាពិសេសនៅលើភពដូចជា K2-18b ដែលយើងមិនអាចពិនិត្យឱ្យបានហ្មត់ចត់នាពេលអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ។ ដូច្នេះ អ្នកស្រាវជ្រាវនឹងត្រូវបន្តប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យ។

(សុខភាព)៖ មនុស្សជាច្រើនមានទម្លាប់លាយផ្លែឈើផ្សេងៗគ្នាដើម្បីញ៉ាំក្នុងពេលតែមួយ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញបានព្រមានថា ការលាយបញ្ចូលគ្នាមិនត្រឹមត្រូវអាចបណ្តាលឱ្យហើមពោះ ឡើងជាតិអាស៊ីត និងថែមទាំងនាំឱ្យមាន ភាពស្លេកស្លាំងទៀតផង។ អ្នកជំនាញអាហារូបត្ថម្ភ Toan Thi Ngoc Anh មកពីវិទ្យាស្ថានវេជ្ជសាស្ត្រអនុវត្តវៀតណាម បាននិយាយថា មនុស្សជាច្រើនមានទម្លាប់ជ្រើសរើសផ្លែឈើណាមួយដែលមាន បកសំបកវា កាត់វាជាបំណែកតូចៗ ហើយលាយវាទាំងអស់ចូលគ្នាក្នុងចានធំមួយដើម្បីញ៉ាំ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មិនមែនផ្លែឈើទាំងអស់សុទ្ធតែ មានប្រយោជន៍ដល់រាងកាយនោះទេ។ តាមពិតទៅ ផ្លែឈើមួយចំនួនអាចបណ្តាលឱ្យមានបញ្ហារំលាយអាហារ មិនស្រួលខ្លួន និងថែមទាំងប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់សុខភាពក្នុងរយៈពេលវែងទៀតផង។ផ្លែឈើត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាក្រុមផ្សេងៗគ្នាដូចជា៖ មានជាតិអាស៊ីត (ឧ. ក្រូច ឬក្រូច ឆ្មា ) ជាតិផ្អែម (ចេក ទំពាំងបាយជូរ ល្ហុង ផ្លែប៉ោម ) និងមានជាតិទឹកខ្ពស់ ( ឪឡឹក)។ ក្រុមផ្លែឈើនីមួយៗមានអត្រារំលាយអាហារខុសៗគ្នា ហើយត្រូវការបរិស្ថាន pH ជាក់លាក់មួយនៅក្នុងក្រពះសម្រាប់ការស្រូបយកបានល្អបំផុត ។ ការទទួលទានផ្លែឈើដែលមិនឆបគ្នាក្នុងពេលតែមួយអាចធ្វើឱ្យការរំលាយអាហារថយចុះ ដែលនាំឱ្យមានដំណើរការ fermentation នៅក្នុងក្រពះ ដែលបណ្តាលឱ្យមានរោគសញ្ញាដូចជាហើមពោះ ឧស្ម័ន ក្រហាយទ្រូង ឬជំងឺរំលាយអាហារ។ ទោះបីជាផ្លែឈើជាប្រភពសំខាន់នៃវីតាមីន សារធាតុរ៉ែ និងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មក៏ដោយ ការរួមផ្សំមិនត្រឹមត្រូវអាចកាត់បន្ថយតម្លៃអាហារូបត្ថម្ភរបស់វា និងប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់ការរំលាយអាហារ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាការរួមបញ្ចូលគ្នានៃផ្លែឈើចំនួនបួនដែលត្រូវជៀសវាង ដើម្បីធានាបាននូវសុវត្ថិភាព ផ្លែឪឡឹក និងផ្លែឈើដទៃទៀតកុំលាយវាចូលគ្នា៖ ផ្លែឪឡឹកដទៃទៀតមានជាតិទឹកខ្ពស់ ហើយរំលាយបានលឿនណាស់។ នៅពេលដែលផ្សំជាមួយផ្លែឈើដែលរំលាយយឺត ការបង្កើតជាតិ fermentation អាចកើតឡើងនៅក្នុងក្រពះ ដែលបណ្តាលឱ្យហើមពោះ និងមិនស្រួលខ្លួន។ ឪឡឹកក៏មានលក្ខណៈអង់ស៊ីមរំលាយអាហារតែមួយគត់ផងដែរ ដែលធ្វើឱ្យការរួមផ្សំជាមួយផ្លែឈើដទៃទៀតបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺរំលាយអាហារ។ ដូច្នេះ វាត្រូវបានណែនាំឱ្យញ៉ាំឪឡឹ កដាច់ដោយឡែកពីគ្នា យ៉ាងហោចណាស់ 30 នាទីពីអាហារ ឬផ្លែឈើដទៃទៀត ដើម្បីធានាបាននូវការរំលាយអាហារប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ផ្លែឈើម្សៅ និងផ្លែឈើសម្បូរប្រូតេអ៊ីន រូបមន្តសម្រាប់ការរំលាយអាហាររឹង៖ ផ្លែឈើមួយចំនួន ដូចជាចេក មានផ្ទុកម្សៅច្រើន ខណៈពេលដែលផ្លែឈើដទៃទៀត ដូចជាផ្លែត្របែក ផ្លែបឺរ ផ្លែគីវី និងផ្លែរ៉ាសប៊ឺរី មានផ្ទុកប្រូតេអ៊ីនពីរុក្ខជាតិខ្ពស់នៅពេលដែលក្រុមទាំងពីរនេះត្រូវបានផ្សំចូលគ្នា រាងកាយត្រូវបង្ខំចិត្តផលិតទាំង អង់ស៊ីមអាស៊ីតដើម្បីរំលាយប្រូតេអ៊ីន និងអង់ស៊ីមអាល់កាឡាំងដើម្បីរំលាយម្សៅ។ ជម្លោះអង់ស៊ីមនេះអាចនាំឱ្យហើមពោះ មានជាតិ fermentation ក្នុងក្រពះ និងមានអារម្មណ៍មិនស្រួលយូរបន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារ។ផ្លែឈើជូរ និងផ្លែឈើផ្អែមងាយបង្កបញ្ហារំលាយអាហារ៖ ផ្លែឈើដូចជាផ្លែស្ត្របឺរី ក្រូច ក្រូចថ្លុង និងផ្លែប៉ោមមានជាតិអាស៊ីត ចំណែកឯចេក និងផ្លែទំពាំងបាយជូរស្ងួតមានជាតិផ្អែម និងងាយនឹងបង្កជាជាតិ ferment។ នៅពេលដែលផ្លែឈើទាំងពីរក្រុមនេះត្រូវបានលាយបញ្ចូលគ្នា ការប្រែប្រួលភ្លាមៗនៃ pH នៅក្នុងក្រពះអាចបណ្តាល ឱ្យចង្អោរ ជាតិអាស៊ីតស្រាល ឬរោគសញ្ញាដូចជាឈឺក្បាល និងអស់កម្លាំង។ លើសពីនេះ ចំពោះមនុស្សមួយចំនួនដែលមានប្រព័ន្ធរំលាយអាហារងាយប្រតិកម្ម ការរួមបញ្ចូលគ្នានេះអាចបង្កឱ្យមានរោគសញ្ញានៃជំងឺរំលាយអាហាររ៉ាំរ៉ៃ។ផ្លែល្ហុង និងក្រូចឆ្មា៖ ទោះបីជាផ្លែល្ហុង និងក្រូចឆ្មារ សុទ្ធតែជាផ្លែឈើដែលមានជីវជាតិនៅពេលបរិភោគដាច់ ដោយឡែកពីគ្នាក៏ដោយ ការផ្សំវាចូលគ្នាអាចរំខានដល់តុល្យភាពអេម៉ូក្លូប៊ីន ឬថែមទាំងបណ្តាលឱ្យមានភាព ស្លេកស្លាំងទៀតផង។ ចំពោះកុមារតូចៗដែលមានប្រព័ន្ធរំលាយអាហារមិនទាន់ពេញវ័យ ការរួមបញ្ចូលគ្នានេះអាចបណ្តាលឱ្យមានប្រតិកម្មមិនល្អ ជំងឺមេតាប៉ូលីស ឬអាឡែស៊ី។ ដូច្នេះ ខណៈពេលដែលមិនតែងតែបង្កគ្រោះថ្នាក់ភ្លាមៗ ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃផ្លែល្ហុង និងក្រូចឆ្មារគួរតែត្រូវបានជៀសវាងនៅក្នុងសាឡាដផ្លែឈើ ឬទឹកផ្លែឈើចម្រុះ។ជៀសវាងការលាយផ្លែឈើ និងបន្លែក្នុងអាហារតែមួយ៖ ការលាយផ្លែឈើ និងបន្លែក្នុងសាឡាដក៏តម្រូវ ឱ្យមានការពិចារណាផងដែរ។ ផ្លែឈើមានផ្ទុកជាតិស្ករធម្មជាតិច្រើន ហើយនៅពេលដែលផ្សំជាមួយបន្លែ ដែលសម្បូរទៅដោយជាតិសរសៃមិនរលាយ និងចំណាយពេលយូរដើម្បីរំលាយវាអាចបណ្តាលឱ្យមានដំណើរការ fermentation នៅក្នុងក្រពះ ដែលនាំឱ្យហើមពោះ និងកាត់បន្ថយការស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹម។ ឧទាហរណ៍ ការផ្សំផ្លែក្រូចជាមួយការ៉ុត ឬម្នាស់ជាមួយត្រសក់ អាចបណ្តាលឱ្យមានជាតិអាស៊ីតច្រើនពេកនៅក្នុងក្រពះ ដែលនាំឱ្យមានភាពមិនស្រួល ឬមានបញ្ហារំលាយអាហារស្រាល។ក្រៅពីការជៀសវាងការផ្សំផ្លែឈើដែលមិនសមស្រប វាជារឿងសំខាន់ដែលត្រូវចងចាំថាបរិមាណក៏ដើរតួនា ទីយ៉ាងសំខាន់ផងដែរ។ សូម្បីតែពេលញ៉ាំផ្លែឈើតែម្នាក់ឯងក៏ដោយ ការញ៉ាំច្រើនពេកក្នុងរយៈពេលខ្លីអាចរំខាន ដល់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារដោយសារតែមាតិកាជាតិស្ករ និងជាតិសរសៃខ្ពស់ពេក។ ផ្លែឈើគួរតែត្រូវបានញ៉ាំចន្លោះពី 1-2 ម៉ោងរវាងអាហារសំខាន់ៗ ហើយផ្លែឈើស្រស់ៗ មិនកែច្នៃ និងមិនទាន់រក្សាទុកគួរតែត្រូវបានជ្រើសរើស។លើសពីនេះ បុគ្គលម្នាក់ៗគួរតែយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះប្រតិកម្មរបស់រាងកាយរបស់ពួកគេបន្ទាប់ពីញ៉ាំផ្លែឈើ។ ប្រសិនបើរោគសញ្ញាដូចជាហើមពោះ ឈឺពោះ ឬរាគស្រាលកើតឡើងបន្ទាប់ពីលាយផ្លែឈើ វាជារឿងសំខាន់ក្នុងការកត់សម្គាល់ពីប្រភេទផ្លែឈើដែលទទួលទាន ហើយពិចារណាលុបបំបាត់ការរួមផ្សំមួយចំនួន។

(សុខភាព)៖ អាងហែលទឹកច្រើនតែជាកន្លែងមានមនុស្សច្រើនកុះករ ដែលមានក្រុមមនុស្សច្រើនក្រុម រួមទាំងកុមារ ស្ត្រី និងបុរស។ ដើម្បីរក្សាអនាម័យ ការគ្រប់គ្រងអាងហែលទឹកប្រើប្រាស់ក្លរីន និងថ្នាំសម្លាប់មេរោគផ្សេងទៀត ដើម្បីសម្អាតទឹក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការឆ្លងមេរោគនៅតែអាចកើតឡើងក្នុងចំណោមអ្នកហែលទឹក ប្រសិនបើមានមនុស្សដែលផ្ទុកមេរោគនៅក្នុងអាងហែលទឹក ដូចជាអាដេណូវីរុស រលាកថ្លើមប្រភេទអា អង់តេរ៉ូវីរុស ឬ HPV។នៅពេលដែលវាចូលទៅក្នុងខ្លួន មេរោគអាដេណូវីរុសបង្ករោគសញ្ញាដូចជា គ្រុនក្តៅខ្លាំង ឈឺបំពង់ក ក្អក និងរលាកភ្នែក។ ផលវិបាកដែលមិនសូវកើតមានរួមមាន រលាកទងសួតស្ទះ រលាកទងសួតតូច និងការឆ្លងមេរោគថ្លើម តម្រងនោម និងខួរក្បាល។ នៅដើមខែកក្កដា មន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិបានកត់ត្រាកុមាររាប់រយនាក់ដែលឆ្លង មេរោគនេះ។វីរុសរលាកថ្លើមប្រភេទ A បណ្តាលឱ្យមានរោគសញ្ញាភ្លាមៗដូចជា គ្រុនក្តៅ អស់កម្លាំង ឈឺពោះ ចង្អោរ បាត់បង់ចំណង់អាហារ ខាន់លឿង (ស្បែក និងភ្នែកឡើងលឿង)។ ជំងឺនេះអាចវិវត្តទៅជាផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរដូចជា ខ្សោយថ្លើមស្រួចស្រាវ រលាកលំពែងស្រួចស្រាវ និងរលាកថង់ទឹកប្រមាត់។ ការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ A ជាច្រើនបានកើតឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងការហែលទឹក ឬងូតទឹកក្នុងប្រភពទឹកក្តៅ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហុងគ្រី និងអូស្ត្រាលី។ នេះបើយោងតាមការលើកឡើងរបស់វេជ្ជបណ្ឌិត ដួន ធី ខាញ់ចាមអ្នកគ្រប់គ្រងផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ ប្រព័ន្ធចាក់វ៉ាក់សាំង VNVC។មេរោគ Enteroviruses (EVs) គឺជាក្រុមមេរោគពោះវៀនទូទៅមួយប្រភេទ ដែលងាយឆ្លងខ្លាំងចំពោះកុមារ ជាពិសេសអ្នកដែលមានអាយុក្រោម 5 ឆ្នាំ។ ជំងឺទូទៅដែលបង្កឡើងដោយមេរោគ EVs រួមមាន ជំងឺដៃ ជើង និងមាត់ រលាកស្រោមខួរក្បាល រលាកសាច់ដុំបេះដូង និងជំងឺស្វិតដៃជើង ដែលអាចបណ្តាលឲ្យស្លាប់។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺដៃ ជើង និងមាត់នៅដើមឆ្នាំ 2026 ប្រទេសវៀតណាមបានកត់ត្រា ការស្លាប់របស់កុមារយ៉ាងហោចណាស់ 8 នាក់។ នៅតំបន់សើមជុំវិញអាងហែលទឹក វីរុស HPV (human papillomavirus) ប្រភេទមួយចំនួនអាចចូលតាមរយៈរបួសបើកចំហ ហើយបណ្តាលឱ្យកើតឬស ជាធម្មតានៅលើបាតជើងដូចជាបាតជើង កែងជើង ម្រាមជើង និងក្រចក។ ឬសជើងជាធម្មតាមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ ហើយអាចបាត់ទៅវិញដោយខ្លួនឯង ប៉ុន្តែក្នុងករណីខ្លះ វាអាចឈឺចាប់ មិនស្រួល មិនស្អាត និងប៉ះពាល់ដល់សុខុមាលភាពផ្លូវចិត្តរបស់អ្នកជំងឺ។ដូច្នេះ ទោះបីជាការហែលទឹកជាសកម្មភាពរាងកាយដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់ទាំងមនុស្សពេញវ័យ និងកុមារក៏ដោយ ក្រុមគ្រួសារនៅតែត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះការការពារសុខភាព។ វាជាការប្រសើរក្នុងការជ្រើសរើសអាងហែលទឹកស្អាត ដែលត្រូវបានសម្អាត និងសម្លាប់មេរោគជាប្រចាំ ដើម្បីការពារសុខភាពគ្រួសារទាំងមូល។ លើសពីនេះ ឪពុកម្តាយក៏គួរតែពិនិត្យ និងធានាថាកូនៗ និងក្រុមគ្រួសារទាំងមូលរបស់ពួកគេទទួលបាន ការចាក់វ៉ាក់សាំង ចាំបាច់ទាំងអស់ ដើម្បីការពារជំងឺឆ្លងទូទៅដែលឆ្លងតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្លូវដង្ហើម និងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងការខាំរបស់មូសក្នុងរដូវក្តៅ ដូចជា៖ គ្រុនផ្តាសាយ ជំងឺរលាកសួត មេរោគ syncytial ផ្លូវដង្ហើម (RSV) ជំងឺរលាកស្រោមខួរក្បាល ជំងឺកញ្ជ្រឹល ជំងឺអុតស្វាយ ជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ A វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងនឹងប្រភេទ HPV ទូទៅដែលបណ្តាលឱ្យកើតឬសក្នុងប្រដាប់ភេទ និងជំងឺមហារីកផ្សេងៗចំពោះភេទទាំងពីរ។

(សុខភាព)៖ ទីធ្លាបិទជិត សួនកុមារដែលមានមនុស្សច្រើនកុះករ ឬអាងហែលទឹក និងទីលានលេងបាល់ គឺជាបរិស្ថានអំណោយផលសម្រាប់វីរុស និងបាក់តេរីរីករាលដាល ដែលបណ្តាលឱ្យមានជំងឺឆ្លងជាច្រើនចំពោះកុមារ។លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ត្រឹន ឌឹក ហៅ ប្រធានផ្នែកជំងឺកុមារ នៅមន្ទីរពេទ្យទូទៅតាមអាញ ក្នុងទីក្រុងហាណូយ បានមានប្រសាសន៍ថា កន្លែងសាធារណៈមិនមែនជាជម្រករបស់មេរោគទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់ ផ្ទៃសាធារណៈជាច្រើន និងកង្វះការសម្អាត និងសម្លាប់មេរោគទាន់ពេលវេលា អាចប្រែក្លាយកន្លែងទាំងនេះទៅជាតំណភ្ជាប់ក្នុងការចម្លងមេរោគ និងបាក់តេរី។ កុមារតូចៗដែលលេងនៅកន្លែង សាធារណៈមានហានិភ័យខ្ពស់នៃការឆ្លងមេរោគ ពីព្រោះពួកគេតែងតែដាក់ប្រដាប់ក្មេង លេងចូលក្នុងមាត់ ជូតភ្នែក រើសច្រមុះ ឬដាក់ដៃទៅមាត់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតព្រមានថា តំបន់ទាំងប្រាំខាងក្រោមនេះ ងាយនឹងឆ្លងមេរោគដល់កុមារតូចៗ។១/ កន្លែងក្មេងលេង Play Ground ដែលមានរណ្ដៅបាល់តូចដ៏ច្រើនសន្ធឹកធម្មតាជាកន្លែងបិទជិតដែលមានកុមារច្រើន និងមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ។ នៅពេលដែលកុមារសើច ស្រែក ឬលេង ដំណក់ទឹក ឬទឹករំអិលច្រមុះអាចធ្លាក់លើបាល់ កម្រាលឥដ្ឋ និងរាងកាយរបស់កុមារដទៃទៀត។ រណ្ដៅបាល់ដ៏ច្រើនទាំងនេះជាកន្លែងដែលពិបាកសម្អាត ការសិក្សាមួយក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ស្តីពីរណ្តៅបាល់ និងហានិភ័យនៃការចម្លងជំងឺ បានស្ទង់មតិរណ្តៅបាល់ចំនួនប្រាំមួយ នៅក្នុងមណ្ឌលព្យាបាលដោយចលនាកុមារក្នុង ឬក្រៅនៅរដ្ឋ Georgia សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយ នៅក្នុងទិនានុប្បវត្តិ American Journal of Infection Control។ លទ្ធផលបានបង្ហាញថា ក្រុមនេះបានកំណត់អត្តសញ្ញាណបាក់តេរីចំនួន ៣១ ប្រភេទនៅក្នុងបាល់។ ក្រុមស្រាវជ្រាវក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា រណ្តៅបាល់ដែលមិនត្រូវបានសម្អាតជាប្រចាំអាចបង្កើនលទ្ធភាពនៃការចម្លងជំងឺរវាងអ្នកប្រើប្រាស់។ ដោយផ្អែកលើការស្រាវជ្រាវនេះលោកវេជ្ជបណ្ឌិតជឿជាក់ថា ប្រសិនបើកុមារមានមេរោគ ហើយកន្លែងលេងមិនត្រូវបានសម្លាប់មេរោគទាន់ពេលវេលាទេ វាអាចបង្កើនហានិភ័យនៃការឆ្លងជំងឺដៃ ជើង និងមាត់ ជំងឺផ្តាសាយ មេរោគ Adenovirus មេរោគ syncytial ផ្លូវដង្ហើម (RSV) ជំងឺអុតស្វាយ រាគដែលបណ្តាលមកពីមេរោគ Rotavirus ឬ Norovirus និងជំងឺស្បែកមួយចំនួន។២/ កន្លែងលេងមានប្រដាប់ក្មេងលេងក្រណាត់រួមគ្នា៖ តុក្កតាសត្វ ខ្នើយ សក់ក្លែងក្លាយ ក្រមា មួក និងសំលៀកបំពាក់មានរចនាសម្ព័ន្ធសរសៃដែលងាយជ្រាបចូល ដែលធ្វើឱ្យពួកវាងាយនឹងជាប់ធូលីដី ទឹកមាត់ ទឹករំអិលច្រមុះ និងបំពង់ក និងធូលីដី។ ក្មេងៗតែងតែឱបប្រដាប់ក្មេងលេងទាំងនោះឱ្យជិតមុខ ដាក់ប្រដាប់ក្មេងលេងចូលក្នុងមាត់ ឬហុចវាទៅឱ្យអ្នកដទៃ។មិនដូចផ្ទៃផ្លាស្ទិចរលោងទេ ប្រដាប់ក្មេងលេងធ្វើពីក្រណាត់ត្រូវលាងសម្អាត និងសម្ងួតឱ្យបានស្អាត។ នៅពេលដែលទុកចោលឱ្យកខ្វក់ មិនស្អាត ឬមិនបានសម្លាប់មេរោគឱ្យបានត្រឹមត្រូវ មេរោគអាចចម្លងទៅកុមារនៅពេលពួកគេប៉ះប្រដាប់ក្មេងលេង ហើយបន្ទាប់មកប៉ះភ្នែក ច្រមុះ មាត់ ឬស្បែកដែលរបួស។ ហានិភ័យទូទៅរួមមាន ជំងឺផ្លូវដង្ហើម រលាកភ្នែក ជំងឺដៃ ជើង និងមាត់ ការឆ្លងមេរោគផ្សិតលើស្បែក និងជំងឺពងបែក។ ធូលីដីដែលប្រមូលផ្តុំ មេរោគធូលីដី ឬផ្សិតក៏អាចធ្វើឱ្យអាឡែស៊ី និងជំងឺហឺតចំពោះកុមារដែលងាយប្រតិកម្មផងដែរ។៣/ អាងហែលទឹកសាធារណៈ៖ អាងហែលទឹកគឺជាបរិស្ថានសើម ដែលមនុស្សជាច្រើនមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ និងចែករំលែកបន្ទប់ផ្លាស់សំលៀកបំពាក់ រនាំង កៅអីអង្គុយ ឬប្រដាប់ក្មេងលេងទឹក។ ប្រសិនបើគុណភាពទឹក និងផ្ទៃទាំងនេះមិនត្រូវបានគ្រប់គ្រងឱ្យបានត្រឹមត្រូវទេ ភ្នាក់ងារបង្ករោគពីសារធាតុរាវ ឬកាកសំណល់អាចរីករាលដាលតាមរយៈទឹក ដៃ ឬភ្នាសរំអិលនៃភ្នែក ច្រមុះ និងមាត់។ នៅចុងខែកក្កដា មន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិបានកត់ត្រាក្រុមកុមារដែលបានឆ្លងមេរោគ Adenovirus ដែលត្រូវបានគេសង្ស័យថាបណ្តាលមកពីការចម្លងមេរោគឆ្លង ខណៈពេលកំពុងរៀនហែលទឹកនៅអាង ហែលទឹកសាធារណៈ។ តំណាងមន្ទីរពេទ្យបានបញ្ជាក់ថា បរិស្ថានអាងហែលទឹកអាចបង្កហានិភ័យនៃការឆ្លងមេរោគ ដោយសារតែអនាម័យទឹកមិនគ្រប់គ្រាន់ និងការរក្សាគម្លាតសង្គមមិនគ្រប់គ្រាន់ក្នុងចំណោមអ្នកហែលទឹក។៤/បន្ទប់ទឹកសាធារណៈច្រើនតែមានអតិសុខុមប្រាណពីលាមក និងផ្ទៃជាច្រើនដែលប៉ះពាល់ជាញឹកញាប់ដូចជា ចំណុចទាញទ្វារ ប៊ូតុងចុចទឹក ក្បាលម៉ាស៊ីនទឹក និងអាងលាងចាន។ ប្រសិនបើមិនបានសម្អាតឱ្យបានត្រឹមត្រូវទេ មេរោគអាចរីករាលដាលពីផ្ទៃទាំងនេះទៅដៃ និងជើងរបស់អ្នកបានយ៉ាងងាយស្រួល។ កុមារដែលមិនលាងដៃជាមួយសាប៊ូ បន្ទាប់ពីប្រើបង្គន់ ហើយបន្ទាប់មកប៉ះពាល់អាហារ ឬប៉ះភ្នែក ច្រមុះ ឬមាត់របស់ពួកគេ អាចឆ្លងមេរោគតាមលាមក។ ជំងឺទូទៅដែលត្រូវតាមដានរួមមាន រាគដែលបណ្តាលមកពីមេរោគ Rotavirus, Norovirus, Hepatitis A និងជំងឺដៃ ជើង និងមាត់។៥/រោងកុន កន្លែងហាត់ប្រាណ និងបន្ទប់ស្លៀកពាក់៖ គ្រែ ភួយ និងខ្នើយនៅរោងកុន; កំរាលព្រំ បាល់ រនាំងដៃ និងកន្សែងនៅក្លឹបហាត់ប្រាណ; ឬរ៉ូប មួក និងខ្សែក្រវាត់ក្បាលនៅក្នុងបន្ទប់ផ្លាស់សំលៀកបំពាក់ សុទ្ធតែត្រូវបានប្រើប្រាស់ជំនួសគ្នាដោយមនុស្សជាច្រើន។ កន្លែងដែលបិទជិត ការប្រើប្រាស់រយៈពេលយូរ និងការប៉ះពាល់ជិតស្និទ្ធជាមួយរបស់របរទាំងនេះបង្កើនសក្តានុពលសម្រាប់ការរីករាលដាលនៃមេរោគ។ ប្រសិនបើមិនបានសម្អាត និងសម្លាប់មេរោគបន្ទាប់ពីប្រើប្រាស់រួចរាល់ពេលទេ ញើស សារធាតុរាវផ្លូវដង្ហើម សារធាតុរាវ ឬស្បែកដែលផ្ទុកបាក់តេរី វីរុស និងផ្សិតអាចនៅសេសសល់លើផ្ទៃ រួចចម្លងទៅមនុស្សបន្ទាប់តាមរយៈដៃ ស្បែក ឬភ្នាសរំអិល។ការរកឃើញវីរុស ឬបាក់តេរីនៅលើប្រដាប់ក្មេងលេង ឬផ្ទៃផ្សេងៗ មិន មានន័យថាកុមារនឹងឈឺនោះទេ ហានិភ័យអាស្រ័យលើបរិមាណនៃភ្នាក់ងារបង្កជំងឺដែលនៅតែអាចបង្កជំងឺបាន ពេលវេលារស់រានមានជីវិតរបស់វា ផ្លូវចូល រយៈពេលនៃការប៉ះពាល់ និងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់កុមារ។ទីតាំងដែលមើលទៅស្អាត អាងហែលទឹកដែលមានទឹកថ្លា ឬមានក្លិនក្លរីន គឺមិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពនោះទេ។ មេរោគបង្កជំងឺជាច្រើនមើលមិនឃើញដោយភ្នែកទទេ។ ការគ្រប់គ្រងការឆ្លងអាស្រ័យលើការអនុវត្តអនាម័យ គុណភាពខ្យល់ចេញចូល ដង់ស៊ីតេហ្វូងមនុស្ស អនាម័យដៃ និងការកំណត់ការចូលរួមរបស់អ្នកដែលឈឺ។ឪពុកម្តាយមិនចាំបាច់កំណត់ពេលវេលាលេងរបស់កូនៗទាំងស្រុងនោះទេ។ ពួកគេគួរតែជ្រើសរើសកន្លែងដែលមានខ្យល់ចេញចូលល្អ គ្រប់គ្រងចំនួនមនុស្ស បំបែកពួកគេតាមក្រុមអាយុ និងផ្តល់កន្លែងលាងដៃ ឬទឹកលាងដៃសម្លាប់មេរោគ។ កុមារដែលមានគ្រុនក្តៅ ក្អក រលាកភ្នែក រាគ ឬសញ្ញាផ្សេងទៀតនៃ ជំងឺឆ្លង មិនគួរត្រូវបាននាំ ទៅកាន់កន្លែងសាធារណៈឡើយ កុមារគួរលាងដៃមុន និងក្រោយពេលលេង ហើយជៀសវាងការប៉ះភ្នែក ច្រមុះ និងមាត់។ ការចាក់វ៉ាក់សាំងជួយការពារកុមារពីជំងឺឆ្លងជាច្រើនដូចជា ជំងឺផ្តាសាយ ជំងឺកញ្ជ្រឹល ជំងឺអុតស្វាយ ជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទអា ជំងឺរលាកស្រោមខួរក្បាល ជំងឺសួត RSV ជំងឺរលាកស្រោមខួរក្បាល ជាដើម ហើយក៏ជួយកំណត់ការរីករាលដាលនៃជំងឺនៅក្នុងសាលារៀន និងសហគមន៍ផងដែរ។

(អន្តរជាតិ)៖ ពាក់កណ្តាលនៃតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចសរុបដែលបង្កើតឡើងដោយព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ ២០២៦ ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងហូរចូលទៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជំរុញកំណើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅក្នុងទីក្រុងជាច្រើន។«យោងតាមក្រុមស្រាវជ្រាវរបស់យើង តម្លៃសេដ្ឋកិច្ចសរុបដែល FIFA នឹងបង្កើតបានពីការប្រកួតនេះគឺប្រហែល ៤០ ពាន់លានដុល្លារ ដែលក្នុងនោះ ២០ ពាន់លានដុល្លារនឹងស្ថិតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ទីក្រុងម្ចាស់ផ្ទះដូចជាទីក្រុង Kansas City កំពុងជួបប្រទះកំណើនលឿនជាងមុន និងការប្រើប្រាស់កើនឡើងជាងទីក្រុងជាច្រើនទៀត» លោក Brian Moynihan នាយកប្រតិបត្តិធនាគារ Bank of America (BofA) បាននិយាយនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយ CBS នៅថ្ងៃទី ១៩ ខែកក្កដា ដោយធ្វើអត្ថាធិប្បាយលើផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនៃព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ឆ្នាំ ២០២៦។លោកបានអះអាងថា ការប៉ាន់ប្រមាណប្រាក់ចំណេញរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកពីការប្រកួតគួរតែរួមបញ្ចូលការចំណាយនៅតាមភោជនីយដ្ឋាន បារ និងអាជីវកម្មប្រពៃណីផ្សេងទៀត មិនមែនគ្រាន់តែនៅក្នុងពហុកីឡដ្ឋាននោះទេ។ ទិន្នន័យពី BofA បង្ហាញថា អតិថិជនចំនួន 70 លាននាក់របស់ធនាគារ ដែលមានការចំណាយសរុបប្រចាំខែលើសពី 400 ពាន់លានដុល្លារ បានចំណាយច្រើនជាងប្រហែល 5-6% បើប្រៀបធៀបទៅនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ នៅក្នុងខែមិថុនា ការចំណាយសរុបបានកើនឡើង 6.3% ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ឬប្រហែល 5.6% ដោយមិនរាប់បញ្ចូលថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈ ដែលជាការកើនឡើងខ្លាំងបំផុតចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ 2022។ទិន្នន័យរបស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកក៏បង្ហាញពីនិន្នាការស្រដៀងគ្នានេះដែរ។ ការលក់ទំនិញលក់រាយ និងសេវាកម្មម្ហូបអាហារបានកើនឡើង 6.7% កាលពីខែមុន។ ការចំណាយនៅតាមភោជនីយដ្ឋាន និងបារ ដែលជាវិស័យដែលទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនបំផុតពីសកម្មភាពរបស់អ្នកគាំទ្រ បានកើនឡើង 3.8%។ ធនាគារបានកត់សម្គាល់ថា តួលេខទាំងនេះមិនរាប់បញ្ចូលការចំណាយរបស់អ្នកទស្សនាអន្តរជាតិទេ មានន័យថាផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចជាក់ស្តែងអាចធំជាងនេះ។យោងតាមគណៈកម្មាធិការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់ពិភពលោកនៅញូវយ៉ក/ញូវជឺស៊ី អ្នកគាំទ្របានចំណាយប្រាក់ប្រហែល ១,២ ពាន់លានដុល្លារនៅក្នុងតំបន់នេះក្នុងខែមិថុនាតែមួយ ដែលបង្កើតការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចចំនួន ២,១ ពាន់លានដុល្លារ និងរួមចំណែកដល់ចំណូលពន្ធចំនួន ២២៨ លានដុល្លារ។ទីក្រុងម្ចាស់ផ្ទះបានឃើញការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៃការចំណាយនៅតាមភោជនីយដ្ឋាន និងហាងលក់ទំនិញបែបប្រពៃណីនៅក្នុងសប្តាហ៍ដំបូងនៃការប្រកួត ខណៈដែលទីក្រុងដែលមិនមែន ជាម្ចាស់ផ្ទះបានឃើញការផ្លាស់ប្តូរតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។ បន្ថែមពីលើទីក្រុងធំៗដូចជាញូវយ៉ក និងឡូសអាន់ជឺឡេស ទីក្រុងជាច្រើនទៀតដូចជាហ្វីឡាដែលហ្វៀ និងកែនសាសស៊ីធីក៏បានឃើញការកើនឡើងនៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរផងដែរ។ សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចកីឡា លោក Victor Matheson បានអះអាងថា ព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់ពិភពលោកនាំមកនូវភាពរំភើប និងជំរុញការចំណាយនៅក្នុងទីក្រុងម្ចាស់ផ្ទះ ប៉ុន្តែមានភស្តុតាងតិចតួចណាស់ដែលបង្ហាញថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះជួយសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិក ឱ្យកាន់តែមានជីវភាពធូរធារក្នុងរយៈពេលវែង។ ព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ ២០២៦ បានធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី ១១ ខែមិថុនា ដល់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅថ្ងៃទី ១៩ ខែកក្កដា ដោយអេស្ប៉ាញបានឈ្នះជើងឯកបន្ទាប់ពីទទួលបានជ័យជម្នះ ១-០ លើអាហ្សង់ទីន។ ការប្រកួតនេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងទីក្រុងចំនួន ១៦ នៅទូទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក ម៉ិកស៊ិក និងកាណាដា។

(សុខភាព)៖ កាហ្វេ សម្បូរទៅដោយជាតិកាហ្វេអ៊ីន និងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម អាចជំរុញការផលិតអាស៊ីតក្រពះ ដែលជួយគ្រប់គ្រងចលនាពោះវៀន។កាហ្វេជួយបំបាត់ការទល់លាមកជាចម្បងដោយសារតែសមត្ថភាពរបស់វាក្នុងការជំរុញការកន្ត្រាក់នៅក្នុងពោះវៀនធំ។ កាហ្វេអ៊ីននៅក្នុងកាហ្វេបង្កើនសកម្មភាពរបស់សាច់ដុំរលោងនៅក្នុងពោះវៀនធំ ដោយជំរុញចលនាកាកសំណល់តាមរយៈពោះវៀន។ លើសពីនេះ កាហ្វេបង្កើនបរិមាណអរម៉ូនហ្គាស្ទ្រីន ដែលជំរុញពោះវៀនធំ ហើយអាស៊ីតក្លរ៉ូជេនិកបង្កើនអាស៊ីតក្រពះ ដែលជំរុញការរំលាយអាហារ និងធ្វើឱ្យចលនាពោះវៀន កាន់តែងាយស្រួល ។កាហ្វេមានប្រសិទ្ធភាពបញ្ចុះលាមក ដោយជួយពន្លឿនចលនាពោះវៀន ប៉ុន្តែវាមិនគួរប្រើជាការព្យាបាលការទល់លាមកទេ។ ការផឹកកាហ្វេច្រើនពេកអាចបណ្តាលឱ្យខ្សោះជាតិទឹក ដោយសារតែការទទួលទានទឹកមិនគ្រប់គ្រាន់ ដែលធ្វើឱ្យការទល់លាមកកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ ការផឹកកាហ្វេក្នុងបរិមាណច្រើន អាចធ្វើឱ្យរលាកបំពង់រំលាយអាហារបានយ៉ាងងាយ និងរំខានដល់ចលនាពោះវៀន។ដើម្បីរក្សាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារឱ្យមានសុខភាពល្អ និងកាត់បន្ថយការទល់លាមក សូមផ្តោតលើរបបអាហារមានតុល្យភាព ផឹកទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ និងហាត់ប្រាណជាប្រចាំជំនួសឱ្យការទទួលទានកាហ្វេច្រើនពេក។ ការប្រើប្រាស់កាហ្វេច្រើនពេក ដើម្បីបំបាត់ការទល់លាមកអាចនាំឱ្យមានការខ្សោះជាតិទឹក និងរលាកក្រពះពោះវៀន។ ការទទួលទានជាប្រចាំក៏កាត់បន្ថយការឆ្លើយតបរបស់រាងកាយចំពោះផលប៉ះពាល់នៃថ្នាំបញ្ចុះលាមករបស់កាហ្វេផងដែរ។ ដោយសារតែធម្មជាតិអាស៊ីតរបស់វា ការទទួលទានកាហ្វេច្រើនពេកអាចបណ្តាលឱ្យច្រាលក្រពះ រមួលក្រពើ ឬក្អួត។កាហ្វេត្រូវបានបែងចែកជាកាហ្វេដែលមានជាតិកាហ្វេអ៊ីន និងកាហ្វេដែលគ្មានជាតិកាហ្វេអ៊ីន។ កាហ្វេដែលគ្មានជាតិកាហ្វេអ៊ីននៅតែអាចជំរុញពោះវៀនធំ រក្សាចលនាពោះវៀនឱ្យបានទៀងទាត់ និងជួយបំបាត់ការទល់លាមក ទោះបីជាឥទ្ធិពលនេះស្រាលជាងកាហ្វេដែលមានជាតិកាហ្វេអ៊ីនក៏ដោយ។ផ្លែឈើដែលសម្បូរទៅដោយជាតិសរសៃរលាយស្រូបយកទឹកនៅក្នុងពោះវៀន ដែលធ្វើឱ្យលាមកទន់ និងងាយស្រួលបន្ទោរបង់។ មាតិកាទឹកធម្មជាតិរបស់វា ក៏រួមចំណែកដល់ការបន្ទន់លាមកផងដែរ។ បន្លែបៃតង បន្លែបៃតង និងសណ្តែក ដែលសម្បូរទៅដោយជាតិសរសៃរលាយ អាចធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវការរំលាយអាហារ និងកាត់បន្ថយការហើមពោះ។ អ្នកអាចប្រោះគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ដូចជាគ្រាប់ល្ពៅ និងគ្រាប់ស្វាយចន្ទីលើសាឡាដ និងស្មូទី ដើម្បីបន្ថែមជាតិសរសៃទៅក្នុងរបបអាហាររបស់អ្នក និងបំបាត់ការទល់លាមក។

(ភ្នំពេញ)៖ សាធារណៈជនដែលជាអ្នកគាំទ្រផលិតផលកូនខ្មែរ «សាប៊ូស្ពៃ» សូមបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន អតិថិជនធ្លាប់ប្រើដំបូងមានគុណភាព ប្រើលើកទី២ ឬទី៣បែរជាមានបញ្ហាអាចប៉ះចំសាប៊ូស្ពៃក្លែងដែលកំពុងចរាចរ នៅលើទីផ្សារដែលត្រូវបានមន្ត្រី ក.ប.ប ចុះបង្ក្រាបទីតាំងមួយកន្លែង ស្ថិតនៅផ្ទះលេខ១៣៩ ផ្លូវលេខ២៨៦ សង្កាត់ទួលស្វាយព្រៃ ខណ្ឌបឹងកេងកង រាជធានីភ្នំពេញ រកឃើញទីតាំងឃ្លាំងស្តុកសាប៊ូ «ស្ពៃ» ក្លែងក្លាយជាច្រើនតោន។ ការចុះបង្ក្រាបនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីទទួលបានបណ្ដឹងសុំអន្តរាគមន៍ពីសហគ្រាស LSV Industry ដែលជាក្រុមហ៊ុនផលិតសាប៊ូស្ពៃ ម៉ាក Empress នារសៀលថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ថ្មីៗនេះ។ក្នុងប្រតិបត្តិការនោះ មន្ត្រីជំនាញ នៃអគ្គនាយកដ្ឋានកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងការប្រកួតប្រជែង (ក.ប.ប.) ក្រោមការសម្របសម្រួលនីតិវិធីពីព្រះរាជអាជ្ញារង នៃអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានរកឃើញទីតាំងខាងលើកំពុងធ្វើសកម្មភាពលក់-ចែកចាយ និងស្តុកទុកផលិតផលក្លែងក្លាយ និងក្លែងម៉ាកសញ្ញា Empress របស់សហគ្រាស LSV Industry។ ការរកឃើញនេះបានបញ្ជាក់ ពីការរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរទៅលើកម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងការបោកប្រាស់អ្នកប្រើប្រាស់។ ជាមួយគ្នា តាមរយៈគណនីហ្វេសប៊ុក លោកស្រី នុត សម្ផស្ស ម្ចាស់សហគ្រាស LSV Industry បានបង្ហោះសំណេរមានខ្លឹមសារទាំងស្រុងថា៖ «នាងខ្ញុំក្នុងនាមជាម្ចាស់សហគ្រាស ជា SME ក្នុងស្រុក សូមសំណូមពរទៅដល់សមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ សូមមេត្តាជួយរកយុត្តិធម៌ដល់យើងខ្ញុំ ជាអ្នករងគ្រោះក្នុងករណីក្លែងបន្លំ ម៉ាកផលិតនេះផង ព្រោះក្នុងនាមជាផលិតផលក្នុងស្រុក យើងខំប្រឹងប្រែងខ្លាំងណាស់ ទើបទទួលបានការគាំទ្រក្នុងទីផ្សារ ហើយឥឡូវត្រូវមកជួបរឿងបែបនេះ។ យើងខ្ញុំទាំងអស់គ្នា មានទាំងក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រគីមីខ្មែរ ក្រុមបច្ចេកទេសផលិត ក្រុមកសិករ ក្រុមការងារផ្នែកផ្សេងៗ បានចំណាយពេលវេលា កម្លាំងចិត្ត កម្លាំងកាយអស់ជាច្រើនឆ្នាំ ទម្រាំតែមានលទ្ធផលល្អ ស្រាប់តែមករងផលប៉ះពាល់ពីទង្វើល្មើស ច្បាប់របស់ជនល្មើសទាំងនេះ»។ ក្រោយពីចុះត្រួតពិនិត្យរួច សមត្ថកិច្ចជំនាញបានសម្រេចឃ្លុំបេបិទទីតាំងខាងលើជាបណ្ដោះអាសន្ន និងបានអញ្ជើញម្ចាស់ទីតាំងជាជនជាតិចិនមកបំភ្លឺនៅអគ្គនាយកដ្ឋាន ក.ប.ប. ដើម្បីប្រមូលភស្តុតាងរកប្រភពនៃ ផលិតផលក្លែង ម៉ាកទាំងអស់នោះ និងវែកមុខរកអ្នកដែលពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងករណីនេះ។

(សុខភាព)៖ អំឡុងពេលមករដូវ សំឡីអនាម័យគួរតែត្រូវបានផ្លាស់ប្តូររៀងរាល់ 3-4 ម៉ោងម្តង ទោះបីជាការហូរទឹករំអិល តិចក៏ដោយ។ ប្រសិនបើការហូរទឹករំអិលច្រើន ពេលវេលាផ្លាស់ប្តូរអាចត្រូវបានកាត់ បន្ថយមកត្រឹមប្រហែល 2-3 ម៉ោង ឬលឿនជាងនេះ នៅពេលដែលសំឡីអនាម័យសើម។ ទោះបីជាមានការហូរទឹករំអិលតិចក៏ដោយ សំឡីអនាម័យមិនគួរទុកចោលលើសពី 6 ម៉ោងឡើយ ឈាមរដូវខ្លួនឯងមិនមែនជាមូលហេតុផ្ទាល់នៃការឆ្លង មេរោគនោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលដែលសំឡីអនាម័យត្រូវបានប្រើយូរពេក បរិយាកាសសើម និងក្តៅនៅក្នុងតំបន់ប្រដាប់ភេទ បង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផលសម្រាប់បាក់តេរីលូតលាស់ ខណៈពេលដែលក៏បង្កើនហា និភ័យនៃការរលាកស្បែក រលាកស្បែកដោយសារប្រតិកម្មជាមួយសារធាតុផ្សេងៗ និងក្លិនមិនល្អផងដែរ។នេះបើយោងតាមវេជ្ជបណ្ឌិត ផាម ធី ធឿង អ្នកឯកទេសផ្នែកសម្ភព និងរោគស្ត្រី នៃមន្ទីរពេទ្យអានស៊ីញ វៀតណាម។ក្នុងស្ថានភាពមមាញឹកដែលអ្នកមិនអាចប្តូរសំឡីអនាម័យរបស់អ្នកបានទាន់ពេលវេលា ប្រសិនបើលំហូរឈាមមាន កម្រិតទាប ការពន្យាពេល 1-2 ម៉ោងជាធម្មតាមិនមែនជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរនោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដើម្បីធានាបាននូវអនាម័យ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការរលាក ឬការឆ្លងមេរោគ ស្ត្រីគួរតែព្យាយាមរក្សាទម្លាប់ប្តូរ សំឡីអនាម័យរបស់ពួកគេរៀងរាល់ 3-4 ម៉ោងម្តង ហើយកុំទុកវាចោលលើសពី 6 ម៉ោង។សម្រាប់ការប្រើប្រាស់នៅ ពេលយប់ អ្នកអាចប្រើសំឡីអនាម័យដែលត្រូវបានរចនាឡើងជាពិសេស សម្រាប់ការប្រើប្រាស់នៅពេលយប់ ដោយប្តូរវាមុនពេលចូលគេង និងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីភ្ញាក់ពីគេង។ ស្ត្រីមិនចាំបាច់ភ្ញាក់ពីដំណេកនៅពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ ដើម្បីប្តូរសំឡីអនាម័យទេ ប្រសិនបើនាងគេងប្រហែល ៧-៨ ម៉ោង ហើយសំឡីអនាម័យមិនទាន់សើមពេញខ្លួន។ រឿងសំខាន់គឺជ្រើសរើសសំឡីអនាម័យដែលសមនឹងលំហូរឈាមរដូវរបស់អ្នក ហើយត្រូវប្រាកដថាអ្នកប្តូរវានៅដើមថ្ងៃថ្មីនីមួយៗ។

(ភ្នំពេញ)៖ លោកជំទាវ សុវណ្ណ វណ្ណារតន៍ រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ អញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីបើកសិក្ខាសាលា «ប្រឹក្សាយោបល់ប្រមូលធាតុចូលលើសេចក្តីព្រាងគោលនយោបាយជាតិស្តីពីការអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជីវៈ ឆ្នាំ២០២៦-២០៣៥» នាព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នៅសណ្ឋាគារកាំបូឌីយ៉ាណា ដោយមានការចូលរួមពីថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ វិស័យឯកជន គ្រឹះស្ថានអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជីវៈ តំណាងកម្មករនិយោជិត សហជីព និងអ្នកពាក់ព័ន្ធជាច្រើនរូប។ក្នុងឱកាសនេះ លោកជំទាវ សុវណ្ណ វណ្ណារតន៍ បានថ្លែងថា សិក្ខាសាលារយៈពេល ២ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២០-២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ រៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងប្រមូលធាតុចូលពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីរៀបចំសេចក្តីព្រាងគោលនយោបាយជាតិស្តីពីការអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជីវៈ ឆ្នាំ២០២៦-២០៣៥ ឱ្យមានភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ បរិយាបន្ន និងឆ្លើយតបទៅនឹងការអនុវត្តគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្ម គោលនយោបាយជាតិស្តីពីមុខរបរ និងការងារព្រមទាំងការត្រៀមខ្លួនរបស់កម្ពុជាឆ្ពោះទៅសម្រេចចក្ខុវិស័យកម្ពុជាឆ្នាំ២០៥០ ក្លាយជាប្រទេសដែលមានចំណូលខ្ពស់។លោកជំទាវរដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការបានបញ្ជាក់ថា គោលនយោបាយនេះនឹងបន្តពង្រឹងលើវឌ្ឍនភាពបន្ថែមក្នុងទិសដៅជំរុញការកសាងមូលធនមនុស្សឱ្យស្របតាមបាវចនានៃការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ-ដំណាក់កាលទី១ និងដើរតួនាទីជាមាគ៌ាដ៏សំខាន់ក្នុង ការតម្រង់ទិសដោយធ្វើបរិវត្តកម្មប្រព័ន្ធអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជីវៈ ឱ្យក្លាយជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៃការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញ តាមរយៈការបើកច្រកឱ្យទូលាយតាមគ្រឹះស្ថាន ធីវេត ការបង្កើតវគ្គសិក្សាតាមថ្នាលឌីជីថល ឬ បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ការរៀបចំកម្មវិធីនៃការបណ្តុះបណ្តាលឆ្លាស់ជាមួយគ្រឹះស្ថាន ធីវេត អន្តរជាតិ ការរៀបចំលើការទទួលស្គាល់ការសិក្សាវគ្គខ្លីៗដោយចូលរួមតាមរយៈការលើកកម្ពស់ការសិក្សាពេញមួយជីវិត ការបង្កើនជំនាញ និងការផ្លាស់ប្តូរជំនាញ ព្រមទាំងពង្រឹងភាពជាដៃគូរវាងរដ្ឋ និងវិស័យឯកជន ដើម្បីកសាងកម្លាំងពលកម្មដែលមានគុណភាព ផលិតភាព និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់។ជាមួយគ្នានេះ លោកជំទាវបានអំពាវនាវឱ្យក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ វិស័យឯកជន គ្រឹះស្ថាន ធីវេត ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ចូលរួមផ្តល់មតិយោបល់ និងធាតុចូលប្រកបដោយគុណភាព ដើម្បីធានាថា គោលនយោបាយនេះមានភាពស៊ីជម្រៅ អាចអនុវត្តបានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងក្លាយជាគោលនយោបាយជាតិរួម សម្រាប់ការកសាងមូលធនមនុស្សកម្ពុជា ស្របតាមតម្រូវការទីផ្សារការងារនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត៕

(បន្ទាយមានជ័យ)៖ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ (MLVT) បានសម្របសម្រួលដោយជោគជ័យលើករណីបញ្ឈប់ដំណើរការរបស់រោងចក្រ ហាយ-ថេក អឹភែរឹល (ខេមបូឌា) ឯ.ក. ដែលមានកម្មករនិយោជិតសរុបចំនួន ២,៥៣២នាក់ ដោយធានាឱ្យកម្មករទទួលបានសិទ្ធិ និងអត្ថប្រយោជន៍ស្របតាមច្បាប់ ព្រមទាំងអត្ថប្រយោជន៍បន្ថែមលើសច្បាប់សម្រាប់កម្មការិនីមានផ្ទៃពោះ និងអ្នកមានកូនតូច។ នេះគឺជាការអះអាងថារបស់លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈនៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។លោកស៊ុន មេសា បានអះអាងថាបងប្អូនកម្មករនិយោជិតនឹងទទួលបាន ១. ប្រាក់ឈ្នួលចុងក្រោយ ២. ប្រាក់បំណាច់ថ្ងៃឈប់សម្រាកប្រចាំឆ្នាំដែលនៅសល់ ៣. ប្រាក់បំណាច់ជួសការជូនដំណឹងមុន ៤. ប្រាក់អតីតភាពការងារ ឆមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៦ ចំនួន ៧.៥ថ្ងៃ និង ៥. អត្ថប្រយោជន៍បន្ថែមសម្រាប់កម្មការិនីមានផ្ទៃពោះ និងអ្នកមានកូនតូច។ ជាពិសេស កម្មការិនីមានផ្ទៃពោះ នឹងបន្តទទួលបានការបង់ភាគទាន ប.ស.ស. រហូតដល់ថ្ងៃសម្រាល និងទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលចំនួន ៥០% រយៈពេល ៩០ថ្ងៃ ទោះបីជាបន្តធ្វើការនៅរោងចក្រថ្មី ឬសម្រាកនៅផ្ទះក៏ដោយ។ ចំណែកកម្មការិនីដែលមានកូនអាយុពី ១៨ខែ ដល់ ៣៦ខែ នឹងទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភបន្ថែម ៥ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយខែដែលនេះ គឺជាអត្ថប្រយោជន៍ដែលបងប្អូនទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ប្រសើរជាងច្បាប់។លោក ស៊ុន មេសាបញ្ជាក់ថា៖ «ជាកិច្ចការងារអាទិភាពរបស់ក្រសួងការងារ ក៏ដូចជាឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីផ្ទាល់ក្នុងនាមជាឪពុកម្តាយ អ្វីដែលក្រសួងគិតគូរយ៉ាងសំខាន់បំផុត គឺការធានាថាបងប្អូនកម្មករនិយោជិត គ្រប់រូបត្រូវបានគោរពសិទ្ធិ និងអត្ថប្រយោជន៍របស់ខ្លួនយ៉ាងពេញលេញ ដោយទទួលបានស្របតាមច្បាប់ និងមានឱកាសបន្តការងារថ្មីភ្លាមៗដើម្បីបន្តពង្រឹងជីវភាពរបស់បងប្អូនឱ្យកាន់តែប្រសើរ បើទោះបីការបើក-បិទរោងចក្រ គឺជាដំណើរធម្មជាតិនៃអាជីវកម្ម ប៉ុន្តែក្រសួងការងារពិតជាមិនចង់ឃើញនោះឡើយ»។លោក ស៊ុន មេសា បានរំលឹកបន្តថា ចាប់តាំងពីក្រុមហ៊ុន បានជូនដំណឹងអំពីការបញ្ឈប់ដំណើរការ មន្ត្រីជំនាញនៃក្រសួង តាមរយៈនាយកដ្ឋានវិវាទការងារ សហការជាមួយមន្ទីរការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈខេត្តបន្ទាយមានជ័យ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន តំណាងសហជីព និងនិយោជក បានបើកកិច្ចប្រជុំ និងសម្របសម្រួលជាបន្តបន្ទាប់ រហូតឈានដល់ការព្រមព្រៀងដោយមានការទទួលយកពីបងប្អូនកម្មករនិយោជិតនិងតំណាងសហជីពរួចហើយ។ជាមួយគ្នានេះ បងប្អូនកម្មករនិយោជិត អាចចាប់ផ្តើមផ្តិតមេដៃទទួលប្រាក់ចាប់ពីថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ហើយប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍នេះនឹងត្រូវវេរចូលគណនីធនាគារក្នុងរយៈពេល ៤៨ម៉ោង បន្ទាប់ពីបានចុះហត្ថលេខា ឬផ្តិតមេដៃ។បើតាមលោក ស៊ុន មេសា ដដែល ក្រសួង បានសហការជាមួយរោងចក្រ និងសហគ្រាសនៅតាមបណ្តាខេត្តជិតខាង ដើម្បីទទួលយកកម្មករនិយោជិតទៅបន្តការងារភ្លាមៗ ខណៈទីផ្សារការងារនៅទូទាំងប្រទេសកំពុងមានតម្រូវការកម្លាំងពលកម្មប្រមាណជាង ៩,២ម៉ឺនកន្លែង។បន្ថែមពីនេះ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ នឹងបន្តតាមដាន និងសម្របសម្រួលយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់លើការទូទាត់អត្ថប្រយោជន៍ជូនកម្មករនិយោជិតឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ និងទទួលបានឱកាសការងារភ្លាមៗ។ នេះគឺជាការអះអាងរបស់លោក ស៊ុន មេសាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារដដែល៕

សាលប្រជុំខេត្តព្រៃវែង ៖ ក្រសួងមហាផ្ទៃបានសម្រេចស្នើរាជរដ្ឋាភិបាលទូលថ្វាយព្រះមហាក្សត្រផ្លាស់ប្ដូរមុខតំណែងប្រធានលេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាធិការជាតិប្រឆាំងទារុណកម្ម ហៅកាត់ គ.ជ.ប.ទ ដោយ ឯកឧត្តម ជា តារា អគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានសវនកម្មផ្ទៃក្នុង ចូលកាន់មុខតំណែងជាប្រធានលេខាធិការដ្ឋានជំនួស ឯកឧត្តម នុត សត្យា ដែលត្រូវបានតែងតាំងជាទីប្រឹក្សាក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ពិធីប្រកាស បានប្រារព្ធឡើងនារសៀសថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោមអធិបតីភាព ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា បានកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះ ឯកឧត្តម ឧត្តមសេនីយ៍ទោ នុត សត្យា អតីតប្រធានលេខាធិការដ្ឋាន គ.ជ.ប.ទ ដែលបានខិតខំប្រឹងប្រែងបំពេញភារកិច្ច ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ក្នុងការដឹកនាំ សម្របសម្រួល និងពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពការងារនាពេលកន្លងមក។ លទ្ធផល និងស្នាដៃទាំងនេះ ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏មានតម្លៃសម្រាប់លេខាធិការដ្ឋានបន្តអភិវឌ្ឍនាពេលខាងមុខទៀត។ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត បន្ថែមថា ការផ្ទេរភារកិច្ច និងតែងតាំងប្រធានលេខាធិការដ្ឋានថ្មីនាពេលនេះ ធ្វើឡើងស្របតាមគោលការណ៍គ្រប់គ្រងធនធានមនុស្សរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដោយផ្អែកលើសមត្ថភាព និងបទពិសោធ ដើម្បីពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពស្ថាប័ន និងឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាប្រឈមថ្មីៗ។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះមិនមែនជាការបដិសេធស្នាដៃចាស់នោះទេ ប៉ុន្តែជាការបន្តវេនដើម្បីពង្រឹង និងអភិវឌ្ឍសមិទ្ធផលដែលមានស្រាប់ឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន។ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ក៏បានផ្តល់នូវអនុសាសន៍មួយចំនួនជូនឯកឧត្តមប្រធានលេខាធិការដ្ឋាន ដើម្បីយកទៅជាមូលដ្ឋានក្នុងការដឹកនាំ និងអនុវត្តភារកិច្ច នាពេលខាងមុខ មានជាអាទិ៍ ត្រូវមានចក្ខុវិស័យច្បាស់លាស់ក្នុងការដឹកនាំ ត្រូវពង្រឹងសាមគ្គីភាពនិងការងារជាក្រុម ត្រូវពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពការងាររបស់លេខាធិការដ្ឋាន ត្រូវលើកកម្ពស់សមត្ថភាពមន្ត្រី ត្រូវពង្រឹងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ត្រូវពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាតិ និងអន្តរជាតិ ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើការប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ ត្រូវបង្កើនការទំនាក់ទំនងសាធារណៈនិងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង និងត្រូវកសាងបណ្តាញសហការជាមួយអង្គការសង្គមស៊ីវិល។គួររម្លឹកថា គណៈកម្មាធិការជាតិប្រឆាំងទារុណកម្ម គឺជាគណៈកម្មាធិការថ្មីមួយ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយព្រះរាជក្រឹត្យស្តីពីការបង្កើតគណៈកម្មការជាតិប្រឆាំងទារុណកម្ម អំពើឃោរឃៅ អំពើអមនុស្សធម៌ អំពើធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ឬទណ្ឌកម្ម។ គណៈកម្មាធិការនេះ មានគោលដៅបង្ការ និងប្រឆាំងរាល់ការធ្វើទារុណកម្ម និងអំពើផ្សេងៗទៀត ដើម្បីពង្រឹងការពារជនទាំងឡាយ ដែលត្រូវបានដកហូតសេរីភាពឱ្យរួចផុតពីការធ្វើទារុណកម្ម។ គ.ជ.ប.ទ មានវិសាលភាពអនុវត្តសកម្មភាពរបស់ខ្លួននៅគ្រប់កន្លែងឃុំឃាំងជនទាំងឡាយក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៕

ខេត្តកណ្តាល ៖ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាអនុប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន បានមានប្រសាសន៍ក្រើនរម្លឹក និងបំផុសស្មារតីដល់យុវជន មន្ត្រីរាជការ ព្រមទាំងប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប ត្រូវរួមគ្នាថែរក្សាសមាជិកគ្រួសាររបស់ខ្លួន កុំឱ្យពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀន។ សារនេះ មានគោលដៅរួមចំណែកទប់ស្កាត់បទល្មើស ជួយសង្គ្រោះពិសេសយុវជន និងជំរុញឱ្យយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ ទទួលបានជោគជ័យ ចាប់ពីកម្រិតគ្រួសារ និងមូលដ្ឋានតទៅ។ថ្លែងក្នុងពិធីអបអរសាទរទិវាអន្តរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន និងការដុតបំផ្លាញគ្រឿងញៀន ក្រោមប្រធានបទ “រួមគ្នាឆ្លើយតបបញ្ហាគ្រឿងញៀន ក្នុងបរិបទថ្មី ប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត” នាព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នៅខេត្តកណ្តាល ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត បានគូសបញ្ជាក់ថា ពិធីផ្សព្វផ្សាយនូវស្មារតីនៃទិវាអន្តរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនឆ្នាំ២០២៦ និងការដុតបំផ្លាញគ្រឿងញៀនមនាឱកាសនេះ គឺពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់ ដើម្បីរួមចំណែកសម្រេចទស្សនវិស័យរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការកសាងកម្ពុជា ទៅជាប្រទេសមួយ ដែលគ្រឿងញៀន លែងជាឧបសគ្គ និងជាបញ្ហារបស់សង្គមជាតិ។ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ក៏បានបង្ហាញនូវក្តីព្រួយបារម្ភពីស្ថានភាពបទល្មើសគ្រឿងញៀន មានការប្រែប្រួលខុសប្លែកពីអតីតកាល និងមិនមែនជាបទល្មើសធម្មតាទៀតនោះឡើយ ប៉ុន្តែវាបានភ្ជាប់ខ្លួនយ៉ាងស្អិតរមួតជាមួយឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ការសម្អាតប្រាក់ ការជួញដូរមនុស្ស ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ក្នុងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្ម ដែលមានការរៀបចំជាប្រព័ន្ធយ៉ាងស្មុគស្មាញ។ ក្នុងនោះក្រុមឧក្រិដ្ឋជន តែងតែផ្លាស់ប្តូរមធ្យោបាយ និងឧបាយកលជានិច្ច ក្នុងការលបលួចធ្វើសកម្មភាពទុច្ចរិត ដើម្បីគេចផុតពីសំណាញ់ច្បាប់។ទន្ទឹមនឹងការព្រួយបារម្ភ ប្រមុខក្រសួងមហាផ្ទៃ ក៏បានគូសបញ្ជាក់ដែរថា សមត្ថកិច្ចកម្ពុជា ក៏បាននឹងកំពុងបំពេញប្រតិបត្តិការយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបញ្ហាគ្រឿងញៀននេះជាបន្តបន្ទាប់ ជាក់ស្ដែង ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២៥ កន្លងមក នៅក្នុងភូមិសាស្រ្តរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង សមត្ថកិច្ចបង្ក្រាប និងរឹបអូសបានគ្រឿងញៀនសរុបប្រមាណជាង ៥តោន ដែលនឹងត្រូវដុតបំផ្លាញចោលចំពោះមុខប្រជាពលរដ្ឋ នាឱកាសនេះ។ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី មានប្រសាសន៍បន្ថែមថា បើពិនិត្យមើលនាពេលបច្ចុប្បន្ន ស្ទើរតែគ្មានគ្រួសារណាមួយដែលមិនរងផលប៉ះពាល់ ឬគ្មានសមាជិកពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាគ្រឿងញៀននោះឡើយ។ ដូច្នេះ ដើម្បីចូលរួមទប់ស្កាត់ និងលុបបំបាត់បញ្ហានេះឱ្យកាន់មានប្រសិទ្ធភាព មានតែការចូលរួមជាកម្លាំងសរុបពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសការផ្ដើមចេញពីគ្រួសារនីមួយៗ ក្នុងការតាមដាន អប់រំ និងណែនាំកូនចៅ ឱ្យជៀសឆ្ងាយពីគ្រឿងញៀន។ក្នុងនាមឯកឧត្តមសន្តិបណ្ឌិត នេត សាវឿន ប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ឯកឧត្តមសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា បានអំពាវនាវយ៉ាងទទូចដល់អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច គ្រប់ក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ សូមបន្តប្រកាន់ខ្ជាប់នូវស្មារតីទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ដោយរួមគ្នាជំរុញ និងអនុវត្តនូវរាល់វិធានការ និងទិសដៅការងារដែលបានដាក់ចេញ ឱ្យទទួលបានលទ្ធផលជាផ្លែផ្កា និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុត។សូមបញ្ជាក់ថា សារធាតុញៀន និងសារធាតុគីមី ដែលសមត្ថកិច្ចបង្ក្រាប និងរឹបអូសបាន ត្រូវដុតបំផ្លាញចោលនាឱកាសនោះ មានទម្ងន់សរុបចំនួន ៥តោន ៦២២គីឡូក្រាម ១២៩,៣០ក្រាម។ ក្នុងនោះ រួមមាន៖ សារធាតុញៀន ទម្ងន់ ៤តោន ៦១១គីឡូក្រាម ៨២១,៦៦ក្រាម និងសារធាតុគីមី ទម្ងន់ ១តោន ១០គីឡូក្រាម ៣០៧,៦៤ក្រាម៕

(អ​ន្តរជាតិ)៖ លោក Andy Burnham មេដឹកនាំគណបក្សពលកម្មដែលកំពុងកាន់អំណាច របស់ចក្រភព អង់គ្លេស បានស្បថចូលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ប្រទេស។លោក Burnham ដែលជាសមាជិកសភា ត្រូវបានជ្រើសរើស ដើម្បីបន្តតំណែងពីមេដឹកនាំគណបក្ស និង ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលជិតផុតអាណត្តិ លោក Keir Starmer។ លោកទទួលបានការគាំទ្រពី សមាជិកសភា ពលករជាង 90 ភាគរយ ក៏ដូចជាអ្នកដទៃទៀតដែរ។ មិនមានបេក្ខជនផ្សេងទៀតទេ។លោក Burnham ត្រូវបានតែងតាំងដោយព្រះមហាក្សត្រ Charles ទី 3 នៅព្រះបរមរាជវាំង Buckingham ក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍ ហើយត្រូវបានស្នើសុំឱ្យបង្កើតរដ្ឋាភិបាល។ លោកគឺជានាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសទី 7 ក្នុងរយៈពេល 10 ឆ្នាំ។នាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរូបនេះ ត្រូវបានប្រគល់ភារកិច្ចឱ្យកែលម្អអារម្មណ៍សុខុមាលភាពរបស់ប្រជាជន និងរក្សា រដ្ឋបាលដែលមានស្ថិរភាព ចំពេលមានការតវ៉ាពីសាធារណជនកាន់តែខ្លាំងឡើងជុំវិញ ការកើនឡើងនៃតម្លៃ ទំនិញ។បុរសអាយុ 56 ឆ្នាំរូបនេះ បានបម្រើការជាសមាជិកសភារយៈពេល 16 ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ 2001 មុនពេលក្លាយជា អភិបាលក្រុង Greater Manchester ក្នុងឆ្នាំ 2017។ លោកបានវិលត្រឡប់មកនយោបាយជាតិវិញ បន្ទាប់ពី ឈ្នះការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសកាលពីខែមុន៕

(ភ្នំពេញ)៖ រាជ​រដ្ឋាភិបាល ដែល​មា​នក្រសួង​ការងារ និង​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​វិជ្ជាជី​វៈជាសេ​នា​ធិកា បានកំណត់​យន្ត​ការ​ជាក់​លាក់​នៅក្នុង​កម្មវិធី​ធ្វើ​តេស្ត​ទទួល​ស្គាល់​ជំនាញ​ពីមុន​(RPL) ដើម្បី​ឱ្យកា​រវាយ​តម្លៃ​ប្រកប​ដោយ​យុត្តិធម៌ សុក្រឹត​ភាព និងស្របតាម​​ស្ដង់ដាការងារបច្ចុប្បន្ន តាមរយៈ​ការប្រមូល​ភស្តុតាង​ពីការ​សាក​ល្បង​សមត្ថភាព, ការឆ្លើ​យ​សំនួរផ្ទាល់​មាត់ និង​ការ​វាយ​តម្លៃ​លើ​កា​រអនុវ​ត្តជាក់ស្ដែងដោយជោគជ័យ។លោក ស៊ុន មេសា អ្នក​នាំពា​ក្យ​ក្រសួង​ការ​ងារ និង​បណ្ដុះ​បណ្ដា​លវិ​ជ្ជា​ជីវៈ​បា​នថ្លែង​ថា គុណ​ភាពនៃ​ការវាយ​តម្លៃរ​ប​ស់ RPL គឺ​អាច​ជឿ​ជាក់​បាន ដោយ​ធា​នាទៅ​លើ​គុណ​ភាព សុក្រឹត​ភាព និង​ស្របតាម​ស្ដង់​ដាការងារសព្វថ្ងៃនេះ ព្រោះ​អ្នក​វាយ​តម្លៃ និង​ផ្ដល់​ពិន្ទុ គឺត្រូវឆ្លង​កាត់​ការបណ្តុះ​បណ្តាល​លើវិធី​សា​ស្រ្ត​វាយ​តម្លៃ​ផ្អែក​លើ​សមត្ថ​ភាព និង​​ចុះបញ្ជីទ​ទួលស្គាល់ពីស្ថាបនជំនាញ ដើម្បី​បញ្ជាក់​ថា ​ជា​អ្នក​វា​យតម្លៃផ្អែក​លើសមត្ថ​ភាព មាន​​លក្ខ​ណ​សម្ប​ត្តិ​គ្រប់​គ្រាន់​នៅ​ក្នុងមុ​ខ​ជំនាញ​នីមួយ​ៗ។លោកបន្ត​ថា៖«អ្នក​វាយ​តម្លៃ​សមត្ថ​ភាព​បេក្ខ​ជន​ទាំងអ​ស់ គឺ​ត្រូវ​បានជ្រើស​រើស​យ៉ាង​ម៉ត់ច​ត់ពីវិស័យឯកជន ដែល​បានចុះ​បញ្ជី​ជា​មួយ​ក្រសួ​ងត្រឹ​មត្រូវ មាន​វិជ្ជា​ជីវៈ គុណ​ភាព និង​ស្ដង់​ដា​ការ​ងា​រខ្ពស់។ ពួកគាត់ឆ្លង​កាត់ការប​ណ្ដុះប​ណ្ដា​លយ៉ាងច្បាស់លាស់ ហើយ​ត្រូវ​តែប្រកា​ន់ខ្ជាប់នូវ​ក្រម​ប្រតិបត្តិ ដែល​បានចែ​ង​ក្នុងល​ក្ខណៈ​វិនិច្ឆ័យក្នុ​ងការចុះប​ញ្ជីទទួល​ស្គាល់​អ្នកវា​យត​ម្លៃ​ផ្អែ​ក​លើស​មត្ថភាព»។ដើម្បីធានា​បាននូវ​គុណភា​ពរបស់​បេក្ខ​ជន​ លោក ហាង ប៊ុន​ហេង អ្នកវាយ​តម្លៃមក​ពីវិស័យឯ​កជនបា​នសង្ក​ត់ធ្ងន់​ទៅ​លើ​ស​មត្ថ​ភា​ពបេក្ខ​ជន ត្រូវ​តែ​មាន​គ្រប់​គ្រាន់ ដើម្បី​អាច​ទទួល​បាន​វិញ្ញា​បន​បត្រ​បញ្ជាក់​ជំនាញ ព្រោះ​អ្នក​វាយ​តម្លៃនឹងពិនិត្យ​យ៉ាងហ្មត់​ចត់​បំផុត​ទៅលើ​ការ​ងារ​របស់​បេក្ខ​ជន រាប់​ចាប់​​ពីដំណាក់​កា​ល​ដំបូងរហូត​ដល់​ពេល​បញ្ចប់​ការ​ងារ។ក្នុងន័យ​នេះ បេក្ខជនធ្វើ​តេស្ដជា​ប់ ឬធ្លាក់​អាស្រ័យ​លើស​មត្ថ​ភាព​ពិត​ប្រាកដ គ្មា​ន​ការយោ​គយល់ គ្មានកា​រសូ​កប៉ា​ន់ និង​គ្មាន​បក្ខពួ​កនោះទេ។ លោក ប៊ុនហេងថា៖«ការដា​ក់ពិន្ទុរ​បស់​យើង​ គឺផ្អែ​កលើកត្តា​ ៥ចំណុច គឺពួក​គាត់​ត្រូវ​តែយ​ល់ដឹ​ង​ពី​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​សម្ភារៈសុ​វត្ថិភាព, ការយល់​ដឹងពី​សម្ភា​រៈ​ដែលត្រូវ​ប្រើប្រាស់​ពាក់​ព័ន្ធនឹង​ការ​ងារ ឬមុខ​ជំនាញ​ឱ្យបាន​ច្បាស់​, ចំណេះ​ដឹង​ក្នុងអំឡុង​ពេល​ធ្វើតេស្ត ឬ​ធ្វើ​ការ​ងារ, ពិនិត្យ​មើលល​ទ្ធផ​ល​កា​រ​ងាររបស់​ខ្លួន និង​ចំណុច​ចុង​ក្រោ​យ គឺកា​រស​ម្អាត​សម្ភារៈ និងទី​តាំងរប​ស់ពួ​កគា​ត់ធ្វើ​ការ​ងារ​»។បើតាម​លោក ស៊ុន មេ​សា លើក​ឡើង​ថា អ្នក​វាយ​តម្លៃ​ទាំង​អស់ ត្រូវទទួល​បានការ​បណ្តុះប​ណ្តា​លលើ​វិធី​សា​ស្រ្ត​វា​យត​ម្លៃផ្អែក​លើស​មត្ថ​ភាព និង​បាន​​វាយត​​ម្លៃ​សម​ត្ថភា​ព​រួ​ច​ហើយ ត្រូវតែចូល​រួមអនុវត្ត​ដំណើរកា​រវាយត​ម្លៃផ្អែ​ក​លើ​សមត្ថ​ភា​ពផ្ទាល់​បាន​ចំនួនពី​រដង​សិន មុននឹងត្រូ​វបានចុះ​បញ្ជី​ទទួល​ស្គាល់​ជាអ្នក​វាយតម្លៃ​ផ្អែក​លើស​មត្ថភា​ពអា​ជីព ​(Professional Assessor)។បន្ថែមលើ​នេះ លោកបាន​ស្នើ​សុំ​ឱ្យវិស័យ​ឯក​ជនចូ​លរួម​គាំ​ទ្រ និងជួយ​ចាត់បញ្ជូ​នវិស្វក​រសំ​ណ​ង់ស៊ីវិលរបស់ខ្លួន មក​ចូលរួមវគ្គ​បណ្តុះប​ណ្តាល​ស្តី​ពី​វិធី​សា​ស្ដ្រ​វាយ​តម្លៃទ​ទួល​ស្គាល់ជំ​នាញ​ពីមុន ដើម្បី​ក្លាយ​ជាអ្នក​វាយត​ម្លៃជំ​នា​ញ និង​ផ្តល់ឱកា​ស​ជូន​វិស្វ​ករ​សំណង់​ស៊ីវិលរ​បស់​ខ្លួន មកចូ​លរួម​ជា​អ្នក​វាយ​ត​ម្លៃទទួលស្គា​ល់ជំនា​ញពីមុន។យោងតាម​អនុសាសន៍​ណែ​នាំ​រប​ស់សម្តេចម​ហាបវរធិ​បតី ក៏ដូចជា​​លើ​កទឹកចិត្តដ​ល់អតីត​ពលក​រខ្មែរម​កពី​ប្រទេ​ស​ថៃ​ឱ្យទទួលបា​ន​ការ​ទទួល​ស្គាល់​ជំនា​ញជាផ្លូវការ ក្រសួង​ការ​ងា​រ និងប​ណ្តុះ​បណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ បាន​រៀប​ចំការ​វាយ​តម្លៃ​ទទួល​ស្គាល់​ជំនាញ​ពីមុន ដោយ​ឥត​គិ​តថ្លៃ​លើ ៨មុខ​ជំនា​ញ​ក្នុង​វិស័​យសំណង់ ចាប់​ពីខែ​មេ​សា ឆ្នាំ​២០២៦​មក​៕