(អន្តរជាតិ)៖ ស្ត្រីអាយុ 26 ឆ្នាំម្នាក់នៅខេត្តហឺណាន ប្រទេសចិនបានស្លាប់ត្រឹមតែ 10 នាទីបន្ទាប់ពីមកដល់ មន្ទីរពេទ្យ បន្ទាប់ពីអ្វីដែលដំបូងឡើយហាក់ដូចជាឈឺបំពង់កធម្មតាបន្ទាប់ពីញ៉ាំស៊ុបហឹរ។យោងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយពីប្រទេសចិន ស្ត្រីដែលមានសុខភាពល្អពីមុនរូបនេះ បានឈឺបំពង់ក បន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារជាមួយមិត្តភក្តិ។ ដោយជឿថាវាបណ្តាលមកពីអាហារហឹរ នាងបានលេបថ្នាំ ប្រឆាំងការរលាក និងថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់មុនពេលចូលគេង។ នៅព្រឹកបន្ទាប់ ការឈឺចាប់កាន់តែធ្ងន់ធ្ង រឡើង ប៉ុន្តែនាងនៅតែទៅធ្វើការ។នៅពេលដែលថ្ងៃកន្លងផុតទៅ នាងចាប់ផ្តើមមានអាការៈឈឺបំពង់កធ្ងន់ធ្ងរ ពិបាកលេបទឹកមាត់ និងដង្ហើម ខ្លី។ មិត្តរួមការងារដែលមានការភ្ញាក់ផ្អើលបានប្រញាប់ប្រញាល់ នាងទៅកាន់ផ្នែកសង្គ្រោះបន្ទាន់ តាមតាក់ស៊ី។ ពេលទៅដល់ពេទ្យ នាងមានអារម្មណ៍ច្របូកច្របល់ ហត់ដង្ហើម ហើយដួលសន្លប់។ ទោះបីជាមាន CPR ភ្លាមៗក៏ដោយ ក៏គ្រូពេទ្យមិនអាចជួយសង្គ្រោះនាងបានទេ ហើយនាងត្រូវបាន ប្រកាសថាស្លាប់ប្រហែល 10 នាទីបន្ទាប់ពីទៅដល់មន្ទីរពេទ្យ។គ្រូពេទ្យជឿថានាងទំនងជាបានរងទុក្ខដោយសារជំងឺរលាកបំពង់កស្រួចស្រាវ ដែលជាការឆ្លងមេរោគ ដែលវិវត្តយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលបណ្តាលឱ្យភ្នាសរំអិលនៃអណ្តាតហើម និងស្ទះផ្លូវដង្ហើម។អ្នកជំនាញផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រព្រមានថា ជំងឺរលាកបំពង់កស្រួចស្រាវ គឺជាគ្រាអាសន្នដែលគំរាមកំហែង ដល់អាយុជីវិត។ រោគសញ្ញាដូចជាឈឺបំពង់កធ្ងន់ធ្ងរ ពិបាកលេប សំឡេងស្រពិចស្រពិល ទឹកមាត់ហូរ ឬពិបាកដកដង្ហើម ត្រូវការការយកចិត្តទុកដាក់ខាងវេជ្ជសាស្ត្រជាបន្ទាន់ ព្រោះស្ថានភាពនេះអាចបណ្តាលឱ្យ ស្ទះផ្លូវដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានម៉ោង ប្រសិនបើមិនបានព្យាបាល៕

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអនុញ្ញាតជូនឯកឧត្តម UENO Atsushi ឯកអគ្គរាជទូតវិសាមញ្ញ និងពេញសមត្ថភាពនៃប្រទេសជប៉ុនប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ចូលជួបសម្តែងការគួរសម និងជំរាបលា ក្នុងឱកាសដែលឯកឧត្តមបានបញ្ចប់អាណត្តិបេសកកម្មការទូតនៅកម្ពុជា នាទីស្ដីការក្រសួងទេសចរណ៍។ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនៃជំនួបនេះ ឯកឧត្តមឯកអគ្គរាជទូត បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះកិច្ចសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធពីសំណាក់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងក្រសួងទេសចរណ៍កន្លងមក ព្រមទាំងបានបញ្ជាក់ពីការបន្តគាំទ្រការពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរ ជាពិសេសលើវិស័យទេសចរណ៍ ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ការផ្សព្វផ្សាយទេសចរណ៍ និងការផ្លាស់ប្តូរប្រជាជន និងប្រជាជន។ ឯកឧត្តមឯកអគ្គរាជទូត ក៏បានលើកជាសំណើស្នើសុំពិនិត្យលទ្ធភាពសិក្សាលើការលើកលែងទិដ្ឋាការជូនដល់ភ្ញៀវទេសចរជប៉ុនដែលអញ្ជើញមកទស្សនាកម្ពុជា។ជាកិច្ចឆ្លើយតប ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះរាជរដ្ឋាភិបាល ប្រជាជន និងស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា ដែលបានគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍរបស់កម្ពុជា និងវិស័យទេសចរណ៍ជាបន្តបន្ទាប់ ព្រមទាំងបានកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង និងការរួមចំណែកដ៏សកម្មរបស់ឯកឧត្តមឯកអគ្គរាជទូត ក្នុងការពង្រឹង និងពង្រីកទំនាក់ទំនងមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏ល្អរវាងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងប្រទេសជប៉ុន ឱ្យកាន់តែរឹងមាំ និងប្រកបដោយផ្លែផ្កា ជាពិសេសក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ ក្នុងអាណត្តិបេសកកម្មទូតរបស់ឯកឧត្តមឯកអគ្គរាជទូត។ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានគូសបញ្ជាក់ថាកម្ពុជានៅតែជាគោលដៅទេសចរណ៍ប្រកបដោយសុខសុវត្ថិភាព និងបដិសណ្ឋារកិច្ចដ៏កក់ក្តៅ ដែលត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរជប៉ុន និងអន្តរជាតិ ព្រមទាំងបានស្នើឱ្យភាគីជប៉ុនបន្តជួយផ្សព្វផ្សាយសក្តានុពលទេសចរណ៍កម្ពុជា សម្របសម្រួលឱ្យការចុះអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទេសចរណ៍រវាងប្រទេសទាំងពីរ បន្តពង្រីកការតភ្ជាប់ជើងហោះហើររវាងជប៉ុន និងកម្ពុជា គាំទ្រការបណ្តុះបណ្តាល និងអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ ការរៀបចំដំណើរទស្សនកិច្ចសិក្សា (FAM Trip) សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ អ្នកបង្កើតមាតិកា និងវិនិយោគិនជប៉ុនមកស្វែងយល់ពីសក្តានុពលទេសចរណ៍កម្ពុជា។ជាកិច្ចបញ្ចប់ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានថ្លែងអំណរគុណសារជាថ្មីចំពោះរាជរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនជប៉ុន ដែលតែងតែជាដៃគូដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជា និងបានបញ្ជាក់ឡើងវិញអំពីការប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នាបន្តពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏ល្អ និងប្រកបដោយផ្លែផ្ការវាងប្រទេសទាំងពីរ ឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន និងជ្រាលជ្រៅបន្ថែមទៀត ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ប្រទេស និងប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ។សូមបញ្ជាក់ថា ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងប្រទេសជប៉ុន មានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយគ្នាតាំងពីឆ្នាំ១៩៥៣ ហើយបច្ចុប្បន្នទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរត្រូវបានដំឡើងទៅជា «ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ» ដែលកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យទេសចរណ៍រវាងប្រទេសទាំងពីរ ត្រូវបានពង្រឹងជាបន្តបន្ទាប់ តាមរយៈ ASEAN-Japan Centre (AJC) និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិជប៉ុន (JICA) លើការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ការផ្សព្វផ្សាយទេសចរណ៍ និងទេសចរណ៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព៕

(អន្តរជាតិ)៖ ដោយមិនពេញចិត្តនឹងជីវិតបួសរបស់ខ្លួន ព្រះសង្ឃមួយអង្គព្រះជន្ម ២៨ ព្រះវស្សាបានដុតបំផ្លាញវត្តមួយ ដែលមានអាយុកាល ៦៥០ ឆ្នាំទំហំជាង ១.០០០ ម៉ែត្រការ៉េ នៅក្នុងខេត្តសាហ្គា ប្រទេសជប៉ុន ។នៅថ្ងៃទី 6 ខែកក្កដា ប៉ូលីសខេត្តសាហ្គាបានចាប់ខ្លួនលោក Morinaga Kichi អាយុ 28 ឆ្នាំមកពីទីក្រុង Imari។ នៅម៉ោងប្រហែល 3:30 ព្រឹក ថ្ងៃទី 30 ខែមិថុនា លោក Morinaga បានដុតបំផ្លាញវត្ត Entsuji ហើយបន្ទាប់មកបានទូរស័ព្ទទៅលេខសង្គ្រោះបន្ទាន់ 119 ដើម្បីរាយការណ៍ពីអគ្គីភ័យ។ អគ្គីភ័យនេះមានរយៈពេលជិតប្រាំពីរម៉ោង ដោយបានបំផ្លាញផ្ទៃដីជាង 1,000 ម៉ែត្រការ៉េនៃវត្ត រួមទាំងសាលធំ ទីសក្ការៈបូជារបស់ព្រះសង្ឃ ការសិក្សា និងអាស្រម។នៅពេលមានអគ្គីភ័យនោះ មានមនុស្សពីរនាក់នៅក្នុងវត្តគឺ ព្រះមរណាហ្គា និងព្រះសមណៈមួយអង្គទៀត។ ព្រះចៅអធិការមិននៅទេ ហើយព្រះសមណៈមួយអង្គទៀតត្រូវបានព្រះមរណាហ្គាជូនដំណឹង ហើយបានរត់គេចខ្លួន។ ហេតុការណ៍នេះមិនបណ្តាលឱ្យមានអ្នករងរបួសទេ។នៅប៉ុស្តិ៍នគរបាល ជនសង្ស័យបានសារភាពថាខ្លួនបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសនេះ។លោក Morinaga បាននិយាយថា លោកបានចាប់ផ្តើមអនុវត្តព្រះពុទ្ធសាសនានៅវត្ត Entsuji ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ប៉ុន្តែមិនពេញចិត្តនឹងបរិមាណនៃការអនុវត្ត និងរបៀបដែលលោកត្រូវបានបង្រៀននោះទេ។ លោក Morinaga បាននិយាយថា “ខ្ញុំស្អប់អ្វីៗទាំងអស់ក្នុងជីវិត ដូច្នេះខ្ញុំបានដុតវាចោល”។លោក Morinaga កំពុងត្រូវបានស៊ើបអង្កេតពីបទដុតបំផ្លាញអគារលំនៅដ្ឋានមួយកន្លែង ក្រោមក្រមព្រហ្មទណ្ឌជប៉ុន។ អ្នកដែលដុតបំផ្លាញអគារ រថភ្លើង រថភ្លើងអគ្គិសនី កប៉ាល់ ឬយន្តហោះ ដែលកំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាលំនៅដ្ឋាន ឬកន្លែងដែលមានមនុស្សរស់នៅ អាចប្រឈមមុខនឹងការជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលប្រាំឆ្នាំ ឬច្រើនជាងនេះ ជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត និងទោសប្រហារជីវិត។ ស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងអ៊ីម៉ារី វត្តអេនតស៊ូជីត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅប្រហែលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៣៧០ ហើយជាវត្តមួយដែលមានប្រវត្តិយូរអង្វែងនៅក្នុងតំបន់នោះ។ ចាប់តាំងពីអគ្គីភ័យបានឆាបឆេះនៅពេលយប់ជ្រៅ ហើយអគារសំខាន់ៗទាំងអស់ធ្វើពីឈើ អគ្គីភ័យបានរាលដាលយ៉ាងខ្លាំង។ ជាសំណាងល្អ ព្រះចៅអធិការបានចេញទៅក្រៅនៅពេលនោះ ហើយព្រះសង្ឃមួយអង្គទៀតបានរត់គេចខ្លួន ដូច្នេះមិនមានអ្នកស្លាប់ និងរបួសឡើយ ទោះជាយ៉ាងណា អគ្គីភ័យបានបំផ្លាញកន្លែងបណ្តុះបណ្តាលហ្សេនដ៏សំខាន់មួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។

(ភ្នំពេញ)៖ បច្ចុប្បន្ន Telegram បានក្លាយជាមធ្យោបាយដ៏សំខាន់ ក្នុងកិច្ចការងាររដ្ឋបាល អាជីវកម្ម និងទំនាក់ទំនងប្រចាំថ្ងៃ។ ទន្ទឹមនឹងការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់នេះ ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនបច្ចេកវិទ្យាក៏បានបង្កើន សកម្មភាពបោកបញ្ឆោត ដើម្បីលួចគ្រប់គ្រងគណនី Telegram របស់អ្នកប្រើប្រាស់ផងដែរ។ យោងតាមអគ្គនាយកដ្ឋានបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងផ្សព្វផ្សាយអប់រំ បានបង្ហាញល្បិចកលបោកប្រាស់ ៣ ទម្រង់ ដែលជនខិលខូចនិយមប្រើប្រាស់៖ ១. បន្លំសុំលេខកូដ OTP៖ បន្លំខ្លួនជាមិត្តភក្តិ សាច់ញាតិ ឬបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុន រួចស្នើសុំលេខកូដ OTP ៥ ឬ ៦ ខ្ទង់។ ២. តំណភ្ជាប់បោកបញ្ឆោត (Phishing)៖ ផ្ញើលីងក្លែងក្លាយអូសទាញឱ្យបំពេញលេខទូរសព្ទ និងលេខកូដសម្ងាត់។ ៣. ការលួចទិន្នន័យតាមរយៈ Session Hijacking៖ បញ្ឆោតឱ្យដំឡើងកម្មវិធី ឬហ្គេមដែលមានបង្កប់មេរោគ ដើម្បីលួចយក Login Sessions។ ក្រុមការងារបច្ចេកទេសនៃនាយកដ្ឋានការពារសុវត្ថិភាពបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល សូមណែនាំនូវ "៤ វិធានការគន្លឹះ" ដើម្បីការពារគណនីរបស់លោកអ្នក៖ ១. បើកមុខងារ Two-Step Verification ដោយចូលទៅកាន់ Settings > Privacy and Security > Two-Step Verification។ ២. ពិនិត្យ និងផ្តាច់ឧបករណ៍ដែលមិនស្គាល់ (Active Sessions) ដោយចូលទៅកាន់ Settings > Devices > Terminate all other sessions។ ៣. លាក់លេខទូរសព្ទជាសាធារណៈ (Hide Phone Number) ដោយចូលទៅកាន់ Settings > Privacy and Security > Phone Number > "Nobody"។ ៤. កុំចុចលើតំណភ្ជាប់គួរឱ្យសង្ស័យ ប្រសិនបើមានសារសុំលេខកូដផ្សេងៗ ត្រូវខលទូរសព្ទទៅសួរនាំសាមីខ្លួនផ្ទាល់ភ្លាមៗដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់៕ 

(អន្តរជាតិ)៖ សីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រនៅលើផែនដីបានឈានដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មានពីមុនមកនៅក្នុងខែមិថុនា ដោយមានផលប៉ះពាល់គួរឱ្យព្រួយបារម្ភទៅលើអាកាសធាតុពិភពលោក និងជីវិតសត្វសមុទ្រ។យោងតាម CNN នៅថ្ងៃទី 21 ខែមិថុនា ទិន្នន័យរួមបញ្ចូលគ្នាពីការវាស់វែងផ្កាយរណប កប៉ាល់ និងប៊ូយដោយសេវាកម្មប្រែប្រួលអាកាសធាតុ Copernicus របស់សហភាពអឺរ៉ុបបានបង្ហាញថា សីតុណ្ហភាពផ្ទៃសមុទ្រជាមធ្យមទូទាំងពិភពលោកបានឡើងដល់ 20.86 អង្សាសេ ដែលខ្ពស់ជាងកំណត់ត្រាដែលបានកំណត់នៅឆ្នាំ 2024 (20.83 អង្សាសេ)។ ទិន្នន័យពីសេវាកម្មមហាសមុទ្រ Copernicus ដែលដំណើរការដោយអង្គការមិនស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ Mercator Ocean International ក៏បានកត់ត្រាសីតុណ្ហភាពផ្ទៃសមុទ្រឡើងដល់ 21 អង្សាសេនៅថ្ងៃទី 21 ខែមិថុនា ដែលលើសពីកំណត់ត្រាមុន 0.17 អង្សាសេ។ការបង្កើតអែលនីញ៉ូ គឺជាកត្តាមួយដែលជំរុញឱ្យសីតុណ្ហភាពផ្ទៃទឹកសមុទ្រខ្ពស់ខុសពីធម្មតា។ យោងតាម Gizmodo បន្ទាប់ពីតាមដានសីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ រដ្ឋបាលជាតិមហាសមុទ្រ និងបរិយាកាស (NOAA) បានប្រកាសពីការលេចចេញនូវអែលនីញ៉ូ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា។ នេះគឺជាដំណាក់កាលក្តៅនៃអែលនីញ៉ូ-លំយោលភាគខាងត្បូង (ENSO) ដែលជាវដ្តអាកាសធាតុធម្មជាតិដែលជំរុញដោយការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រ និងសម្ពាធបរិយាកាសនៅតំបន់ត្រូពិចកណ្តាល និងខាងកើតប៉ាស៊ីហ្វិក។ ក្នុងអំឡុងពេលអែលនីញ៉ូ សីតុណ្ហភាពផ្ទៃទឹកសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកតាមបណ្តោយខ្សែអេក្វាទ័រកើនឡើងលើសពីមធ្យមភាគ បណ្តាលឱ្យសីតុណ្ហភាពពិភពលោកកើនឡើង និងផ្លាស់ប្តូរគំរូអាកាសធាតុ។ អែលនីញ៉ូឆ្នាំនេះកំពុងស្ថិតនៅលើផ្លូវក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ខ្លាំងបំផុតមួយក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ ដោយសីតុណ្ហភាពផ្ទៃទឹកសមុទ្រត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកើនឡើង ៣,៨ អង្សាសេលើសពីមធ្យមភាគនៅក្នុងខែធ្នូ។ ដោយសារស្ថានភាពនេះ អ្នកជំនាញ Copernicus មិនមានការភ្ញាក់ផ្អើលទេដែលសីតុណ្ហភាពផ្ទៃទឹកសមុទ្រសកល បានឈានដល់កំណត់ត្រាថ្មីនៅក្នុងខែមិថុនាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដែលបណ្តាលមកពីសកម្មភាពរបស់មនុស្សក៏ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកើនឡើងនៃសីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រផងដែរ។ យោងតាម កាសែត The Guardian សីតុណ្ហភាពផ្ទៃសមុទ្រត្រូវបានជះឥទ្ធិពលដោយវិទ្យុសកម្មព្រះអាទិត្យ ចរន្តមហាសមុទ្រ និងការប្រមូលផ្តុំកំដៅនៅ ក្នុងទឹកជ្រៅ។ មហាសមុទ្រដើរតួជាអាងកំដៅសំខាន់របស់ផែនដី ដោយស្រូបយកកំដៅលើស 90% ពីការប្រើប្រាស់ឥន្ធនៈហ្វូស៊ីលដូចជាប្រេង ធ្យូងថ្ម និងឧស្ម័នធម្មជាតិ។ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវមិនប្រាកដថាតើសីតុណ្ហភាពផ្ទៃទឹកសមុទ្រខ្ពស់បំផុតក្នុងខែមិថុនាគឺជាបណ្តោះអាសន្ន ឬជាសញ្ញានៃស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះទេ។ លោក Carlo Buontempo នាយកសេវាកម្មប្រែប្រួលអាកាសធាតុ Copernicus បាននិយាយថា "ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នអាចកំពុងប្រកាសពីដំណាក់កាលថ្មីដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ ដោយសារសីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រខ្ពស់បែបនេះ និងបាតុភូត El Niño ខិតជិតមកដល់ វាទំនងជាយើងនឹងឃើញកំណត់ត្រាកាន់តែច្រើននៅក្នុងខែខាងមុខ"។ មហាសមុទ្រកាន់តែក្តៅនាំមកនូវខ្យល់កាន់តែក្តៅ ដែលជំរុញឱ្យមានរលកកំដៅ និងព្យុះកាន់តែខ្លាំង ព្រមទាំងបង្កើនការហួតដែលនាំឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងទឹកជំនន់។ ការកើនឡើងនៃសីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រក៏អាចបណ្តាលឱ្យផ្កាថ្មប្រែពណ៌យ៉ាងច្រើន ការធ្លាក់ចុះនៃជីវិតសមុទ្រ និងការកើនឡើងនៃកម្រិតទឹកសមុទ្រ។

(អន្តរជាតិ)៖ ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកមួយនឹងលែងមូសឈ្មោលដែលផ្ទុកបាក់តេរី Wolbachia ចំនួន ៦០០,០០០ ក្បាល ដើម្បីលុបបំបាត់មូសដែលផ្ទុកជំងឺចូលទៅក្នុងតំបន់ទីប្រជុំជនវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ីនៅរដូវក្តៅនេះ ដើម្បីគ្រប់គ្រងចំនួនមូសកុំឱ្យកើតមានច្រើន។យោងតាម គេហទំព័រ Gizmodo ក្រុមហ៊ុន Bee Safe Mosquito Control ដែលជាក្រុមហ៊ុនមួយដែលមានមូលដ្ឋាននៅរដ្ឋ Maryland នឹងលែងមូសឈ្មោលដែលឆ្លងបាក់តេរី Wolbachia នៅជុំវិញទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ីនៅរដូវក្តៅនេះ។ មូសឈ្មោលនឹងរួមរ័កជាមួយមូសញីដែលមិនឆ្លងមេរោគ ដែលធ្វើឱ្យពួកវាគ្មានកូន និងកាត់បន្ថយចំនួនមូសរបស់វាបន្តិចម្តងៗតាមពេលវេលា។ កម្មវិធីស្រដៀងគ្នានេះត្រូវបាន អនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើនទៀតដើម្បីគ្រប់គ្រងមូស និងជំងឺឆ្លងដែលទាក់ទងនឹងមូសទាំងនោះ។បាក់តេរិ វ៉ូលបាឆៀ គឺជាក្រុមបាក់តេរីមួយប្រភេទដែលកើតមានជាទូទៅនៅក្នុងសត្វល្អិតភាគច្រើន រួមទាំងមូសផងដែរ។ បាក់តេរីនេះមានទំនាក់ទំនងស្មុគស្មាញជាមួយសត្វល្អិតម្ចាស់ផ្ទះរបស់វា។ ចំពោះសត្វល្អិតមួយចំនួន ដូចជាមូស វ៉ូលបាឆៀ ថែមទាំងអាចប៉ះពាល់ដល់ការបន្តពូជតាមរយៈភាពមិនឆបគ្នានៃស៊ីតូប្លាស្មិក។ វ៉ូលបាឆៀ ផ្លាស់ប្តូរទាំងមេជីវិតឈ្មោល និងស៊ុតរបស់មូសដែលឆ្លងមេរោគ។ នៅពេលដែលមូសឈ្មោលដែលឆ្លងមេរោគវ៉ូលបាឆៀ រួមរ័កជាមួយមូសញីដែលមិនឆ្លងមេរោគ ឬមូសដែលផ្ទុកបាក់តេរីប្រភេទផ្សេងៗគ្នា មេជីវិតឈ្មោលដែលបានផ្លាស់ប្តូរអាចបំផ្លាញស៊ុតភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការបង្កកំណើត ដែលរារាំងពួកវាពីការញាស់។អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងទាញយកប្រយោជន៍ពីភាពមិនឆបគ្នានេះជាទម្រង់នៃថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតជីវសាស្រ្ត។ ពួកគេបញ្ចូលពូជ Wolbachia ជាក់លាក់មួយ (ខុសពីពូជដែលមាននៅក្នុងធម្មជាតិ) ទៅក្នុងខ្លួនរបស់មូសឈ្មោលដែល បង្កាត់ពូជនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ បន្ទាប់មកលែងមូសមួយចំនួនធំចូលទៅក្នុងព្រៃ។ ដោយសារតែមូសញីរួមរ័កតែម្តង មូសដែលបានរួមរ័កជាមួយមូសឈ្មោលដែលបង្កាត់ពូជនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍នឹងមិនដែលពងកូនដែលអាចញាស់បានទេ។ប្រទេសជាច្រើនដូចជា ប្រេស៊ីល សិង្ហបុរី និងថៃ បានសាកល្បង ឬផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណប្រើប្រាស់មូសឈ្មោលដែលឆ្លងមេរោគ Wolbachia ដើម្បីកាត់បន្ថយចំនួនមូស។ នៅចុងឆ្នាំ ២០២៣ ទីភ្នាក់ងារការពារបរិស្ថាន (EPA) បានអនុញ្ញាតឱ្យអនុវត្តបច្ចេកទេសនេះយ៉ាងទូលំទូលាយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយប្រើមូស Aedes albopictus ដែលបានកែប្រែហៅថា ZAP ឈ្មោលពី MosquitoMate ដែលជាក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មដែលបង្កើតឡើងដោយ ក្រុមស្រាវជ្រាវ មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Kentucky។ នេះក៏ជាប្រភេទមូសដែល Bee Safe នឹងដាក់ពង្រាយនៅរដូវក្តៅនេះផងដែរ។យោងតាម កាសែត Independent ក្រុមហ៊ុន Bee Safe នឹងលែងមូសឈ្មោល ZAP សរុបប្រមាណ ៦០០,០០០ ក្បាលនៅក្នុងតំបន់ទីប្រជុំជន Washington DC ចាប់ពីខែមិថុនាដល់ខែកញ្ញា។ កាលពីដើមខែមិថុនា កាសែត The Guardian បានរាយការណ៍ថា Google កំពុងស្វែងរកការអនុញ្ញាតពីរដ្ឋាភិបាល អាមេរិក ដើម្បីលែងមូសឈ្មោលគ្មានកូនចំនួន 32 លានក្បាលនៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា និងរដ្ឋផ្លរីដា។ ក្នុងនាមជាផ្នែកមួយ នៃកម្មវិធី "Debug" របស់ខ្លួន Google កំពុងទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីបច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីដាំដុះចំនួនមូសគ្មានកូន ដើម្បីកាត់បន្ថយចំនួនសត្វល្អិតដែលផ្ទុកជំងឺ។ ទីភ្នាក់ងារការពារបរិស្ថានសហរដ្ឋអាមេរិក (EPA) កំពុងពិនិត្យមើលសំណើរបស់ Google ក្នុងការបញ្ចេញមូសចំនួន 16 លានក្បាលជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅក្នុងរដ្ឋទាំង ពីររយៈពេលពីរឆ្នាំ។ មិនដូច Bee Safe ទេ Google ផ្តោតលើការប្រើប្រាស់មូស Aedes aegypti ឈ្មោលដែលផ្ទុកបាក់តេរី Wolbachia។ បច្ចេកទេសនៃការប្រើប្រាស់មូសដើម្បីសម្លាប់មូសត្រូវការពេលវេលា ដើម្បីវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពរបស់វា ប៉ុន្តែប្រសិនបើទទួលបានជោគជ័យ វានឹងផ្តល់នូវអាវុធដែលមិនប៉ះពាល់ ដល់បរិស្ថានក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងសត្វល្អិតដែលផ្ទុកជំងឺដ៏គ្រោះថ្នាក់នេះ។

(ភ្នំពេញ)៖ អតីតពលករខ្មែរដែលបានត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ បានអំពាវនាវដល់អតីតពលករ​ដទៃទៀតមក​ចុះឈ្មោះធ្វើ​តេស្តទទួល​ស្គាល់​ជំនាញពីមុន(RPL) ដោយសារវាជាយន្តការដ៏សំខាន់ទទួលបានវិញ្ញាបនប័ត្របញ្ជាក់ពីចំណេះដឹង ជំនាញ និងបទពិសោធការងារដែល​មានស្រាប់ ​ជាពិសេសវាក៏ជាកូនសោបើកទ្វារទៅកាន់ទីផ្សារការងារ​ និងបង្កើនប្រាក់ចំណូលកាន់តែប្រសើរថែមទៀត។លោក ទុយ វិទូ អតីតពលករខ្មែរ ដែលបានមកចុះឈ្មោះធ្វើតេស្ត RPL លើមុខជំនាញរៀបចំប្រព័ន្ធទឹក និងអគ្គិសនីបាននិយាយថា លោកបានទទួលដំណឹងនេះពីមិត្តភក្ដិដែលបានមកធ្វើតេស្ត និងទទួលបានវិញ្ញាបនប័ត្ររួចហើយ។ ដូច្នេះលោកមានការចាប់អារម្មណ៍ និងបន្តការរៀនជំនាញថែមទៀត ដើម្បីបង្កើនចំណេះដឹងផង និងចង់បានការងារសមរម្យផងដែរ។លោកបញ្ជាក់ថា៖«ខ្ញុំមានអារម្មណ៍សប្បាយរីករាយដែលបានមកចូលរួមធ្វើតេស្ត RPL ដើម្បីទទួលបានការបញ្ជាក់ពីជំនាញរបស់ខ្ញុំ ព្រោះកម្មវិធីនេះពិតជាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ពួកខ្ញុំជាពលករ ហើយមិនបានសិក្សាជំនាញនៅសាលាទូទៅ។ ខ្ញុំសូមអំពាវនាវដល់បងប្អូនយើងដែលមិនទាន់បានមកចុះឈ្មោះធ្វើតេស្ត គួតែប្រញាប់មកចុះឈ្មោះ ដើម្បីទទួលបានវិញ្ញាបនប័ត្របញ្ជាក់ជំនាញយកទៅប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ»។អតីតពលករខ្មែរម្នាក់ទៀត លោក​ សួន វណ្ណា បាននិយាយថា លោកបានមកធ្វើតេស្តជំនាញរៀបចំបណ្ដាញអគ្គិសនី ព្រោះលោកបានធ្លាប់ធ្វើការងារទាក់ទងការរៀបចំបណ្ដាញអគ្គិសនីនៅក្នុងប្រទេសថៃ ហើយលោកក៏មានបទពិសោធន៍រយៈពេល ៦ឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្ដែមិនទាន់មានវិញ្ញាបនប័ត្រសម្រាប់បញ្ជាក់ជំនាញរបស់លោកទេ។លោកបញ្ជាក់ថា៖«ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំសប្បាយចិត្តណាស់ ព្រោះខ្ញុំក៏មានវិញ្ញាបនប័ត្របញ្ជាក់ពីជំនាញរបស់ខ្ញុំដែរ គឺធ្វើឱ្យខ្ញុំមានភាពងាយស្រួលក្នុងការស្វែងរកការងារធ្វើ។ ក​ន្លងមក ពេលខ្ញុំទៅរកការងារធ្វើខាងក្រុមហ៊ុនតែងតែសួរនាំពីសញ្ញាប័ត្រ ឬវិញ្ញាបនប័ត្របញ្ជាក់ពីជំនាញរបស់ខ្ញុំ តែពេលហ្នឹងខ្ញុំអត់មានទេ ចឹងក្រុមហ៊ុនគេមិនទទួលយកខ្ញុំឱ្យចូលធ្វើការងារទេ»។លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យនៃក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានបញ្ជាក់ថា អតីតពលករខ្មែរ ដែលបានត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ អាចចុះឈ្មោះធ្វើតេស្ត​ RPL បានតាម ៤ វិធី ដើម្បីទទួលបានលិខិតបញ្ជាក់ជំនាញផ្លូវការ ដែលអាចប្រើប្រាស់ក្នុងការស្វែងរកការងារល្អប្រសើរ និងបង្កើនប្រាក់ចំណូល​ខ្ពស់។លោកបន្តថា វិធីទាំង៤នោះរួមមាន ទី១. ចុះឈ្មោះដោយផ្ទាល់នៅមជ្ឈមណ្ឌលវាយតម្លៃសមត្ថភាពទាំង ៩កន្លែងក្នុងម៉ោងធ្វើការ, ទី២. ចុះឈ្មោះតាមប្រព័ន្ធអនឡាញតាមអាសយ​ដ្ឋាន https://erpl.mlvt.gov.kh, ទី៣. ទំនាក់ទំនងតាមប្រព័ន្ធឆ្លើយតបបន្ទាន់(Hotline) លេខ ១២៩៧ និងទី៤. ការស្គែនឃ្យូរកូដ(QR Code)៕

(ភ្នំពេញ)៖ លោកជំទាវ សុវណ្ណ វណ្ណារតន៍ រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានអញ្ជើញជួបសំណេះសំណាល និងផ្តល់អនុសាសន៍ណែនាំដល់និស្សិតជ័យលាភីអាហារូបករណ៍រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋឆែក ឆ្នាំ២០២៦ ចំនួន ១៨នាក់ ក្នុងនោះនិស្សិតស្រី ៧នាក់ នាព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ និស្សិតជ័យលាភីទាំងនេះ មកពីក្រសួង ស្ថាប័ន វិស័យឯកជន និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ដែលនឹងចេញដំណើរទៅបន្តការសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិត និងបណ្ឌិត នៅតាមសាកលវិទ្យាល័យនានាក្នុងសាធារណរដ្ឋឆែក នាខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ខាងមុខ។ក្នុងឱកាសនេះ លោកជំទាវរដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ បានលើកទឹកចិត្តឱ្យនិស្សិតជ័យលាភីទាំងអស់ប្រើប្រាស់ឱកាសដ៏មានតម្លៃនេះឱ្យអស់លទ្ធភាព ដោយខិតខំសិក្សារៀនសូត្រ អភិវឌ្ឍសមត្ថភាព និងបង្ហាញពីសក្តានុពលរបស់យុវជនកម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកជំទាវក៏បានជំរុញឱ្យនិស្សិតកសាងបណ្តាញទំនាក់ទំនងជាមួយនិស្សិត និងអ្នកជំនាញអន្តរជាតិ ដើម្បីពង្រីកចំណេះដឹង បទពិសោធ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនាពេលអនាគត។លោកជំទាវបានគូសបញ្ជាក់ថា យុវជនកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នមានឱកាសកាន់តែទូលំទូលាយក្នុងការទទួលបានការអប់រំ និងជំនាញកម្រិតខ្ពស់ ដែលអាចប្រកួតប្រជែងលើឆាកអន្តរជាតិ។ ជាមួយគ្នានេះ និស្សិតក៏អាចដើរតួនាទីជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយពីសក្តានុពលរបស់កម្ពុជា តាមរយៈការបង្ហាញពីតថភាពពិតនៃការអភិវឌ្ឍរបស់ប្រទេស និងកាលានុវត្តភាពវិនិយោគទៅកាន់មិត្តភក្តិ និងអ្នកវិនិយោគបរទេស។ក្នុងឱកាសនេះដែរ លោកជំទាវបានលើកឡើងពីបេសកកម្មសំខាន់របស់ក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ក្នុងការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសការការពារសិទ្ធិ និងអត្ថប្រយោជន៍របស់កម្មករនិយោជិត ការពង្រឹងរបបសន្តិសុខសង្គម និងការលើកកម្ពស់ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ។ ក្រសួងក៏បានបន្តពង្រីកឱកាសការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋ រួមទាំងពលករវិលត្រឡប់ពីប្រទេសថៃ និងប្រជាពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការឈ្លានពានពីសំណាក់យោធាថៃ តាមរយៈទីភ្នាក់ងារជាតិមុខរបរ និងការងារ (NEA) និងប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទ Hotline លេខ ១២៩៧ ដើម្បីសម្រួលដល់ការស្វែងរកការងារ និងការចុះឈ្មោះចូលរៀនជំនាញវិជ្ជាជីវៈ។លោកជំទាវ សុវណ្ណ វណ្ណារតន៍ បានសម្តែងនូវក្តីសង្ឃឹមថា និស្សិតជ័យលាភីទាំងអស់ទទួលបានជោគជ័យក្នុងការសិក្សា ក្រេបជញ្ជក់ចំណេះដឹង និងបទពិសោធថ្មីៗពីសាធារណរដ្ឋឆែក ហើយវិលត្រឡប់មកបម្រើមាតុប្រទេសវិញ ក្នុងនាមជាធនធានមនុស្សប្រកបដោយសមត្ថភាព គុណភាព គុណវុឌ្ឍិ និងនវានុវត្តន៍ ដើម្បីរួមចំណែកជំរុញការអភិវឌ្ឍសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន៕

(ភ្នំពេញ)៖ ក្នុងគោលបំណងបន្តពង្រឹងកិច្ចសន្ទនាសង្គម លើកកម្ពស់ភាពជាដៃគូ និងពង្រឹងសុខដុមនីយកម្មក្នុងទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈ នាព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តម ងុយ រិទ្ធ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានអញ្ជើញជួបសំណេះសំណាលប្រចាំខែកក្កដា ជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធសហជីពជាង ១៥០រូប នៅទីស្តីការក្រសួង ដើម្បីក្តាប់ស្ថានភាពការងារនៅតាមសហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន និងរោងចក្រ សំដៅរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងទាន់ពេលវេលា។ក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការ បានគូសបញ្ជាក់ថា កិច្ចសន្ទនាសង្គម គឺជាយន្តការដ៏មានសារៈសំខាន់ក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងរាជរដ្ឋាភិបាល និយោជក និងសហជីព ព្រមទាំងជាវេទិកាសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មាន ស្តាប់បញ្ហាប្រឈម និងស្វែងរកដំណោះស្រាយរួមដោយផ្អែកលើស្មារតីសហការ និងការយោគយល់គ្នាទៅវិញទៅមក។ ឯកឧត្តមបានបញ្ជាក់ថា ការជួបសំណេះសំណាលប្រចាំខែនេះ បានក្លាយជាយន្តការដ៏មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងក្រសួង និងសហជីព ដើម្បីធានាការអនុវត្តច្បាប់ស្ដីពីការងារ ការការពារសិទ្ធិ និងអត្ថប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់បងប្អូនកម្មករនិយោជិត និងរួមចំណែករក្សាបាននូវសុខដុមនីយកម្មក្នុងទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈ។ឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការបានបន្តថា រាជរដ្ឋាភិបាលបានខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការជួយជំរុញ និងការកសាងធនធានមនុស្ស តាមរយៈការអប់រំបណ្ដុះបណ្ដាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET) ទៅដល់សាធារណជន សិស្ស និស្សិត យុវជនមកពីគ្រួសារក្រីក្រ និងគ្រួសារងាយរងហានិភ័យ។ ទន្ទឹមនេះ បងប្អូនសហព័ន្ធសហជីព គឺជាតួអង្គសំខាន់ក្នុងការចូលរួមកសាងធនធានមនុស្ស ក្នុងការជួយជំរុញផ្សព្វផ្សាយការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ ដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋអាចដោះស្រាយការលំបាក ដោយការរកចំណូលបានតាមជំនាញខ្លីៗ។ ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តមបានអំពាវនាវដល់ថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធសហជីព បន្តសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយម្ចាស់សហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវស្មារតីភាពជាដៃគូ ការគោរពច្បាប់ និងការទទួលខុសត្រូវរួម ដើម្បីលើកកម្ពស់សិទ្ធិ សេរីភាព និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់បងប្អូនកម្មករនិយោជិត ពង្រឹងសុខដុមនីយកម្មក្នុងទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈ រក្សាបាននូវបរិយាកាសការងារល្អ និងរួមចំណែកលើការទាក់ទាញវិនិយោគ ក៏ដូចជាបង្កើតឱកាសការងារកាន់តែច្រើន និងកាន់តែប្រសើរសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ។ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការ បានផ្តល់អនុសាសន៍ដល់ថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធសហជីព បន្តពង្រឹងកិច្ចសហការជាមួយក្រសួង និងមន្ទីរការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ រាជធានី ខេត្ត ក្នុងការលើកកម្ពស់យន្តការដោះស្រាយវិវាទការងារ ដោយសហការក្នុងការរាយការណ៍អំពីបញ្ហាប្រឈមជាមុន ភាពមិនប្រក្រតីនៅកន្លែងធ្វើការងារ និងរួមគ្នាស្វែងរកដំណោះស្រាយប្រកបដោយស្មារតីស្ថាបនា ដើម្បីបញ្ចៀសការកើតមានករណីបាតុកម្ម កូដកម្មឈានដល់ការបិទផ្លូវ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ស្ថិរភាពសង្គម និងបរិយាកាសវិនិយោគ។ ជាចុងបញ្ចប់ ថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធសហជីពបានបង្ហាញការប្តេជ្ញាចិត្តបន្តសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយក្រសួង ក្នុងការការពារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់កម្មករនិយោជិត និងនិយោជក។ ទន្ទឹមនឹងនេះ តំណាងសហព័ន្ធសហជីពក៏បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះរាជរដ្ឋាភិបាល ដែលតែងតែយកចិត្តទុកដាក់លើសុខុមាលភាព និងជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូនកម្មករនិយោជិត ព្រមទាំងបានសម្តែងនូវការគាំទ្រ និងជំនឿជឿជាក់ចំពោះការដឹកនាំប្រកបដោយចក្ខុវិស័យរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងការជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យការងារ បង្កើនការវិនិយោគ និងលើកកម្ពស់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង៕

(អន្តរជាតិ)៖ រដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឱសថសហរដ្ឋអាមេរិកបាននិយាយកាលពីថ្ងៃអង្គារថា ខ្លួននឹងអនុញ្ញាតឱ្យ Philip Morris ធ្វើទីផ្សារថង់នីកូទីន Zyn របស់ខ្លួនថាមានគ្រោះថ្នាក់តិចជាងបារី។ទីភ្នាក់ងារនេះបានអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនធ្វើទីផ្សារផលិតផល Zyn ចំនួន 20 ប្រភេទ ដោយអះអាងថា "ការប្រើប្រាស់ ZYN ជំនួសឱ្យបារីធ្វើឱ្យអ្នកមានហានិភ័យទាបនៃជំងឺមហារីកមាត់ ជំងឺបេះដូង ជំងឺមហារីកសួត ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ជំងឺសួតហើម និងជំងឺរលាកទងសួតរ៉ាំរ៉ៃ"។ផលិតផលថង់នីកូទីនដ៏ពេញនិយមកំពុងរង់ចាំការអនុញ្ញាតពីទីភ្នាក់ងារ ⁠ខណៈពេលដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រស្ទាក់ស្ទើរដោយសារតែហានិភ័យដែលអាចកើតមានចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់ថ្មី រួមទាំងកុមារ។ក្រុមហ៊ុនថ្នាំជក់ក៏បាននិងកំពុងតស៊ូមតិប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមន្ត្រីសំខាន់ៗផ្សេងទៀតនៅឆ្នាំនេះសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរដែលពួកគេពេញចិត្ត រួមទាំងដំណើរការអនុញ្ញាត FDA ដែលលឿនជាងមុន និងច្បាស់លាស់ជាងមុន។FDA នៅក្នុងបញ្ជារបស់ខ្លួនដែលអនុញ្ញាតឱ្យលក់បំរែបំរួលរសជាតិជាក់លាក់ បាននិយាយថា ថង់ទាំងនេះ "នឹងកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ និងហានិភ័យនៃជំងឺទាក់ទងនឹងថ្នាំជក់ដល់អ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ម្នាក់ៗ និងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់សុខភាពប្រជាជនទាំងមូល"។ថង់នីកូទីន ដែលអ្នកប្រើប្រាស់បញ្ចូលនៅក្រោមបបូរមាត់របស់ពួកគេ ដើម្បីទទួលបានអារម្មណ៍រំភើបនៃនីកូទីន គឺជាផលិតផលនីកូទីនដែលមានការរីកចម្រើនលឿនបំផុតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់រាប់លាននាក់។ ក្រុមហ៊ុន Philip Morris តែមួយបានលក់កំប៉ុង Zyn ជំនាន់បច្ចុប្បន្នរបស់ខ្លួនចំនួន 794 លានកំប៉ុងនៅក្នុងប្រទេសនេះក្នុងឆ្នាំ 2025 ដែលច្រើនជាងទ្វេដងនៃការលក់ក្នុងឆ្នាំ 2023៕

(អន្តរជាតិ)៖ ការសិក្សាថ្មីមួយដ៏ធំមួយបានរកឃើញថា កាហ្វេមួយពែងប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នកអាច បន្ថយ ហានិភ័យនៃជំងឺថ្លើម ឬជំងឺមហារីកថ្លើមរបស់អ្នក ទោះបីជាអ្នកផឹកប្រាំពែង ឬច្រើនជាងនេះក្នុងមួយ ថ្ងៃក៏ដោយ។ការរកឃើញនេះគឺផ្អែកលើអ្នកចូលរួមជាង 354,000 នាក់ ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវបានតាមដានអស់រយៈ ពេលជាងមួយទសវត្សរ៍ នេះបើយោងតាមការសិក្សាដែលបានចេញផ្សាយ នៅក្នុងទស្សនាវដ្តី Clinical Gastroenterology and Hepatology។"នេះប្រហែលជាទិន្នន័យតាមដានរយៈពេលវែងដ៏ទូលំទូលាយបំផុតនៃផលប៉ះពាល់នៃកាហ្វេ" អ្នកនិពន្ធការសិក្សាដំបូង លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Hyunseok Kim អ្នកជំនាញខាងជំងឺថ្លើមប្តូរនៅមជ្ឈមណ្ឌល វេជ្ជសាស្ត្រ Cedars-Sinai ក្នុងទីក្រុង Los Angeles បាននិយាយថា ប្រហែលជា អត្ថប្រយោជន៍ថ្លើមពីកាហ្វេ មិនមែនមកពីកាហ្វេអ៊ីនទេ ពីព្រោះយើងឃើញអត្ថប្រយោជន៍ស្រដៀងគ្នានេះ ចំពោះអ្នកផឹកដែលគ្មាន ជាតិកាហ្វេអ៊ីន។ ដូច្នេះវាហាក់ដូចជាទាក់ទងនឹងប្រសិទ្ធភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនៃកាហ្វេ"។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ អ្នកស្រាវជ្រាវបានវាស់ស្ទង់ជំងឺថ្លើមដោយចំនួនករណីនៃជំងឺក្រិនថ្លើម - ស្លាកស្នាម ថ្លើមអចិន្ត្រៃយ៍ និងការខូចខាតដែលអាចបណ្តាលមកពីជំងឺថ្លើមរយៈពេលវែងជាច្រើន រួមទាំងជំងឺថ្លើមខ្លាញ់ ជំងឺរលាកថ្លើមដោយសារវីរុស ជំងឺថ្លើមដែលទាក់ទងនឹងគ្រឿងស្រវឹង និងច្រើនទៀត ជាពិសេសនៅពេល មិនព្យាបាល។ ជំងឺក្រិនថ្លើមប៉ះពាល់ដល់មនុស្សជាង 58 លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក ហើយវាសម្លាប់មនុស្សជិត 1.5 លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោកជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ មហារីកថ្លើមកោសិកា ដែលជាប្រភេទមហារីកថ្លើមដែលអ្នកនិពន្ធបានវាស់វែង គឺជាមហារីកថ្លើមទូទៅបំផុត ដែលមានករណីជិត 685,000 ករណី និងការស្លាប់ជាង 597,000 នាក់កើតឡើងនៅទូទាំងពិភពលោកជារៀងរាល់ឆ្នាំ។អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា ប្រសិទ្ធភាពការពារដែលអាចកើតមាននៃកាហ្វេជាទូទៅកើនឡើង នៅពេលដែលអ្នកចូលរួម ផឹកកាន់តែច្រើនមួយ ទៅពីរពែងជារៀងរាល់ថ្ងៃ ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង ហានិភ័យទាបនៃជំងឺក្រិនថ្លើម 20% ហានិភ័យទាបនៃជំងឺមហារីកថ្លើម 24% និងឱកាសទាបនៃការស្លាប់ទាក់ ទងនឹងថ្លើម 31%។ បីទៅបួនពែងជារៀងរាល់ថ្ងៃត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងហានិភ័យទាបនៃជំងឺក្រិនថ្លើម និងមហារីកថ្លើម 35% និងឱកាសទាបនៃការស្លាប់ទាក់ទងនឹងថ្លើម 41%។ ការផឹកកាហ្វេប្រាំពែង ឬច្រើនជាងនេះ មានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងហានិភ័យនៃជំងឺក្រិនថ្លើមទាបជាង 32% ការថយចុះហានិភ័យ នៃជំងឺមហារីកថ្លើម 47% និងអត្រាមរណភាពទាក់ទងនឹងថ្លើមទាបជាង 42%៕

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអញ្ជើញជាអធិបតី និងថ្លែងសន្ទរកថាបើកជាផ្លូវការនៃពិធីការបើកបរទោចក្រយានយន្ត (ម៉ូតូ) ពីព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាឆ្ពោះទៅកាន់ពិព័រណ៍ម៉ូតូអន្តរជាតិ Esposizione Internazionale delle Due Ruote (EICMA) ដែលនឹងប្រារព្ធឡើងពីថ្ងៃទី៥ ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុង Milan ប្រទេសអ៊ីតាលី ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពីឯកឧត្តម ហួត ហៃ អភិបាលរង និងជាតំណាងឯកឧត្តម ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ, ព្រមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ វិស័យឯកជន និងភ្ញៀវកិត្តិយសជាតិ និងអន្តរជាតិជាច្រើនរូប នៅផ្សារទំនើប ជីប ម៉ុង មេហ្កាម៉ល ២៧១។ក្នុងឱកាសនេះដែរ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះគំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់ក្រុមហ៊ុន Calypso Motors និងការគាំទ្រពីក្រុមហ៊ុន ជីប ម៉ុងដែលបានរួមចំណែកជំរុញការផ្សព្វផ្សាយសក្តានុពលទេសចរណ៍ និងការវិនិយោគរបស់កម្ពុជាទៅកាន់ពិភពលោក ដោយសបញ្ជាក់ថា ការចូលរួមក្នុងពិព័រណ៍ម៉ូតូអន្តរជាតិ EICMA ២០២៦ មិនត្រឹមតែជាការនាំយកទោចក្រយានយន្តដែលដំឡើង និងផលិតនៅកម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាការផ្សព្វផ្សាយសក្តានុពលទេសចរណ៍ និងវិនិយោគរបស់កម្ពុជាជា «Cambodia – Kingdom of Wonder- Feel the Warmth» ទៅកាន់ពិភពលោកផងដែរ។ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់បន្ថែមថា បេសកកម្មបើកបរម៉ូតូឆ្លងកាត់ចម្ងាយប្រមាណ ៣០.០០០ គីឡូម៉ែត្រ នេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាការធ្វើដំណើរផ្សងព្រេងនោះទេ ប៉ុន្តែជាបេសកកម្មតំណាងជាតិ ដែលនាំយកសារដ៏សំខាន់គឺកត្តាសុខសន្តិភាព សក្តានុពលទេសចរណ៍ដ៏សំបូរបែប និងសមត្ថភាព ភាពក្លាហាន និងស្មារតី «ខ្មែរអាចធ្វើបាន» រួចផ្សំជាមួយបច្ចេកវិទ្យាទាន់សម័យ ទៅបង្ហាញលើឆាកអន្តរជាតិ ដែលមានលោក វ៉ាន់ ហាកូលីន នឹងដើរតួជាទូតសុច្ឆន្ទៈ ផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ សក្តានុពលទេសចរណ៍ និងបដិសណ្ឋារកិច្ចដ៏កក់ក្តៅរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា ព្រមទាំងលើកកម្ពស់កម្ពុជា ជាគោលដៅទេសចរណ៍ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងបង្ហាញសក្តានុពលឧស្សាហកម្មយានយន្ត Made in Cambodia ទៅកាន់ពិភពលោក។ទន្ទឹមនឹងនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់ថា ក្រោមម្លប់សុខសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនយោបាយ កម្ពុជាបាននិងកំពុងរក្សាកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យ ខណៈរាជរដ្ឋាភិបាលបានចាត់ទុកវិស័យទេសចរណ៍ជា «មាសបៃតង» និងជា «ប៉ូលសេដ្ឋកិច្ច» ដ៏សំខាន់ ដែលរួមចំណែកបង្កើតការងារ បង្កើនប្រាក់ចំណូល និងលើកកម្ពស់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ សំដៅសម្រេចចក្ខុវិស័យកម្ពុជាជាប្រទេសមានចំណូលខ្ពស់នៅឆ្នាំ២០៥០។ជាចុងក្រោយ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានជូនពរឱ្យបេសកកម្មនេះទទួលបានជោគជ័យ និងសុវត្ថិភាព ព្រមទាំងបានបង្ហាញជំនឿថា បេសកកម្មនេះនឹងរួមចំណែកផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ ទេសចរណ៍ និងឧស្សាហកម្មយានយន្តរបស់កម្ពុជា ទៅកាន់ឆាកអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាជំរុញ និងបំផុសគំនិតដល់យុវជនកម្ពុជា ឱ្យបន្តលើកកម្ពស់កិត្តិយសជាតិនៅលើវេទិកាពិភពលោក៕

(អន្តរជាតិ)៖ ទីភ្នាក់ងារអវកាសអូស្ត្រាលីបានតាមដានបាល់លោហធាតុអាថ៌កំបាំង ចំនួនប្រាំមួយ ដែលត្រូវគេ​ប្រទះឃើញ និងបានបង្ខំឱ្យបិទឆ្នេរ Queensland ដោយកំណត់អត្តសញ្ញាណពួកវា ថាជាធុងសម្ពាធ ពីយានបាញ់បង្ហោះអវកាស។បាល់ពណ៌ប្រាក់ធំៗបានចាប់ផ្តើមហូរចូលឆ្នេរ Forrest ដែលជាសហគមន៍ឆ្នេរសមុទ្រតូចមួយ ដែលមាន ចម្ងាយ ប្រហែល 80 គីឡូម៉ែត្រភាគខាងជើងនៃ Townsville នៅរសៀលថ្ងៃទី 3 ខែកក្កដា។ ក្រុមពន្លត់ អគ្គីភ័យនៃរដ្ឋ Queensland បានរកឃើញសរុបចំនួនប្រាំមួយនៅថ្ងៃទី 5 ខែកក្កដា។ក្រុមសង្គ្រោះបន្ទាន់ បានបិទតំបន់ហាមឃាត់ចម្ងាយ 50 ម៉ែត្រ និងបិទផ្នែកមួយនៃឆ្នេរ។ ក្រុមដែលស្លៀកឈុតការពារបានដាក់បាល់ទាំងនេះនៅក្នុងស្គរ hazmat នៅក្រោមការការពាររបស់ប៉ូលីស ដោយសារតែការភ័យខ្លាចថាពួកគេមានសារធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់។នាយកដ្ឋានពន្លត់អគ្គីភ័យបានប្រាប់អ្នកណាដែលបានរកឃើញវត្ថុគួរឱ្យសង្ស័យកុំឱ្យប៉ះវា  ហើយទូរស័ព្ទ​ទៅខ្សែសង្គ្រោះបន្ទាន់ Triple Zero (000) ដោយព្រមានថា អាចនឹងមានច្រើនទៀតលេច ឡើងនៅថ្ងៃខាងមុខ។ ទីភ្នាក់ងារអវកាសអូស្ត្រាលីបាននិយាយនៅថ្ងៃទី 6 ខែកក្កដាថា វត្ថុទាំងនោះហាក់ ដូចជាធុងសម្ពាធពីយានបាញ់បង្ហោះអវកាស ហើយទីតាំង និងលក្ខណៈរបស់វាត្រូវគ្នានឹងកំទេចកំទីពី តួរ៉ុក្កែតបរទេសដែលទើបតែចូលទៅក្នុងបរិយាកាសពីគន្លងគោចរ។ធុងសម្ពាធគឺជាផ្នែករឹងបំផុតនៃរ៉ុក្កែត ដែលជាមូលហេតុដែលពួកវាទៅដល់ដី ឬមហាសមុទ្រទាំងស្រុង។ទីភ្នាក់ងារនេះកំពុងធ្វើការជាមួយអាជ្ញាធរអន្តរជាតិ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីយានបាញ់បង្ហោះពិតប្រាកដ និងប្រទេសដែលបានបាញ់បង្ហោះវា ហើយមិនទាន់បានដាក់ឈ្មោះណាមួយនៅឡើយទេ។ ក្រុមការងារ Queensland បានវាយតម្លៃ និងរកឃើញស្វ៊ែរទាំងនោះ ហើយបានកំណត់ថាពួកវាមានសុវត្ថិភាព។បាល់ស្រដៀងគ្នាមួយដែលត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងវាលស្មៅ Namibia ក្នុងឆ្នាំ 2011 ត្រូវបានគេគិតថាជា ធុងឥន្ធនៈអ៊ីដ្រាហ្សីនពីរ៉ុក្កែតគ្មានមនុស្សបើក៕ 

(អន្តរជាតិ)៖ អ្នកភូមិនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន បានចូលរួមជាមួយក្រុមជួយសង្គ្រោះ ក្នុងការស្វែងរក ពស់រាប់រយក្បាលដែលរួចពីកសិដ្ឋាន បន្ទាប់ពីទឹកជំនន់ដែលបង្កឡើងដោយព្យុះទីហ្វុងម៉ៃសាក់ បានវាយប្រហារ កសិដ្ឋានពស់មួយកន្លែងនៅហេងចូវ តំបន់ស្វយ័តក្វាងស៊ីជួង។វីដេអូនៅថ្ងៃទី ៧ ខែកក្កដាបង្ហាញពីអ្នកភូមិដើរកាត់វាលស្រែលិចទឹក ដោយប្រើសំណាញ់ នេសាទដើម្បីចាប់ ពស់។ ពស់វែកមួយក្បាលត្រូវបានគេឃើញលេចចេញពី ទឹកជំនន់មុនពេលអ្នកស្រុក បន្តស្វែងរកតំបន់ លិចទឹក និងរកឃើញពស់រស់។អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានបាននិយាយថា សត្វល្មូនប្រមាណ ៨០០ ទៅ ៩០០ ក្បាល រួមទាំងពស់វែកពិស បានរួច នៅពេលដែលកសិដ្ឋាននៅហេងចូវត្រូវបានជន់លិចនៅព្រឹកថ្ងៃច័ន្ទ។ អ្នកភូមិម្នាក់ត្រូវពស់ចឹក ហើយកំពុង ទទួលការព្យាបាលបន្ទាន់។យោងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុក ទឹកជំនន់បានជន់លិចអាងស្តុកទឹក Liulan និង Yunbiao ដោយជន់ លិចសហគមន៍ទំនាប និងបានបោកបក់កសិដ្ឋានពស់ខ្នាតតូចជាច្រើន។ អាជ្ញាធរបានដាក់ពង្រាយក្រុមសង្គ្រោះបន្ទាន់ដើម្បីចាប់សត្វល្មូន និងបានព្រមានអ្នកស្រុកឱ្យជៀសវាង តំបន់លិចទឹក ខណៈពេលដែលប្រតិបត្តិការជួយសង្គ្រោះនៅតែបន្ត។ ហេតុការណ៍នេះកើតឡើងនៅពេលដែលព្យុះទីហ្វុងម៉ៃសាក់បានវាយប្រហារប្រទេសចិនជាមួយនឹងភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ដែលបង្កឱ្យមានទឹកជំនន់នៅតំបន់ខ្លះនៃភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន និងជំរុញឱ្យមានការជម្លៀសចេញ និងការឆ្លើយតបក្នុងគ្រាអាសន្ននៅទូទាំងខេត្តក្វាងស៊ី៕

(ភ្នំពេញ)៖ ព័ត៌មានបឋម! ខណៈពេលនេះ មានអគ្គីភ័យដ៏រន្ធត់មួយកំពុងឆាបឆេះអគារជាន់លើមួយកន្លែង ក្នុងសង្កាត់ជ្រោយចង្វារ ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ នៅវេលាម៉ោង ២:៣០នាទីរសៀល ថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ នៅពេលនេះកម្លាំងសមត្ថកិច្ច ក៏នឹងកំពុងរួមគ្នាជួយអន្តរាគមន៍ផងដែរ៕