(សង្គម)៖ ក្រុមក្មេងទំនើងបង្ហោះម៉ូតូនៅកោះនរាចំនួន១២នាក់ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចជំនាញព្រហ្មទណ្ឌឃាត់ខ្លួនពាក់ព័ន្ធវាយប្លន់ម៉ូតូ និងប្រើហិង្សា នៅសង្កាត់គោករកា ខណ្ឌព្រែកព្នៅ រាជធានីភ្នំពេញ។កម្លាំងការិយាល័យនគរបាលព្រហ្មទណ្ឌកម្រិតស្រាល សហការជាមួយកម្លាំងជំនាញប៉ុស្តិ៍នគរបាលរដ្ឋបាលគោករកានិងអធិការដ្ឋាននគរបាលខណ្ឌព្រែកព្នៅ ឃាត់បានក្រុមជនសង្ស័យជាក្មេងទំនើងចំនួន១២នាក់ ដែលបានប្រព្រឹត្តទោសចំនួន ៣ករណី រួមមាន៖- ករណីទី១ លួចមានស្ថានទម្ងន់ទោស (កាប់នឹងវាយប្លន់យកម៉ូតូ) នៅចំណុចវាលស្រែ១០០​ ផ្លូវលំ​ សង្កាត់គោករកា ខណ្ឌព្រែកព្នៅ រាជធានីភ្នំពេញ វេលាម៉ោងប្រហែល ០៣ម៉០០នាទី ថ្ងៃទី២២ខែមិនា ឆ្នាំ ២០២៦ ។-ករណីទី២ ហិង្សាដោយចេតនាមានស្ថានទម្ងន់ទោស (យកដាវ,មួកសុវត្ថិភាព,ដុំថ្ម កាប់ វាយ គប់ លើជនរងគ្រោះបណ្តាលឲ្យរងរបួស) ប្រព្តឹត្តនៅចំណុចលើផ្លូវលេខ២០១១ ភូមិខ្មែរលើ សង្កាត់គោករការ ខណ្ឌព្រែកព្នៅ រាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមីនា វេលាម៉ោង០៤ និង ៥០នាទី។-ករណីទី៣ បង្ហោះម៉ូតូ តាមផ្លូបសារធារណៈប៉ះពាល់សណ្តាប់សុវត្ថិភាពសាធារណៈ ប្រព្រឹត្តនៅចំណុចផ្លូវកោះនរា សង្កាត់និរោធ ខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។ជនសង្ស័យទាំងនេះរួមមាន៖១-ឈ្មោះ ទ្បាយ លីដា ហៅ លី ភេទប្រុស អាយុ១៧ឆ្នាំ២-ឈ្មោះ រិទ្ធ សាតសុមករា ហៅ ប៊ី ភេទប្រុស អាយុ ១៧ឆ្នាំ៣ -ឈ្មោះ ហោ អង្គារសភារដ្ឋ ហៅ រត្ន័ ភេទប្រុស អាយុ ១៧ឆ្នាំ៤- ឈ្មោះ ងួន អ៊ីទ្រីស័រ ហៅ ស័ ភេទប្រុស អាយុ ១៨ឆ្នាំ៥-ឈ្មោះ លីន ចំរើន ហៅ រើន ភេទប្រុស អាយុ ១៨ឆ្នាំ៦- ឈ្មោះ សូត្រ ច័ន្ទត្រា ហៅ ត្រា ភេទប្រុស អាយុ ១៧ឆ្មាំ៧- ឈ្មោះ ភន់​ តុងឆាយ ហៅ​ ឆាយ​ ភេទប្រុស អាយុ ១៧ឆ្មាំ៨-ឈ្មោះ រីន រដ្ឋបញ្ញាបុត្រ ភេទប្រុស កើតឆ្នាំ២០០៨៩-ឈ្មោះ ភឿក ចាន់ហេង​ ភេទប្រុស កើតឆ្នាំ២០០៨១០-ឈ្មោះ ទ្រី ពិសី ភេទប្រុស កើតឆ្នាំ២០០៧១១-ឈ្មោះ វាសនា សាម៉េត​ ភេទប្រុស កើតឆ្នាំ២០០៣១២-ឈ្មោះ ធៀម សុភត្រា​ ភេទប្រុស កើតឆ្នាំ២០០៤។គួរបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នជនសង្ស័យខាងលើនិងវត្ថុតាងមន្រ្តីជំនាញព្រហ្មទណ្ឌ កំពុងកសាងសំណុំរឿងចាត់ការតាមផ្លូវច្បាប់៕

(ភ្នំពេញ)៖ អតីតពលករខ្មែរដែល​បានវិល​ត្រឡប់​មកពី​ប្រទេស​ថៃប្រមាណជាង ៦៥ម៉ឺននាក់ក្នុងចំណោមជាង ៨០ម៉ឺននាក់ទទួលបានឱកាសការងារ ខណៈជាង ៣៣ម៉ឺន​នាក់​កំពុងធ្វើការងារក្នុងប្រព័ន្ធ និងអ្នកទទួល​បានឱកាស​ការ​ងារនៅក្រៅប្រព័ន្ធប្រមាណជាង ៣២ម៉ឺននាក់។ការលើកឡើងរបស់លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យ​ក្រ​សួ​ង​ការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈនេះ នៅក្នុង​អំឡុង​ពេលចុះសួរសុខទុក្ខអតីត​ពលករ​ខ្មែ​រដែល​ទទួល​បាន​ឱកាសការងារក្នុងរោងចក្រកាត់ដេរ ស្ថិតនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។លោក ស៊ុន មេសា បានថ្លែងថា៖«គិត​មកដល់​ពេល​នេះ មាន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ និងអតីត​ពលករ​ខ្មែរ​ប្រមាណ​ជាង ៩៥ម៉ឺន​នាក់ បានវិល​ត្រឡប់​មក​ពីប្រទេ​សថៃ ដោយ​សារ​បញ្ហាទំនាស់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃកាលពីឆ្នាំ​២០២៥​កន្លង​ទៅ​»។ លោកបន្តថា៖«នៅក្នុងចំណោមជាង ៩៥ម៉ឺននាក់នេះ មានអតីតពលករប្រមាណជាង ៨០ម៉ឺននាក់ ដោយក្នុងនោះអ្នកទទួលបានឱកាសការងារជាង ៦៥ម៉ឺន​នាក់ ខណៈជាង ៣៣ម៉ឺននាក់កំពុងធ្វើការងារក្នុងប្រព័ន្ធ និងអ្នកទទួលបាន​ឱកាសការងារនៅ​ក្រៅប្រព័ន្ធ​ប្រមាណ​ជាង ៣២ម៉ឺននាក់»។ក្រោយពីការ​វិល​ត្រឡប់យ៉ាង​គំហុករបស់ពលករខ្មែរពី​ប្រទេ​សថៃ ក្រសួង​ការ​ងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈ​បាន​ដាក់​ចេញនូវយន្ត​ការ​សំខាន់ៗ​ជាច្រើន ដើម្បី​ធានា​ក្នុង​ការផ្ដល់ឱកាសការងារជូនអតីតពលករខ្មែរ។ ក្នុង​ចំណោ​មយន្ត​ការសំខាន់​នោះ ក្រសួងបាន​រៀបចំ​វេទិ​កា​ការងារសរុបជាង ៦០០លើក និងពិព័ណ៍ការងារ​ចល័ត​តាម​មូលដ្ឋានប្រមាណជាង ១ ០០០លើក ដើម្បី​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ពី​ឱកា​សការងារ អត្ថប្រ​យោជន៍នៃរបបសន្ដិសុខសង្គម និងការអប់រំបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញបច្ចេកទេស និង​វិជ្ជា​ជីវៈ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ពីលោក ស៊ុន មេសា។បន្ថែមពីលើនេះ អ្នកនាំ​ពាក្យ​ថា វេទិកា​ការងារ ត្រូវ​បាន​រៀប​​ចំយ៉ាងផុសផុលនៅ​តាមខេត្ត​គោល​ដៅដែល​មាន​អតីតព​លករច្រើនជាងគេដូចជា ខេត្តបាត់ដំបង បន្ទាយ​មានជ័យ ពោធិ៍សាត់ សៀមរាប និងខេត្តមួយចំនួនទៀត ដើម្បីផ្សព្វ​ផ្សាយឱកាសការងារតាមរយៈការនាំក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ សហគ្រាស​ដែលមានត​ម្រូវការកម្លាំង​ពលកម្ម​ចុះ​ទៅជាមួយដែរ។សម្រាប់លោក សំ សឿន ប្រធានសហភាពព​លកម្ម​ជាតិ​កម្ពុជា​បានថ្លែងថា លោកគាំទ្រ​ចំណាត់​ការរបស់​រា​ជរ​ដ្ឋា​ភិ​បា​ល ដែលបានដោះស្រាយ​បញ្ហាពល​ករខ្មែរវិល​ត្រឡប់​មកពី​ប្រទេស​ថៃបាន​ទាន់ពេលវេលា។ យន្តការរបស់​ក្រសួង​ការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈ​មានប្រសិទ្ធ​ភាព​ខ្ពស់​ក្នុងការផ្ដល់ឱកាស​ការងារជូនបង​ប្អូនពលករ​ឱ្យមាន​ប្រាក់ចំណូលឡើងវិញ។លោកបន្តថា ពលករខ្មែរដែលវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ ទទួលបានឱកាសការងារច្រើនក្នុងវិស័យវាយនភណ្ឌកាត់ដេរ។ ពួកគាត់មានការតាំងចិត្តខ្ពស់ក្នុងការខិតខំប្រឹង​ប្រែងបំពេញ​ការងារបានយ៉ាង​ល្អមិនខុសពីបង​ប្អូនកម្មករ​ដទៃ​ទៀត​នោះ​ទេ។ថ្នាក់ដឹកនាំសហ​ជីពបញ្ជាក់ថា៖«បង​ប្អូនពលករ​យើង​ដែល​ទើប​ត្រឡប់​មកពីប្រទេ​សថៃ​មាន​ចំនួន​ច្រើន ដែល​ទទួល​បាន​ការងារ​នៅក្នុង​វិស័យ​វាយន​ភណ្ឌ​កាត់​ដេរ។ បើ​ទោះ​បីជា​កន្លង​មក ពួកគាត់មិនមាន​ជំនាញ​ជាក់​លាក់​ទាក់​ទងវិស័យ​នេះ​ក៏ដោយ គឺពួកគាត់ខិតខំប្រឹ​ងប្រែង​បំពេ​ញ​ការ​ងារ​​បាន​យ៉ាង​ល្អ គឺធ្វើការងារ​ពួកគាត់​អត់​ខុស​ពី​បង​ប្អូនកម្មករយើងដទៃទៀតទេ គឺពួកគាត់​បំពេញ​ការ​ងារ​បានល្អ»៕

(អន្តរជាតិ)៖ រោងចក្រផលិតម្ហូបអាហារមួយកន្លែងនៅក្នុងប្រទេសចិន ត្រូវបានលាតត្រដាងថាបានប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីអ៊ីដ្រូសែន peroxide ដើម្បីកែច្នៃជើងមាន់ ដែលត្រៀមរួចជាស្រេចសម្រាប់បរិភោគ ក្រោមលក្ខខណ្ឌមិនស្អាត។ ហេតុការណ៍នេះត្រូវបានមន្ត្រីចិនលាតត្រដាង នៅក្នុងកម្មវិធីទិវាសិទ្ធិអ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងអំឡុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលចាក់ផ្សាយដោយទូរទស្សន៍កណ្តាលចិន (CCTV)។ យោងតាម SCMP នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ក្រុមរាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតមួយក្រុមបានជ្រៀតចូល "រោងចក្រកែច្នៃ និងផលិតជើងមាន់" នៅក្នុងខេត្តស៊ីឈួន និងទីក្រុងឆុងឈីង។ នៅទីនោះ ពួកគេបានធ្វើការនៅរោងចក្រផលិត របស់ក្រុមហ៊ុន Mingyang Food Company ក្នុងទីក្រុងឆេងទូ ដោយគ្មានវិញ្ញាបនបត្រសុខភាព ឬនីតិវិធីក្រៀវជាកាតព្វកិច្ចណាមួយឡើយ។យោងតាមរបាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតបានរកឃើញថា ផ្នែកខាងក្នុងរោងចក្រមានក្លិនស្អុយ កម្រាលឥដ្ឋត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ ដោយទឹកស្អុយ ហើយឧបករណ៍ផលិតកម្មត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយដី និងខ្លាញ់។ ជើងមាន់ឆៅត្រូវបានដាក់ជាគំនរ នៅលើកម្រាលឥដ្ឋសើម និងកខ្វក់ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ជើងមាន់ដែលត្រូវបានមនុស្សដើរជាន់ឈ្លីក៏ កម្មកររើសវាហើយដាក់វាចូលក្នុងកន្ត្រកវិញដោយមិនបានលាងសម្អាតឡើយ។ មុនពេលកែច្នៃ ជើងមាន់ត្រូវបានត្រាំក្នុងដំណោះស្រាយអ៊ីដ្រូសែនប៉េរ៉ុកស៊ីតដើម្បីធ្វើឱ្យវាស សារធាតុគីមីនេះជាធម្មតា ត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការសម្លាប់មេរោគក្នុងឧស្សាហកម្មតែប៉ុណ្ណោះ។ ប្រទេសចិនហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់អ៊ីដ្រូសែនប៉េរ៉ុកស៊ីតក្នុងអាហារ ជាពិសេសក្នុងការកែច្នៃជើងមាន់ ពីព្រោះវាបំផ្លាញសារធាតុចិញ្ចឹមដូចជាប្រូតេអ៊ីន បំផ្លាញភ្នាសមាត់ ធ្វើឱ្យខូចមុខងារថ្លើម និងតម្រងនោម ហើយថែមទាំងអាចគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិតទៀតផង ប្រសិនបើទទួលទានក្នុងរយៈពេលយូរ។ កម្មករនៅរោងចក្របានសារភាពថា ពួកគេមិនដែលហ៊ានបរិភោគផលិតផលដែលពួកគេផលិតដោយខ្លួនឯងទេ ហើយបានណែនាំអ្នកយកព័ត៌មានកុំឱ្យសាកល្បងវាដែរ។ ការស៊ើបអង្កេតក៏បានបង្ហាញផងដែរថា ស្ថានភាពនេះមិនត្រឹមតែត្រូវបានកំណត់ចំពោះរោងចក្រមួយប៉ុណ្ណោះទេ។ នៅក្រុមហ៊ុន Tangqiao Food Company (Chongqing) អ្នកយកព័ត៌មានបានរកឃើញធុងពណ៌ បៃតងជាច្រើនដែលមានសារធាតុគីមីដែលមានស្លាកសញ្ញាបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពីកំហាប់អ៊ីដ្រូសែនប៉េរ៉ុកស៊ីតខ្ពស់ដល់ទៅ 35%។ ហេតុការណ៍នៅខេត្តស៊ីឈួននេះបានដាក់ទៅក្នុងបញ្ជី រឿងអាស្រូវម្ហូបអាហារដែលកំពុងកើនឡើងនៅក្នុងប្រទេសចិន។

(សុខភាព)៖ ការចំណាយពេលយូរនៅក្នុងបរិយាកាសដែលមានម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ការផឹកទឹកមិនគ្រប់គ្រាន់ និងភាពតានតឹងយូរអាចធ្វើឱ្យភ្នាសច្រមុះស្ងួត របូតស្រទាប់ទឹករំអិលការពាររបស់វាចេញ និងបង្កើតលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ជំងឺរលាកប្រហោងឆ្អឹងច្រមុះកើតឡើងវិញ។ ជំងឺរលាកប្រហោងឆ្អឹងច្រមុះ គឺជាស្ថានភាពមួយដែលភ្នាសរំអិលច្រមុះ និងប្រហោងឆ្អឹងច្រមុះរលាក ហើម និងផលិតទឹករំអិលច្រើនពេក ដែលបណ្តាលឱ្យមានការកកស្ទះច្រមុះ ឈឺមុខ មានបញ្ហាក្លិន គ្រុនក្តៅ។ល។ ជំងឺនេះបណ្តាលមកពីបាក់តេរី វីរុស អាឡែស៊ី និងការបំពុលខ្យល់ ដែលធ្វើឱ្យមុខងារការពារនៃភ្នាសរំអិលចុះខ្សោយ។ បុគ្គលដែលមានប្រវត្តិនៃជំងឺរលាកប្រហោងឆ្អឹងច្រមុះ និងភ្នាសរំអិលដែលងាយប្រតិកម្ម មានហានិភ័យខ្ពស់នៃការកើតឡើងវិញនៅពេលដែលប៉ះពាល់នឹងសារធាតុរលាក ដែលនាំឱ្យមានរោគសញ្ញាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ អូសបន្លាយ និងពិបាកគ្រប់គ្រង។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ត្រឹន ក្វឹកផុង អ្នកឯកទេសផ្នែកត្រចៀក ច្រមុះ និងបំពង់ក នៅគ្លីនិកពហុជំនាញតាមអាញនៃប្រទេសវៀតណាម បានចង្អុលបង្ហាញពីទម្លាប់នៃការរស់នៅ និងលក្ខណៈការងារមួយចំនួន ដែលធ្វើឱ្យបុគ្គលិកការិយាល័យងាយនឹងកើតជំងឺឡើងវិញ។១/ អង្គុយក្នុងបន្ទប់ដែលមានម៉ាស៊ីនត្រជាក់នៅសីតុណ្ហភាពទាបយូរម៉ោង៖ នៅពេលដែលសីតុណ្ហភាពទាបពេក ខ្យល់ត្រជាក់ពេក និងសំណើមទាប ភ្នាសរំអិលច្រមុះងាយនឹងស្ងួត បាត់បង់ស្រទាប់ទឹករំអិលការពារធម្មជាតិរបស់វា។ ខ្យល់ត្រជាក់ ក៏ធ្វើឱ្យសរសៃឈាមនៅក្នុងប្រហោងច្រមុះរួមតូចផងដែរ ដែលកាត់បន្ថយលំហូរឈាម។ នៅពេលនេះ ប្រព័ន្ធស៊ីលីយ៉ាដំណើរការមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាព បណ្តាលឱ្យទឹករំអិលកកកុញនៅក្នុងប្រហោងច្រមុះ បង្កើតបរិយាកាសអំណោយផលសម្រាប់បាក់តេរីលូតលាស់ និងនាំឱ្យមានការកើតឡើងវិញនៃជំងឺ។២/ បរិស្ថានបិទជិត និងមានខ្យល់ចេញចូលមិនល្អ៖ នៅក្នុងកន្លែងបិទជិត ការផ្លាស់ប្តូរខ្យល់មានកម្រិតជាមួយខាងក្រៅកាត់បន្ថយសមត្ថភាពក្នុងការពនលាយ និងយកភ្នាក់ងារបង្កជំងឺចេញ។ យូរៗទៅ កត្តាដូចជាធូលីល្អិតៗ បាក់តេរី វីរុស និងស្ព័រផ្សិតកកកុញ។ ការប៉ះពាល់រយៈពេលយូរងាយនឹង បង្កឱ្យមានប្រតិកម្មរលាក ដែលបង្ហាញដោយការហើម ការកើនឡើងនៃការបញ្ចេញទឹករំអិល និងមុខងារការពារភ្នាសរំអិលចុះខ្សោយ។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ វាកាត់បន្ថយប្រសិទ្ធភាពនៃប្រព័ន្ធ ciliary បន្ថយល្បឿននៃការសម្អាតទឹករំអិល និងអតិសុខុមប្រាណ និងបង្កើនហានិភ័យនៃការកើតឡើងវិញនៃជំងឺ ជាពិសេសចំពោះបុគ្គលដែលមានអាឡែស៊ី ឬជំងឺផ្លូវដង្ហើម។៣/ ផឹកទឹកតិច៖ នៅពេលដែលរាងកាយមិនមានជាតិទឹកគ្រប់គ្រាន់ ទឹករំអិលនៅក្នុងច្រមុះនឹងកាន់តែក្រាស់ និងស្អិតជាងមុន ដែលរារាំងដល់ការដឹកជញ្ជូនទឹករំអិល។ ចំពោះបុគ្គលដែលមានជំងឺរលាកប្រហោងឆ្អឹង ឬអាឡែស៊ី ការផឹកភេសជ្ជៈត្រជាក់ច្រើនពេកអាចបណ្តាលឱ្យសរសៃឈាមរួមតូចជាបណ្តោះអាសន្ននៃភ្នាសរំអិលច្រមុះ និងប្រហោងឆ្អឹង ដែលកាត់បន្ថយការផ្គត់ផ្គង់ឈាម និងធ្វើឱ្យពួកគេងាយនឹងប្រតិកម្មទៅនឹងកត្តាបរិស្ថាន។៤/ ការគេងមិនលក់, ភាពតានតឹងយូរ៖ ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ ដែលបង្កើតលក្ខខណ្ឌសម្រាប់វីរុស និងបាក់តេរីវាយប្រហារ និងបង្កឱ្យមានការរលាក។ ភាពតានតឹង យូរអង្វែងជំរុញការផលិតអរម៉ូនស្ត្រេស បង្កើនសារធាតុរលាក និងបង្កើនភាពរសើបនៃភ្នាសរំអិលច្រមុះ និងប្រហោងឆ្អឹង។លោកវេជ្ជបណ្ឌិតណែនាំថា ដើម្បីគ្រប់គ្រងជំងឺនេះ បុគ្គលិកការិយាល័យត្រូវកែសម្រួលទម្លាប់របស់ពួកគេដោយផឹកទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ កំណត់ការប៉ះពាល់នឹងសីតុណ្ហភាពម៉ាស៊ីនត្រជាក់ទាបពេក រក្សាកន្លែងធ្វើការឱ្យស្អាត និងមានអនាម័យ។

(អន្តរជាតិ)៖ ប្រទេសស្វីសបញ្ឈប់ការនាំចេញអាវុធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ ដោយលើកឡើងពីអព្យាក្រឹតភាពប្រទេសស្វីសបាននិយាយថា ខ្លួននឹងមិនចេញអាជ្ញាប័ណ្ណសម្រាប់ក្រុមហ៊ុននាំចេញអាវុធទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកទេ ដោយសារតែសង្គ្រាមដែលកំពុងបន្តលើអ៊ីរ៉ង់ ដោយលើកឡើងពីគោលការណ៍អព្យាក្រឹតភាពយូរអង្វែងរបស់ប្រទេសនេះ។រដ្ឋាភិបាលបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា “ការនាំចេញសម្ភារៈសង្គ្រាមទៅកាន់ប្រទេសដែលពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះប្រដាប់អាវុធអន្តរជាតិជាមួយអ៊ីរ៉ង់មិនអាចត្រូវបានអនុញ្ញាតសម្រាប់រយៈពេលនៃជម្លោះនោះទេ”។ “ការនាំចេញសម្ភារៈសង្គ្រាមទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកមិនអាចត្រូវបានអនុញ្ញាតនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះទេ”។ការប្រកាសនេះកើតឡើងនៅពេលដែលសង្គ្រាមរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលលើអ៊ីរ៉ង់ចូលដល់ សប្តាហ៍ទីបួន ដែលជំរុញឱ្យមានវិបត្តិមនុស្សធម៌កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនៅទូទាំងមជ្ឈិមបូព៌ា និងធ្វើឱ្យតម្លៃថាមពលសកលកើនឡើង ហើយក៏ធ្វើតាមការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលស្វីសក្នុងការបិទដែនអាកាសរបស់ខ្លួនចំពោះជើងហោះហើរយោធាអាមេរិកដែលភ្ជាប់ដោយផ្ទាល់ទៅនឹងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់។កាលពីចុងសប្តាហ៍មុន ខ្លួនបាននិយាយថា ខ្លួនបានបដិសេធសំណើហោះហើរពីររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើជើងហោះហើរសង្គ្រាមដែលទាក់ទងនឹងអ៊ីរ៉ង់ ប៉ុន្តែបានអនុញ្ញាតឱ្យមានជើងហោះហើរបីផ្សេងទៀត ដោយលើកឡើងពីច្បាប់អព្យាក្រឹតភាពរបស់ប្រទេសស្វីសផងដែរ។ច្បាប់សហព័ន្ធស្វីសមួយ ដែលត្រូវបានអនុម័តក្នុងឆ្នាំ 1996 បានចែងថា ការនាំចូល នាំចេញ និងការឆ្លងកាត់សម្ភារៈសង្គ្រាម និងបច្ចេកវិទ្យាពាក់ព័ន្ធ តម្រូវឱ្យមានអាជ្ញាប័ណ្ណនាំចេញដោយផ្អែកលើគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស និងអព្យាក្រឹតភាព។ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់បានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី 28 ខែកុម្ភៈ ប្រទេសស្វីសបាននិយាយថា មិនមានអាជ្ញាប័ណ្ណនាំចេញថ្មីណាមួយត្រូវបានចេញឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកនោះទេ។រដ្ឋាភិបាលក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា មិនមានអាជ្ញាប័ណ្ណច្បាស់លាស់សម្រាប់ការនាំចេញសម្ភារៈសង្គ្រាមទៅកាន់អ៊ីស្រាអែលត្រូវបានផ្តល់ឱ្យអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ហើយដូចគ្នានេះដែរចំពោះអ៊ីរ៉ង់។រដ្ឋាភិបាលស្វីសធ្លាប់បានរារាំងប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តពីការបញ្ជូនឧបករណ៍ផលិតនៅស្វីសទៅកាន់ប្រទេសអ៊ុយក្រែន ដែលកំពុងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីដែលបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ២០២២៕

(អន្តរជាតិ)៖ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr. បានប្រកាសអាសន្នថាមពលជាតិ ដោយព្រមានថាមាន «គ្រោះថ្នាក់ជិតមកដល់» ចំពោះ «ភាពអាចរកបាន និងស្ថិរភាពនៃការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលរបស់ប្រទេស»។សេចក្តីប្រកាសនេះ ដែលនឹងត្រូវអនុវត្តរយៈពេលមួយឆ្នាំ ត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងការបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលបានរំខានដល់ទីផ្សារថាមពល រំខានដល់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងជំរុញឱ្យតម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃ ដែល «បង្កការគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខថាមពលរបស់ប្រទេស»។លោក Marcos បាននិយាយថា គណៈកម្មាធិការមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីធានាបាននូវភាពអាចរកបាន និងការចែកចាយប្រេងឥន្ធនៈ អាហារ ថ្នាំពេទ្យ ផលិតផលកសិកម្ម និងទំនិញមូលដ្ឋានផ្សេងទៀត។វិធានការនានារួមមានការអនុវត្តវិធានការអភិរក្សថាមពល ការណែនាំអំពីការឧបត្ថម្ភធនប្រេងឥន្ធនៈ និងគំនិតផ្តួចផ្តើមផ្សេងទៀតដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមដឹកជញ្ជូន ចាត់វិធានការប្រឆាំងនឹងការស្តុកទុក ការកេងចំណេញ និងការរៀបចំការផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលប្រេងឥន្ធនៈ។លោក Marcos ក៏បាននិយាយផងដែរថា រដ្ឋាភិបាលកំពុងផ្តល់ជំនួយចំនួន 5,000 ប៉េសូ (83 ដុល្លារ) ដល់អ្នកបើកបរម៉ូតូឌុប និងកម្មករដឹកជញ្ជូន ដើម្បីជួយដោះស្រាយការកើនឡើងថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈ។ កម្មវិធីសុខុមាលភាពក៏ត្រូវបានប្រកាសសម្រាប់កសិករ អ្នកនេសាទ និងកម្មករដទៃទៀតផងដែរ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ការកើនឡើងនៃសីតុណ្ហភាពមិនមែនគ្រាន់តែជាភាពមិនស្រួលនោះទេ -វាអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់អ្នកដោយស្ងៀមស្ងាត់។ខណៈពេលដែលប្រទេសនានានៅទូទាំងអឌ្ឍគោលខាងជើងផ្លាស់ប្តូរពីរដូវរងា ទៅរដូវផ្ការីក និន្នាការគួរឱ្យព្រួយបារម្ភមួយកំពុងលេចឡើង។ ពីប្រទេសឥណ្ឌាដល់ប្រទេសជប៉ុន និងអាហ្វ្រិក ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកំពុងជំរុញឱ្យសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ជាងធម្មតា។ការសិក្សាដ៏សំខាន់មួយដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅក្នុង The Lancet Global Health បានព្រមានថាការកើនឡើងនៃការប៉ះពាល់នឹងកំដៅអាចនាំឱ្យមានការស្លាប់រាប់រយរាប់ពាន់នាក់នៅទូទាំងពិភពលោកនៅឆ្នាំ 2050 រួមជាមួយនឹងការបាត់បង់ផលិតភាពយ៉ាងច្រើន។ប៉ុន្តែនេះគឺជាគ្រោះថ្នាក់ដែលលាក់កំបាំង កំដៅខ្លាំងកំពុងធ្វើឱ្យមនុស្សមិនសូវសកម្មខាងរាងកាយ។ នៅពេលដែលសីតុណ្ហភាពកើនឡើង រាងកាយជួបប្រទះភាពតានតឹងកាន់តែច្រើន ធ្វើឱ្យការហាត់ប្រាណមានអារម្មណ៍ពិបាក ឬសូម្បីតែមិនមានសុវត្ថិភាព។ យូរៗទៅ នេះនាំឱ្យមានភាពអសកម្ម ដែលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងការស្លាប់របស់មនុស្សពេញវ័យជិត 5% នៅទូទាំងពិភពលោក។អាកាសធាតុក្តៅ គុណភាពខ្យល់មិនល្អ និងកង្វះលទ្ធភាពចូលទៅកាន់កន្លែងត្រជាក់កំពុងកំណត់សមត្ថភាពរបស់មនុស្សក្នុងការរក្សាភាពសកម្ម  ជាពិសេសនៅក្នុងសហគមន៍ងាយរងគ្រោះ។មួយវិញទៀត អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា នៅពេលដែលសីតុណ្ហភាពកើនឡើងពីមធ្យមភាគសកល 12°C ដល់ 27°C មនុស្សបាត់បង់ការគេងជាមធ្យម 15 ទៅ 17 នាទី។អ្វីដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភជាងនេះទៅទៀតនោះគឺ លទ្ធភាពនៃការគេងខ្លី ដែលត្រូវបានកំណត់ថាតិចជាងប្រាំមួយម៉ោងក្នុងមួយយប់  កើនឡើងប្រហែល 40% ដោយលទ្ធផលស្រដៀងគ្នានេះត្រូវបានគេសង្កេតឃើញក្នុងអំឡុងពេលរលកកំដៅកើនឡើង ដែលអាចបង្កផលប៉ះពាល់បន្តិចម្តង។ការការពាររាងកាយរបស់អ្នកក្នុងអំឡុងពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ដើម្បីជៀសវាងបញ្ហាដូចជាការខ្សោះជាតិទឹក ការអស់កម្លាំងដោយសារកម្ដៅ ឬសូម្បីតែជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលដោយសារកម្ដៅ។ នេះជារបៀបដែលអ្នកអាចរក្សាសុវត្ថិភាព និងមានសុខភាពល្អ៖ផឹកទឹកឱ្យបានច្រើនពេញមួយថ្ងៃ — ទោះបីជាអ្នកមិនមានអារម្មណ៍ស្រេកទឹកក៏ដោយ បន្ថែមអេឡិចត្រូលីតប្រសិនបើអ្នកបែកញើសច្រើន (ភេសជ្ជៈកីឡា ទឹកដូង) ជៀសវាងកាហ្វេអ៊ីន ឬគ្រឿងស្រវឹងច្រើនពេក — វាធ្វើឱ្យអ្នកខ្សោះជាតិទឹក។ ស្លៀកសម្លៀកបំពាក់រលុង ស្រាល និងមានពណ៌ស្រាល ជ្រើសរើសក្រណាត់ដែលមានខ្យល់ចេញចូលបានដូចជាកប្បាស ប្រើមួក ឬឆ័ត្រនៅពេលនៅខាងក្រៅ៕

(ភ្នំពេញ)៖ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ចេញសេចក្តីណែនាំស្តីពីការរក្សាសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព សណ្តាប់ធ្នាប់ និងរបៀបរៀបរយសាធារណៈ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នាឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខាងមុខនេះ។ដើម្បីធានាបាននូវសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព សណ្តាប់ធ្នាប់ និងរបៀបរៀបរយសាធារណៈក្នុងឱកាសបុណ្យ ចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញសូមណែនាំដូចខាងក្រោម ហាមដាច់ខាត មិនឱ្យមានការដុតផាវ កាំជ្រួច ឬប្រើប្រាស់គ្រឿងផ្ទុះគ្រប់ប្រភេទក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យនេះមិនឱ្យមានការនាំចូល ចែកចាយ ទិញលក់ផាវ និងគ្រឿងផ្ទុះគ្រប់ប្រភេទ។ហាមការលេងល្បែងជះទឹក ការជះទឹកមានពណ៌ ឬទឹកកខ្វក់ គប់ស្បោងទឹក កាំភ្លើងបាញ់ទឹក ស្អប់បូមបាញ់ទឹក និងការវាយដោយរំពាត់ ឬឧបករណ៍ផ្សេងៗធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បងប្អូន ប្រជាពលរដ្ឋដែលកំពុងធ្វើដំណើរនៅតាមដងផ្លូវ ដែលអាចនាំឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិត និងបង្កឱ្យមានរបួស ឬខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិមិនឱ្យមានការលេងល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់គ្រប់ប្រភេទ។ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ បញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថរាជធានីភ្នំពេញ បញ្ជា ការដ្ឋានយោធភូមិភាគពិសេស និងគណៈបញ្ជាការឯកភាពរដ្ឋបាលខណ្ឌទាំង១៤ ត្រូវចេញ បទបញ្ជាឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ ដល់កងកម្លាំងរបស់ខ្លួន ដើម្បីអនុវត្តឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ជនណានៅតែបំពាន ឬប្រព្រឹត្តល្មើសមិនគោរពតាមសេចក្តីណែនាំខាងលើ បង្កឱ្យមានចលាចល ក្នុងសង្គម ប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខ សុវត្ថិភាព សណ្តាប់ធ្នាប់ និងរបៀបរៀបរយសាធារណៈ ត្រូវ ទទួលទោសទណ្ឌតាមច្បាប់ជាធរមាន៕

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានទទួលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារជាមួយលោក Suresh Natarajan នាយកប្រតិបត្តិនៃវិទ្យាស្ថាន ITE Education Services (ITEES) នៅប្រទេសសិង្ហបុរី នារសៀលថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីស្តីការក្រសួង ដែលក្នុងឱកាសនោះដែរ ភាគីទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) ស្តីពី "កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យអប់រំបណ្ដុះបណ្ដាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET)" ដើម្បីពង្រីកកិច្ចសហការក្នុងការលើកកម្ពស់ស្តង់ដាបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈនៅកម្ពុជាឱ្យកាន់តែមានគុណភាពពេញលេញក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការផ្លាស់ប្តូរឧស្សាហកម្ម និងការប្រកួតប្រជែងជាសកល។ការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ គឺផ្តោតសំខាន់ទៅលើការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធ TVET ដូចជា៖ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ភាពជាអ្នកដឹកនាំ សមត្ថភាព ការសិក្សាអប់រំ និងគុណភាព TVET ក៏ដូចជាការផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណ និងវិញ្ញាបនបត្រ TVETជាដើម ដើម្បីធានាថា យុវជនកម្ពុជាដែលបញ្ចប់ការសិក្សានឹងមានជំនាញពិតប្រាកដ និងសមត្ថភាពពេញលេញក្នុងការប្រកួតប្រជែងលើឆាកអន្តរជាតិ ជាពិសេស គឺឱកាសការងារនៅសិង្ហបុរី។ក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍ថា MoU នេះកើតចេញពីលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រឹងប្រែង ការប្តេជ្ញាចិត្ត និងការជឿទុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមករវាងក្រសួង និង ITEES ដោយមានការគាំទ្រយ៉ាងរឹងមាំពីស្ថានទូតសិង្ហបុរីប្រចាំកម្ពុជា និងផ្អែកលើមិត្តភាពយូរអង្វែងនៃប្រទេសទាំងពីរ ដោយឯកឧត្តមបានសម្តែងមោទកភាព ដែល ITEES បានសម្រេចជ្រើសរើសក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈជា«ដៃគូ» ក្នុងវិស័យជំនាញ និងសេវាអប់រំដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ ដែលនឹងជួយលើកកម្ពស់វិស័យ TVET និងការអភិវឌ្ឍជំនាញនៅកម្ពុជាឲ្យឈានឡើងកម្រិតខ្ពស់ថែមទៀត។ឯកឧត្តមបានលើកឡើងថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមានគោលនយោបាយបើកចំហ ចំពោះអ្នកផ្តល់សេវាអប់រំបរទេស ដែលមិនត្រឹមតែសិង្ហបុរីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក្នុងពេលថ្មីៗនេះ កម្ពុជាក៏បានបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយចក្រភពអង់គ្លេស និងប្រទេសអូស្ត្រាលីជាដើម។ ភាពជាដៃគូជាថ្មីនេះនឹងបន្តរួមចំណែកដល់ការបំប្លែងប្រព័ន្ធ TVET កម្ពុជា និងគាំទ្រចក្ខុវិស័យរួមគ្នា ក្នុងការអភិវឌ្ឍកម្លាំងពលកម្មឱ្យមានជំនាញ មានផលិតភាព និងមានសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែង តាមរយៈ ITEES ដែលត្រូវបានស្គាល់ជាសកលសម្រាប់ប្រព័ន្ធ TVET ដ៏រឹងមាំ និងមានភាពធន់។ជាមួយនឹងការបញ្ជាក់ពីការត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការអនុវត្តទៅតាមស្មារតីនៃ MoU នេះ ឯកឧត្តម ហេង សួរ បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះ ITEES សម្រាប់ការគាំទ្រដោយឥតងាករេក្នុងការបន្តកិច្ចសហការ ព្រមទាំងថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងស្មោះស្ម័គ្រចំពោះស្ថានទូតសិង្ហបុរីប្រចាំកម្ពុជា សម្រាប់ការគាំទ្រយ៉ាងរឹងមាំនាពេលកន្លងមក ដោយឯកឧត្តមជឿជាក់ថា មរតកនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះនឹងត្រូវបានពង្រឹងបន្ថែមទៀត។  ទន្ទឹមនឹងនោះ លោក Suresh Natarajan បានលើកឡើងថា វាជាកិត្តិយស និងមោទនភាពសម្រាប់ ITEES ដែលបានធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយក្រសួងនាពេលកន្លងមក។ លោកបានបង្ហាញក្តីសេចក្តីរីករាយយ៉ាងក្រៃលេង ដែលអាចបន្ត MoU ថ្មីនេះ ដែលធានាថា វានឹងបង្កើតឱកាសចំពេល និងលើកកម្ពស់កម្រិតជំនាញសមស្រប ដើម្បីបង្កើតឱកាសឲ្យប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាមួយចំនួនទទួលបានការងារនៅសិង្ហបុរីផងដែរ។ លោកក៏បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅផងដែរចំពោះកម្ពុជា ដែលបានផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តលើ ITEES ក្នុងកិច្ចខិតខំនាំឱ្យមានកម្មវិធីដ៏មានសារៈសំខាន់នេះឡើង ហើយ ITEES នៅតែប្តេជ្ញាចិត្តគាំទ្រចក្ខុវិស័យកម្ពុជា ក្នុងការអភិវឌ្ឍកម្លាំងពលកម្មឱ្យមានជំនាញ សមត្ថភាពបត់បែន និងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់អនាគត។ភាគីទាំងពីរក៏បានពិភាក្សាគ្នាប្រកបដោយភាពស្និទ្ធស្នាល ដើម្បីស្វែងយល់ពីស្ថានភាពទីផ្សារការងារទៅវិញទៅមក ដោយឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីក៏មានបំណងបង្កើតឱ្យមានផ្លាស់ប្តូរកម្មវិធីសិក្សាជំនាញអនុវត្តការងារនៅកន្លែងធ្វើការផ្ទាល់ និងការពង្រីកកិច្ចសន្យាការងារដល់ពលករខ្មែររហូតដល់៣ឆ្នាំផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ITEES បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលមន្ត្រី និងគ្រូបង្គោលកម្ពុជាបានជាង ៦ ០០០នាក់រួចមកហើយ ដែលគាំទ្រដល់ការពង្រឹងគុណភាពបណ្តុះបណ្តាល ការពង្រឹងការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន ឧត្តមភាពនៃការបង្រៀន និងការលើកកម្ពស់ភាពទាក់ទាញកម្លាំងពលកម្ម ក្នុងការរក្សាបាននូវភាពប្រកួតប្រជែងក្នុងតំបន់៕

(ភ្នំពេញ)៖ ក្រសួងមហាផ្ទៃ នៅថ្ងៃទី២៤មីនានេះ បានចេញសេចក្ដីណែនាំដល់អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ អគ្គនាយកដ្ឋាន អង្គភាពចំណុះក្រសួងមហាផ្ទៃ និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ត្រូវចូលរួមអនុវត្តនូវវិធានការសន្សំសំចៃលើការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈ និងអគ្គិសនី។ក្រសួងមហាផ្ទៃ អនុញ្ញាតឱ្យមន្ត្រីមួយចំនួនអាច«ធ្វើការអនឡាញ»ពីផ្ទះ លើកលែងតែអង្គភាពចាំបាច់មួយចំនួន៕

(អន្តរជាតិ)៖ ទីផ្សារសកលកំពុងផ្ញើសញ្ញាចម្រុះ ខណៈដែលតម្លៃមាសធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ទោះបីជាភាពតានតឹងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់កើនឡើងក៏ដោយ។មាស ដែលតាមប្រពៃណីត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាទ្រព្យសកម្មដែលមានសុវត្ថិភាពក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាម បានធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់  ធ្លាក់ចុះជាង 8% ដល់កម្រិតទាបបំផុតក្នុងរយៈពេលបួនខែនៅសប្តាហ៍នេះ។ ការធ្លាក់ចុះនេះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីមាសបានកើនឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតលើសពី 5500 ដុល្លារនៅដើមឆ្នាំនេះ ចំពេលមានការភ័យខ្លាចខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយកើនឡើង។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ ជម្លោះរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់កំពុងកាន់តែខ្លាំងឡើង។ តម្លៃប្រេងបានកើនឡើងលើសពី 110 ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ខណៈដែលការគំរាមកំហែងកើនឡើងនៅជុំវិញច្រកសមុទ្រហ័រមូស ដែលជាផ្លូវថាមពលសកលដ៏សំខាន់។ប៉ុន្តែជំនួសឱ្យការកើនឡើង មាសកំពុងផ្លាស់ប្តូរទិសដៅផ្ទុយ​ ដែលធ្វើឱ្យវិនិយោគិនជាច្រើនមានការភ័ន្តច្រឡំ។អ្នកវិភាគចង្អុលបង្ហាញពីហេតុផលសំខាន់ៗចំនួនបី៖ប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកកាន់តែរឹងមាំ និងទិន្នផលមូលបត្របំណុលកើនឡើងកំពុងធ្វើឱ្យមាសមិនសូវទាក់ទាញ។ ការភ័យខ្លាចអតិផរណាដែលបណ្តាលមកពីការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងកំពុងកាត់បន្ថយការរំពឹងទុកនៃការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់។ ហើយវិនិយោគិនកំពុងលក់មាសដើម្បីទូទាត់ការខាតបង់នៅកន្លែងផ្សេងទៀត ជាពិសេសនៅពេលដែលទីផ្សារភាគហ៊ុនធ្លាក់ចុះ។តាមពិតទៅ សង្គ្រាមនេះកំពុងបង្កើតឥរិយាបថទីផ្សារមិនធម្មតា។ មាសជាធម្មតាជាទ្រព្យសកម្មដែលមានសុវត្ថិភាពកំពុងមានដំណើរការមិនល្អ ខណៈពេលដែលទ្រព្យសកម្មផ្សេងទៀតដូចជាប្រេង និងសូម្បីតែរូបិយប័ណ្ណគ្រីបតូកំពុងមានប្រតិកម្មខ្លាំងជាង។បន្ទាប់ពីមាសធ្លាក់ចុះមកនៅត្រឹមជាង​៥០០០ដុល្លារក្នុងមួយតម្លឹង មានសំណួរលើកឡើងថា តើគួរទិញមាសក្នុងអំឡុងពេលធ្លាក់ចុះតម្លៃនេះទេ?អ្នកវិភាគខ្លះនិយាយថា នេះអាចជាឱកាសទិញភ្លាមៗ ជាពិសេសប្រសិនបើជម្លោះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ មាសមានទំនោរកើនឡើង បន្ទាប់ពីការប៉ះទង្គិចដំបូងនៃសង្គ្រាមមានស្ថេរភាព។មហាជនមួយចំនួនក៏បានលើកឡើងថា នេះជាឱកាសសម្រាប់ទិញមាសទុក ដើម្បីទុកលក់នៅពេលមាសឡើងថ្លៃ។ ចំណែកមតិម្យ៉ាងវិញទៀត៖ ប្រសិនបើអត្រាការប្រាក់នៅតែខ្ពស់ ហើយប្រាក់ដុល្លារនៅតែរឹងមាំ មាសអាចធ្លាក់ចុះបន្ថែមទៀតក្នុងរយៈពេលខ្លី។ ទីផ្សារអាចបន្តផ្តល់អាទិភាពដល់សាច់ប្រាក់ងាយស្រួលជាងសុវត្ថិភាព។សម្រាប់ពេលនេះ អ្នកជំនាញណែនាំឱ្យប្រុងប្រយ័ត្ន។ ការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃមាសបច្ចុប្បន្នអាចមិនមែនជាសញ្ញានៃភាពទន់ខ្សោយនោះទេ ប៉ុន្តែជាការផ្លាស់ប្តូររបៀបដែលទីផ្សារកំពុងមានប្រតិកម្មចំពោះជម្លោះសកល។នេះជាឱកាសទិញ ឬជាសញ្ញាព្រមាននឹងអាស្រ័យលើអ្វីដែលកើតឡើងបន្ទាប់នៅក្នុងវិបត្តិអ៊ីរ៉ង់-សហរដ្ឋអាមេរិក និងរបៀបដែលធនាគារកណ្តាលឆ្លើយតប។គួរបញ្ជាក់ថា តម្លៃមាសនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ តម្លៃមាសលក់ចេញ ៥៥៥ដុល្លារក្នុងមួយជី និង ទិញចូល៥៤៥ ក្នុងមួយជី។ ប៉ុន្តែតម្លៃនេះ មានភាពខុសគ្នាតិចតួច អាស្រ័យទៅតាមហាងឆេងហាង នីមួយ៕ 

(កោះកុង)៖ ក្រសួងទេសចរណ៍ និងរដ្ឋបាលខេត្តកោះកុង ព្រមទាំងវិស័យឯកជន បានប្តេជ្ញារួមគ្នាក្នុងការជំរុញ និងអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍នៅខេត្តកោះកុង ឱ្យក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍កម្រិតខ្ពស់ សម្រាប់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ។ ការអភិវឌ្ឍកោះទទឹងរីស្សតនេះ គឺជាការវិនិយោគដោយក្រុមហ៊ុនខ្មែរ ស្នាដៃនិងគំនិត ព្រមទាំងការឆ្នៃប្រឌិតដោយវិនិយោគិនខ្មែរ ដោយរក្សានូវអត្តសញ្ញាណខ្មែរ ដែលនេះបានឆ្លុះបញ្ជាំងពីការរួមចំណែករបស់ប្រជាជនខ្មែរ ដែលចេះស្រឡាញ់និងរួបរួមគ្នាក្រោមទិសស្លោក “ខ្មែររួមគ្នា ខ្មែរខ្លាំង”។ ក្នុងបេសកកម្មនេះ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងលោកជំទាវ ព្រមទាំងលោកជំទាវ ឈី វ៉ា អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តកោះកុង បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូចុះទស្សនកិច្ចសិក្សា និងពិនិត្យស្ថានភាពអភិវឌ្ឍន៍ជាក់ស្តែងនៅ “កោះទទឹងរីស្សត” ដែលជារមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍កម្រិតខ្ពស់ថ្មីមួយ ស្ថិតក្នុងទឹកដីខេត្តកោះកុង។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ មានការចូលរួមពីថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងទេសចរណ៍ ថ្នាក់ដឹកនាំខេត្តកោះកុង តំណាងសមាគមក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍កម្ពុជា រួមមាន CATA, CTF និង PATA ព្រមទាំងអ្នកផលិតមាតិកាជាតិ និងអន្តរជាតិ សរុបប្រមាណ ៦០ នាក់។គណៈប្រតិភូបានចុះពិនិត្យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗនៅលើកោះទទឹងរីស្សត រួមមាន វីឡាលំហែប្រណិត ផ្ទះឈើបែបខ្មែរបុរាណ បណ្ណាល័យ កន្លែងហាត់ប្រាណ និងយូហ្គា អាងហែលទឹក កន្លែងមើលថ្ងៃលិច និងភោជនីយដ្ឋាន ដែលបានរៀបចំតាមស្តង់ដារខ្ពស់។ក្នុងឱកាសនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានថ្លែងអំណរគុណ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះក្រុមហ៊ុន ដែននគរ (ខេមូឌា) អ៊ិនវេសមិន ឯ.ក. ដែលបានវិនិយោគ និងអភិវឌ្ឍកោះទទឹងរីស្សត តាមរយៈ ឱ្យក្លាយជារមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ប្រណិត មានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការប្រកួតប្រជែងលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។ គួរបញ្ជាក់ថា “កោះទទឹងរីស្សត” បានបើកដំណើរការសាកល្បងកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦ ដោយមានវីឡាសរុបចំនួន ២៤ រចនាបែបបុរាណ និងសហសម័យ ព័ទ្ធជុំវិញដោយធម្មជាតិខៀវស្រងាត់ និងមានឆ្នេរខ្សាច់សស្អាតប្រវែងប្រមាណ ២,០០០ ម៉ែត្រ ដែលផ្តល់នូវបទពិសោធន៍លំហែកាយដ៏ប្រណិត និងឯកជនភាពខ្ពស់។

(វៀតណាម)៖ ផ្ទុះការភ្ញាក់ផ្អើលជាថ្មី ត្រី Oarfish ឬត្រីនាំសារយក្សមួយក្បាលដែលមានប្រវែងជាង ៤ ម៉ែត្រ និងមានទម្ងន់ប្រហែល ២០ គីឡូក្រាម ត្រូវបានគេរកឃើញថ្មីៗនេះនៅលើច្រាំងនៅក្នុងឃុំតាន់ហៃ ខេត្តឡាំដុង។ សារព័ត៌មាន Vietnam Net បានរាយការណ៍ថា ពលរដ្ឋបានប្រទះឃើញត្រីនេះកាលពីរសៀលថ្ងៃទី ២២ ខែមីនា ដោយអ្នកស្រុកនៅភូមិតាមតាន់ ប្រទះឃើញត្រីនេះគឺគ្មានជីវិតនោះ បាននឹងកំពុងអណ្តែតនៅជិតឆ្នេរសមុទ្រជិតតំបន់ឌិញថាយធីម។ត្រីនេះមានដងខ្លួនវែងរាបស្មើ ជាមួយនឹងព្រុយខ្នងពណ៌ក្រហមដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ដែលរត់ពីក្បាលទៅកន្ទុយ។ ក្បាលរបស់វាមានស្លាបវែងៗ ខណៈដែលផ្នែកមួយនៃកន្ទុយរបស់វាហាក់ដូចជាបាត់។ ក្រោយពីបានឃើញ អ្នកស្រុកបាន រួមគ្នាយកត្រីនេះមកច្រាំង។ ដោយផ្អែកលើលក្ខណៈរូបវន្តរបស់វា ពួកគេបានកំណត់អត្តសញ្ញាណវាថាជាត្រីអូរ ដែលជាប្រភេទសត្វសមុទ្រជ្រៅដែលកម្រឃើញ។ ដោយពិចារណាថាសត្វត្រីនេះជាសត្វពិសិដ្ឋ និងមិនធម្មតា អ្នកភូមិបានរៀបចំពិធីបញ្ចុះសពត្រីនៅល្ងាចដដែលនោះ ស្របតាមទំនៀមទម្លាប់ក្នុងស្រុក។ត្រីអូរ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់តាមវិទ្យាសាស្ត្រថាជាត្រីដែលមានឆ្អឹងវែងបំផុតមួយក្នុងពិភពលោក ហើយត្រី Oarfish នេះ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាត្រីនាំសារពីវិនាសសកម្មក្រោមបាតសមុទ្រ ដែលនឹងធ្វើឱ្យមនុស្សលោក ជួបគ្រោះធម្មជាតិដ៏អាក្រក់ដែលនឹងកើតឡើងឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ ប្រភេទសត្វនេះត្រូវបានហ៊ុព័ទ្ធដោយ រឿងព្រេងជាច្រើន រួមទាំងជំនឿថាវាជា "អ្នកនាំសារមកពីវិមានរបស់ព្រះសមុទ្រ" ដែលជារឿយៗត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ នៅក្នុងរឿងព្រេងនិទានជាមួយនឹងសញ្ញានៃការរញ្ជួយដី ឬរលកយក្សស៊ូណាមិ។ តាមជំនឿរបស់ជនជាតិជប៉ុន ត្រីនេះមានឈ្មោះថា Ryugu no Tsuai ដែលមានន័យថា អ្នកនាំសារពីវាំងស្ដេចនាគ ហើយគេជឿថា នៅពេលណាដែលត្រីនេះបង្ហាញខ្លួននៅមាត់ឆ្នេរ ឬជាប់សំណាញ់អ្នកនេសាទវាជាប្រផ្នូលអាក្រក់ព្រមានពីគ្រោះរញ្ជួយដី ឬរលកយក្សស៊ូណាមិ ដែលនឹងមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រពន្យល់ថា ដោយសារតែត្រីនេះរស់នៅបាតសមុទ្រជ្រៅ (ជម្រៅពី២០០ទៅ១០០០ម៉ែត្រ) វាអាចនឹងមានភាពរហ័សរហួនក្នុងដឹងពីបម្រែបម្រួលស្រទាប់ភពផែនដីនៅបាតសមុទ្រ ឬការប្រែប្រួលចរន្តទឹកមុនពេលមានគ្រោះធម្មជាតិទើបវាហែលឡើងមកលើផ្ទៃទឹក។ ត្រី Oarfish កម្រនឹងឃើញវានៅមានជីវិតណាស់ ភាគច្រើនគេប្រទះឃើញវានៅពេលដែលងាប់ ហើយអណ្ដែតមកលើឆ្នេរខ្សាច់ជាដើម។

(អន្តរជាតិ)៖ ការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងឆៅដោយសារតែជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងជំរុញដល់ការជិះរថយន្តអគ្គិសនី ដោយក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តជាច្រើននៅអាស៊ីបានរាយការណ៍ពីការកើនឡើងទ្វេដងនៃការលក់ក្នុងរយៈពេលបីសប្តាហ៍កន្លងមកនេះ។ តម្លៃប្រេងឆៅប្រភេទ Brent សម្រាប់ចែកចាយនៅខែឧសភា បានឡើងលើស ១១២ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល កាលពីចុងសប្តាហ៍មុន។ ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលឥឡូវនេះស្ថិតនៅក្នុងសប្តាហ៍ទីបួនរបស់ខ្លួន ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងនាំឱ្យមានការកើនឡើងបន្ថែមទៀតនៃតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនេះ។ ក្នុងចំណោមការឡើងថ្លៃនៃតម្លៃប្រេង ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអគ្គិសនីអាស៊ីដូចជា BYD និង VinFast កំពុងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ នេះបើយោងតាម Bloomberg ។ ក្នុងរយៈពេលពីរសប្តាហ៍កន្លងមកនេះ ហាងលក់រថយន្ត BYD នៅទីក្រុងម៉ានីល (ប្រទេសហ្វីលីពីន) បានទទួលការបញ្ជាទិញស្មើនឹងការលក់ពេញមួយខែ។ការបិទផ្លូវថាមពលសកលដ៏សំខាន់នេះស្ទើរតែទាំងស្រុងនៅក្នុងខែមីនា ដោយសារតែជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា បានប៉ះពាល់ដល់អាស៊ី ដែលនាំចូលប្រេងប្រហែល ៤០% និងឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ (LNG) ចំនួន ២៥% របស់ខ្លួនតាមរយៈច្រកសមុទ្រនេះ។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យោងតាមអង្គការថាមពលឯករាជ្យ Ember អាស៊ីមានគុណសម្បត្តិមួយដែលអឺរ៉ុបខ្វះនៅឆ្នាំ 2022៖ បច្ចេកវិទ្យាថាមពលកកើតឡើងវិញ អាគុយ និងយានយន្តអគ្គិសនីឥឡូវនេះមានតម្លៃថោកជាង និងងាយស្រួលចូលប្រើប្រាស់ជាងពេលមុន។ លើសពីនេះ ជំនួសឱ្យការចំណាយរូបិយប័ណ្ណបរទេសក្នុង ការនាំចូលឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល ការផលិតយានយន្តអគ្គិសនីដោយខ្លួនឯងនឹងជួយរក្សាលំហូរសាច់ប្រាក់ក្នុងស្រុក។តាមពិតទៅ ការផ្លាស់ប្តូរទៅប្រើប្រាស់យានយន្តអគ្គិសនីបានកាត់បន្ថយតម្រូវការប្រេងសាំងយ៉ាងច្រើន។ យោងតាម BloombergNEF ការផ្លាស់ប្តូរសកលទៅប្រើប្រាស់យានយន្តអគ្គិសនីនឹងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្រេងប្រហែល 2.3 លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃនៅឆ្នាំ 2025។ Ember ប៉ាន់ប្រមាណថា ការសន្សំពីយានយន្តអគ្គិសនីមានចំនួន 1.7 លានបារ៉ែល ដែលស្មើនឹង 70% នៃបរិមាណប្រេងដែលអ៊ីរ៉ង់នាំចេញជារៀងរាល់ថ្ងៃតាមរយៈច្រកសមុទ្រ Hormuz កាលពីឆ្នាំមុន។លោក Daan Walter អ្នកស្រាវជ្រាវនៅ Ember បានកត់សម្គាល់ថា ប្រេងគឺជាធនធានដែលពិបាក ជំនួសបំផុត ក្នុងរយៈពេល 125 ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ប៉ុន្តែយានយន្តអគ្គិសនីបានបង្កើតគុណសម្បត្តិប្រកួតប្រជែងថ្មី មួយក្នុងរយៈពេល 5-6 ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ការដាក់ពង្រាយយានយន្តអគ្គិសនីយ៉ាងឆាប់រហ័ស កំពុងធ្វើឱ្យកំណើន តម្រូវការប្រេងថយចុះ។ នៅឆ្នាំ ២០២៥ ប្រទេសចំនួន ៣៩ ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងឃើញការលក់យានយន្តអគ្គិសនី លើសពី ១០% នៃការលក់សរុប បើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសចំនួន៤ប៉ុណ្ណោះក្នុងឆ្នាំ ២០១៩។ ទីផ្សារកំពុងរីកចម្រើន ជាច្រើនកំពុងវ៉ាដាច់សេដ្ឋកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ទាក់ទងនឹងចំណែកទីផ្សារយានយន្តអគ្គិសនី។ ឧទាហរណ៍ ប្រទេសថៃ ឥណ្ឌូនេស៊ី និងវៀតណាមមានចំណែកទីផ្សារលើសពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាសហភាពអឺរ៉ុប (២៦%) សហរដ្ឋអាមេរិក (១០%) និងជប៉ុន (៣%)។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ទីផ្សាររថយន្តអគ្គិសនីក៏កំពុងងើបឡើងវិញផងដែរ បន្ទាប់ពីរយៈពេលនៃការជាប់គាំង បន្ទាប់ពីការលុបចោល ការលើកទឹកចិត្ត សម្រាប់រថយន្តប្រភេទនេះ។ យោងតាម CarEdge ដែលជាវេទិកាទិញ និងលក់រថយន្ត ការស្វែងរករថយន្តអគ្គិសនីបានកើនឡើង 20% នៅក្នុងសប្តាហ៍ ដំបូងនៃខែមីនា។ តម្រូវការសម្រាប់ម៉ូដែលពេញនិយមដូចជា Tesla Model Y និង Chevrolet Equinox បានកើនឡើងជិតទ្វេដង។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅតែខ្ពស់ជាប់លាប់ក្នុងរយៈពេលយូរជាងនេះ ការយល់ឃើញរបស់មនុស្សអំពីការដឹកជញ្ជូននឹងផ្លាស់ប្តូរ ពីព្រោះ "ប្រេងសាំងគឺជាអ្វីដែលពួកគេទិញជាប្រចាំ"។ លោកស្រី Elaine Buckberg ជឿជាក់ថា បន្ទាប់ពី 3-6 ខែ អ្នកប្រើប្រាស់នឹងពិចារណាប្តូរទៅប្រើប្រាស់យានយន្ត ដែលសន្សំសំចៃប្រេងឥន្ធនៈជាងមុន រួមទាំងរថយន្តអគ្គិសនីផងដែរ។

(វៀងច័ន្ទ)៖ ហេតុការណ៍ធ្លាក់ដុំព្យុះទឹកកកនៅប្រទេសឡាវ គឺជាបាតុភូតអាកាសធាតុដ៏អាក្រក់ និងចម្លែកក្នុងប្រវត្តសាស្ត្រឡាវ ដែលបានបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងចំនួន៣រួមមាន ខេត្តជ័យបុរី (Sayaboury) ជាខេត្តដែលរងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ ដោយសារមានខ្យល់កន្ត្រាក់បោកបក់ខ្លាំង លាយឡំជាមួយដុំទឹកកកទំហំប៉ុនស៊ុតមាន់។ ខេត្តវៀងចន្ទន៍ និងរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍ នៅតំបន់ជាយក្រុងបានជួបប្រទះការធ្លាក់ដុំទឹកកករយៈពេលប្រហែល ១៥ ទៅ ២០ នាទី ដែលធ្វើឱ្យដំបូលផ្ទះស័ង្កសីរាប់រយខ្នងត្រូវធ្លុះធ្លាយ ខូចខាតយ៉ាងដំណំ។ ខេត្តសៀងខ្វាង (Xieng Khouang) តំបន់ខ្ពង់រាបនេះក៏រងផលប៉ះពាល់ដែរ ដោយសារសីតុណ្ហភាពចុះត្រជាក់ខ្លាំងភ្លាមៗ។ បើតាមកាសែត Asian Speed នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា បានចុះផ្សាយដោយដាក់ចំណងជើងធំៗថា «ព្យុះព្រឹលធ្លាក់វាយប្រហារទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ បន្ទាប់ពីដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់ព្រះមហាក្សត្រថៃ» ។ ប្រជាជនឡាវបាននិយាយថា ព្យុះព្រឹលធ្លាក់ខ្លាំង និងភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបានវាយប្រហារផ្នែកខ្លះនៃរដ្ឋធានីឡាវ ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីដំណើរទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការរបស់ព្រះមហាក្សត្រថៃ ដោយបានបំផ្លាញផ្ទះសម្បែង សាលារៀន និងយានយន្តនៅក្នុងស្រុកស៊ីខូតតាបុង។បាតុភូតព្យុះទឹកកកបានកើតឡើង និងធ្លាក់ខ្លាំងបំផុតនៅថ្ងៃទី១៩ និងថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ខណៈដុំទឹកកកដែលធ្លាក់ចុះពីលើមានទំហំធំៗ ប៉ុនពងទា ខ្លះទំហំប៉ុនកណ្ដាប់ដៃមនុស្សបាន ដែលបង្កការភ្ញាក់ផ្អើលពេញបណ្ដាញសង្គម ពិសេសពលរដ្ឋឡាវជាច្រើនស្លត់ចិត្តយ៉ាងខ្លាំងដោយពួកគេលើកឡើងថា មិនធ្លាប់បានជួបទេក្នុងប្រវត្តសាស្ត្រ នេះជាលើកទី១ហើយក្នុងប្រទេសឡាវ។ ព្យុះដុំទឹកកកនេះ បានបណ្ដាលឱ្យបែកបង្អួច និងធ្លុះដំបូលធ្វើពីក្បឿង ដែកសរសៃ និងស័ង្កសី ដែលធ្វើឱ្យផ្ទះជាច្រើនខ្នងដួលរលំដោយផ្នែក និងធ្លុះធ្លាយយ៉ាងដំណំនិងបង្ខំឱ្យគ្រួសារមួយចំនួនរត់រកកន្លែងជ្រកកោនដែលមានសុវត្ថិភាព។ រថយន្តដែលចតនៅទីវាលត្រូវបែកកញ្ចក់ និងកំពិតតួខ្លួនដោយសារកម្លាំងបោកទង្គិចនៃដុំទឹកកក។ ដីស្រែ ចំការ ដំណាំហូបផ្លែ និងស្រូវវស្សារបស់កសិករឡា វត្រូវរងការបំផ្លិចបំផ្លាញ ដែលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារយ៉ាងខ្លាំង។បច្ចុប្បន្ននេះ អាជ្ញាធរឡាវកំពុងចុះជួយសង្គ្រោះ និងជួសជុលផ្ទះសម្បែងជូនប្រជាពលរដ្ឋ ជាមួយគ្នានេះ គេក៏បានព្រមានថា បាតុភូតនេះអាចនឹងបន្តកើតមាន ឬរំកិលទៅតំបន់ផ្សេងទៀត ប្រសិនបើសីតុណ្ហភាពនៅតែបន្តប្រែប្រួលខ្លាំង។