(ភ្នំពេញ)៖ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅព្រឹកនេះបានចេញធ្វើការតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងក្លា និងបដិសេធយ៉ាងដាច់ខាតចំពោះការសម្រេចរបស់នាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈនៃព្រះរាជាណាចក្រថៃ ក្នុងការចុះបញ្ជីបណ្ដុំប្រាសាទតាមាន់ ប្រាសាទតាក្របី ប្រាសាទខ្នារ និងទីតាំងបុរាណស្ថានទាំងឡាយតាមបណ្ដោយព្រំដែនស្ថិតក្នុងដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា ក្នុងបញ្ជីជាតិបុរាណស្ថានរបស់ប្រទេសថៃ។ក្រសួងវប្បធម៌ បានចាត់ទុកថា សកម្មភាពថៃនេះ គឺខុសច្បាប់ ទុកជាមោឃៈ និងគ្មានអានុភាពផ្លូវច្បាប់ឡើយ។ ការចុះបញ្ជីបែបនេះ គ្មានមូលដ្ឋានស្របច្បាប់នោះទេ ហើយមិនអាចប្រើប្រាស់ជាភស្តុតាងសម្រាប់អះអាងអធិបតេយ្យភាពទឹកដី ឬជាឧបករណ៍សម្រាប់ការកំណត់ព្រំដែនបានឡើយ។ បញ្ហាអធិបតេយ្យភាព និងការកំណត់ព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ ត្រូវដោះស្រាយដោយគោរពយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់តាមច្បាប់អន្តរជាតិ រួមទាំងសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៧ និងលិខិតូបករណ៍ពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ ព្រមទាំងតាមរយៈយន្តការទ្វេភាគីដែលបានបង្កើតឡើង ជាពិសេសអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ (MoU 2000), ផែនការមេឆ្នាំ២០០៣ (TOR 2003) និងសមត្ថកិច្ចរបស់គណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែននៃភាគីទាំងពីរ (JBC)។ក្រសួងវប្បធម៌ ចាត់ទុកការចុះបញ្ជីនេះថាជាការប៉ុនប៉ងខុសច្បាប់ ក្នុងការបង្កើតទម្រង់ផ្លូវច្បាប់ក្លែងក្លាយលើទីតាំងបេតិកភណ្ឌដែលស្ថិតនៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ទង្វើនេះជាការរំលោភលើអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា ហើយបំផ្លាញស្មារតីនៃការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី និងការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមករវាងប្រទេសទាំងពីរ។ក្រសួងវប្បធម៌ អំពាវនាវដល់រាជរដ្ឋាភិបាលថៃ លុបចោលជាបន្ទាន់នូវការចុះបញ្ជីខុសច្បាប់នេះ និងបញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពឯកតោភាគីដែលកំពុងប៉ះពាល់ដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជា ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី៕

(កំពង់ធំ)៖ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ អនុប្រធានក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានខេត្តកំពង់ធំ និងជាប្រធានក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានស្រុកបារាយណ៍ អញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំបូកសរុបលទ្ធផលការងារត្រីមាសទី១និងលើកទិសដៅការងារបន្តត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៦ របស់ក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានស្រុកបារាយណ៍ ខេត្តកំពង់ធំ ក្នុងគោលបំណងដើម្បីស្តាប់នូវរបាយការណ៍សង្ខេបអំពីចំណុចខ្លាំង ចំណុចខ្វះខាត បញ្ហាប្រឈម និងសំណូមពរនានារបស់ក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានឃុំទាំង១០ នៃស្រុកបារាយណ៍។កិច្ចប្រជុំនេះ មានការអញ្ជើញចូលរួមពីឯកឧត្ដមអនុប្រធានទី១, ទី២ និងឯកឧត្ដម លោកជំទាវ អនុប្រធានក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានស្រុកបារាយណ៍, ឯកឧត្ដម លោកជំទាវ ប្រធានក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានឃុំទាំង១០, លោក ឃន ចាន់ថៃ អភិបាលនៃគណៈអភិបាលស្រុក និងជាអនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍ក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានស្រុកបារាយណ៍ ព្រមទាំងឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី អនុប្រធានក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានឃុំសរុបប្រមាណ ២០០នាក់។ថ្លែងក្នុងពិធីដ៏មានអត្ថន័យ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី មានប្រសាសន៍ថា លទ្ធផលដែលមាននាពេលនេះ គឺបានកើតចេញពីការរួមចំណែករបស់ ឯកឧត្ដម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី គ្រប់ផ្នែក គ្រប់ថ្នាក់ និងបានយកឱកាសនេះ ថ្លែងអំណរគុណ ឯកឧត្ដម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី ដែលបានយកអស់កម្លាំងកាយ ចិត្ត ប្រាជ្ញា ស្មារតី ពេលវេលា ថវិកា សម្ភារៈ ការជួយគាំទ្រតាមគ្រប់រូបភាព និងសហការសម្របសម្រួលសព្វគ្រប់បែបយ៉ាង ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់ មធ្យោបាយសរុប វិធានការសរុប កម្លាំងសាមគ្គីភាព ឯកភាពផ្ទៃក្នុង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អ សម្រេចបានលទ្ធផលជាច្រើន ក្នុងការរួមចំណែកជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល នីតិកាលទី៧ (និង គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា) ក្រោមការដឹកនាំប្រកបដោយគតិបណ្ឌិតរបស់ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋស្ដីទី, និង (ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា), សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (និងជាអនុប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា) ហើយសូមឱ្យស្មារតីនេះ បន្តមានជាប់ជាប្រចាំ ដើម្បីបង្កើនទំនុកចិត្តជាបន្តបន្ទាប់ជូនប្រជាពលរដ្ឋមកលើរាជរដ្ឋាភិបាល ដែលដឹកនាំដោយគណបក្សយើង។ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានពាំនាំនូវសារផ្តាំផ្ញើសាកសួរសុខទុក្ខពី សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋស្ដីទី, សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, ឥស្សរជនកំពូលៗរបស់ជាតិ, ឯកឧត្តម វង្សី វិស្សុត ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ ទទួលបន្ទុកទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានខេត្តកំពង់ធំ, ឯកឧត្តមបណ្ឌិតទេសរដ្ឋមន្ត្រី ថោង ខុន អនុប្រធានក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានខេត្តកំពង់ធំ, និងជាប្រធានក្រុមការងារចុះមូលដ្ឋានស្រុកតាំងគោក, ជូនចំពោះ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី បងប្អូន អ៊ំ ពូ មីង ទាំងអស់ដែលកំពុងមានវត្តមាននៅកិច្ចប្រជុំនេះ។ដើម្បីជំរុញឱ្យការអនុវត្តការងារប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងប្រសិទ្ធផលខ្ពស់ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានណែនាំដល់ក្រុមការងារទាំងអស់ត្រូវអនុវត្ត តួនាទី ភារកិច្ច និងយកចិត្តទុកដាក់នូវចំណុចសំខាន់ៗមួយចំនួនរួមមាន៖ ១). ការរៀបចំផែនការសកម្មភាព, របៀបរបបការងារ, រៀបចំកិច្ចប្រជុំ, និងរៀបចំវេទិកាសាធារណៈ នៅមូលដ្ឋានឃុំទាំង១០ នៃ ក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានថ្នាក់ស្រុក, ២). របបប្រជុំ និងរបបរាយការណ៍, ៣). របបចុះមូលដ្ឋាន, ៤). បន្តចូលរួមពង្រឹង និងជំរុញសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ សុវត្ថិភាពសង្គម តាមរយៈការអនុវត្តគោលនយោបាយភូមិ ឃុំ សង្កាត់ មានសុវត្ថិភាព, ៥). បន្តចូលរួមពិនិត្យ និងជួយជំរុញអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានឱ្យខិតខំអភិវឌ្ឍហេត្ថារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្តចាំបាច់នានា ដែលជាសេចក្តីត្រូវការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងមូលដ្ឋាន, ៦). បន្តខិតខំធ្វើអំពើល្អ បម្រើប្រជាពលរដ្ឋ, ៧). បន្តផ្សព្វផ្សាយនូវស្នាដៃ និងសមិទ្ធផលនានានៅក្នុងឃុំ ស្រុក និងខេត្ត និងសមិទ្ធផលរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល, ៨). បន្តការអប់រំសតិអារម្មណ៍ និងយកចិត្តទុកដាក់ឱ្យបានជាប់ជាប្រចាំនៅមូលដ្ឋាន ជាពិសេស ចំពោភៀសសឹក, ពលករដែលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ, ក្រុមគ្រួសារវីរកងទ័ព, និងវីរកងទ័ពរងរបួសដែលកំពុងព្យាបាល ជាដើម និង៩). បន្តជំរុញការងារធ្វើអត្តសញ្ញាណបណ្ណដល់យុវជនដែលគ្រប់អាយុ, យុវជនដែលត្រូវត្រៀមសម្រាប់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៧, សមាជិក សមាជិកា ដែលអត្តសញ្ញាណបណ្ណ ហួសសុពលភាព៕

(កំពង់ធំ)៖ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ សមាជិកគណៈកម្មាធិការកណ្តាល អនុប្រធានក្រុមការងារគណបក្សចុះមូលដ្ឋានខេត្តកំពង់ធំ និងជាប្រធានក្រុមការងារគណបក្សចុះមូលដ្ឋានស្រុកបារាយណ៍ ខេត្តកំពង់ធំ បានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីប្រកាសបញ្ចូលសមាជិកថ្មី គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាឃុំក្រវ៉ា ឃុំចើងដើង ឃុំបាក់ស្នា ​និងឃុំគគីធំ ស្រុកបារាយណ៍ ខេត្តកំពង់ធំ ចំនួន ២,៧៨៦នាក់ (ក្នុងនោះស្រី ចំនួន ១,៤៧៩នាក់) ។ នៅក្នុងពិធីដ៏អធិកអធមនេះ លោកយាយ លោកតា អ៊ំ ពូ មីង បងប្អូន ពិតជាមានមោទនភាព និងមានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយយ៉ាងក្រៃលែង ដែលបានចូលរួមជីវភាព ជាមួយមហាគ្រួសារគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សមានវ័យចំណាស់ជាងគេ ធំជាងគេ និងជាទីទុកចិត្តរបស់ប្រជាជនច្រើនជាងគេ ជាពិសេសចំពោះសមត្ថភាពក្នុងការដឹកនាំប្រទេស និងការពារប្រជាជន ព្រមទាំងហ៊ានធ្វើពលិកម្មគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីប្រជាជន និងជាគណបក្សតែមួយគត់ ដែលមិនដែលរត់ចោលប្រជាជនឡើយ គឺជានិច្ចជាកាលតែងតែរួមសុខ រួមទុក្ខជាមួយប្រជាជននៅគ្រប់កាលៈទេសៈ។ពិធីប្រកាសដ៏មានអត្ថន័យនេះ មានការអញ្ជើញចូលរួមពីឯកឧត្ដមអនុប្រធានទី១, ទី២ និងឯកឧត្ដម លោកជំទាវ អនុប្រធានក្រុមការងារគណបក្សចុះមូលដ្ឋានស្រុកបារាយណ៍, ឯកឧត្ដម លោកជំទាវប្រធានក្រុមការងារគណបក្សចុះមូលដ្ឋានឃុំទាំង១០, លោក ឃន ចាន់ថៃ អភិបាល និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការគណបក្សស្រុក, ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី អនុប្រធានក្រុមការងារគណបក្សចុះមូលដ្ឋានឃុំលោកអ៊ំ ពូ មីង បងប្អូន សមាជិក សមាជិកាសរុបប្រមាណ ២,៨០០នាក់។ថ្លែងក្នុងពិធីដ៏ប្រពៃថ្លៃថ្លានេះ ឯកឧត្តម​ ហួត ហាក់ បានពាំនាំប្រសាសន៍ផ្តាំផ្ញើសាកសួរសុខទុក្ខពីសំណាក់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី បច្ចុប្បន្ន ជាប្រមុខរដ្ឋស្ដីទី និងប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងសម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រានី ហ៊ុនសែន, សម្តេចអគ្គមហាពញាចក្រី ហេង សំរិន ប្រធានកិត្តិយសគណបក្ស និងសម្ដេចធម្មវិសុទ្ធវង្សា, សម្តេចអនុប្រធានគណបក្សទាំង៥ រួមមាន៖ សម្តេចក្រឡាហោម ស ខេង, សម្តេចវិបុលសេនាភក្តី សាយ ឈុំ, សម្តេចពិជ័យសេនា ទៀ បាញ់, សម្តេចកិត្តិសង្គហបណ្ឌិត ម៉ែន សំអន, និងសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងលោកជំទាវបណ្ឌិត ពេជ ចន្ទមុន្នី ហ៊ុនម៉ាណែត, ក៏ដូចជា ការសាកសួរសុខទុក្ខពីសំណាក់ ឯកឧត្តម វង្សី វិស្សុត ប្រធានក្រុមការងារគណបក្សចុះមូលដ្ឋានខេត្តកំពង់ធំ, ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ទេសរដ្ឋមន្ត្រី ថោង ខុន អនុប្រធានក្រុមការងារចុះមូលដ្ឋានខេត្តកំពង់ធំ និងជាប្រធានក្រុមការងារចុះមូលដ្ឋានស្រុកតាំងគោក ព្រមទាំងឯកឧត្តម នួន ផារ័ត្ន ប្រធានគណៈកម្មាធិការគណបក្សខេត្តកំពង់ធំ។ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ បានគូសរំលេចថា ក្រោមការដឹកនាំប្រកបដោយគតិបណ្ឌិតរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា, ប្រជាជនកម្ពុជា កាន់តែមានជំនឿជឿជាក់ កាន់តែមានទំនុកចិត្ត និងកាន់តែមានសំណាង ដែលមាន សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត អនុប្រធានគណបក្ស និងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាយុវជនបន្តវេនដ៏ឆ្នើម មានចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយ ប្រកបដោយបញ្ញាញាណភ្លឺស្វាង ដែលបានដាក់ចេញនូវកម្មវិធីនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ-ដំណាក់កាលទី១ ដើម្បីសម្រេចចក្ខុវិស័យធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជា ប្រែក្លាយជាប្រទេសមានចំណូលខ្ពស់នៅឆ្នាំ២០៥០។តាងនាមក្រុមការងារគណបក្សចុះមូលដ្ឋានស្រុកបារាយណ៍ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រួមជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំ ក្រុមការងារគ្រប់ផ្នែក គ្រប់ថ្នាក់ និង គ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ព្រមទាំងសមាជិក សមាជិកាដែលទើបបញ្ចូលថ្មី បានបេ្តជ្ញារួបរួមសាមគ្គីជាធ្លុងមួយ ឯកភាពផ្ទៃក្នុង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អ ក្នុងស្មារតីខ្មែរតែមួយ សូមគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹង ដោយឥតងាករេ នូវរាល់ការសម្រេចចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្រោមការដឹកនាំដ៏ត្រឹមត្រូវ និងមានចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយរបស់សម្តេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងក្រោមការតម្រង់ទិសដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ជាពិសេសការដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃដោយសន្តិវិធី និងស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ៕

(ភ្នំពេញ)៖ វិទ្យាស្ថានជាតិបណ្ដុះបណ្ដាលបច្ចេកទេស(NTTI) នៃក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានផ្តល់អាហារូបករណ៍ចំនួនជាង ២ពាន់​កន្លែងដល់ពលករដ្ឋ និងយុវជនមកពីគ្រួសារក្រីក្រ និងគ្រួសារងាយ​រង​ហានិ​ភ័យ​ ព្រមទាំង​ផ្ដល់ប្រាក់​ឧបត្ថម្ភ​ប្រចាំខែ​ ក្រោមកម្ម​វិធី​បណ្តុះ​បណ្តា​លជំនាញ​វិជ្ជាជីវៈ និង​បច្ចេកទេស​ (TVET 1.5M)។ បើតាមវិទ្យាស្ថាន NTTI បានឱ្យដឹងថា ចាប់ពីឆ្នាំ ២០២៤ ដល់ត្រីមាសទី១ឆ្នាំ២០២៦នេះ គ្រឹះស្ថាន​បាន​ផ្ដល់​អាហារូប​ករ​ណ៍ជូ​ន​សិស្ស​សរុប ២, ៣៥៥នាក់។ ក្នុងនោះមានយុវជនដែលមកពីគ្រួសារក្រីក្រ និងគ្រួសារងាយរងហានិភ័យសរុបចំនួន ៦១នាក់ បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​ចូល​រៀ​ន​ជំនាញ​រចនា​ក្រា​ហ្វិក​ដោយកុំព្យូទ័រ, សេវាកម្មបរិក្ខារត្រជាក់ក្នុងគេហដ្ឋាន និងការដំឡើងប្រព័ន្ធបញ្ជាម៉ូទ័រអគ្គិសនី។ជាមួយគ្នានេះ វិទ្យាស្ថានមានមុខជំនាញសរុបចំនួន ៩រួមមាន សេវាកម្មបរិក្ខារត្រជាក់ក្នុងគេហដ្ឋាន, ការរចនាក្រាហ្វិកដោយកុំព្យូទ័រ, សេវាកម្ម​កុំព្យូ​ទ័រ, ការ​ដំឡើងបណ្ដាញ​អគ្គិសនី​ក្នុង​អគារ, ការថែ​ទាំនិងជួសជុលបរិក្ខាអេឡិចត្រូនិក, ការងារកំបោរ, ការដំឡើងពុម្ភ, ការ​ដំឡើង​បណ្ដាញ​បំពង់​ទឹក និងការដំឡើងម៉ូទ័រក្នុងអគារ។​សិស្សានុសិស្សអាចបន្តចុះឈ្មោះបាននៅក្នុងកម្មវិធី App TVET 1.5M ដោយខ្លួនឯងក៏បាន និងសម្រាប់ព័ត៌មានអំពីការចុះឈ្មោះចូលរៀន សូម​ទាក់​ទង​ទៅ​កាន់​ទូរសព្ទ​លេខ ០១២ ៨៥៩ ៩៣៤/ ០១០ ៧៨៧ ៧០៩/ ០៦៩ ៦៦៥ ៨៨៩/ ឬអញ្ជើញមកសិស្ស​នៃវិទ្យាស្ថាន​ដោយផ្ទាល់ ដែល​មាន​ទី​តាំ​ងស្ថិត​នៅលើមហាវិថីសហព័ន្ធរុស្សី សង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌមសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ៕

(ហ្សាការតា)៖ ឥណ្ឌូនេស៊ីបានស្នើឱ្យមានការរៀបចំមជ្ឈមណ្ឌលផ្ទុកប្រេងនៅសមាគម ប្រជាជាតិអាស៊ី អាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) ដើម្បីបង្កើនទុនបម្រុង ខណៈដែលមេដឹកនាំអាស៊ីអាគ្នេយ៍កំពុងពិចារណាលើជំហាន នានា ដើម្បីពង្រឹងសន្តិសុខថាមពលក្នុងចំណោមជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាដែលកំពុងបន្ត។រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលឥណ្ឌូនេស៊ី លោក Bahlil Lahadalia បាននិយាយថា មិនទាន់មានកិច្ចព្រមព្រៀង ណាមួយត្រូវបានសម្រេចលើទីតាំងនៃមជ្ឈមណ្ឌលនេះនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែខ្លួនសង្ឃឹមថានឹងសហការជាមួយ សមាជិកប្លុកផ្សេងទៀតគឺម៉ាឡេស៊ី ប្រ៊ុយណេ និងហ្វីលីពីន ដើម្បីជំរុញសំណើនេះ។លោក Bahlil បាននិយាយថា មជ្ឈមណ្ឌលប្រេងក្នុងតំបន់នឹងជួយផ្គត់ផ្គង់ដល់ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក្នុងអំឡុងពេលមានការរំខាន។ លោកបានបន្ថែមថា គំនិតនៃការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលផ្ទុកប្រេងនៅ អាស៊ានគឺជាគំនិតល្អមួយ . ការកត់សម្គាល់របស់លោកត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Bahlil ទៅកាន់ប្រទេសហ្វីលីពីនកាលពីសប្តាហ៍មុនជាមួយប្រធានាធិបតី Prabowo Subianto សម្រាប់កិច្ច ប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី 48 នៅ Cebu។នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូល មេដឹកនាំអាស៊ានបានស្នើគំនិតថ្មីៗដូចជា ឃ្លាំងស្តុកប្រេងឥន្ធនៈក្នុងតំបន់ និងយន្ត ការត្រៀមបម្រុងសម្រាប់សន្តិសុខស្បៀងអាហារ ដើម្បីទប់ទល់នឹងផលប៉ះពាល់នៃការបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz  និងឧប្បត្តិហេតុស្រដៀងគ្នាដែលអាចកើតមាននាពេលអនាគត ដែលអាចធ្វើឱ្យការផ្គត់ផ្គង់ ប្រេងឥន្ធនៈ និងជីសំខាន់ៗទៅកាន់តំបន់នេះកាន់តែមានភាពតានតឹង។ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr បានប្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបន្ទាប់ពីកិច្ច ប្រជុំកំពូល កាលពីថ្ងៃសុក្រសប្តាហ៍មុនថា មេដឹកនាំបានពិចារណាលើ «យន្តការ» សម្រាប់ «អាងស្តុក» ផលិតផលប្រេង ឥន្ធនៈផ្សេងៗគ្នា ដែលអាចចែករំលែកក្នុងចំណោមរដ្ឋជាសមាជិក។ លោក Marcos ដែលជាប្រធានឆ្នាំ 2026 នៃប្លុកដែលមានសមាជិក 11 ប្រទេស បាននិយាយថា «ស្ថានភាពនៅពេលនេះគឺខុសគ្នាខ្លាំងណាស់សម្រាប់ ប្រទេសនីមួយៗ។ ប្រទេសខ្លះមានប្រេងឥន្ធនៈលើសប្រភេទជាក់លាក់មួយ។ ប្រទេសផ្សេងទៀតមានការខ្វះខាត ហើយយើងកំពុងព្យាយាមធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពរវាងរឿងនោះ»។សង្គ្រាមដែលកំពុងបន្តរវាងអ៊ីរ៉ង់ សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បានចូលដល់សប្តាហ៍ទី 11 របស់ខ្លួន ចំពេល មានបទឈប់បាញ់ដ៏ផុយស្រួយ និងការបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ជាបន្តបន្ទាប់ ដែលជាធម្មតាដឹក ជញ្ជូនប្រេង និងឧស្ម័នមួយភាគប្រាំរបស់ពិភពលោក៕

(អន្តរជាតិ)៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោក Narendra Modi បានជំរុញឱ្យមានវិធានការជាច្រើន រួមមានការអភិរក្សប្រេងឥន្ធនៈ ការអនុវត្តការងារពីផ្ទះ និងការកំណត់លើការធ្វើដំណើរ និងការនាំចូល ខណៈដែលការកើនឡើងនៃតម្លៃថាមពលសកលដាក់សម្ពាធលើទុនបម្រុងប្តូរប្រាក់បរទេសរបស់ប្រទេស។លោកបាននិយាយថា ប្រជាជនគួរតែផ្តល់អាទិភាពដល់ការវិលត្រឡប់ទៅធ្វើការពីផ្ទះ និងការប្រជុំតាម អ៊ីនធឺណិត ដែលត្រូវបានអនុម័តយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងអំឡុងពេលមានជំងឺរាតត្បាត Covid-19 ដោយ និយាយថាវានឹងជួយឥណ្ឌាឱ្យប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈតិចជាងមុន "នៅក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន យើងត្រូវតែ ផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងលើការសន្សំប្រាក់បរទេស"។លោក Modi ក៏បានស្នើឱ្យប្រជាជនប្រើប្រាស់ការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈដូចជារថភ្លើងក្រោមដី និងជិះរថយន្ត រួមគ្នាតាមដែលអាចធ្វើទៅបានដើម្បីសន្សំសំចៃប្រេងឥន្ធនៈ។ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលជាប្រទេសនាំចូល និងប្រើប្រាស់ប្រេងធំជាងគេទីបីរបស់ពិភពលោក និងជាសេដ្ឋកិច្ចធំ ជាងគេទីពីរនៅអាស៊ី បន្ទាប់ពីប្រទេសចិន កាលពីចុងខែមុនបាននិយាយថា មិនមានសំណើណាមួយដើម្បី ដំឡើងថ្លៃប្រេងម៉ាស៊ូត និងសាំងទេ ដោយធ្វើឱ្យប្រទេសនេះស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែល មិនទាន់ ដំឡើងថ្លៃទោះបីជាមានការកើនឡើងជាសកលក៏ដោយ។លោក ម៉ូឌី បានជំរុញឱ្យប្រជាជនចៀសវាងការទិញមាស ដែលឥណ្ឌាចំណាយប្រាក់យ៉ាងច្រើន ក្នុង អំឡុងពេលរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងកាត់បន្ថយការធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសដែលមិនចាំបាច់យ៉ាង ហោចណាស់មួយឆ្នាំ ដើម្បីសន្សំសំចៃប្រាក់បរទេស។ លោកបានអំពាវនាវដល់ក្រុមគ្រួសារឱ្យ កាត់បន្ថយ ការប្រើប្រាស់ប្រេងចម្អិនអាហារ ដោយពណ៌នាថាចលនានេះទាំងមានសុខភាពល្អ និងស្នេហាជាតិ។លោក ម៉ូឌី ក៏បានស្នើឱ្យកសិករកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ជីឱ្យបានពាក់កណ្តាលផងដែរ៕

(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សបីនាក់ និង ក្រុមហ៊ុនចំនួនប្រាំបួន រួមទាំងក្រុមហ៊ុនចំនួនបួន ដែលមានមូលដ្ឋាននៅហុងកុង និងក្រុមហ៊ុនចំនួនបួន នៅអារ៉ាប់រួម ចំពោះការជួយដល់ការដឹកជញ្ជូនប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់ទៅកាន់ប្រទេសចិន។ ហើយក្រុមហ៊ុន ទីប្រាំបួនមានមូលដ្ឋាននៅអូម៉ង់។វិធានការរបស់ក្រសួងរតនាគារនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីទណ្ឌកម្មដែលបានប្រកាស លើបុគ្គល និងក្រុមហ៊ុន ដែលជួយដល់ការទិញអាវុធ និងគ្រឿងបន្លាស់របស់អ៊ីរ៉ង់ដែលប្រើសម្រាប់ផលិតយន្ត ហោះគ្មានមនុស្សបើក និងមីស៊ីលផ្លោង។វិធានការនេះ កើតឡើងប៉ុន្មានថ្ងៃមុនកិច្ចប្រជុំដែលបានគ្រោងទុករបស់ ប្រធានាធិបតី អាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ជាមួយលោក ស៊ី ជីនពីង ជាកន្លែងដែលលោកត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងដាក់សម្ពាធលើ មេដឹកនាំចិនឱ្យជួយដោះស្រាយការប្រឈមមុខដាក់គ្នាជាមួយអ៊ីរ៉ង់ និងបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូស ឡើងវិញដ៏សំខាន់។ក្រសួងរតនាគារបាននិយាយថា ការកំណត់ថ្មីដោយការិយាល័យគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិបរទេស (OFAC) គឺសំដៅលើបុគ្គល និងអង្គភាពដែលបានជួយកងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់លក់ និងដឹកជញ្ជូនប្រេង អ៊ីរ៉ង់ ដែលបានបែងចែករបស់ខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសចិនដោយប្រើប្រាស់ក្រុមហ៊ុនជួរមុខមួយចំនួន។ លោក Scott Bessent រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុបាននិយាយថា រដ្ឋបាលលោក Trump នឹងបន្តបង្កើន សម្ពាធ លើទីក្រុង តេអេរ៉ង់ ដើម្បីដកហូតរដ្ឋាភិបាល និងយោធាអ៊ីរ៉ង់ពីមូលនិធិសម្រាប់អាវុធ កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ របស់ខ្លួន ឬការគាំទ្រដល់ភ្នាក់ងារនៅក្នុងតំបន់។ លោក Bessent បាននិយាយថា “ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុនឹងបន្តកាត់ផ្តាច់ របប អ៊ីរ៉ង់ចេញពីបណ្តាញហិរញ្ញវត្ថុ ដែលខ្លួនប្រើប្រាស់ដើម្បីអនុវត្តសកម្មភាពភេរវកម្ម និងធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ច ពិភពលោកមិនមានស្ថិរភាព”។ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុបាននិយាយថា IRGC ដែលត្រូវបានកំណត់ដោយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនថាជាអង្គការភេរវកម្ម ពឹងផ្អែកលើក្រុមហ៊ុនសែលដើម្បីរៀបចំ និងទទួលការទូទាត់សម្រាប់ការបែងចែកការដឹកជញ្ជូន ប្រេងរបស់ អ៊ីរ៉ង់។សកម្មភាពនេះ បង្កើតឡើងនៅលើទណ្ឌកម្មដែលដាក់ក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ លើក្រុមហ៊ុន Golden Globe ដែលជាក្រុមហ៊ុនគ្របដណ្តប់ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសទួរគី ដែលក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុបាននិយាយថា គ្រប់គ្រងការលក់ប្រេងរបស់ IRGC រាប់រយលានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំ។មនុស្សទាំងបីនាក់ដែលត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្មដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ធ្វើការឱ្យទីស្នាក់ការកណ្តាលប្រេង Shaid Purja'fari ៕ 

(ជាតិ)៖ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាសូមក្រើនក្រើនរំឭក ថា «ការបំប្លែងរូបភាពលើក្រដាសប្រាក់រៀល ការសរសេរ ផាត់ពណ៌ ឬទុកដាក់ក្រដាសប្រាក់រៀល មិនត្រឹមត្រូវ ជាការប្រមាថដល់ប្រទេស និងប្រជាជាតិ កម្ពុជាទាំង មូល។ នាពេលថ្មីនេះៗ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាបានកត់សម្គាល់ឃើញថា អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម មួយចំនួនបានប្រើប្រាស់រូបក្រដាសប្រាក់រៀលដែលជារូបិយវត្ថុជាតិខ្មែរ ក្នុងកម្មវត្ថុរចនាក្រាហ្វិក ឬ បំប្លែងរូបភាពសម្រាប់គោលបំណងផ្សេងៗ។ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាសូមក្រើនរំឭកដល់អ្នកប្រើប្រាស់ បណ្តាញសង្គម ក៏ដូចជាសាធារណជនទូទៅមេត្តាជ្រាបថា សកម្មភាពបែបនេះបង្កផលប៉ះពាព អវិជ្ជមាន យ៉ាងខ្លាំងដល់តម្លៃជាតិ។ តាមរយៈនិមិត្តសញ្ញា និងរូបភាពនានានៅលើក្រដាសប្រាក់ រូបិយវត្ថុជាតិឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីឯកភាពជាតិ កេរ្តិ៍ដំណែលប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងមោទនភាពជាតិ។ ការបំប្លែងរូបភាពលើក្រដាសប្រាក់រៀល ការសរសេរ ផាត់ពណ៌ ឬទុកដាក់ក្រដាសប្រាក់ រៀលមិនត្រឹមត្រូវ ជាការប្រមាថដល់ប្រទេស និងប្រជាជាតិកម្ពុជាទាំងមូល។ យោងតាមមាត្រា៥៣ នៃច្បាប់ស្តីពីការរៀបចំនិងការប្រព្រឹត្តិទៅនៃធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ក្រដាសប្រាក់គឺជាទម្រង់មួយនៃ ទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយបុគ្គលដែលកាន់មានកាតព្វកិច្ចក្នុងការថែរក្សាឱ្យបានល្អ ដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុង ប្រតិបត្តិការ។ ការខូចខាតទ្រង់ទ្រាយ ឬបាត់លក្ខណៈដើមនៃក្រដាសអាចធ្វើឱ្យក្រដាសប្រាក់នេះ បាត់តម្លៃឬត្រូវបានដកហូតចេញពីចរាចរណ៍។ ម្យ៉ាងទៀត មាត្រា៦៥ ចែងថា អ្នកក្លែងក្រដាសប្រាក់ ឬកាសដែលជារូបិយវត្ថុមានតម្លៃនីត្យានុកូលនៅលើដែនដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឬនៅលើ ដែនដីនៃរដ្ឋដទៃទៀតនឹងត្រូវបានផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី២០ឆ្នាំដល់អស់មួយជីវិត៕

(ភ្នំពេញ)៖ (ភ្នំពេញ)៖ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋស្តីទីកម្ពុជា បានរំលឹកដល់រាជរដ្ឋាភិបាល សូមកុំបើកការចរចាទ្វេភាគីណាមួយជាមួយថៃលើបញ្ហាសមុទ្រ និងសូមដើរត្រង់ទៅរកយន្តការច្បាប់សមុទ្រ ឆ្នាំ១៩៨២តែម្តង ដោយមិនរង់ចាំការយល់ព្រមណាមួយពីភាគីថៃនោះឡើយ។នេះបើយោងតាមខ្លឹមសារសំណេររបស់ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋស្តីទីកម្ពុជា បានបង្ហោះថា៖កាលពីថ្ងៃម្សិលមិញ ១១ ឧសភា ២០២៦ មានការចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មានថៃថា លោករដ្ឋមន្ត្រីការទេសថៃបាននិយាយថា (ក្រោមអនុសញ្ញាច្បាប់សមុទ្រ បន្ទាប់ពីលុបចោលអនុសារណះយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ ត្រូវតែដំណើការក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃអនុសញ្ញាដែលមានច្រើនដំណាក់កាល ហើយវិធីសាស្ត្រចម្បងគួរតែជាការចរចារវាងភាគីទាំងពីរជាមុនសិន)។ ប្រសិនបើការចុះផ្សាយនេះជាសំដីពិតរបស់លោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃមែននោះពាក្យថា (វិធីសាស្ត្រចម្បង គួរតែការចរចារវាងភាគីទាំងពីរជាមុនសិន) ពាក្យនេះវាផ្ទុយស្រឡះជាមួយសកម្មភាពរបស់ភាគីថៃ ដែលបានលុបចោល MOU2001 ដោយឯកតោភាគី ដែលបានលុបចោលក្របខណ្ឌនៃការចរចាទ្វេភាគីរួចស្រេចទៅហើយសម្រាប់ដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នា។ក្នុងឋានៈជាប្រមុខរដ្ឋស្តីទី ខ្ញុំសូមរំលឹកដល់រាជរដ្ឋាភិបាល សូមកុំបើកការចរចាទ្វេភាគីណាមួយជាមួយថៃលើបញ្ហាសមុទ្រ និងសូមដើរត្រង់ទៅរកយន្តការច្បាប់សមុទ្រ ឆ្នាំ១៩៨២តែម្តង ដោយមិនរង់ចាំការយល់ព្រមណាមួយពីភាគីថៃនោះឡើយ។កាលពីថ្ងៃ ៦ ខែឧសភា ២០២៦ ខ្ញុំបានរំលឹកម្តងរួចហើយថា កុំបង្កើតយន្តការទ្វេភាគីថ្មីជំនួសឲ្យយន្តការទ្វេភាគីចាស់ដែលថៃលុបចោល។ យើងសោកស្តាយដែលថៃលុប MOU 2001 ចោល តែយើងក៏អរគុណថៃដែលបានជួយយើងឲ្យប្រើប្រាស់យន្តការអន្តរជាតិជំនួសវិញ៕ 

(ព័ត៌មានជាតិ)៖ ខែលរបស់អាស៊ីប្រឆាំងនឹងការឆក់យកថាមពលពីជម្លោះអ៊ីរ៉ង់កំពុងចុះខ្សោយ ហើយរលកនៃវិបត្តិថាមពល ជាលើកទីពីរនៃផលប៉ះពាល់កំពុងចាប់ផ្តើមវាយប្រហារ។នៅពេលដែលជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបានផ្ទុះឡើងនៅចុងខែកុម្ភៈ ដែលធ្វើឲ្យការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលសកលកាន់តែតឹងតែង រដ្ឋាភិបាលអាស៊ីជាច្រើនបានឆ្លើយតបភ្លាមៗ ដោយការសន្សំសំចៃ អគ្គិសនី ផ្តល់អាទិភាពដល់ឧស្ម័នធម្មជាតិសម្រាប់គ្រួសារជំនួសឱ្យការផលិត និងប្រើប្រាស់ទុនបម្រុងជាតិ។ ប៉ុន្តែវិធានការទាំងនេះគឺផ្អែកលើការសន្មត់ថាការប្រយុទ្ធគ្នានឹងមានរយៈពេលខ្លី ហើយលំហូរថាមពល នឹងចាប់ផ្តើមឡើងវិញក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សង្គ្រាមមិនបង្ហាញសញ្ញាច្បាស់លាស់នៃការបញ្ចប់ទេ ច្រកសមុទ្រហ័រមូសនៅតែបិទ ហើយវិបត្តិប្រេងឥន្ធនៈកំពុងរីករាលដាល។ យោងតាមអ្នកជំនាញ ការកើនឡើងនៃតម្លៃសំបុត្រយន្តហោះ ថ្លៃដឹកជញ្ជូន និងវិក្កយបត្រអគ្គិសនី និងឧស្ម័នកំពុងគំរាមកំហែងដល់ កំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNDP) ព្រមានថា ជម្លោះអាចបង្កការខូចខាតសេដ្ឋកិច្ច រហូតដល់ ២៩៩ ពាន់លានដុល្លារដល់តំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក និងធ្វើឱ្យមនុស្សប្រហែល ៨,៨ លាននាក់ប្រឈ មនឹងហានិភ័យនៃការធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភាពក្រីក្រ។ នេះបើតាមប្រភពពី AP និង IMF។ លោកស្រី Samantha Gross អ្នកជំនាញនៅវិទ្យាស្ថាន Brookings (សហរដ្ឋអាមេរិក) បានលើកឡើងថា “ប្រទេសដែលមានធនធានតិចបំផុតដើម្បីឆ្លើយតប ឬអ្នកប្រើប្រាស់ដែលមានសមត្ថភាពទូទាត់តិចបំផុត នឹងក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេដែលមានអារម្មណ៍ពីផលប៉ះពាល់”។រដ្ឋាភិបាលអាស៊ីជាច្រើនបានរៀបចំផែនការថវិការបស់ពួកគេសម្រាប់ឆ្នាំនេះដោយផ្អែកលើការសន្មត់ថាតម្លៃប្រេងជាមធ្យមនឹងនៅប្រហែល ៧០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ហើយការឧបត្ថម្ភធននឹងត្រូវបានរក្សាទុកដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពទីផ្សារក្នុងស្រុក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជម្លោះនេះបានជំរុញឱ្យតម្លៃប្រេងឆៅប្រភេទ Brent ឡើងដល់ប្រហែល ១២០ ដុល្លារនៅចំណុចមួយ។យោងតាមអ្នកវិភាគថាមពលឯករាជ្យ Ahmad Rafdi Endut នៅទីក្រុង Kuala Lumpur រដ្ឋាភិបាលកំពុង ប្រឈមមុខនឹងជម្រើសដ៏លំបាកមួយ៖ បន្តការឧបត្ថម្ភធនដែលនាំឱ្យមានឱនភាពថវិកា ឬផ្លាស់ប្តូរបន្ទុក ចំណាយទៅលើប្រជាពលរដ្ឋ ដែលប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃប្រតិកម្មពីសាធារណជន។នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ការផ្តល់អាទិភាពដល់ការផ្គត់ផ្គង់ឧស្ម័នសម្រាប់គ្រួសារប្រមាណ ៣៣០ លានគ្រួសារ បាននាំឱ្យមានការធ្លាក់ចុះនៃធាតុចូលសម្រាប់រោងចក្រជី។ តម្លៃជីដែលកើនឡើង រួមជាមួយនឹងហានិភ័យនៃ ភ្លៀងធ្លាក់តិចដោយសារតែបាតុភូតអែលនីញ៉ូ គំរាមកំហែងដល់ឧស្សាហកម្មស្រូវ។ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសអាស៊ីខាងត្បូងនេះនៅតែបន្តផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភដើម្បីការពារប្រជាជនចំនួន ១,៤ ពាន់លាននាក់របស់ខ្លួនពីការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណារិនដ្រា ម៉ូឌី បានជំរុញឱ្យប្រជាពលរដ្ឋផ្តល់អាទិភាពដល់ផលិតផលក្នុងស្រុក កំណត់ការធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសដើម្បីសន្សំប្រាក់បរទេស ធ្វើការពីចម្ងាយ និងប្រើប្រាស់ការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈ។ លោកក៏បានស្នើឱ្យកសិករកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ជីរបស់ពួកគេពាក់កណ្តាលផងដែរ។ប្រទេសជិតខាងដូចជាប៉ាគីស្ថាន និងបង់ក្លាដែស កំពុងប្រឈមមុខនឹងកង្វះខាតរូបិយប័ណ្ណបរទេស ដែលបង្ខំឱ្យពួកគេទិញប្រេង និងឧស្ម័នក្នុងតម្លៃភ្លាមៗ ដែលជារឿយៗមានភាពប្រែប្រួលខ្លាំង និងខ្ពស់ជាងកិច្ចសន្យារយៈពេលវែង។ នេះបង្កើនថ្លៃដើមនាំចូល និងដាក់សម្ពាធលើទុនបម្រុងប្តូរប្រាក់ បរទេសដែលមានកម្រិតរួចទៅហើយរបស់ពួកគេ។ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រទេសហ្វីលីពីនបានអនុវត្តសប្តាហ៍ធ្វើ ការបួនថ្ងៃដើម្បីសន្សំសំចៃប្រេងឥន្ធនៈ ហើយក៏បានដាក់ពង្រាយ ប្រាក់ឧបត្ថម្ភសម្រាប់ក្រុម ដែលមានប្រាក់ចំណូលទាបផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ Fitch Ratings និយាយថា អ្នកប្រើប្រាស់ភាគច្រើននៅតែប្រឈមមុខនឹងការចំណាយថាមពល ខ្ពស់ ដែលធ្វើឱ្យសកម្មភាព អាជីវកម្មនៅក្នុងទីក្រុងធំៗ ដូចជាទីក្រុងម៉ានីលថយចុះ។ប្រទេសថៃបានសម្រេចចិត្ត លុបចោលដែនកំណត់តម្លៃប្រេងម៉ាស៊ូតក្នុងរយៈពេលតិចជាងមួយខែបន្ទាប់ពីជម្លោះ ដោយសារតែការឧបត្ថម្ភធន បានថយចុះ។ ដើម្បីធ្វើឱ្យថវិកាមានតុល្យភាព រដ្ឋាភិបាលកំពុងកាត់បន្ថយការ ចំណាយផ្សេងទៀតដើម្បីទូទាត់សង សម្រាប់ការកើនឡើងនៃថ្លៃថាមពល។ លោក Albert Park ប្រធានសេដ្ឋវិទូ និងជាអគ្គនាយកនៃវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ សេដ្ឋកិច្ច និងអភិវឌ្ឍន៍ (ERDI) នៅធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) ជឿជាក់ថាស្ថានភាពនៅមជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងធ្វើឱ្យ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ថយចុះ ជម្លោះកាន់តែយូរ ផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានកាន់តែធំ។ការព្យាករណ៍សេដ្ឋកិច្ចខែមេសាដែលបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពរបស់ IMF បានកែសម្រួលការព្យាករណ៍កំណើនផលិតផល ក្នុងស្រុកសរុបឆ្នាំ ២០២៦ របស់ខ្លួនសម្រាប់ក្រុមអាស៊ាន-៥ (ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី ថៃ) បន្តិចដោយធ្លាក់ចុះពី ៤,២% មកត្រឹម ៤,១%។ វិបត្តិថាមពលនឹងផ្លាស់ប្តូររូបរាងសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីអាគ្នេយ៍បន្តិចម្តងៗ រួមទាំងការផ្លាស់ប្តូរទីផ្សារការងារ និងរបៀបដែលប្រទេសនានាត្រៀមខ្លួនសម្រាប់វិបត្តិថាមពលនាពេលអនាគត។ នៅទូទាំងអាស៊ី វិបត្តិនេះបានបង្ហាញពីភាពផុយស្រួយរបស់វណ្ណៈកណ្តាល ដោយមនុស្សជាច្រើនប្រឈម នឹងហានិភ័យនៃការធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភាពក្រីក្រវិញ។យោងតាម IMF កំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅឆ្នាំនេះសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ និងសេដ្ឋកិច្ចកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅ អាស៊ីនឹងឈានដល់ ៤,៩% ធ្លាក់ចុះ ០,១ ពិន្ទុភាគរយពីការព្យាករណ៍មុនជម្លោះ។ របាយការណ៍ខែមេសារបស់ IMF បានបញ្ជាក់ថា "នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីខាងត្បូង និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយចំនួន ការរំខាននៅមជ្ឈិមបូព៌ាត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងធ្វើឱ្យវិស័យទេសចរណ៍ និងប្រាក់បញ្ញើចុះខ្សោយ ដោយហេតុនេះធ្វើឱ្យតម្រូវការក្នុងស្រុកចុះខ្សោយ"។ទោះបីជាការប្រយុទ្ធគ្នាបញ្ចប់ក៏ដោយ អាស៊ីនឹងពិបាកក្នុងការគេចផុតពីសម្ពាធយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ យោងតាមលោកស្រី Samantha Gross ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ប្រេង និងឧស្ម័នសកលមិនអាចងើបឡើងវិញភ្លាមៗបានទេ។ ការជួសជុលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលខូចខាត ការចាប់ផ្តើមរោងចក្រឡើងវិញ និងការដឹកជញ្ជូនប្រេងឥន្ធនៈ ពីមជ្ឈិមបូព៌ាអាចចំណាយពេលច្រើនសប្តាហ៍ ឬច្រើនខែ។

(សុខភាព)៖ ការផឹកស្រាច្រើនពិតណាស់មិនល្អចំពោះសុខភាព និងមុខងារថ្លើមនោះទេ ប៉ុន្តែបើអ្នកមិនបានផឹកស្រា ឬមិនចូលចិត្តផឹកស្រាព្រោះខ្លាចខូចសុខភាព ហើយសុខស្រាប់តែខូចថ្លើមដោយអត់ដឹងខ្លួន តើអ្នកនឹងមាន អារម្មណ៍យ៉ាងណា? ជាទូទៅមនុស្សភាគច្រើនតែងគិតថាឱ្យតែទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងគឺនឹងបំផ្លាញថ្លើម ឬខូចថ្លើមលឿនបំផុត ប៉ុន្តែការពិតមិនដូច្នេះទាំងស្រុងទេបើអ្នកមានទម្លាប់រស់នៅមួយចំនួននេះ អាចធ្វើឱ្យមុខងារថ្លើម របស់អ្នកខូចលឿនជាង អ្នកទទួលស្រាទៅទៀត។ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំ acetaminophen ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថា ជាប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល ក្នុងកម្រិតខ្ពស់ខុសប្រក្រតី អាចនាំឱ្យមានការប្រមូលផ្តុំជាតិពុល ធ្វើឱ្យសមត្ថភាពបន្សាបថ្លើមលើសកម្រិត និងបណ្តាលឱ្យខូចថ្លើមស្រួចស្រាវ ឬខ្សោយមុខងារ។ថ្លើមដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងរាងកាយ ចាប់ពីដំណើរការកែច្នៃសារធាតុចិញ្ចឹម និងការច្រោះជាតិពុលពីឈាម រហូតដល់ការរំលាយអាហារថ្នាំ។ ទោះបីជាថ្លើមធ្វើការដោយមិនចេះនឿយហត់ដើម្បីការពារសុខភាពរបស់អ្នកក៏ដោយ វាក៏មានដែនកំណត់ជាក់លាក់ចំពោះសមត្ថភាពរបស់វាផងដែរ។ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងលើសកម្រិត មិនថាការផឹកស្រាជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេលយូរ ឬការផឹកស្រាច្រើនពេកម្តងម្កាលនោះទេ ធ្វើឲ្យថ្លើមមានសម្ពាធយ៉ាងខ្លាំង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មានទម្លាប់ទូទៅមួយទៀតដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ ដល់ថ្លើមដែលមនុស្សជាច្រើនមិនដឹងខ្លួន៖ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំអាសេតាមីណូហ្វេន (ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជាប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល) ខុសប្រក្រតី - ថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ដែល លក់ដាច់យ៉ាងទូលំទូលាយក្រោមឈ្មោះម៉ាកផ្សេងៗ។មនុស្សជាច្រើនសន្មតថាថ្នាំសាមញ្ញមួយដែលមិនត្រូវការវេជ្ជបញ្ជាទំនងជាមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរនោះទេ ប៉ុន្តែការពិតគឺផ្ទុយស្រឡះពីនេះជាពិសេសនៅពេលលេបក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ឬញឹកញាប់ពេក។ តាមពិតទៅ វាគឺជាមូលហេតុចម្បងនៃការខ្សោយថ្លើមស្រួចស្រាវនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ នេះបើយោងតាមសៀវភៅណែនាំសុខភាព Eating Well។ តើថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ប៉ះពាល់ដល់ថ្លើមរបស់អ្នកយ៉ាងដូចម្តេច?មនុស្សច្រើនតែប្រើថ្នាំដែលមិនត្រូវការវេជ្ជបញ្ជាដូចជា អាសេតាមីណូហ្វេន ដោយសារហេតុផលជាច្រើន ភាគច្រើនជាដើម្បីគ្រប់គ្រងការឈឺចាប់ ឬកាត់បន្ថយគ្រុនក្តៅ។ ខណៈពេលដែលអាសេតាមីណូ ហ្វេនមានសុវត្ថិភាពនៅពេលលេបក្នុងកម្រិតត្រឹមត្រូវ វាអាចក្លាយជាពុលប្រសិនបើប្រើខុស។ ការខូចខាតថ្លើមអាចកើតឡើងប្រសិនបើអ្នកលេបថ្នាំអាសេតាមីណូហ្វេនក្នុងកម្រិតខ្ពស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃជាប់ៗគ្នា ឬលេបច្រើនពេកក្នុងពេលតែមួយ។ ក្នុងករណីខ្លះ អ្នកជំងឺអាចជួបប្រទះនឹងការខ្សោយថ្លើមស្រួចស្រាវ។ឱសថការី Laura Heath និយាយថា «នៅពេលដែលថ្នាំ acetaminophen ត្រូវបានប្រើលើសកម្រិតដែលបានណែនាំ វាអាចធ្វើឱ្យដំណើរការដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះការរំលាយថ្នាំនៅក្នុងរាងកាយលើសទម្ងន់។ ប្រសិនបើរឿងនោះកើតឡើង ការខូចខាតថ្លើមធ្ងន់ធ្ងរគឺស្ទើរតែជៀសមិនរួច»។ ឱសថការី Farrah Tavakoli ពន្យល់បន្ថែមទៀតថា ថ្នាំអាសេតាមីណូហ្វេនភាគច្រើនត្រូវបានរំលាយដោយសុវត្ថិភាពតាមរយៈផ្លូវធម្មតានៅក្នុងថ្លើម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ថ្នាំអាសេតាមីណូហ្វេនក្នុងបរិមាណតិចតួចត្រូវបានរំលាយទៅជាសារធាតុមួយហៅថា NAPQI - ជាសារធាតុរំលាយពុលដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់រាងកាយនៅពេលប្រមូលផ្តុំ។ ក្រោមលក្ខខណ្ឌធម្មតា រាងកាយអាចបន្សាប NAPQI ជាមួយនឹងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មមួយហៅថា glutathione។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើជាតិពុលនេះប្រមូលផ្តុំច្រើនពេក វានឹងវាយប្រហារ និងបំផ្លាញកោសិកាថ្លើម។តើថ្នាំ acetaminophen កម្រិតប៉ុន្មានដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាលើសកម្រិត?យោងតាមមហាវិទ្យាល័យភ្នែក និងជំងឺក្រពះពោះវៀនអាមេរិក (ACG) មនុស្សពេញវ័យដែលមានសុខភាពល្អ មិនគួរលេបថ្នាំអាសេតាមីណូហ្វេនលើសពី 1,000 មីលីក្រាមក្នុងពេលតែមួយ និងមិនលើសពី 4,000 មីលីក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ។ លើសពីនេះ ការរក្សាកម្រិតថ្នាំ 3,000 មីលីក្រាម/ថ្ងៃលើសពី 3 ទៅ 5 ថ្ងៃជាប់ៗគ្នាគួរតែ ត្រូវបានជៀសវាង។ ឱសថការី Tavakoli បានសង្កត់ធ្ងន់ថា “កម្រិតថ្នាំអតិបរមានៃថ្នាំ acetaminophen សម្រាប់មនុស្សពេញវ័យភាគច្រើនគឺ 4,000 មីលីក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ ដែលគណនាចេញពីប្រភពថ្នាំទាំងអស់ ដែលបានលេប”។ដើម្បីរក្សាការទទួលទានអាសេតាមីណូហ្វេនឱ្យស្ថិតក្នុងកម្រិតសុវត្ថិភាព វាជាការសំខាន់ ដែលត្រូវចងចាំថា សារធាតុផ្សំសកម្មនេះមិនត្រឹមតែមាននៅក្នុងថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់នោះទេ។ វាក៏មានវត្តមាននៅក្នុងផលិតផលជាច្រើនទៀតដែលមិនត្រូវការវេជ្ជបញ្ជា និងផលិតផលតាមវេជ្ជបញ្ជា រួមទាំងថ្នាំអាឡែស៊ី ថ្នាំព្យាបាលជំងឺផ្តាសាយ ថ្នាំឈឺក្បាលប្រកាំង និងថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ និងថ្នាំបន្ថយគ្រុនក្តៅផ្សេងទៀត។ អ្នកជំនាញផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រព្រមានជាពិសេសអំពីការប្រើប្រាស់ផលិតផលពីរ ឬច្រើនដែលមានផ្ទុក អាសេតាមីណូហ្វេនក្នុងពេលតែមួយ។ ប្រសិនបើអ្នកដឹងថាអ្នកកំពុងប្រើថ្នាំផ្សេងៗគ្នាជាច្រើនប្រភេទដែលសុទ្ធតែមានផ្ទុកអាសេតាមីណូហ្វេន អ្នកត្រូវទាក់ទងអ្នកជំនាញថែទាំសុខភាពជាបន្ទាន់។ ប្រសិនបើអ្នកចាប់ផ្តើមសម្គាល់ឃើញរោគ សញ្ញាណាមួយនៃជម្ងឺខាន់លឿង ឈឺពោះ ឬលេបថ្នាំជ្រុលដោយចៃដន្យ សូមប្រាប់គ្រូពេទ្យរបស់អ្នកជាបន្ទាន់។វាជាការប្រសើរក្នុងការពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិត ឬឱសថការី ដើម្បីកំណត់កម្រិតថ្នាំអាសេតាមីណូហ្វេន ដែលមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នក។ ឱសថការី Heath ពន្យល់ថា "កម្រិតថ្នាំនេះអាចប្រែប្រួលពីមនុស្សម្នាក់ទៅ មនុស្សម្នាក់ទៀត ដោយផ្អែកលើប្រវត្តិវេជ្ជសាស្ត្រ មុខងារថ្លើម មុខងារតម្រងនោម និងកត្តាហ្សែនផ្សេងៗទៀត"។ រឿងសំខាន់ៗផ្សេងទៀតដែលត្រូវចងចាំដើម្បីការពារថ្លើមរបស់អ្នកសូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ/ឱសថការីជំនាញមុនពេលប្រើថ្នាំច្រើនមុខក្នុងពេលតែមួយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រើថ្នាំជ្រុលអាចបណ្តាលឱ្យខូចថ្លើមធ្ងន់ធ្ងរ។ដោយសារតែថ្នាំអាសេតាមីណូហ្វេនត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងថ្នាំដែលមិនត្រូវការវេជ្ជបញ្ជា និងថ្នាំតាមវេជ្ជបញ្ជាជាច្រើនប្រភេទវាងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់លើសកម្រិតដោយមិនដឹងខ្លួន។

(វិទ្យាសាស្ត្រ)៖ តាមរយៈការសិក្សាអំពីគន្លងអាចម៍ផ្កាយ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញផ្លូវមួយដែលអាចកាត់បន្ថយ ពេលវេលា សម្រាប់ការធ្វើដំណើរទៅមករវាងផែនដី និងភពអង្គារបានពាក់កណ្តាល។ ការហោះហើរទៅកាន់ភពអង្គារ ដែលជាភពមួយដែលមានចម្ងាយជាមធ្យម 225 លានគីឡូម៉ែត្រពីផែនដី ជាធម្មតាត្រូវចំណាយពេលប្រហែល 7-10 ខែ។ ដោយសារតែភពទាំងពីរឈានដល់ការតម្រឹមគ្នាជិតបំផុត (តម្រឹមគ្នា និងនៅផ្នែកតែមួយនៃព្រះអាទិត្យ) ប្រហែលរៀងរាល់ 26 ខែម្តង យានអវកាសក៏ត្រូវរង់ចាំពេលវេលាសមស្របសម្រាប់ការធ្វើដំណើរត្រឡប់មកវិញផងដែរ។ នេះធ្វើឱ្យពេលវេលាសរុបសម្រាប់បេសកកម្មទៅមករវាងផែនដី និងភពអង្គារកើនឡើងដល់ជិតបីឆ្នាំ។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យោងតាមការស្រាវជ្រាវថ្មីនៅក្នុងទិនានុប្បវត្តិ Acta Astronautica ការប៉ាន់ស្មានគន្លងដំបូងៗ របស់អាចម៍ផ្កាយជិតផែនដីអាចមានព័ត៌មានធរណីមាត្រដ៏មានតម្លៃដែលអាចជួយរចនាផ្លូវអន្តរភពបានលឿនជាងមុន។ អ្នកនិពន្ធការសិក្សានេះគឺលោក Marcelo de Oliveira Souza ដែលជាអ្នករូបវិទ្យាតារាសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ North Rio de Janeiro (ប្រេស៊ីល) បានបង្កើតគំនិតនេះឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ខណៈពេលកំពុងសិក្សាអំពីអាចម៍ផ្កាយជិតផែនដី។ លោក Souza បានប្រាប់ Live Science ថា “នេះជារឿងគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយ ខ្ញុំមិនបានស្វែងរកវាទេ” ។ អាចម៍ផ្កាយ 2001 CA21 បានទាក់ទាញចំណាប់ អារម្មណ៍របស់គាត់ ពីព្រោះការគណនាដំបូងបានបង្ហាញថាវាកំពុងដើរតាមគន្លងដ៏កម្រមួយ ដោយកាត់ឆ្លងកាត់តំបន់គន្លងរបស់ផែនដី និងភពអង្គារ។ លោក Souza បាននិយាយថា ខណៈពេលដែលការវាស់វែង នៅពេលក្រោយបានកែលម្អផ្លូវពិតរបស់ 2001 CA21 គន្លងដំបូងក្នុងអំឡុងពេលតម្រឹមផែនដី-ភពអង្គារក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ បានបង្ហាញពីលទ្ធភាពនៃផ្លូវ "ខ្លីខ្លាំង" រវាងភពទាំងពីរ។យោងតាម Mashable លោក Souza បានប្រើគន្លងគោចរដំបូងនេះជាគំរូដើម្បីរចនាផ្លូវជាក់ស្តែងទៅកាន់ភពអង្គារ។ ការគណនារបស់គាត់បានបង្ហាញថា ការធ្វើដំណើរលឿនបំផុត ប្រហែល 34 ថ្ងៃពីផែនដីទៅភពអង្គារ គឺអាចធ្វើទៅបានតាមធរណីមាត្រ ប្រសិនបើយានអវកាសហោះហើរតាមបណ្តោយផ្លូវស្រដៀងគ្នាទៅនឹងប្លង់គន្លងដំបូងនៃ 2001 CA21។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ផ្លូវនេះនឹងត្រូវការល្បឿនបាញ់បង្ហោះប្រហែល 32.5 គីឡូម៉ែត្រ/វិនាទី ដែលលើសពីសមត្ថភាពរបស់រ៉ុក្កែតបច្ចុប្បន្ន ហើយយានអវកាសនឹងទៅដល់ភពអង្គារក្នុងល្បឿន 108,000 គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង ដែលលឿនពេកសម្រាប់ប្រព័ន្ធចុះចតបច្ចុប្បន្នដើម្បីគ្រប់គ្រងដោយសុវត្ថិភាព។ លោក Souza បានបន្តការស្រាវជ្រាវរបស់លោកលើការតម្រឹមផែនដី-ភពអង្គារដែលមានសក្តានុពលនៅឆ្នាំ 2027, 2029 និង 2031 ដោយបានរកឃើញថា មានតែការតម្រឹមឆ្នាំ 2031 ប៉ុណ្ណោះដែលអាចធ្វើទៅបានជាមួយនឹងបច្ចេកវិទ្យានា ពេលអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខ។ ក្នុងរយៈពេលនេះ ការធ្វើដំណើរទៅមកអាចបញ្ចប់ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ 153 ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ ជាពិសេស យានអវកាសនេះនឹងបាញ់បង្ហោះនៅថ្ងៃទី 20 ខែមេសា ឆ្នាំ 2031 ក្នុងល្បឿនប្រហែល 27 គីឡូម៉ែត្រ/វិនាទី ទៅដល់ភពអង្គារបន្ទាប់ពី 33 ថ្ងៃ ចំណាយពេលប្រហែល 30 ថ្ងៃនៅលើផ្ទៃភពផែនដី ចេញដំណើរនៅថ្ងៃទី 22 ខែមិថុនា និងត្រឡប់មកផែនដីវិញនៅថ្ងៃទី 20 ខែកញ្ញា។លោក Souza ក៏បានរកឃើញដំណោះស្រាយដែលមានប្រសិទ្ធភាពថាមពលជាងមុនផងដែរ ដោយតម្រូវឱ្យមាន ល្បឿនបាញ់បង្ហោះប្រហែល 16.5 គីឡូម៉ែត្រ/វិនាទី សម្រាប់ដំណើរដែលមានរយៈពេលប្រហែល 226 ថ្ងៃ ដែលនៅ តែលឿនជាងបេសកកម្មបច្ចុប្បន្នយ៉ាងច្រើន។គំនិតនេះភាគច្រើននៅតែជាទ្រឹស្តី ហើយលទ្ធភាពរបស់វាអាស្រ័យយ៉ាងខ្លាំង ទៅលើព័ត៌មានលម្អិតនៃបេសកកម្មដូចជាការរចនាយានអវកាស បន្ទុក និងសមត្ថភាពរុញច្រាន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វានៅតែមានប្រយោជន៍ព្រោះវាអាចជួយបង្រួមការស្វែងរកផ្លូវដែលអាចធ្វើទៅបាន។ ល្បឿនដែលត្រូវការក៏មិនខុសគ្នាច្រើនពីល្បឿនដែលសម្រេចបានដោយយានស៊ើបអង្កេត New Horizons របស់ NASA នៅពេលដែលវាបាញ់បង្ហោះនៅឆ្នាំ 2006 ឆ្ពោះទៅកាន់ភពភ្លុយតូ។ New Horizons ទទួលបានកំណត់ត្រាសម្រាប់វត្ថុ ដែលមនុស្សបង្កើតឡើងលឿនបំផុតដែលបានបាញ់បង្ហោះពីផែនដី ដោយធ្វើដំណើរក្នុងល្បឿន 16.26 គីឡូម៉ែត្រ/វិនាទី។លោក Souza បានកត់សម្គាល់ថា គន្លងល្បឿនលឿនបែបនេះអាចស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់រ៉ុក្កែតជំនាន់ក្រោយដូចជា Starship (SpaceX) ឬ New Glenn (Blue Origin)។

(ហូវជីមិញ)៖ បុរសជនជាតិវៀតណាមម្នាក់ឈ្មោះ ង្វៀន វ៉ាន់ ថៃ ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទទិញសាច់ជ្រូកថោកៗ ត្រាំវាក្នុងសារធាតុគីមី ហើយលាយវាជាមួយឈាមជ្រូកដើម្បី «បំប្លែង» វាទៅជាសាច់គោក្លែងក្លាយ ដោយលក់បានជាង ៦៥ តោននៅលើទីផ្សារ។ នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា លោក Thai និងលោក Nguyen Van Thang (អាយុ ៣៦ឆ្នាំ) ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងឃុំខ្លួនដោយនាយកដ្ឋានប៉ូលីសសេដ្ឋកិច្ច (PC03) នៃប៉ូលីសទីក្រុងហូជីមិញ ពីបទស៊ើបអង្កេតលើ ការរំលោភលើ បទប្បញ្ញត្តិសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ។ជ្រូកញីត្រូវបានត្រាំក្នុងសារធាតុគីមី ដើម្បីធ្វើឱ្យវាមើលទៅដូចសាច់គោ។ ក្នុងអំឡុងពេលត្រួតពិនិត្យទីតាំងមួយក្នុងសង្កាត់ប៊ិញទ្រីដុង នាយកដ្ឋានប៉ូលីសសេដ្ឋកិច្ច (PC03) នៃប៉ូលីសទីក្រុងហូជីមិញ បានរកឃើញបណ្តាញផលិត និងចែកចាយសាច់គោក្លែងក្លាយ និងសាច់គោត្រាំសារធាតុគីមី ដែលដឹកនាំដោយជនជាតិថៃ។យោងតាមការស៊ើបអង្កេត ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២៤ មក ជនជាតិថៃបានទិញសាច់ជើងជ្រូកក្នុងតម្លៃប្រហែល ១១០,០០០ ដុងក្នុងមួយគីឡូក្រាម ដោយកាត់វាជាដុំតូចៗ ហើយបន្ទាប់មកត្រាំវាក្នុងសូដ្យូមមេតាប៊ីស៊ុលហ្វីត ដើម្បីលុបក្លិន និងផ្លាស់ប្តូរវាយនភាពនៃសាច់។ បន្ទាប់មក សាច់នេះត្រូវបានត្រាំបន្ថែមទៀតក្នុងឈាមជ្រូក ដើម្បីបង្កើតពណ៌ស្រដៀង នឹងសាច់គោ មុនពេលលក់នៅលើទីផ្សារក្នុងតម្លៃ ១៥០,០០០ ដុង ស្មើនឹង ២២៩០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ក្រៅពីលក់សាច់គោក្លែងក្លាយ ថៃក៏ទិញសាច់គោកកក្នុងតម្លៃថោក ត្រាំវាក្នុងសារធាតុគីមីដើម្បីរក្សាពណ៌ និងពន្យារអាយុកាលរបស់វា ហើយបន្ទាប់មកលក់វាក្នុងតម្លៃ ១៨០,០០០ ដុង ស្មើនឹង ២៧៤០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម ដោយចែកចាយលក់រាប់រយគីឡូក្រាមទៅទីផ្សារជារៀងរាល់ថ្ងៃ។អាជ្ញាធរបានកំណត់ថា ទីតាំងនេះបានផ្គត់ផ្គង់សាច់គោក្លែងក្លាយប្រហែល ១៤០ គីឡូក្រាម និងសាច់គោកកចំនួន ១២០ គីឡូក្រាមដែលត្រាំក្នុងសារធាតុគីមីទៅកាន់ទីផ្សារជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដែលភាគច្រើនសម្រាប់បរិភោគនៅផ្សារកូវ ក្នុងសង្កាត់ដុងហ៊ុងធួន (អតីតស្រុកទី ១២) និងផ្សារតាន់ទ្រូ ក្នុងសង្កាត់តាន់សឺន (អតីតស្រុកតាន់ប៊ិញ)។ចាប់តាំងពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំនេះមក ក្រុមហ៊ុនរបស់បុរសជនជាតិថៃបានជួលលោក Nguyen Van Thang ឲ្យចូលរួមក្រុមផលិតកម្ម ដើម្បីពង្រីកវិសាលភាពប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន ព្រោះតែមានតម្រូវការខ្លាំងឡើង។ អំឡុងពេលសួរចម្លើយ អ្នកទាំងពីរបានសារភាពថាពួកគេដឹងថា សូដ្យូមមេតាប៊ីស៊ុលហ្វីត គឺជាសារធាតុគីមីហាមឃាត់ក្នុងការកែច្នៃសាច់ ប៉ុន្តែពួកគេនៅតែប្រើប្រាស់វាដើម្បីរកប្រាក់ចំណេញ។ អាជ្ញាធរបានកំណត់ថា ក្រុមនេះបានលក់សាច់គោក្លែងក្លាយជាង ១៥ តោន និងសាច់គោត្រាំសារធាតុគីមីចំនួន ៥០ តោន ដោយរកប្រាក់ចំណេញបានជាង ៩ ពាន់លានដុង។ យោងតាមប៉ូលីសទីក្រុងហូជីមិញ សូដ្យូមមេតាប៊ីស៊ុលហ្វីត គឺជាសារធាតុបន្ថែមក្នុងអាហារដែលត្រូវបានគេប្រើជា ទូទៅជាសារធាតុរក្សាទុក និងជាសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម ហើយមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ក្នុងការផលិត និងកែច្នៃផលិតផលសាច់ជ្រូក និងសាច់គោនោះទេ។

(ភ្នំពេញ)៖ នាថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ លោកជំទាវ សុវណ្ណ វណ្ណារតន៍ រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលពិសេស ស្តីពីអាជ្ញាកណ្តាល និងការផ្សព្វផ្សាយប្រកាសលេខ០៩៨/២៦ ក.ប/ប្រ.ក.វ.ក ចុះថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល ដល់សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល និងមន្ត្រីជំនាញពាក់ព័ន្ធសរុបចំនួន ៥៣នាក់។ថ្លែងក្នុងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ លោកជំទាវរដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ បានគូសបញ្ជាក់ពីក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាលដែលមានសមត្ថកិច្ចតាមច្បាប់ដើម្បីជួយភាគីវិវាទក្នុងការដោះស្រាយវិវាទការងាររួមនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយសមត្ថកិច្ចនេះក៏ត្រូវបានពង្រីកបន្ថែមក្នុងការដោះស្រាយវិវាទបុគ្គល។ ដើម្បីអនុវត្តមាត្រា៣០០ថ្មី ក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈបានប្រជុំពិគ្រោះយោបល់ទ្វេភាគី និងត្រីភាគី ជាមួយដៃគូពាក់ព័ន្ធជាច្រើនលើក រួមទាំងសមាជិក សមាជិកានៃគណៈកម្មការប្រឹក្សាការងារ។ ជាលទ្ធផលក្រសួងការងារទទួលបានមតិយោបល់ និងឈានដល់ការឯកភាពគ្នា និងបានចេញប្រកាសមួយនេះជាបច្ចុប្បន្នភាពថ្មីមួយនៃលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធនឹងការដោះស្រាយវិវាទការងារក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ជាពិសេសវិវាទបុគ្គល។ ជាក់ស្តែងក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាលបានចូលរួមចំណែកជាច្រើនក្នុងការដោះស្រាយវិវាទការងារ ក៏ដូចជាសុខដុមនីយកម្មក្នុងទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈនៅកម្ពុជានាពេលកន្លងមក។បន្ថែមពីនេះ លោកជំទាវរដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការបានលើកទឹកចិត្ត និងស្នើដល់សមាជិកអាជ្ញាកណ្តាលទាំងអស់ជួយពង្រឹងបន្ថែមអំពីបច្ចុប្បន្នភាពនីតិវិធីនៃការដោះស្រាយវិវាទការងាររួម និងវិវាទបុគ្គល ដើម្បីចូលរួមចំណែកក្នុងការពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ប្រកបដោយសង្គតិភាព។ វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ ផ្តោតសំខាន់លើនីតិវិធីក្នុងការដោះស្រាយវិវាទបុគ្គល និងនីតិវិធីនៃការបញ្ជូនសំណុំរឿងវិវាទបុគ្គលទៅក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល៕

(ភ្នំពេញ)៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងស្តីពី ថ្លៃលក់រាយប្រេងឥន្ធនៈនៅតាមស្ថានីយ សម្រាប់ថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ រហូតដល់ថ្ងៃជូនដំណឹងថ្មីគឺ៖-ប្រេងសាំងធម្មតា ៥១៥០ រៀល/លីត្រ (ចុះថ្លៃ ១៥០រៀល)-ប្រេងម៉ាស៊ូត ៥២០០ រៀល/លីត្រ (ចុះថ្លៃ ៣៥០រៀល)៕